CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VẺ NHÀ Ở CHO NGƯỜI CÓ THU NHẬP THÁP 1. Khái quát về nhà ở cho người có thu nhập thấp 1. Khái niệm, đặc điểm nhà ở cho người có thu nhập thấp *Khái tiệm uha ở: Nhà ở từ xưa đã là một phân không thê thiêu của đời sống loài người. Nhà ở cung cấp cho con người nơi trú ân, bảo vệ con người khối thú dir và điều kiện thời tiết thiên nhiên khắc nghiệt.
Giờ đây, nhà con là nơi dé con người nghĩ ngơi, tái tạo sức lao động đề tăng gia sẵn xuất, tiên tới ôn định kinh té gia đính, cá thé. Qua thời gian, nhiêu công trình nha ở còn trở thành công trình kiên trúc mang trong minh giá trị lịch sử và văn hoá của quốc gia, dân tộc. Co thê nói nhà ở là nhu cầu thiết yêu của con người. Bởi lí do này mà các quốc gia luôn đành cho các vân đề vệ nha ở sự quan tâm đặc biệt Tai Việt Nam, các quy định pháp luật về nhà ở nói chung và nhà ở cho người có thu nhập thấp nói riêng được ghi nhận trong Hiên pháp 2013, Bộ luật dân sự 2015, Luật nhà ở 2014, Luật Kinh doanh bat động sản năm 2014.
Ở các góc đô khác nhau, khái niém nhà ở được luân giải như sau: Theo từ dién Tiếng Việt, “Nhà ở là chỗ ở và sinh hoạt của mỗi gia đính”. Dưới góc độ triết học, nha ở là lượng vật chat định bình kiên trúc, dong bộ và mang tính văn hoá. Con dưới phạm trù xã hội hoc thì nha ở là phương tiện dé đép ứng nhụ cầu của cơn người. Theo góc độ kinh tê học, nhà ở là khối tài sản có giá trị lớn Dưới góc độ pháp luật, khoản1 Điêu3 Luật nhà ở 2014 đề cập tới khái niém nhà ở như sau: “Nha ở là công trình xây dung với mục đích dé ở và phục vụ các nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân.” Qua đó, có thê thây rằng đưới góc độ pháp lý hay đưới góc độ xã hội, nhà ở đều là nơi phục vụ sinh hoạt cho các gia đính hoặc cá nhân, luôn gắn liên với nhu cầu thiết yêu của con người *Khái niém người có thn uhập thấp: Theo nghia danh từ, thu nhập là các khoản tiên bạc, của cải vật chất từ hoạt đông nào đó trong một khoảng thời gian nhất định, thường tính theo tháng, theo nam Theo từ điển tiếng Việt, thập có nghia là có chiéu cao đưới mức bình thường hoặc nhỏ hơn so với những vật khác, hoặc có khoảng cách.
đến mặt đất gần hơn so với những cái khác` Như vậy, người co thu nhập thấp được sử dụng dé chi những người có khoản tiền bac hoặc của cải vật chat kiêm được trong một khoản thời gian nhất định dưới mức trung bình. Tùy theo tùng quốc gia hay từng ngành luật, tiêu chuẩn thu nhập dé được coi là người có thu nhập thấp sẽ được quy đính khác nhau. Việc xác đính thu nhập được coi 1a thu nhập thấp có thé được tính toán một cách tương đối dựa trên ti lệ phân. trăm của thu nhập trung bình tại khu vực; hoặc theo cách tuyệt đối, dựa trên một con số được quy định cụ thé.
Ví du, tại Hoa Kỳ, người có thu nhập thập được xác định là người đến từ những hộ gia đình có thu nhập chịu thuê thấp hơn 80% mức thu nhập trung bình của khu vực được quy định hằng năm bởi Bô Gia cư và Phát triển đô thị Hoa Ky (theo Dao luật Nhà ở 1937), hoặc dưới 150% mức chuẩn nghèo liên bang được quy định bởi Bộ quan Y té và Dich vụ nhân sinh Hoa Ky. Mức thu nhập chuẩn là căn cử xác định người có thu nhập thép sẽ được chia thành các mức khác nhau dựa trên nhóm hộ gia đính, được xác định bởi số lượng và tuôi tác của các thành viên trong hô, người sinh sống mét minh sé được coi là hộ gia đính có một người. Còn theo pháp luật Việt Nam, “Người thu nhập thấp là người làm việc tại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc các thành phần lanh tế hoặc lao động hr do tại khu vực đồ thi, có mức thu nhập không phải đóng thuế thu nhập thường xuyên theo quy đình của pháp luật nhà ở, pháp luật thuế thu nhập cá nhân”? Như vậy, bên cạnh mức thu nhập chuân là mức thu nhập phải đóng thuê thu nhập thường xuyên theo quy dinh của pháp luật về thuê thu nhập cá nhân, pháp luật Việt Nam còn quy định về dia bản lam việc dé được coi là người có thu nhép thấp ` Hoàng Phi (2003), Từ đản Tiếng Việt, Nxb Di Nẵng, Di Nẵng, TY 956. Hoàng Phê (2003), Từ điền Tiếng Việt, Nob Da Nẵng,Da Ning, T.
