Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu thành phần và xử lý chất thải rắn sinh hoạt huyện Lương Tài, Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Lương Tài, Bắc Ninh và đề xuất phương pháp xử lý hiệu quả.

• Tác giả: Dang Tùng Linh
• Người hướng dẫn: GS, TS Vũ Đức Toàn
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Lương Tài, Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT VÀ CÁC HÌNH THỨC XỬ LÝ
• 1.1. Tổng quan về CTRSH
• 1.1.1. Tổng quan về CTRSH trên Thế giới
• 1.1.2. Tổng quan về CTRSH ở Việt Nam
• 1.1.3. Tổng quan chung về các phương pháp xử lý CTRSH hiện nay
• 1.1.3.1. Tổng quan về phương pháp chôn lấp CTRSH
• 1.1.3.2. Tổng quan về phương pháp đốt CTRSH
• 1.1.3.3. Tổng quan về phương pháp làm phân bón từ CTRSH
• 1.1.3.4. Các phương pháp xử lý CTRSH khác
• 1.2. Hiện trạng các cơ sở/công nghệ xử lý CTRSH tại Việt Nam (2019)
• 1.3. Tổng quan về thành phần CTRSH
• 1.3.1. Tổng quan về thành phần CTRSH trên Thế giới
• 1.3.2. Tổng quan về thành phần CTRSH ở Việt Nam
• 1.4. Giới thiệu chung về huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
• 1.4.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên
• 1.4.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.5. Hiện trạng rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Lương Tài
• 1.5.1. Hiện trạng phát sinh rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện
• 1.5.2. Hiện trạng thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện
• 1.5.3. Hiện trạng xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện
• 1.5.4. Tình hình phân loại CTR tại nguồn trên địa bàn huyện Lương Tài
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM
• 2.1. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
• 2.1.2. Phương pháp khảo sát thực địa
• 2.1.3. Phương pháp kế thừa
• 2.1.4. Phương pháp lấy mẫu và phân tích CTRSH
• 2.1.5. Phương pháp ma trận
• 2.1.6. Phương pháp cho điểm lựa chọn tiêu chí, công nghệ phù hợp
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả về thành phần cơ học, hóa học của CTRSH huyện Lương Tài
• 3.1.1. Thành phần cơ học CTRSH huyện Lương Tài
• 3.1.2. Thành phần hóa học CTRSH huyện Lương Tài
• 3.2. Đánh giá kết quả và phân tích lựa chọn hình thức xử lý CTRSH phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Lương Tài
• 3.2.1. Tính toán nhiệt trị CTRSH huyện Lương Tài, đề xuất phương án xử lý đốt rác phát điện
• 3.2.2. Tính toán tỷ lệ hữu cơ, đề xuất xử lý rác bằng phương pháp sản xuất phân compost
• 3.2.3. Tính toán tỷ lệ chất dễ cháy, đề xuất phương án sản xuất RDF/SRF
• 3.2.4. Tính toán tỷ lệ chất vô cơ và đề xuất phương án xử lý
• 3.2.5. Tổng hợp và đề xuất lựa chọn phương án xử lý khả thi cho CTRSH huyện
• 3.2.6. Lựa chọn hình thức xử lý trong trường hợp rác thải được phân loại tại nguồn theo luật bảo vệ môi trường 2020, có hiệu lực toàn bộ năm 2022
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất thải rắn sinh hoạt

Chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) là loại chất thải phát sinh từ hoạt động sinh hoạt hàng ngày của người dân, bao gồm rác thải từ hộ gia đình, khu thương mại và các dịch vụ công cộng. Theo nghiên cứu, lượng chất thải rắn này đang gia tăng đáng kể do sự phát triển kinh tế và đô thị hóa. Tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, lượng CTRSH phát sinh đạt khoảng 60 tấn/ngày, chiếm 7% tổng lượng chất thải của tỉnh. Điều này cho thấy sự cần thiết trong việc quản lý chất thải hiệu quả nhằm bảo vệ môi trường. Các phương pháp xử lý hiện nay bao gồm chôn lấp, đốt và tái chế, mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp cần dựa trên thành phần và tính chất của chất thải.

