Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Nguyên Tắc Hòa Giải Trong Tố Tụng Dân Sự

Nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự là một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. 78 trang · Trường Đại học Luật Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Vai Hoàng Linh Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Công Bình
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Tố tụng dân sự
• Đề tài: Nguyên Tắc Hòa Giải Trong Tố Tụng Dân Sự
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGUYÊN TẮC HÒA GIẢI TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm và ý nghĩa của nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.1.1. Khái niệm nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.1.2. Ý nghĩa của nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.2. Cơ sở pháp luật quy định nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.2.1. Cơ sở lý luận pháp luật quy định nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.2.2. Cơ sở thực tiễn pháp luật quy định nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.3. Mối quan hệ của nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự với các nguyên tắc khác của tố tụng dân sự
• 1.3.1. Mối quan hệ với nguyên tắc quyền quyết định của đương sự
• 1.3.2. Mối quan hệ với nguyên tắc bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong tố tụng dân sự
• 1.3.3. Mối quan hệ với nguyên tắc trách nhiệm hòa giải của cơ quan tiến hành tố tụng
• 1.4. Trách nhiệm tiến hành hòa giải vụ việc dân sự của Tòa án
• 1.5. Trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho các đương sự tham gia hòa giải vụ việc dân sự
• 1.6. Phạm vi hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.7. Những vụ án dân sự không được hòa giải
• 1.7.1. Những vụ án dân sự không hòa giải được
• 1.8. Yêu cầu hòa giải trong tố tụng dân sự
• 1.9. Nguyên tắc tiến hành hòa giải
• 1.10. Thành phần phiên hòa giải
• 1.11. Trình tự thủ tục mời tiến hành hòa giải
• 1.12. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC HÒA GIẢI TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM VÀ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Những mặt mạnh trong thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam
• 2.2. Những nhược điểm, hạn chế trong thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam
• 2.2.1. Nguyên nhân của những nhược điểm, hạn chế trong thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam
• 2.2.2. Quy định của pháp luật về hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam còn nhiều bất cập, vướng mắc
• 2.2.3. Các cán bộ Tòa án thiếu kỹ năng chuyên môn, năng lực, trách nhiệm
• 2.2.4. Các đương sự còn hạn chế về nhận thức pháp luật và thái độ trong tiến hành hòa giải
• 2.3. Kiến nghị hoàn thiện và thực hiện quy định của pháp luật Việt Nam về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 2.3.1. Kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật Việt Nam về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 2.3.2. Kiến nghị thực hiện quy định của pháp luật Việt Nam về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự
• 2.4. Kết luận chương 2
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Những vấn đề lý luận về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự

Nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự là một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Nguyên tắc này không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống tòa án mà còn tạo điều kiện cho các bên tranh chấp tự giải quyết mâu thuẫn của mình. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015, hòa giải được coi là một thủ tục bắt buộc trước khi tòa án ra quyết định xét xử. Điều này thể hiện rõ vai trò của tòa án trong việc khuyến khích các bên tham gia hòa giải, nhằm đạt được sự đồng thuận và giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả. Hòa giải không chỉ là một hoạt động pháp lý mà còn mang tính nhân văn, giúp các bên tìm ra giải pháp hợp lý và công bằng cho cả hai. Theo giáo trình của Trường Đại học Luật Hà Nội, hòa giải trong tố tụng dân sự được định nghĩa là hoạt động do tòa án thực hiện nhằm giúp các bên tranh chấp đạt được thỏa thuận. Điều này cho thấy tầm quan trọng của nguyên tắc hòa giải trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

1.1 Khái niệm và ý nghĩa của nguyên tắc hòa giải

Khái niệm hòa giải trong tố tụng dân sự được hiểu là sự can thiệp của tòa án nhằm giúp các bên tranh chấp đạt được thỏa thuận. Nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu số lượng vụ án phải xét xử, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Hòa giải không chỉ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho các bên mà còn góp phần nâng cao ý thức pháp luật trong cộng đồng. Theo thống kê, những vụ án được hòa giải thành công thường có tỷ lệ cao hơn trong việc thực hiện các quyết định của tòa án. Điều này cho thấy rằng nguyên tắc hòa giải không chỉ là một thủ tục pháp lý mà còn là một phương thức hiệu quả để giải quyết tranh chấp, tạo ra sự đồng thuận và hòa bình trong xã hội.

1.2 Cơ sở pháp lý quy định nguyên tắc hòa giải

Cơ sở pháp lý cho nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự được quy định rõ ràng trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Theo đó, tòa án có trách nhiệm tổ chức hòa giải trước khi tiến hành xét xử. Điều này không chỉ thể hiện sự quan tâm của pháp luật đối với việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình mà còn khẳng định vai trò của tòa án trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Hòa giải được coi là một bước quan trọng trong quy trình tố tụng, giúp các bên có cơ hội thảo luận và tìm ra giải pháp phù hợp. Việc quy định rõ ràng về hòa giải trong pháp luật không chỉ tạo ra khung pháp lý vững chắc mà còn khuyến khích các bên tham gia tích cực vào quá trình giải quyết tranh chấp.