* Khoản5 Điều3 Nghi dh 100/2015/NĐ-CP sửa đổi bồ sg bởikhoản2 Điều 1 Nghị dh. 49/2021/NĐ-CP Như vậy, ở mặt nghia rông người có thu nhập thấp được sử dung dé mô tả nhũng người có thu nhập thâp hơn đáng kế so với mức trung bình hoặc thuộc mức nghèo ở một khu vực cu thé. Ở mặt ngiĩa hẹp, người co thu nhập thâp là một nhóm đổi tượng được xác định bởi các tiêu chuan được đặt ra tuy theo pháp luật và tùng ngành luật của từng quốc gia *Khái tiệm và đặc điểm nhà ở đành cho người có thn nhập thấp Từ các khái tiệm trên, có thể xác định ở mặt nghia rộng, nha ở cho người có thu nhập thập là nhà ở dành cho dan cư và những người lao đông có thu nhập dưới muức trung bình. Còn ở mặt ngliia hep, nhà ở cho người có thu nhập thâp bao gồm nhũng căn nhà giá 1é được Nhà nước sé hữu hoặc được Nhà nước và các tổ chức phi chính phủ quản lý nhằm cung cấp cho các đối tượng là người có thu nhập thập Các đôi tương là người có thu nhập thap sẽ được xác đính căn cứ vào quy định pháp luật của từng quốc gia.
Mục dich của việc phát triển hệ thông nhà ở cho người có thu nhập thập là để xây dung các công đông dân cư một cách có tổ chức, hạn chế kha năng hình thành tự phát các khu dân cư của người có thu nhập thập thường là những khu vực ban thiu, nhéch nhac, hay còn gọi là khu nha 6 chuột, nơi day ray các van nạn xã hội nhức nhồi. Nha ở cho người có thu nhập thấp có một sô đặc điểm nhu sau: Thứ nhất, nhà ở cho người có thu nhập thấp thường có giá cả phải chăng. Người thu nhập thập 1a những người có mức thu nhập dưới mức thu nhập trung bình của x4 hôi do vậy họ khó có thê sở hữu hoặc thuê một ngôi nha phù hop với nhu cầu. Giá bán, giá thuê nhà ở thương mai thưởng quá cao so với khả năng chi trả của những người có thu nhập thap do đó họ có thê phải danh đa só thu nhập của minh dé chi trả cho nơi ở hoặc thậm chí không đủ khả năng tự mình có được chỗ ở.
Bởi lí do này mà nha ở cho nhóm đối tượng này có giá thành thập hon thi trường bat động sản nói chung tạo điều kiện cho người có thu nhập thập thuê hoặc chi trả để sở hữu một ngôi nhà phù hợp với thu nhập của bản thân song van bảo dam được các điều kiện sống tôi thiểu. 10 Thứ hai, nhà ở cho người có thu nhập thấp cân đáp ứng các tiêu chuẩn cu thể do pháp luật đặt ra Điều nay xuất phát trước hết là từ việc các công trình xây dung can được dam bão mức độ an toàn tôi thiêu để đâm bảo an toàn của những người sinh sông và làm việc bên trong công trình Mat khác, nêu không quy đính các quy chuẩn, việc giảm giá thành nhà ở có thé khiến yêu tô chat lượng ít được quan tâm hon dẫn dén mét bô phận nha ở xã hội không đảm bảo được các yêu câu vệ kỹ thuật, gây nguy hiém, bất tiện cho người sử dụng Bên cạnh do, các tiêu chuẩn cân được quy định dé tạo cơ sở cho việc xây dựng được thực hiện đông bô, các khu nha ở đúng với nhu cầu của người sử dụng song van tiết kiệm chi phi. Ví du, tei Han Quốc, bộ tiêu chuẩn tối thiểu dành cho nhà ở hỗ trợ người có thu nhập thấp lân dau tiên được ban hành vào năm 2000 quy dinh về số lương phòng, điện tích sàn. phụ thuộc vao sô lượng các thành viên trong gia đình“ Mặt khác, nha ở cũng là một công trình kiên trúc mang dâu ân quốc gia, các khu dân cư là nơi ma các hoạt đông sinh hoạt cộng.
đông của công dân diễn ra do đó cên phải được bó trí phù hợp tao điều kiện cho người dan trong công đông dân cư kết nối với nhau. Thứ ba, nhà ở dành cho người có thu nhập thắp thường nhận được sự hỗ trợ lớn từ nhà nước. Người thu nhập thấp thuộc vào nhóm yêu thé, không thé tự tim kiếm cho minh nơi ở ôn định nên cân phải có sự hỗ trợ từ các chủ thé khác trong xã hội Đó thường là sự hỗ trợ về mat tài chính, hỗ trợ về quy hoạch, thiết ké khu nhà. Do nhà xước là chủ thé sinh ra từ xã hội va đứng trên xã hội, mang trong minh bản chat xã hôi nên sẽ là chủ thé thực hiện sự hỗ trợ nay.
Thông thường các chủ thể khác trong xã hội cũng có tham gia hố trợ nhưng phạm vi hỗ trợ thường nhé, tiêm lực tài chính không đủ và không có công cụ hỗ trợ đắc lực là pháp luật nên khó co thể thực luận được việc cung ứng nhà ở trên một pham vị lớn. Phân khúc nhà ở cho người có thu nhập thập có sự hỗ trợ của nhà nước được gọi là nhà ở xã hội. * KH Kim (2016), Housing policy in the Republic of Korea, https JAvurvr adb argfpublicatinsihousng-policy-republic-Korea +1 1. Vai trò của nhà ở cho người có thu nhập thấp Thứ nhất, nhà ở cho người có thu nhập thấp gop phần đâm bảo chính sách am sinh xã hồi của Nhà nước.
Ở pham vi rộng, an sinh xã hội là đêm bảo thực hiện các quyên để con người được hưởng an bình, đấm bảo an ninh, an toàn xã hôi. V oi người Việt Nam, nhà ở có vai trò hết sức quan trong, quyên có nơi ở hợp pháp cũng là quyền được ghi nhận trong Hiến pháp. Nhà ở không chỉ đơn thuận chỉ 1a nơi ở, mà nó còn là tổ âm, bởi an cư thì mới lạc nghiệp. Hiện nay, dân số Việt Nam là khoảng 100 triệu người.