1.1 Tình hình phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

Tình hình phát sinh CTRSH tại huyện Lương Tài đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Theo báo cáo của UBND huyện, tốc độ tăng trưởng kinh tế xã hội đạt 9.7% trong năm 2019, đồng nghĩa với việc lượng chất thải cũng gia tăng tương ứng. Hiện tại, việc thu gom và xử lý chất thải vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc phân loại tại nguồn. Điều này dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, bao gồm việc nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường và áp dụng công nghệ xử lý hiện đại.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống nhằm phân tích thành phần và tính chất của CTRSH tại huyện Lương Tài. Phương pháp thu thập số liệu được thực hiện qua khảo sát thực địa, phỏng vấn và lấy mẫu chất thải để phân tích. Các phương pháp này giúp xác định rõ thành phần cơ học và hóa học của chất thải, từ đó đề xuất hình thức xử lý phù hợp. Đặc biệt, việc đánh giá tác động môi trường từ các phương pháp xử lý cũng được thực hiện để đảm bảo tính bền vững trong quản lý chất thải. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các quyết định chính sách trong việc xử lý chất thải tại địa phương.

2.1 Phương pháp thu thập số liệu

Phương pháp thu thập số liệu được thực hiện thông qua việc khảo sát hiện trạng chất thải tại các khu vực dân cư và công cộng. Dữ liệu về khối lượng và thành phần chất thải được ghi nhận từ các hộ gia đình, chợ và khu thương mại. Các mẫu chất thải được phân tích tại phòng thí nghiệm để xác định các chỉ tiêu hóa học và vật lý. Phương pháp này không chỉ giúp thu thập thông tin chính xác mà còn tạo điều kiện cho việc phân tích sâu hơn về tính chất của chất thải. Kết quả thu thập sẽ là căn cứ quan trọng cho việc đề xuất các giải pháp xử lý hiệu quả.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Lương Tài chủ yếu bao gồm chất hữu cơ, nhựa, kim loại và giấy. Tỷ lệ chất hữu cơ chiếm khoảng 60%, cho thấy tiềm năng lớn trong việc tái chế và sản xuất phân compost. Đặc biệt, việc xử lý chất thải bằng phương pháp đốt để thu hồi năng lượng cũng được xem xét, với khả năng chuyển hóa năng lượng từ chất thải thành điện. Tuy nhiên, cần lưu ý đến các vấn đề ô nhiễm phát sinh trong quá trình xử lý. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp cần dựa trên đặc điểm cụ thể của chất thải và điều kiện thực tế tại địa phương.

3.1 Đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Việc xử lý chất thải không đúng cách có thể dẫn đến ô nhiễm không khí, nước và đất. Các phương pháp như chôn lấp và đốt cần phải được thực hiện trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp cải thiện như phân loại chất thải tại nguồn và áp dụng công nghệ xử lý hiện đại. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên từ chất thải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) đang là vấn đề cấp thiết tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2019, tổng khối lượng CTR đô thị phát sinh toàn cầu đạt khoảng 2,1 tỷ tấn, trong đó khu vực Đông Á - Thái Bình Dương chiếm 23%. Tại Việt Nam, lượng CTRSH phát sinh năm 2019 ước tính khoảng 64.658 tấn/ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm hơn 50%. Riêng tỉnh Bắc Ninh phát sinh khoảng 870 tấn/ngày, huyện Lương Tài chiếm khoảng 7%, tương đương 60 tấn/ngày. Tuy nhiên, huyện Lương Tài chưa có cơ sở xử lý rác thải tập trung, hiện đang áp dụng phương pháp xử lý tạm thời gây ô nhiễm môi trường.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc xác định thành phần và tính chất của CTRSH tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, nhằm đề xuất các hình thức xử lý phù hợp với điều kiện phát sinh, kinh tế - xã hội và môi trường địa phương. Mục tiêu cụ thể là phân tích thành phần cơ học, hóa học, tính nhiệt trị của CTRSH và lựa chọn công nghệ xử lý hiệu quả, bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung trong giai đoạn gần đây, tại huyện Lương Tài với diện tích tự nhiên 105,66 km², gồm 1 thị trấn và 13 xã.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp số liệu tin cậy về thành phần CTRSH, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng các phương án xử lý phù hợp. Về thực tiễn, kết quả góp phần nâng cao chất lượng quản lý, xử lý môi trường, hướng tới phát triển bền vững tại địa phương và tỉnh Bắc Ninh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý chất thải rắn: Nhấn mạnh vai trò của thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý cuối cùng nhằm giảm thiểu tác động môi trường.
• Mô hình phân loại và xử lý CTRSH: Phân loại thành các dòng chất thải hữu cơ dễ phân hủy, chất thải vô cơ có thể tái chế và chất thải còn lại, từ đó lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp như chôn lấp, đốt, ủ sinh học, hoặc công nghệ nhiệt khác.
• Khái niệm thành phần cơ học và hóa học của CTRSH: Bao gồm độ ẩm, tro, các bon, hydro, nitơ, lưu huỳnh, oxy, clo; các chỉ số này ảnh hưởng đến nhiệt trị và hiệu quả xử lý.
• Mô hình đánh giá công nghệ xử lý: Sử dụng ma trận lựa chọn tiêu chí kỹ thuật, kinh tế, môi trường để đề xuất công nghệ phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thực địa tại huyện Lương Tài, kết hợp với số liệu thống kê của UBND tỉnh Bắc Ninh, Tổng cục Môi trường và các báo cáo ngành.
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích: Lấy mẫu ngẫu nhiên đơn giản tại nhiều điểm tập kết rác, phân tích thành phần cơ học (phân loại rác theo tỷ lệ %) và thành phần hóa học (độ ẩm, tro, các bon, nhiệt trị).
• Phương pháp khảo sát thực địa: Quan sát hiện trạng thu gom, phân loại, xử lý rác thải tại địa phương.
• Phương pháp ma trận lựa chọn: Đánh giá và cho điểm các công nghệ xử lý dựa trên tiêu chí kỹ thuật, kinh tế, môi trường và khả năng áp dụng tại địa phương.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian gần đây, tập trung vào năm 2019-2020, phù hợp với dữ liệu thu thập và phân tích.