II. Thực tiễn thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam

Thực tiễn thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự tại Việt Nam cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế và khó khăn trong quá trình áp dụng. Một trong những vấn đề lớn nhất là nhận thức của các bên về vai trò của hòa giải còn hạn chế. Nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình hòa giải, dẫn đến việc không tham gia tích cực. Bên cạnh đó, kỹ năng hòa giải của các thẩm phán và hòa giải viên cũng cần được nâng cao để đảm bảo hiệu quả của quá trình này. Theo một số nghiên cứu, tỷ lệ hòa giải thành công tại các tòa án vẫn còn thấp so với mong đợi. Điều này cho thấy cần có những biện pháp cải thiện và nâng cao chất lượng hòa giải trong tố tụng dân sự.

2.1 Những khó khăn trong thực hiện nguyên tắc hòa giải

Một trong những khó khăn lớn nhất trong thực hiện nguyên tắc hòa giải là sự thiếu hụt về kỹ năng và kinh nghiệm của các hòa giải viên. Nhiều hòa giải viên chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến việc không thể xử lý các tình huống phức tạp trong quá trình hòa giải. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về thông tin và tài liệu pháp lý cũng là một rào cản lớn, khiến các bên không thể đưa ra quyết định đúng đắn trong quá trình hòa giải. Ngoài ra, tâm lý e ngại và thiếu tin tưởng vào khả năng hòa giải của tòa án cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của các bên trong quá trình này.

2.2 Kiến nghị hoàn thiện quy định về hòa giải

Để nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự, cần có những kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật. Trước hết, cần tăng cường công tác đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng cho các hòa giải viên và thẩm phán. Việc tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng hòa giải sẽ giúp nâng cao chất lượng của quá trình này. Thứ hai, cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình hòa giải. Cuối cùng, cần xem xét điều chỉnh các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thực hiện hòa giải, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp trong xã hội.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội, các quan hệ giao lưu dân sự, kinh tế ngày càng phong phú và phức tạp, dẫn đến số lượng tranh chấp dân sự gia tăng tỷ lệ thuận với quy mô dân số và nền kinh tế. Cùng với việc Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) năm 2015 mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa án, số lượng vụ việc Tòa án phải thụ lý, giải quyết ngày càng tăng cao với tính chất đa dạng, nhiều vụ án phải xét xử qua nhiều cấp và kéo dài. Yêu cầu đặt ra trong giải quyết tranh chấp là vừa bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp mang tính thân thiện, dựa trên nguyên tắc đồng thuận, tôn trọng sự tự nguyện của các bên. Hoạt động này không chỉ giúp hàn gắn mâu thuẫn, nâng cao ý thức pháp luật của công dân mà còn giảm thiểu chi phí, thời gian và công sức cho cả đương sự lẫn cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng nguyên tắc hòa giải tại Tòa án nhân dân (TAND) các cấp thời gian qua cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, vướng mắc và sai sót tố tụng. Do đó, tác giả Vũ Hoàng Linh Giang đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Luật Tố tụng Dân sự với đề tài "Nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự" dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Công Bình tại Trường Đại học Luật Hà Nội.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của khóa luận là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, phân tích các quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về nguyên tắc hòa giải, đánh giá thực tiễn thực hiện tại các TAND, từ đó đề xuất các kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả hòa giải các vụ việc dân sự.

Để đạt được mục đích trên, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự (TTDS) như khái niệm, ý nghĩa, cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và mối quan hệ giữa nguyên tắc này với các nguyên tắc cơ bản khác của TTDS.
2. Phân tích làm rõ nội dung của nguyên tắc hòa giải theo quy định của pháp luật TTDS Việt Nam hiện hành và đánh giá đúng thực trạng các quy định đó.
3. Đánh giá thực tiễn thực hiện nguyên tắc hòa giải tại các TAND ở Việt Nam, phát hiện các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng, đồng thời tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận về nguyên tắc hòa giải trong TTDS, các quy định pháp luật TTDS Việt Nam về hòa giải và thực tiễn áp dụng nguyên tắc này tại hệ thống TAND.
• Phạm vi nghiên cứu: Tập trung vào các vấn đề lý luận cơ bản, các quy định của pháp luật TTDS Việt Nam hiện hành (chủ yếu là BLTTDS năm 2015) và thực tiễn xét xử, giải quyết vụ việc dân sự tại các TAND trong những năm gần đây (giai đoạn 2016–2023).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng phương pháp luận biện chứng duy vật Mác - Lênin, cùng các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách tư pháp. Các văn bản chỉ đạo nền tảng được tác giả trích dẫn gồm:

• Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.
• Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 03/06/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn áp dụng làm cơ sở đối chiếu trực tiếp:

• Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (các Điều 10, 29, 180, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 212, 227, 246, 259, 361, 397).
• Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015 (các Điều 117, 123, 131).
• Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (Điều 54).
• Chỉ thị số 04/2017/CT-CA ngày 03/10/2017 của Chánh án TANDTC về tăng cường công tác hòa giải tại TAND.
• Các văn bản giải đáp nghiệp vụ của TANDTC: Văn bản số 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07/04/2017 và Văn bản số 01/GĐ-TANDTC ngày 05/01/2018.
• Các văn bản pháp luật lịch sử: Lệnh thời vua Lê Thánh Tông (năm Hồng Đức thứ 7 - 1476), Sắc lệnh số 13 ngày 24/01/1946, Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/05/1950, Luật Tổ chức TAND năm 1960, Thông tư số 25-TATC, Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989, BLTTDS năm 2004 (sửa đổi, bổ sung năm 2011).
• Các điều ước và kinh nghiệm quốc tế: Công ước New York năm 1958, Công ước La Hay năm 1978, Hiệp định EVFTA, Chỉ thị số 2008/52/EC của Nghị viện và Hội đồng châu Âu, cùng quy định pháp luật của Nhật Bản, Trung Quốc và các nước châu Âu lục địa.

