Nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái - Sách của TS. Tạ Trường Xuân

Khám phá nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái tạ trường xuân, từ kiến trúc đến kỹ thuật, đảm bảo tính thẩm mỹ và công năng.

• Trường học: Trường Xuân
• Đề tài: Nguyên Lý Thiết Kế Công Trình Bể Bơi Có Mái Tạ

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. LƯỢC SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN BỂ BƠI
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển bể bơi
• 1.1.2. Thiết kế và xây dựng bể bơi trên thế giới
• 1.2. Ý NGHĨA VÀ TÁC DỤNG CỦA NƯỚC TRONG BỂ BƠI
• 1.2.1. Tác dụng của nước với tâm sinh lý học của cơ thể con người
• 1.2.2. Đặc điểm của nước với sinh lý hoạt động của các bộ phận cơ thể con người
• 1.2.3. Tính chất, đặc điểm của nước và sự liên quan của chúng đến chất lượng nước trong bể bơi

Tóm tắt

I. Khám phá nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái che

Nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái che là một chuyên đề học thuật quan trọng, được hệ thống hóa bởi TS. Tạ Trường Xuân trong công trình nghiên cứu cùng tên. Tài liệu này không chỉ là giáo trình cho sinh viên kiến trúc mà còn là cẩm nang cho các kiến trúc sư thực hành. Lịch sử cho thấy, bể bơi đã phát triển từ những bể tắm riêng tư trong cung điện hoàng gia thời La Mã, Ba Tư, Ai Cập thành những công trình công cộng phức hợp, phục vụ nhu cầu rèn luyện sức khỏe, giải trí và thi đấu thể thao. Sự ra đời của luật bơi quốc tế năm 1910 và các kỳ đại hội Olympic đã thúc đẩy việc xây dựng các bể bơi theo tiêu chuẩn FINA trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, một quốc gia có đặc trưng sông nước và khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, nhu cầu về các công trình bể bơi, đặc biệt là thiết kế bể bơi bốn mùa có mái che, ngày càng trở nên cấp thiết. Các công trình này không chỉ đáp ứng nhu cầu bơi lội quanh năm mà còn là một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất và kiến trúc đô thị hiện đại. Việc nắm vững các nguyên lý cơ bản, từ lựa chọn vị trí, phân loại chức năng, đến các giải pháp kỹ thuật phức tạp như kết cấu, xử lý nước, và thông gió, là nền tảng để tạo ra những công trình bể bơi chất lượng, an toàn và hiệu quả về kinh tế. Cuốn sách của TS. Tạ Trường Xuân đã đặt nền móng vững chắc cho lĩnh vực này, tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn và các quy chuẩn quốc tế để áp dụng vào điều kiện Việt Nam.

1.1. Lịch sử phát triển và vai trò của bể bơi trong nhà

Bể bơi có nguồn gốc từ rất sớm, ban đầu chỉ là những bể tắm, ngâm nước xa hoa dành cho giới quý tộc. Theo TS. Tạ Trường Xuân, các công trình như bể Latone trong cung điện Versaille (Pháp) hay các nhà tắm công cộng La Mã cổ đại là những minh chứng điển hình. Dần dần, cùng với sự phát triển của phong trào Olympic, chức năng của bể bơi được mở rộng, trở thành nơi huấn luyện và thi đấu thể thao chuyên nghiệp. Các công trình như bể bơi "Colombe" tại Paris (1924) đã đánh dấu bước ngoặt trong việc xây dựng theo tiêu chuẩn thiết kế bể bơi quốc tế. Ngày nay, thiết kế bể bơi trong nhà đã trở thành một phần không thể thiếu của các đô thị hiện đại, xuất hiện trong các công trình cao tầng, khách sạn, và các khu liên hợp thể thao, đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân. Kiến trúc sư nổi tiếng Le Corbusier từng tích hợp bể bơi trên tầng thượng của chung cư tại Marseille, với mong muốn “trả lại cái thiên nhiên huyền diệu cho cuộc sống con người”.