Cỡ mẫu lấy mẫu đủ lớn để đảm bảo tính đại diện, kết hợp phương pháp phân tích định lượng và định tính nhằm đánh giá toàn diện thành phần và tính chất CTRSH.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành phần cơ học của CTRSH huyện Lương Tài:

   • Thành phần hữu cơ dễ phân hủy chiếm khoảng 50-60%, chủ yếu là thực phẩm và chất thải vườn.
   • Chất thải vô cơ chiếm khoảng 30-40%, gồm nhựa, giấy, kim loại, thủy tinh.
   • Chất thải còn lại chiếm khoảng 10-15%, bao gồm đất, cát, tro, các vật liệu không cháy.
     So sánh với các địa phương khác, tỷ lệ hữu cơ tại Lương Tài tương đương với mức trung bình của Việt Nam (50-70%).

2. Thành phần hóa học và tính nhiệt trị:

   • Độ ẩm trung bình của CTRSH dao động từ 65-75%, tro chiếm khoảng 25-30% khối lượng khô.
   • Nhiệt trị thấp (LHV) của rác thải sinh hoạt tại Lương Tài được tính khoảng 900-1100 kcal/kg, thấp hơn so với các nước phát triển do hàm lượng hữu cơ cao và độ ẩm lớn.
   • Các thành phần cacbon, hydro, nitơ, lưu huỳnh được xác định chi tiết, làm cơ sở tính toán nhiệt trị và lựa chọn công nghệ đốt hoặc ủ sinh học.

3. Hiện trạng thu gom và xử lý CTRSH tại huyện Lương Tài:

   • Tổng lượng phát sinh khoảng 60 tấn/ngày, trong đó tỷ lệ thu gom chưa đạt 100%, còn tồn đọng khoảng 20.000 tấn rác tại các điểm tập kết.
   • Phương pháp xử lý hiện tại chủ yếu là phun chế phẩm vi sinh và vun đống, gây phát sinh mùi hôi, nước rỉ rác và côn trùng gây hại.
   • Các điểm tập kết đã quá tải, công tác quản lý còn lỏng lẻo, gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan.

4. Lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp:

   • Phương án đốt thu hồi nhiệt phù hợp với tỷ lệ chất dễ cháy khoảng 40%, nhiệt trị thấp nhưng có thể cải thiện bằng giảm ẩm trước khi đốt.
   • Phương án ủ sinh học (compost) phù hợp với tỷ lệ hữu cơ cao, tuy nhiên cần kiểm soát mùi và chất lượng phân compost để tăng khả năng tiêu thụ.
   • Công nghệ sản xuất nhiên liệu tái sinh (RDF/SRF) từ chất thải vô cơ có thể áp dụng để giảm khối lượng chôn lấp.
   • Ma trận lựa chọn công nghệ cho thấy kết hợp đốt và ủ sinh học là giải pháp khả thi nhất trong điều kiện huyện Lương Tài.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích thành phần CTRSH tại huyện Lương Tài phù hợp với xu hướng chung của Việt Nam và các nước đang phát triển, với tỷ lệ hữu cơ cao và nhiệt trị thấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn công nghệ xử lý, khi các phương pháp đốt cần được thiết kế phù hợp để xử lý rác có độ ẩm cao, đồng thời công nghệ ủ sinh học cần được cải tiến để kiểm soát mùi và nâng cao chất lượng sản phẩm.

So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác như Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, tỷ lệ hữu cơ và nhiệt trị tương đồng, cho thấy tính đại diện của kết quả nghiên cứu. Việc hiện trạng xử lý rác tại Lương Tài còn nhiều hạn chế như tồn đọng rác, ô nhiễm thứ cấp là vấn đề phổ biến tại nhiều địa phương chưa có cơ sở xử lý tập trung.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thành phần cơ học, bảng phân tích hóa học và biểu đồ so sánh tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải giữa các vùng. Các số liệu này làm rõ nhu cầu cấp thiết về đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, đồng bộ và phù hợp với điều kiện địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng nhà máy xử lý CTRSH tập trung tại huyện Lương Tài

   • Áp dụng công nghệ đốt thu hồi nhiệt kết hợp ủ sinh học để tận dụng tối đa nguồn năng lượng và giảm thiểu ô nhiễm.
   • Mục tiêu giảm tồn đọng rác xuống dưới 5% trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh.

2. Triển khai phân loại rác tại nguồn và nâng cao nhận thức cộng đồng

   • Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo người dân phân loại rác hữu cơ và vô cơ.
   • Mục tiêu đạt tỷ lệ phân loại rác tại nguồn trên 60% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: UBND xã, phường, các tổ chức xã hội và trường học.

3. Xây dựng hệ thống thu gom, vận chuyển và trạm trung chuyển hiện đại

   • Đầu tư xe thu gom chuyên dụng, trạm trung chuyển để giảm chi phí vận chuyển và ô nhiễm môi trường.
   • Mục tiêu nâng tỷ lệ thu gom lên 95% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Công ty môi trường đô thị, chính quyền địa phương.

4. Kiểm soát và xử lý nước rỉ rác, mùi hôi tại các điểm tập kết và bãi chôn lấp

   • Áp dụng công nghệ xử lý nước rỉ rác sinh học hoặc hóa học, phun chế phẩm vi sinh để giảm mùi hôi.
   • Mục tiêu giảm 80% mùi hôi và ô nhiễm trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý các điểm tập kết, Sở Tài nguyên và Môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và đô thị

   • Lợi ích: Cung cấp số liệu và giải pháp khoa học để xây dựng chính sách quản lý CTRSH hiệu quả.
   • Use case: Lập quy hoạch xử lý rác thải tại các huyện, tỉnh.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành môi trường, kỹ thuật

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích thành phần và lựa chọn công nghệ xử lý CTRSH.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, dự án khoa học.

3. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xử lý chất thải

   • Lợi ích: Hiểu rõ đặc điểm rác thải địa phương để đầu tư công nghệ phù hợp, nâng cao hiệu quả xử lý.
   • Use case: Thiết kế, vận hành nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về phân loại rác tại nguồn và tác động của xử lý rác thải đến môi trường.
   • Use case: Tham gia các chương trình bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phải nghiên cứu thành phần chất thải rắn sinh hoạt?
   Việc nghiên cứu thành phần giúp xác định đặc điểm vật lý, hóa học của rác, từ đó lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp, hiệu quả và bền vững. Ví dụ, rác có tỷ lệ hữu cơ cao phù hợp với công nghệ ủ sinh học.

2. Phương pháp xử lý rác thải nào phù hợp với huyện Lương Tài?
   Kết quả nghiên cứu đề xuất kết hợp công nghệ đốt thu hồi nhiệt và ủ sinh học, phù hợp với thành phần rác và điều kiện kinh tế xã hội địa phương.