Phương pháp nghiên cứu cụ thể được tác giả vận dụng gồm: phương pháp phân tích, chứng minh, tổng hợp, diễn dịch, hệ thống hóa, so sánh - đối chiếu pháp luật và phương pháp thống kê xã hội học pháp lý từ các báo cáo xét xử thực tiễn.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong khóa luận gồm các báo cáo tổng kết công tác hàng năm của TANDTC (giai đoạn 2018–2022), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ 2016–2020 của TANDTC, Báo cáo công tác 6 tháng đầu năm 2023 của TAND hai cấp TP. Hà Nội, cùng các bản án, quyết định giải quyết tranh chấp dân sự thực tế tại TAND quận T (Hà Nội), TAND huyện T (tỉnh B) và TAND huyện X (tỉnh Y).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề chung về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự

Chương 1 tập trung giải quyết các vấn đề lý luận nền tảng và phân tích chi tiết quy định của BLTTDS năm 2015 về nguyên tắc hòa giải.

1. Về mặt lý luận:

• Khái niệm và cấu thành: Hòa giải trong TTDS chứa đựng 3 yếu tố cốt lõi: (1) Phải có tranh chấp giữa các bên; (2) Có sự thống nhất ý chí để giải quyết tranh chấp thông qua việc mỗi bên nhượng bộ lẫn nhau; (3) Có sự tham gia của bên thứ ba trung lập (Tòa án) để hỗ trợ, hướng dẫn và công nhận kết quả hòa giải thành. Tác giả đưa ra định nghĩa: Nguyên tắc hòa giải trong TTDS là nguyên tắc cơ bản và đặc trưng, theo đó Tòa án có trách nhiệm tiến hành hòa giải và tạo điều kiện thuận lợi để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của pháp luật.
• Ý nghĩa: Tác giả phân tích ý nghĩa ở 3 phương diện:
  • Đối với Tòa án: Giảm thiểu thời gian, chi phí xét xử, giảm gánh nặng thu thập chứng cứ, hạn chế tình trạng án bị kháng cáo, kháng nghị, hủy hoặc sửa; tạo thuận lợi cho giai đoạn thi hành án.
  • Đối với đương sự: Bảo đảm quyền tự định đoạt, nâng cao nhận thức pháp luật thông qua sự giải thích của Thẩm phán, tiết kiệm án phí và giữ gìn các mối quan hệ xã hội.
  • Đối với kinh tế - xã hội: Giảm lãng phí ngân sách và nguồn lực xã hội, ngăn ngừa xung đột phát sinh, giữ vững trật tự và củng cố niềm tin vào cơ quan tư pháp.
• Cơ sở xác lập nguyên tắc: Bắt nguồn từ bản chất bình đẳng, tự thỏa thuận của các quan hệ dân sự; quyền tự định đoạt của đương sự; trách nhiệm của Nhà nước trong việc đa dạng hóa phương thức giải quyết tranh chấp; đường lối cải cách tư pháp của Đảng; truyền thống văn hóa đạo đức "dĩ hòa vi quý" từ thời phong kiến (điển hình là lệnh năm 1476 thời Hồng Đức); và xu thế hội nhập tư pháp quốc tế.
• Mối quan hệ với các nguyên tắc khác: Nguyên tắc hòa giải có quan hệ hữu cơ với: (1) Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự; (2) Nguyên tắc bình đẳng về quyền và nghĩa vụ; (3) Nguyên tắc trách nhiệm của cơ quan và người tiến hành tố tụng.