1.2. Tác động của nước đến tâm sinh lý và sức khỏe con người

Hoạt động bơi lội trong môi trường nước mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho sức khỏe. Nước tác động lên toàn bộ bề mặt da, kích thích hệ thần kinh ngoại biên, tạo cảm giác thư giãn và sảng khoái. Nghiên cứu sinh lý học của Xtolbop (1982) chỉ ra rằng, bơi lội giúp cơ thể tiêu hao năng lượng một cách điều hòa và hiệu quả hơn so với đi bộ hay chạy. Đặc biệt, khi ngâm mình trong nước, quá trình trao đổi chất và thải axit lactic qua da diễn ra mạnh mẽ, giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng. Tư thế nằm ngang khi bơi cũng giúp hệ tuần hoàn máu hoạt động hiệu quả hơn, giảm áp lực lên tim so với tư thế đứng. Chính những lợi ích này đã khiến bơi lội trở thành môn thể thao được ưa chuộng, thúc đẩy nhu cầu xây dựng các bể bơi kết cấu thép có mái che hiện đại để phục vụ luyện tập quanh năm.

II. Top 3 thách thức lớn trong việc thi công bể bơi có mái che

Việc thi công bể bơi có mái che đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự tính toán cẩn trọng và áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến. Thách thức lớn nhất chính là đảm bảo chất lượng nước luôn đạt tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn cho người sử dụng. Điều này liên quan trực tiếp đến việc lựa chọn và vận hành hệ thống lọc nước bể bơi và hệ thống gia nhiệt bể bơi. Một vấn đề quan trọng khác là kết cấu mái che. Mái không chỉ có chức năng che mưa nắng mà còn phải chịu được tải trọng gió, đảm bảo an toàn, tối ưu hóa ánh sáng tự nhiên và thông gió. Kết cấu mái che bể bơi thường có khẩu độ lớn, đòi hỏi các giải pháp kết cấu đặc biệt như kết cấu thép hoặc dây treo. Cuối cùng, chống thấm bể bơi là yếu tố sống còn quyết định tuổi thọ và độ bền của công trình. Nước có thể thấm qua mao dẫn trong bê tông hoặc qua các khe nứt, gây hư hại kết cấu và rò rỉ. Việc xử lý chống thấm không hiệu quả ngay từ đầu sẽ dẫn đến chi phí sửa chữa tốn kém và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của bể bơi. Do đó, việc lựa chọn vật liệu và phương pháp thi công chống thấm phù hợp là một trong những ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ quá trình xây dựng.

2.1. Yêu cầu nghiêm ngặt về xử lý nước bể bơi bốn mùa

Chất lượng nước là yếu tố cốt lõi của một công trình bể bơi. Nước sạch phải đạt các chỉ tiêu về độ trong, độ màu, hàm lượng vẩn đục, độ pH, và nồng độ hóa chất khử trùng theo quy chuẩn xây dựng bể bơi. Tài liệu của TS. Tạ Trường Xuân nhấn mạnh hai hệ thống lọc nước chính: hệ thống thay nước và hệ thống tuần hoàn. Hệ thống tuần hoàn được ưa chuộng hơn vì tính liên tục và tiết kiệm, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn. Quá trình xử lý nước bể bơi bốn mùa còn bao gồm việc clo hóa để ngăn ngừa vi khuẩn và bổ sung từ 3-5% lượng nước sạch mỗi ngày. Đối với bể bơi nước nóng, quy trình cấp nước phức tạp hơn, đòi hỏi hệ thống lò đun, lọc, pha hóa chất và bơm chuyên dụng để duy trì nhiệt độ ổn định, đảm bảo an toàn cho người bơi.

2.2. Giải pháp kỹ thuật chống thấm bể bơi hiệu quả và bền vững

Chống thấm bể bơi là một trong những công đoạn quan trọng nhất. Nguyên nhân gây thấm chủ yếu là do mao dẫn trong kết cấu bê tông và các khe nứt hình thành trong quá trình thi công hoặc co ngót vật liệu. Đặc biệt với các bể bơi đặt ngầm, áp lực nước ngầm từ bên ngoài khi bể cạn nước cũng là một nguyên nhân gây thấm ngược. Để khắc phục, các giải pháp được đề xuất bao gồm: sử dụng bê tông cường độ cao, bê tông composite, hoặc các loại màng ngăn nước như bitum. Lớp vữa ốp lát hoàn thiện cũng cần sử dụng phụ gia chống thấm gốc thủy tinh lỏng. Việc lựa chọn đơn vị thiết kế bể bơi uy tín có kinh nghiệm trong xử lý chống thấm sẽ đảm bảo chất lượng và độ bền lâu dài cho công trình.