3. Tỷ lệ thu gom rác thải hiện nay tại huyện Lương Tài như thế nào?
   Tỷ lệ thu gom chưa đạt 100%, còn tồn đọng khoảng 20.000 tấn rác tại các điểm tập kết, gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan.

4. Nhiệt trị của rác thải ảnh hưởng thế nào đến công nghệ xử lý?
   Nhiệt trị thấp do độ ẩm cao làm giảm hiệu quả đốt, đòi hỏi công nghệ đốt phải có thiết kế phù hợp hoặc cần giảm ẩm trước khi xử lý.

5. Làm thế nào để giảm thiểu ô nhiễm từ các điểm tập kết rác hiện tại?
   Áp dụng xử lý nước rỉ rác, phun chế phẩm vi sinh, quản lý chặt chẽ và nâng cấp cơ sở hạ tầng thu gom, vận chuyển để giảm mùi hôi và côn trùng gây hại.

Kết luận

• Đã xác định thành phần cơ học và hóa học của CTRSH huyện Lương Tài với tỷ lệ hữu cơ chiếm khoảng 50-60%, nhiệt trị thấp từ 900-1100 kcal/kg.
• Hiện trạng xử lý rác còn nhiều hạn chế, tồn đọng rác lớn, gây ô nhiễm môi trường.
• Đề xuất kết hợp công nghệ đốt thu hồi nhiệt và ủ sinh học phù hợp với điều kiện địa phương.
• Khuyến nghị xây dựng nhà máy xử lý tập trung, nâng cao tỷ lệ phân loại rác tại nguồn và cải thiện hệ thống thu gom, vận chuyển.
• Tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả công nghệ và mở rộng áp dụng tại các địa phương khác trong tỉnh Bắc Ninh.

Luận văn là cơ sở khoa học quan trọng để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng phối hợp nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, hướng tới phát triển bền vững môi trường và kinh tế xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về CTRSH và hình thức xử lý CTRSH. “Chương 2: Nội dung, phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm “Chương 3: Kết quả và thảo luận. Kết luận và kiến nghị CHUONG 1. TONG QUAN VỀ CHAT THÁI RAN SINH HOẠT VÀ CÁC HÌNH THỨC XỨ LÝ 1-1.Tổng quan về CTRSH Chất thải là vật chất được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dich vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác [S] CTR (chit thai rắn) là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ gu trình sản xuất, kinh doanh, dich vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác.

Chất thải rắn bao gồm chất thải in thông thường và chất thải rắn nguy hai (10) CTR phát thải trong sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình, nơi công cộng được gọi chung là chất thai rắn sinh hoạt (CTRSH) [10]. Tổng quan về CTRSH trên Thế giái +) Nguẫn gốc phát sink “hông thường, nguồn phất sinh CTRSH bao gồm: (1) Hộ gia định (2) Khu thương mại (nhà h ig, khách sạn, siêu thi, chợ.); (3) Công sở (cơ quan, trường hoe, trung tâm, viện nghiên cứu, bệnh viện.); (4) Khu công cộng (nhà ga, bến tàu, sân bay, công viên, khu vui chơi giải trí, đường phố.); (5) Hoạt động xây dựng; (6) dich vụ công cộng (quét đường, công viên, khu vực vui chơi giải trí. ©) Tĩnh chat Tính chit của CTRSH bao gồm: khối rong 1 1g, độ dim, kích thước hạt và sự phân bổ kích thước, khả năng giữ nước và độ xốp (độ ring). Khả năng tích âm cia CTRSH của khu dân cư và.