2. Về nội dung quy định pháp luật hiện hành:

• Chủ thể có trách nhiệm hòa giải: Tòa án là chủ thể tiến hành theo Điều 10 BLTTDS năm 2015. Đối với vụ án dân sự, đây là thủ tục bắt buộc trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm (Khoản 1 Điều 205). Đối với việc dân sự, về nguyên tắc không tiến hành hòa giải vì không có tranh chấp quyền - nghĩa vụ, ngoại trừ trường hợp đặc thù là việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn (Khoản 2 Điều 29 và Khoản 2 Điều 397 BLTTDS năm 2015, Điều 54 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014).
• Trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi của Tòa án: Tòa án tạo điều kiện cho các bên tiếp cận chứng cứ, tổ chức phiên hòa giải trực tiếp hoặc trực tuyến (như mô hình tại TAND huyện Mê Linh, Hà Nội), và tạm ngừng phiên tòa nếu các bên yêu cầu để tự hòa giải theo Điểm đ Khoản 1 Điều 259.
• Phạm vi hòa giải (phương pháp loại trừ tại Khoản 1 Điều 205):
  • Những vụ án không được hòa giải (Điều 206): Yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại đến tài sản của Nhà nước; vụ án phát sinh từ giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội (theo Điều 123, 131 BLDS 2015).
  • Những vụ án không tiến hành hòa giải được (Điều 207): Bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà cố tình vắng mặt; đương sự không thể tham gia vì lý do chính đáng; đương sự là vợ hoặc chồng trong vụ án ly hôn bị mất năng lực hành vi dân sự; một trong các đương sự đề nghị không tiến hành hòa giải.
  • Vụ án được giải quyết theo thủ tục rút gọn.
• Thủ tục và trình tự: BLTTDS năm 2015 quy định hòa giải được lồng ghép trong phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ (Điều 210). Tác giả dẫn chứng Văn bản số 01/2017/GĐ-TANDTC để làm rõ: việc kiểm tra chứng cứ và hòa giải là hai nội dung độc lập; nếu hòa giải nhiều lần, lần tiếp theo chỉ kiểm tra khi có tài liệu chứng cứ mới. Hết thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà không có đương sự nào thay đổi ý kiến thì Thẩm phán ra quyết định công nhận sự thỏa thuận (Điều 212).

---

Chương 2: Thực tiễn thực hiện nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam và kiến nghị

Chương 2 đánh giá thực trạng áp dụng quy định hòa giải trong hệ thống Tòa án, nêu bật những kết quả đạt được, phân tích các sai sót thực tế qua hồ sơ vụ án cụ thể và đề xuất định hướng khắc phục.

1. Những ưu điểm và kết quả đạt được:

• Công tác hòa giải được lãnh đạo TANDTC chỉ đạo sát sao thông qua Chỉ thị số 04/2017/CT-CA, đặt ra chỉ tiêu tỷ lệ hòa giải thành sơ thẩm hàng năm đạt từ 60% trở lên và 100% quyết định công nhận thỏa thuận không bị kháng nghị giám đốc thẩm.
• Tỷ lệ hòa giải thành trung bình toàn ngành luôn duy trì ở mức trên 50% tổng số vụ việc đã giải quyết. Nhiều Tòa án địa phương đạt tỷ lệ cao như TAND hai cấp tỉnh Bến Tre, Nam Định, Quảng Trị, Yên Bái.
• Năm 2022, toàn ngành thụ lý 567.521 vụ việc, giải quyết được 504.681 vụ việc (đạt tỷ lệ 88,9%). Tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan của Tòa án là 0,9% (đáp ứng chỉ tiêu Quốc hội giao là không quá 1,5%).
• Công tác hòa giải đoàn tụ thành trong các vụ việc công nhận thuận tình ly hôn đạt kết quả tích cực tại 4 địa phương lớn: Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An và TP. Hồ Chí Minh.

2. Nhược điểm, hạn chế và sai sót trong thực tiễn: Tác giả đi sâu phân tích 3 nhóm sai sót tố tụng điển hình qua các vụ việc có thật:

• Thứ nhất, Tòa án triệu tập không đầy đủ đương sự: Thường xảy ra trong các tranh chấp hợp đồng tín dụng xử lý tài sản bảo đảm. Ví dụ: Tại TAND quận T (Hà Nội), trong vụ án tranh chấp hợp đồng vay tín dụng 26 tỷ đồng giữa Ngân hàng X và Công ty TNHH KDNT Việt Nam, Tòa án đã không triệu tập vợ chồng ông Đinh Văn Đức và bà Nguyễn Thị Lan (bên thứ ba thế chấp quyền sử dụng đất) tham gia các buổi hòa giải mà vẫn ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 07/2018/QĐST-KDTM ngày 23/08/2018, dẫn đến việc xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi của bên thế chấp.
• Thứ hai, Tòa án ra quyết định công nhận thỏa thuận khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của đương sự vắng mặt: Vi phạm Khoản 3 Điều 212 BLTTDS năm 2015. Ví dụ: Tại vụ án tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại TAND huyện T (tỉnh B), bà Lê Thị T vắng mặt tại phiên hòa giải ngày 01/08/2016. Dù biên bản hòa giải thành buộc vợ chồng bà T phải liên đới trả 350.000.000 đồng cho nguyên đơn nhưng Tòa án không gửi kết quả hòa giải và không lấy ý kiến bằng văn bản của bà T, sau đó vẫn ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 01/2016/QĐST-DSTC ngày 10/08/2016.
• Thứ ba, Tòa án vi phạm thời hạn 07 ngày ra quyết định khi đương sự đã có đơn thay đổi ý kiến: Vi phạm Khoản 1 Điều 212 BLTTDS năm 2015. Ví dụ: Trong vụ án ly hôn tại TAND huyện X (tỉnh Y) thụ lý số 178/TLST-HNGĐ, phiên hòa giải thành lập ngày 19/11/2019. Đến ngày 24/11/2019 (trong thời hạn 7 ngày), nguyên đơn nộp đơn phản đối thỏa thuận và Tòa nhận ngày 25/11/2019, nhưng ngày 27/11/2019 TAND huyện X vẫn ban hành Quyết định số 12/2019/QĐST-HNGĐ công nhận thuận tình ly hôn.