2.3. Thách thức trong giải pháp thông gió cho bể bơi trong nhà

Giải pháp thông gió cho bể bơi trong nhà là một bài toán phức tạp. Độ ẩm cao do nước bay hơi kết hợp với các hóa chất xử lý nước (như clo) có thể tạo ra một môi trường ăn mòn, gây hại cho kết cấu công trình và ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Hệ thống thông gió phải đảm bảo luân chuyển không khí hiệu quả, hút khí ẩm và thải ra ngoài, đồng thời cấp khí tươi đã qua xử lý vào trong. Theo tiêu chuẩn, không khí trong phòng bể bơi cần được thay đổi từ 2-3 lần/giờ, trong khi phòng thay đồ cần 5 lần/giờ và phòng tắm là 8-10 lần/giờ. Việc thiết kế hệ thống sưởi ấm và thông gió phải được tính toán đồng bộ để duy trì nhiệt độ không khí và độ ẩm ở mức tiêu chuẩn, tạo ra một môi trường tiện nghi và an toàn.

III. Hướng dẫn phân loại và chọn vị trí xây dựng bể bơi có mái

Việc phân loại và lựa chọn vị trí là bước đầu tiên và mang tính quyết định trong nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái. Theo TS. Tạ Trường Xuân, bể bơi có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau để phù hợp với mục đích sử dụng và điều kiện thực tế. Về cách đặt bể, có ba loại chính: bể bơi ngầm hoàn toàn, nổi hoàn toàn và nửa nổi nửa chìm. Lựa chọn phương án nào phụ thuộc vào địa chất, mực nước ngầm và yêu cầu về tận dụng không gian. Về chức năng, bể bơi được chia thành bể tổng hợp (thi đấu và biểu diễn), bể chuyên dụng (tập luyện), và bể công cộng (giải trí, dưỡng bệnh). Quy mô khán đài cũng là một yếu tố phân loại quan trọng, từ loại nhỏ (dưới 1000 chỗ) đến loại lớn (trên 2500 chỗ). Việc lựa chọn đất đai xây dựng phải đảm bảo các yếu tố về quy hoạch, diện tích cây xanh, khả năng thoát người và giao thông thuận tiện. Công trình cần có khoảng cách an toàn với chỉ giới đường phố (30-50m) và ưu tiên các hướng tốt để lấy sáng tự nhiên, tránh gây chói mắt cho vận động viên ở khu vực cầu nhảy và bệ xuất phát.

3.1. Phân loại bể bơi theo vị trí đặt và chức năng sử dụng

Phân loại bể bơi giúp định hình phương án thiết kế và kết cấu. Loại bể ngầm hoàn toàn phù hợp với khu vực đất tốt, mực nước ngầm thấp, giúp tiết kiệm chi phí nếu kết hợp với địa hình dốc để làm khán đài. Loại bể nổi hoàn toàn thường được xây dựng ở nơi đất yếu, mực nước ngầm cao, cho phép tận dụng không gian bên dưới cho các phòng chức năng nhưng chi phí xây dựng cao hơn. Loại nửa nổi nửa chìm là giải pháp linh hoạt, phổ biến nhất. Về chức năng, thiết kế bể bơi trong nhà có thể là bể tổng hợp thi đấu, bể chuyên dụng cho huấn luyện hoặc bể bơi công cộng kết hợp các tiện ích như bãi tắm nắng, phục vụ đa dạng đối tượng người dùng.

3.2. Tiêu chuẩn thiết kế bể bơi và quy mô khán đài phù hợp

Các tiêu chuẩn thiết kế bể bơi về kích thước là bắt buộc đối với các công trình thi đấu. Chiều dài bể thường là 25m hoặc 50m, chiều rộng là 25m cho 10 đường bơi (mỗi đường rộng 2.5m). Độ sâu thay đổi từ 1.2m đến 4.5m ở khu vực cầu nhảy. Quy mô khán đài được xác định dựa trên dân số và mục đích sử dụng. Bể bơi loại nhỏ có sức chứa 500-1000 chỗ, loại trung bình từ 1200-2500 chỗ, và loại lớn có thể lên tới 5000 chỗ. Việc bố trí khán đài cần đảm bảo tầm nhìn tốt cho mọi vị trí, tuân thủ các quy định về lối thoát hiểm, giao thông và diện tích hiên nghỉ (0.1 - 0.15m²/người).