3. Nguyên nhân của những hạn chế:

• Về quy định pháp luật: Quy định về người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tại Điều 207 chưa phân định rõ giữa người có yêu cầu độc lập và người không có yêu cầu độc lập; BLTTDS năm 2015 chưa có cơ chế xử lý trường hợp trong thời hạn 7 ngày các bên muốn thay đổi nhưng là để đạt thỏa thuận mới thay vì từ chối thỏa thuận.
• Về phía cán bộ Tòa án: Một số Thẩm phán còn hạn chế về kỹ năng điều hành hòa giải, thiếu tính kiên trì, hoặc chạy theo chỉ tiêu giải quyết nhanh vụ án dẫn đến vi phạm thủ tục.
• Về phía đương sự: Nhận thức pháp luật hạn chế, thiếu thiện chí hợp tác hoặc có thái độ cố tình trốn tránh, gây cản trở phiên hòa giải.

4. Kiến nghị hoàn thiện và thực thi:

• Nhóm kiến nghị hoàn thiện pháp luật: Sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể về thủ tục xử lý khi đương sự thay đổi nội dung thỏa thuận trong thời hạn 7 ngày; hoàn thiện quy định về địa vị tố tụng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong hòa giải; đồng bộ hóa quy định hòa giải việc dân sự tại Điều 361 và Điều 397.
• Nhóm kiến nghị về thực hiện: Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng hòa giải cho Thẩm phán; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin (hòa giải trực tuyến); đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật để nâng cao nhận thức và thiện chí hòa giải của đương sự.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp toàn diện số liệu giải quyết các vụ án dân sự thông qua thủ tục hòa giải của ngành Tòa án qua các năm:

Năm	Tổng số vụ việc giải quyết theo thủ tục sơ thẩm	Số vụ hòa giải thành	Tỷ lệ hòa giải thành (%)
2016	Không nêu tổng số	157.916	Không nêu
2017	Không nêu tổng số	173.958	Không nêu
2018	375.727	184.143	49,01%
2019	401.414	201.995	50,32%
2020	403.241	205.747	51,02%
2022	504.681 (trên 567.521 thụ lý)	Chiếm tỷ lệ lớn	Tỷ lệ giải quyết chung: 88,9%

Tại cấp địa phương, 6 tháng đầu năm 2023, TAND hai cấp TP. Hà Nội tiếp nhận 4.291 đơn khởi kiện/yêu cầu đủ điều kiện, đã giải quyết 3.525 đơn; trong đó hòa giải thành, đối thoại thành đạt 1.104 đơn (tỷ lệ 25,73% trên tổng số đơn tiếp nhận).

Về mặt đóng góp khoa học và thực tiễn, công trình đã:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, lịch sử lập pháp và kinh nghiệm quốc tế về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự.
• Phân tích rõ nét sự tương thích và điểm kế thừa của BLTTDS năm 2015 so với BLTTDS năm 2004, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và BLDS năm 2015.
• Nhận diện chính xác 3 dạng sai sót tố tụng phổ biến của Thẩm phán trong quá trình lập biên bản và ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự thông qua việc mổ xẻ các hồ sơ vụ việc thực tế.
• Đề xuất các giải pháp lập pháp và giải pháp thực thi thực tế nhằm nâng cao hiệu quả hòa giải tại Tòa án.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của khóa luận chủ yếu tập trung vào thủ tục hòa giải trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm các vụ việc dân sự theo quy định của BLTTDS năm 2015. Tác giả chưa đi sâu phân tích toàn diện mối quan hệ giao thoa giữa hòa giải theo BLTTDS và mô hình hòa giải, đối thoại mới được ban hành theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án năm 2020.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng nghiên cứu cơ chế phối hợp giữa hòa giải trong tố tụng và hòa giải ngoài tố tụng, đánh giá tác động thực thi của Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án đối với việc giảm tải án dân sự, đồng thời nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý cho thủ tục hòa giải trực tuyến (ODR) trên nền tảng chuyển đổi số của ngành Tòa án.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích đối với:

• Sinh viên, học viên ngành Luật: Đặc biệt là chuyên ngành Luật Tố tụng Dân sự, Luật Hôn nhân và Gia đình, và Tư pháp học; cung cấp cấu trúc lý luận chuẩn mực và cách thức tiếp cận, bình luận văn bản quy phạm pháp luật.
• Cán bộ Tòa án (Thẩm phán, Thư ký Tòa án): Phần phân tích 3 vụ việc sai sót thực tế (về thiếu đương sự, thiếu văn bản đồng ý của người vắng mặt, vi phạm thời hạn 7 ngày) tại Chương 2 là tài liệu tham khảo nghiệp vụ giúp nhận diện và phòng tránh các vi phạm thủ tục dẫn đến việc bản án/quyết định bị hủy qua thủ tục giám đốc thẩm.
• Luật sư và người tham gia tố tụng: Hỗ trợ nắm vững quyền tự định đoạt và các căn cứ pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự trong phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Theo khóa luận, hoạt động hòa giải trong tố tụng dân sự cấu thành từ những yếu tố cơ bản nào?
Khóa luận chỉ rõ hòa giải trong TTDS gồm 3 yếu tố: (1) Phải có tranh chấp giữa hai bên; (2) Có sự thống nhất ý chí giữa các bên để giải quyết tranh chấp thông qua việc mỗi bên nhượng bộ một phần; (3) Phải có sự tham gia của bên thứ ba trung lập (Tòa án) để hỗ trợ, hướng dẫn và công nhận sự thỏa thuận hợp pháp giữa các bên.

2. BLTTDS năm 2015 quy định những trường hợp vụ án dân sự nào không được hòa giải?
Căn cứ Điều 206 BLTTDS năm 2015, có 2 trường hợp không được hòa giải:

• Yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại do gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước (do tài sản thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước thống nhất quản lý nên cá nhân không có quyền tự định đoạt thỏa thuận).
• Những vụ án phát sinh từ giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội (theo Điều 123 BLDS năm 2015).

3. Chỉ thị số 04/2017/CT-CA của Chánh án TANDTC đặt ra những chỉ tiêu thi đua nào cho công tác hòa giải?
Chỉ thị 04/2017/CT-CA đề ra chỉ tiêu: Phấn đấu tỷ lệ các vụ án dân sự được hòa giải thành mà Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết trong một năm đạt từ 60% trở lên; đồng thời phấn đấu 100% các quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự không bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, không có quyết định không thể thi hành án được.

4. Ba sai sót tố tụng phổ biến của Tòa án trong công tác hòa giải được tác giả chỉ ra là gì?

• Triệu tập không đầy đủ đương sự/người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia hòa giải (như trường hợp bỏ sót bên thế chấp tài sản bảo đảm trong vụ án tại TAND quận T - Hà Nội).
• Ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự mà không có sự đồng ý bằng văn bản của đương sự vắng mặt theo Khoản 3 Điều 212 BLTTDS (như vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất tại TAND huyện T - tỉnh B).
• Vi phạm thời hạn 07 ngày ra quyết định công nhận thỏa thuận khi đương sự đã có đơn phản đối/thay đổi ý kiến hợp lệ trong thời hạn (như vụ án ly hôn tại TAND huyện X - tỉnh Y).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Hoàng Linh Giang là công trình nghiên cứu chuyên khảo có chất lượng học thuật tốt về nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự Việt Nam. Tác giả đã kết hợp chặt chẽ giữa việc phân tích các quy định của BLTTDS năm 2015 với dữ liệu thực tiễn xét xử giai đoạn 2016–2023, chỉ ra những bất cập lập pháp và sai sót nghiệp vụ thực tế của Thẩm phán. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có giá trị thực tiễn cao, góp phần hoàn thiện thể chế tư pháp và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp dân sự theo đúng tinh thần cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 35 'CHƯƠNG 2: THỰC TIEN THC HIEN NGUYÊN TÁC HÒA GIẢI TRONG TÓ TỤNG DÂN SỰ VIET NAM VÀ KIEN NGHỊ 36 2.11 Những mn ng đôn. sự Một Nam 36 2. Những nhược dim, han chế trong thục hiện nguyên tắc hòa giã trong Tổ ting dan sự Việt Nam 9 2. Nguyên nhân cha những nhnrợc diém, hạn chế trong thie hiệu uguy tắc hòa giải trong tổ tong daw sự Yiệt Nam 2.

Quy định cũa pháp luật về hòa giải trong tổ tong dân sự Hét Nam còn nindu bắt cập, vướng mae 4 21. Các cán bộ Töa án Th phân côn hạn chế về kỹ năng chuyên môn, ning lực, trách nhiệm 2 21. Các đương ar còn hơn chỗ về nhận thức pháp luật và thái đổ lớn tiến "hành hòa giả 3 Tiếnnghị hoàn thiện và thục hiện quy định cia pháp hật Việt Nam về nguyên tắc hỏa giải trong tố tung din mự sa 2.1 Kibu nghị hoàn thiệu uy dink cũa pháp Int Vật Nan vd nguyên tắc giải rong tổ tang din se “4 2. Kiéu nghị thực hiện ony duh của pháp Int Mật Nam về nguyên tắc Tiền giải trong tổ tug dn sự.

7 KET LUẬN CHƯƠNG 2 59 KET LUAN CHUNG 60 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHAO 61 PHAN MỞ BAU 1. Tinh cấp thiết của việc nghiền cứu đề tài "Trong tiến bình phát triển hội nhập quốc tế với tốc độ tăng trường kính tế xã "hội việt bậc cũ nước la hiỆn nợ các môi quán hệ kính tổ - din sự trong XE Hội ngày” căng tỡ nên đã dạng. phong phú, xinh động song đẳng thời cũng hết nit’ phúc top, nly sinh nhiêu vin đề moi. Điều đó dẫn din các tranh chấp dân mự vẫn không ngừng tăng lên tỷ lệ thuận với quy mô tăng din số và ting rưởng của nên kinh tố.