IV. Bí quyết thiết kế kiến trúc bể bơi hiện đại và kết cấu mái

Một công trình bể bơi có mái thành công không chỉ đáp ứng yêu cầu công năng mà còn phải có giá trị thẩm mỹ cao. Kiến trúc bể bơi hiện đại hướng đến việc tạo ra không gian mở, thoáng đãng, kết nối với thiên nhiên và tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng. Việc thiết kế mái che đóng vai trò trung tâm trong việc định hình kiến trúc công trình. Kết cấu mái che bể bơi thường sử dụng các hệ kết cấu vượt nhịp lớn như giàn thép không gian, mái vòm, hoặc hệ dây treo để tạo ra không gian bên trong không có cột, đảm bảo tầm nhìn thông thoáng. Các ví dụ điển hình như bể bơi Tournesol tại Marseille (KTS: Bernard Shoeller) hay bể bơi tại Tokyo (KTS: Kenzo Tange) đã trở thành những biểu tượng kiến trúc. Việc lựa chọn vật liệu làm mái bể bơi cũng rất quan trọng. Các vật liệu như mái che polycarbonate cho bể bơi được ưa chuộng vì khả năng lấy sáng tốt, trọng lượng nhẹ và độ bền cao. Trong khi đó, bể bơi kết cấu thép mang lại sự vững chắc và khả năng tạo hình linh hoạt. Việc tham khảo các bản vẽ kỹ thuật bể bơi có mái che tiêu chuẩn và ứng dụng các công nghệ mới sẽ giúp kiến trúc sư tạo ra những công trình đột phá và bền vững.

4.1. Lựa chọn vật liệu làm mái bể bơi Polycarbonate và Thép

Việc lựa chọn vật liệu làm mái bể bơi ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ, chi phí và hiệu quả sử dụng. Mái che polycarbonate cho bể bơi là một giải pháp hiện đại, cho phép ánh sáng tự nhiên xuyên qua nhưng vẫn ngăn chặn tia UV có hại, giúp tiết kiệm năng lượng chiếu sáng. Vật liệu này nhẹ, dễ thi công và có nhiều màu sắc. Trong khi đó, kết cấu thép (thép hình, thép ống) là lựa chọn phổ biến cho các hệ mái khẩu độ lớn. Thép cần được xử lý bề mặt bằng các loại sơn đặc biệt để chống lại sự ăn mòn trong môi trường có độ ẩm và hóa chất cao của bể bơi. Sự kết hợp giữa khung thép và tấm lợp polycarbonate tạo ra một giải pháp toàn diện, vừa đảm bảo kết cấu vững chắc, vừa tối ưu hóa yếu tố thẩm mỹ và ánh sáng.

4.2. Tham khảo bản vẽ kỹ thuật bể bơi có mái che tiêu chuẩn

Một bộ bản vẽ kỹ thuật bể bơi có mái che hoàn chỉnh là kim chỉ nam cho quá trình thi công. Bộ bản vẽ này phải thể hiện chi tiết tất cả các hạng mục: kiến trúc (mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng), kết cấu (móng, thành bể, mái che), hệ thống cấp thoát nước, hệ thống lọc và xử lý nước, hệ thống điện và chiếu sáng, và hệ thống thông gió - cấp nhiệt. Các chi tiết như máng tràn tiêu sóng, ô nghỉ, bệ xuất phát, cầu nhảy cũng cần được thể hiện rõ ràng với kích thước và vật liệu cụ thể. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn xây dựng bể bơi và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan trong bản vẽ sẽ đảm bảo công trình được thi công chính xác, an toàn và đạt chất lượng cao.

4.3. Tối ưu hóa các khu vực chức năng trong công trình bể bơi

Thiết kế tối ưu dây chuyền công năng là một nguyên tắc cơ bản. Công trình bể bơi có mái thường bao gồm bốn khu vực chính: khu bể bơi, khu khán đài, khu kỹ thuật và khu vận động viên. Khu vận động viên phải được thiết kế theo dây chuyền một chiều, đảm bảo nguyên tắc làm sạch từ ngoài vào trong, tách biệt hoàn toàn với khán giả. Các phòng chức năng như phòng thay đồ, phòng tắm, phòng khởi động, phòng xoa bóp phải được bố trí hợp lý. Khu khán đài cần đảm bảo giao thông thuận tiện, tầm nhìn rõ và lối thoát hiểm an toàn. Khu kỹ thuật chứa hệ thống lọc nước bể bơi và các thiết bị khác cần được đặt ở vị trí thuận tiện cho vận hành và bảo trì. Sự liên kết khoa học giữa các khu vực này sẽ quyết định hiệu quả hoạt động của toàn bộ công trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TT TT TY= aS S72. rest fs) > Se 2 Lm BT `“ ễF = TS. TẠ TRƯỜNG XUÂN NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ CONG TRINH BE BOI CO MAI (Tái bản) NHÀ XUẤT BẢN XÂY DỰNG HÀ NỘI - 2012 NGUYEN LY THIET KE CONG TRINH BE BOI CO MAI TS. Tạ Xuân Trường NHÀ XUÁT BẢN XÂY DỰNG 37 LÊ ĐẠI HÀNH - QUẬN HAI BÀ TRƯNG - HÀ NỘI Điện thoại: 024.vn Email: [e-mail] Văn phòng Đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh Địa chỉ: Lầu 4 toà nhà văn phòng 159 Điện Biên Phủ, P.

Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh Điện thoại: [phone] Chịu trách nhiệm phát hành xuất bản phẩm điện tử: Giám đốc — Tổng Biên tập: NGÔ ĐỨC VINH Chịu trách nhiệm nội dung: Giám đốc - Tổng Biên tập: NGÔ ĐỨC VINH Biên tập viên: ĐÀO NGỌC DUY Chế bản: PHAM HONG LE Thiét ké bia: NGUYEN HỮU TÙNG. Xuất bản phẩm điện tử được đăng tải tại địa chỉ Website: Nxbxaydung.vn Định dang: PDF Dung lượng: 30 (MB) Số ĐKXB: 290-2022/CXBIPH/95-27/XD cắp ngày 25 tháng 01 năm 2022 Mã ISBN: 978-604-82-6253-2 QĐXB số: 114-2022/QĐ-XBSĐT-NXBXD ngày 29 tháng 01 năm 2022 QĐPH số: 114-2022/QĐ-XBSĐT-NXBXD ngày 30 tháng 01 năm 2022 LỜI GIỚI THIỆU Với một bề dày gân 40 năm thiết kế và giảng dạy tại Trường Đại học Kiển trúc Hà Nội, TS. Tạ Trường Xuân đã có những đóng góp đáng kể trong sự nghiệp xây dựng và đặc biệt trong sự nghiệp đào tạo kiến trúc sư.

Những đóng góp tâm huyết của Anh là rất đẳng được ghỉ nhận với một sự trân trọng và cẩm phục. Trân trọng khi đứng trước một kho tư liệu dày dặn từ những tích luỹ công phu và khoa học. Cẩm phục bởi lẽ: ở thổi "ông" mà vẫn bên, vẫn dẻo, giàu trí, đượm tâm, giúp cho lớp trẻ luyện nghề, tạo nghiệp. Là học trò, là thế hệ kiến trúc sư đàn em, hiện nay vẫn đang trực tiếp tham gia công tác đào tạo kiến trúc sư trong nhà trường, tôi đánh giá rất cao những đóng góp của Anh trong lĩnh vực chuyên môn.

Những trăn trở của Anh để sớm có được những quyển sách nguyên lý thiết kế các công trình công cộng chuyên ngành đang được giới trẻ mong đợi. Tiép sau quyển: "Nguyên lý thiết kế kiến trúc",aon "Nguyên lý thiết kế công trình kiến trúc công cộng", quyển sách "Nguyên lý thiết kế công trình bể bơi có mái" là một nguyên lý chuyên đề về một thể loại công trình kiến trúc cụ thể nằm trong hệ thống một loạt các thể loại công trình kiến trúc công cộng. Sách được trình bày súc tích và chặt chế về bố cục, phong phú về tứ liệu. Đặc biệt các hình vẽ mình hoạ bằng tay của chính tác giả đã làm tăng thêm tính đặc thù nghệ nghiệp và su hdp dẫn của quyển sách.