Hiện nay với những quy định của BLTTDS năm 2015, thẩm quyền của Tòa án được mỡ rộng, lâm cho số lượng các vụ việc ma Tòa án phãi thụ lý, gai quyết tầng nhiều so với các “năm trước, Tính chất các vụ việc ngày cảng phức tạp, nhiều vụ án đân sự hãi xét xử qua nhiều cắp và kéo dai trong nhiều năm. Yu cầu đặt ra đỗi với việc giải quyếttranh chấp là vừa bão vệ được những quyền vi lợi ch chính đáng của cũng din, vừa im ‘fo tính đúng đốn, nghiêm min của pháp luật ĐỂ thục hiện được điều đó cần có nhiều yêu tổ khác nhau, song mét trong những vẫn dé quan tronglà đời hồi các chủ thé tiễn hành tổ ong và chỗ thé them gia tổ tạng phai tuân thủ ding các nguyên tắc cũa BLTTDS, trong dé, nguyên tắc hòa gã được coi là một trong những nguyên tắc cơ bản trong pháp luật tổ hang din ng "nó không chỉ có quen hệ mật thiét với nguyên tắc quyển tr Ảnh đoạt côn đương sự sé còn chi phối din các nguyên tắc khác, thể hiện vi tổ tụng của Tòa án rong vẫn để hòa giải va việc din mự Vi cách thức giã quyết thân thiên, đưa trên nguyễn tắc đồng thuân, chia si, căm thông “hai bên cùng thing’, việc hôn giã cia Toa án đã gp phần hin gin những mâu thuẫn, ran mit, nông cao ý thúc pháp luật cũa người dân ngn ngừa các tranh chip rong tương li, tao sự thống nhất, xây dựng khối đoàn kết trong nhân dân, góp phin dim bio án ninh chính t và tật từ an toàn xã hội Tuy nhiên thục 8 công tc thực hiện nguyên tắc hoe gi tạ các TAND hiện nay cho thấy còn tổn tại nhiều hen ché, bắt cập Do Việc tiếp tục nghiên cứu. lâm rõ các quy định ci pháp luật và thục tin thục hiện nguyên c hòa gi trong TTDS, từ đó đề xuất phương hướng hoàn thiện pháp luật nhẫn nâng cao hiệu quả thục hiện nguyên tắc là một vin dé cin thiét.Voi ý do trên, em quyết đnh chon để tải. “Nguyên tắc hòa giải trong tổ tưng dn sự” đỗ nghiên cứu làn ti cho khôn Trận tốt nghiệp cde mình, Tinh hình nghiên cứu đề tài Nguyên tắc hòa giã có ý ngiấa và vai trò vô cùng quan rong trong Tổ tạng dân sự vẫn để này đã và dang được nhiều nhà nghién cứu Lý luận và thục tn quan tim.

Nhiều công tỉnh, bãi viết khoa học nghiên cửu vé nguyên tắc hòn giã trong TTDS, iêu biểu phấ kễ đến các công tỉnh sau Vé luân án luận vin có Luận án Tiên đ Luật học: "Chế in hỏa giải trong pháp luật TIDS Tiét Năm ~ Cơ 26 ƒ luân và tuc nd” của tác giã Trên V ăn Quảng bảo vệ tại Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2004, Luận văn Thạc # Luật hoe “Nipyên tắc trách nhiên hồa giãt của Tòa án trong tổ nog dns cũatác giã Đăng, Quang Huy bio về tạ Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2018; Luận văn Thác đ Luật học: "Hoa giải vu viếc dn sự cs tác gã Pham His Vên bio vệ tạ Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2020; Luân văn Thạc sf Luật hoc: “Héa giải vụ viếc din sự theo uy định của Bộ luật TỔ hung dân sự 2015” của tác giả Ngô Phúc Trọng bảo về tại Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2021, Ngoài ra còn có một sổ bài viết về hòa giải đăng trên tạp chỉ chuyên ngành pháp lý nhờ “Php lát về hòa giả & Hật Nam, một sé kỗn ngha hoàn thiên”, cin tác 4 Anh Som Tạp chi Téa án nhân dân, số 10/2018; bãi “Quy đinh: sa giải TADS trong BLTTDS năm 2015 và những nội cing cần lầm rổ” cũa tác gã Bà Thị Huyễn đăng rên Tạp chi dân chỗ và pháp luật sổ 122016; bit “Bin hun các sai sắt tì mậc hỏa giã thành một vụ án dn sie” của tác gã Nguyễn Thị Hanh và Võ Thị Hương đăng trên Tạp chi Nghề luật số 03/2017; bài "Hoa giả vụ cn dn sự giai ioan chuỗn bị vết xi so thi” cũa tác giã Trần Tuyễt Trinh Tap chỉ Luật x Việt Nem, Số 7/2019; bi "Phun hop hm ba giao nộp, hắp cân công hai chứng cir và hoa giãi~ Những bắt cập từ thực nd” cba tắc giã Lễ Văn Sua, Tạp chi Luật sự Việt Nam, Số 01-02/2019, Phin lớn các công tinh, bài viết đã công bổ đều nghiên cửu về hòa giải theo say định của pháp luật TTDS. Còn những nghiên cứu trực tip và cụ thể về nguyên tắc hòa giã trong tổ ting din au vấn con han chế. Vi vậy khóa luận tốt nghip cin tác giã là cổng trình khoa học nghiên cứu một cách đây đủ và toàn diện vì nguyên. tắc hòa giải trong tổ tụng dân sự Việt Nam, 3.