Cùng với sự phát triển phong trào TDTT của Việt Nam nói chung, môn thể thao dưới nước đang từng bước được quan tâm đâu tư cả chiêu sâu lẫn chiều rộng, mà trước hết là việc xây dựng các bể bơi thì đấu và tập huyện theo đúng các tiêu chuẩn về kiến trúc và kỹ thuật. Vì vậy, "Nguyên ly thiết kế công trình bể bơi có mái” không chỉ là một giáo trình phục vụ công tác giảng dạy mà còn là một cuốn cẩm nang tốt cho các kiến trúc sự trong công tác thiết kế các công trình thực tế: Cũng vì từ trước đến nay thể loại công trình bể bơi có mái chưa được xây dựng nhiều ở Việt Nam, cho nên những ví dụ về công trình thực tế của ta là mảng nội dung sẽ còn phải được tiếp tục bổ sung trong các lần tái bản tiếp theo. Hy vọng quyển sách đã đem lại nhiều bổ ích cho nhiễu người. Chúc cho tác giả khoẻ mãi, trẻ mãi để thực hiện thành công tất cả những dự định của mình, để cho đúng với tên mà Anh đã mang: Tạ Trường Xuân.

Bùi Quý Ngọc Bộ môn Kiến trúc Công cộng - Khoa Kiến trúc - Trường ĐHKTHN. Chương l MO DAU 1. LUOC SU HINH THANH VA PHAT TRIEN BE BOI 1. Quá trình hình thành và phát triển bể bơi Ngay từ thời kỳ phong kiến, tại Ba Tư, Thổ Nhỹ Kỳ, La Mã, Ai Cập, Nga, Trung Hoa., các vị hoàng đế đã cho xây dựng những bể tắm ngay trong cung điện để hàng ngày được tận hưởng những thú vui, những khoái cảm của việc tắm, ngâm trong nước ấm có pha hương liệu quý của thảo mộc.

Như vậy, tắm, ngâm, vầy trong nước không phải chỉ để tắm sạch mà còn là một sự thưởng thức, giải trí, thư giãn tích cực. Tại Pháp, dưới thời Louis XIII-XTV, nhà vua đã cho xây dựng cung điện Versaille ở phía tây nam Paris. Đây là nơi nghỉ dưỡng của nhà vua và hoàng tộc. Trong cung điện có nhiều công trình kiến trúc, nhiều tác phẩm nghệ thuật điêu khắc và đặc biệt có nhiều vườn cây, mặt nước nhân tạo.

Đáng chú ý là việc xây dựng hai bể nước lớn, một ở ngoài vườn cảnh (bể nước Apodolon) và một là bể Latone ở trong nhà đùng cho việc tắm, vầy của nhà vua. Kích thước của bể là khá lớn (1Ôm x 40m). Thời La Mã cổ đại, nhà tắm công cộng đã có cấu trúc không gian rất phức tạp với các phòng sánh (vestibules), phòng thay quân áo (apodyteriom), phòng tập thể thao (aphedium), phòng tắm nóng (laconicum), phòng tắm hơi (calidarium), phòng tắm ấm (tepidarium), phòng tắm lạnh (frigidarium), các bể bơi, phòng đọc sách, nơi hội hợp, diễn thuyết và giải trí; với kích thước khổng lồ, nột thất tráng lệ, các nhà tắm thực sự là một trung tâm nghỉ ngơi giải trí của người La Mã cổ đại. Đó là những công trình kiến trúc hoành tráng, những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại mà con người tạo nên.

Như vậy, có thể nói bể bơi được hình thành từ rất sớm (khoảng thế kỷ thứ.V, bắt đầu từ trong phạm vi của chốn cung đình vua chúa). Kỹ thuật xây dựng khá cầu kỳ, vật liệu thường là đá, gạch, có nơi còn đùng cả thùng gỗ lớn ghép bằng nhựa cây như ở Trung Hoa cổ. Chức năng của bể bơi ban đầu chỉ là bể tắm và ngâm nước, vui chơi trong nước mang tính nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn cho một số ít đối tượng. a) Bể bơi mang tính chất dùng riêng cho gia đình Tại những quốc gia phong kiến, tầng lớp quý tộc đã đua nhau xây dựng bể bơi trong các lâu đài, trang trại của mình với mục đích tận hưởng những lợi ích của bể bơi trong vui chơi giải trí, nâng cao sức khoẻ và chữa bệnh.