Mục đíchvà nhiệm vụ nghiên cứu đề tài Mục dich nghiên cửu để ti của khóa luận là tim hiểu lâm rõ những vấn để lý Trần, quy định côn pháp luật Việt Nam vi nguyên tắc hòa gi trong tổ ting dân nợ và thụ tn thục hiện chúng tại các Toa án, đ xuất một sổ kiến nghĩ nhằm hoàn thiện quy dink của pháp luật và nâng cao hiệu qui hòa giã các vụ việc din sơ ĐỂ đạt được mục dich nghiên cứu dé tử nâu trên, việc nghiên cứu đổ tà có sấc nhiềm vu sau: = Nghiên cứu lam rõ những vin để lý luận về nguyên tắc hòa giãi trong TDS. như khái niệm, ý ngiĩa, cơ sở lý luận, cơ sở thục tt nôi quan hệ côn nguyên tắc nay với các nguyên tắc khác của TTDS - Phân tích lam zõ được nội dung của nguyên tắc hòa giải trong TTDS theo quy đính của pháp luật TTDS Việt Nam và đánh giá đúng thục trạng của chúng, - Đánh giá thục tiến thực hiện nguyên ắc hòa gii trong TTD tự các Tòa án VigtNam, pháthiệnranhông vướng mắc, bt câp rong thục tiễn thục hiện, đẳng thời tim ra các giã pháp nhằm hoàn thiện và năng cao hiệu quả thục hiện nguyên tắc nay trong thực tấn. Dai tuợng và phạm vi nghiền cứu đề tài Đổi tương nghiên cửu cite khóa luận là những vin để lý luân về nguyên tắc hoa giải rong tổ ting din ax quy Ảnh nguyên ắc hoe gi rong tổ tung din sự của php luật Việt Nam và thục tẾn thực hiện nguyên tắc hòa giả trong tổ hạng dân sự thi các Toa én Việt Nam Trong khuôn khổ của mét khóa luận ốt nghip, tác gat chỉ tap trung nghiên sa nhõng vin đồ lý luận cơ bản về nguyên tắc hòa giải rong TTDS, các quy dink của pháp luật Việt Nam hiện hành vé nguyên tắc hòa giải rong TTDS va thục tấn thục hiện chúng t các Toa án Việt Nam trong những năm gin đầy 5. Phuong pháp luận và phương pháp nghiên cứu Việc nghiên cửa đ tại được tiền hành trên cơ sở phương phip luận biện.

chúng duy vật chủ nghĩa Mác ~Lénin những quan diém của Đăng và Nhà nước te vi xây dụng Nhà nước pháp quyền, về cải cách tơ pháp. Đồng thôi, tác giã cũng st dung các phương pháp nghiễn cứu cụ thể, nhự phân ích, chứng mình, tổng hop, didn gi, hộ thống hóa, so sinh, đổi chiêu sở đụng các kết qua thẳng Lê thục tén xÉtxử của ngành Toa án 6. Ý nghia khoa học và thục tiến của khóa hận ĐỂ ti đã làm sáng tỏ những nội dang cơ bản của nguyên tắc hòa giã trong tổ tung din ar đặc iệt là những quan điển tién bộ, khoa học đã được thể hiện trong "nguyên tắc này, Bên canh đó, việc nghiên cứu cũng lam rõ những bit cập trong việc áp dung nguyên tắc niy trén th tổ và những nguyên nhân của nó ¥ nghĩa thục tifa côa việc nghiên cứu để tả là góp phần vào việc amg cấp thông tin liên quan đến nguyên tắc này giúp cho việc tim hiểu lâm rõ nội đụng cin no để áp dang một cách tốt hơn trong thục tin và gop phẫn vào việc đơn ra những iến ngủ để sie „ bổ sing hoàn thiện chúng 7. Bồ cục của khóa luận Kihda luận ngoài lời mỡ đầu và kết luận được chia lâm 2 chương Chương1: Nhõng vin để chung vé nguyên tắc hòa gui trong tổ tang dân nơ Chương: Thục tẫn thục iện nguyên tắc hòa giả trong tổ tụng dẫn sự Việt Nam và iến nghĩ hoàn thiện CHVONG 1: NHỮNG VAN ĐÈ CHUNG VỀ NGUYÊN TÁC HOA GIẢI TRONG T6 TUNG DÂN SỰ.

Những vấn đề lý luật nguyên tắc héa giải trong tế tụng dan sự LLL. Khải niệu va § ughia cña nguyên tắc hòa giải trong tụng đôn 11111 Khái mam ngyên tắc hàa giã trong tỔ hong dân sự Bit kỹ host động có mục dich nào trong cuốc sống cũng đều phải đự tén cơ sở nguyên tắc nhất đạnh Đây chính a ttuổng và ảnh hướng chủ đạo giúp các chữ thể thục hiện hiệu quả công việc rong một inh vue cu thể.