Các bể bơi trong các lâu đài, trang trại đa số được xây dựng ở ngoài vườn cảnh, một số được xây dựng ở trên mái nhà. Các bể bơi này còn có kích thước “khiêm tốn", kết cấu đơn giản, trang trí khá cầu kỳ, nước sạch dùng trong bể bơi được dùng chung với nước sinh hoạt của gia đình, các phòng thay quần áo, tắm sạch, vệ sinh thường được sử dụng kết hợp. Thời kỳ sau này, cùng với sự phát triển của kinh tế, kỹ thuật, bể bơi gia đình được xây đựng ngày càng phổ biến tại những đô thị của nhiều nước trên thế giới. Chất lượng xây dựng và công nghệ xử lý nước trong bể bơi ngày càng cải tiến và hoàn thiện.

Như vậy, bể bơi gia đình cũng đã có xu hướng phát triển từ rất lâu, song chủ yếu được xây dựng trong phạm vi các gia đình giàu có. b) Bể bơi với chức năng công cộng mang tính xế hội Bể bơi công cộng mang tính xã hội được xây dựng từ giai đoạn có các chương trình giáo dục thể chất phong trào Olympic quốc tế ở nhiều quốc gia. Ngày hội Olympic dầu tiên được tổ chức vào năm 776 trước Công nguyên tại Hy Lạp. Trong 7 môn thi đấu thể thao đầu tiên thì bơi lội và đua thuyền được điễn ra trên dòng sông kể bên khu vực tổ chức Olympic.

Sau này, các đại hội Olympic quốc tế được các nước thống nhất cứ 4 năm tổ chức một lần và bơi lội, đua thuyền được coi là những môn thi đấu chính thức. Do ảnh hưởng của phong trào Olympic mà rất nhiều quốc gia chú trọng đến chương trình giáo dục thể chất và rèn luyện thân thể, nhất là đối với môn bơi lội. Việc xây đựng các cơ sở tập luyện các môn thể thao nước được quan tâm ở nhiều quốc gia. Năm 1910, luật bơi quốc tế đầu tiên ra đời.

Sau thời gian này, một số quốc gia châu Âu đã xây đựng các loại bể bơi công cộng dùng để huấn luyện và thi đấu theo tiêu chuẩn của EINA: bể bơi Heiysen (Hà Lan), bể bơi Carnot (Pháp) và các bể bơi xây dựng ở một vài quốc gia khác. Thế vận hội lần thứ VI ở Paris năm 1924, nước Pháp đã cho xây dựng khu liên hợp thể thao gồm sân vận động và bể bơi thi đấu "Colombe" (chim bồ câu) theo tiêu chuẩn quốc tế (FINA). Từ những năm 1926 đến 1936, hầu hết các nước châu Âu đều chú ý xây dựng các khu liên hợp thể dục thể thao. Các bể bơi phục vụ cho vui chơi giải trí, thư giãn kết hợp với huấn luyện được xây dựng bước đầu tại các thành phố lớn ở châu Âu, cũng như ở các nước châu Mỹ, Úc, và một số nước châu Á: Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Philipines, Thái Lan.

Đến thời kỳ công nghiệp hoá, đô thị hoá cao ở các nước châu Âu, châu Mỹ, mức độ tập trung dân cư đô thị tăng lên do công nghiệp phát triển mạnh, việc xây dựng các đô thị mới, mở rộng cải tạo và phát triển các đô thị trước đó đã là một nhu cầu bức thiết. Song song với việc xây dựng các công trình cần thiết cho cuộc sống mới trong các đô thị phát triển, việc tổ chức các trung tâm công cộng đáp ứng cho nhu cầu văn hoá thể thao; nhất là bơi lội, tắm vây tại các thành phố cũng được xây dựng rộng rãi. e) Bể bơi, một công trình chủ đạo trong hệ thống giáo dục thể chất Về vấn đề giáo dục, Các-Mác nói: "Chúng ta thực hiện nền giáo dục gồm 3 việc: - Thứ nhất: Giáo dục trí tuệ. - Thứ hai: Giáo dục thể chất, như những gì đang được đạy ở các trường thể dục và trong luyện tập quân sự.

- Thứ ba: Giảng dạy kỹ thuật". Giữa thế kỷ XIX, giáo dục thể chất được đưa vào các trường học ở Pháp. Đại tá Phranxixco Amorox (1770 - 1848) đã để xuất một chương trình giáo dục thể chất có hệ thống trong trường học. Các bài tập thể lực tự nhiên như: chạy, nhảy, trườn, bò, mang vác nặng, và nhất là kỹ năng bơi lặn là các bài tập bắt buộc.

Bể bơi trong trường học được xây dựng cùng với một số công trình thể thao khác.