khu thương mại trong trường hợp không nén có thể dao động trong khoảng 50. Giá trị độ thẩm thấu đặc trưng đối với chất thải rắn đã nén trong một bãi chôn lắp thường dao động trong khoảng 10" đến 10" mề theo phương thing đứng và khoảng 10°" m? theo phương ngang, Bing L0. Khối lượng riêng và him lượng im đặc trưng của các chất thải có trong CTRSH [2] Khối lượng riêng biyd?) | Độ âm 0 khốilượng) Loại chấtthải —— Khoảng dao động|Dặc trưng|Khoảng dao động Dac trưng túc Khu dn cx (Khong nên) fie phim N0 | 490 50-80 70 ily 70220 150 +10 6 ton 70.135 w + 5 va 70230 no 14 B bat 70.170 no 65 10 Song 170340 | 230 14 2 Da 170440 | 2m0 siz 10 |Rác vườn. 170 30-80 E60 3 230540 | 400 15-40 20 Thuy tinh 27080 | 330 14 2 Lon tide 85.270 150 2 3 Nhôm 10405 | 270 a 2 ắc kim loi khác 2301940 | $40 > 3 Bui, mo, 340165 | g0 62 5 iro 1085-1400 | 1355 en 6 Iie mới 150305 | 230 320 5 túc sườn 1.

100 2040 7 30 3 tươi ốp và với, 350500 | 400 4040 © Cô tơi ớt và nn) 1000-1400 | 000 30-90 so Bác vườn sạn) 450.600 | s00 20-70 50 Ie vườn (composted) 450680 | S80 4060 30 ic Khu đô tị ep rác 300.760 | 500 1540 20 fai ba se [én bình thường 610840 | 760 15-40 35 Nene 995-1250 | 1010 1540 35 [ác khu thương mại. Ỉ ác thực phẩm (ust) 800-1600 910 50-80 0 (Thiết bị gia dụng 250-340 305 2 1 tác Miu thương mại (8) Thine gỗ 185.270 185 10:30 20 "hắn ro cây 170-305 250 20-80 5 túc cháy được 85-305 200 1030) 15 ác không chấy 305-610 505 5.305 270 10-25 5 ie xây dung và phá dể ác khu phá đỡ (không cháy) | 1685-2695 | 2395 210 4 tác khu phá đỡ (chay được) | 505-675, s05 15 tác xây dựng (cháy được) 305-605 40 415 Bưông vo 2020-3035 | 2595 %5 ác công nghiệp lùn hoá chất (ust) 1350-1855 | 1685 15.99 80 tr uiso-isis | 1350 210 4 ạn dã 170-420 30 15 10 Vụn kim loại nặng 25303310 | 3000 os - Tri cây thải bò (hỗn hợp) 420-1265 605 090) 75 in bốn (tới) 1515-1770 | 1665 75-96 “ au cỏ thải bỏ (hỗn hợp) 340-1180 605 60-90 5 jan kim loại nhẹ 8401515 | 1245 os un kim loại (hỗn hợp) H802530 | 1515 %5 Dầu, hie in, nhựa đường, 1350-1685 | 1600 os 2 at eu 170-590 490 10-40 20 ai that 170-370 305 685 0 Tổ thải hỗn hop) 615-1140 sao 30-60 25 ác nông nghiệp túc nông nghiệp thốn hop) 615-1265 945 40-80 50 ie súc vật 340-840, 605 - - tác súc vật 340-840 605 - - 4) Khối lượng phát nh Khối lượng CTRSH đã tăng đáng kể qua các thập kỳ do sự thay đổi ưong lối sống của người dân và quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh chóng. A bao g m hơn 40 quốc gia, Chiu chiếm 60%: dân số thể giới à mỗi ngày phát sinh hơn 760,000 tấn chit thải (DESA, 2015). Trong đó Trung Quốc và An Độ là 2 nước có khối lượng CTRSH phát sinh lớn nhất Châu A và Trung Qué xếp thứ 2 trên thể giới về khổi lượng CTRSH.

So với các quốc gia phát t „ khối lượng CTRSH, phát sinh ti Hoa kỳ lớn nhất i với 267,8 triệu tắn/năm (US EPA, 2019). Khối lượng CTRSH phát sinh tại một số quốc gia và vùng lãnh thổ [3] (Đơn vị: Triệu tấn) Năm STT QuốcgivVùng lãnh thổ 2000 2005 2010 2015 2016 2017 Á Châu i Trang Quốc MOS 1958 1588 1914-2150 Đài Loan ? (Trung Quốc) BS Hing Kông 3 Se AT. (Trung Quốc) 4 Nhật Bán - C5373 4546 4398 4847 + Bangkok 5 (Thai Lan) -|a6)-]- lộ bố 6 u ChâÂu 6 Anh cà Tà | - | jae ChĐại âuDương 7 Ue ee ee Bắc Mỹ 8 Hoa Kỳ 2636 2587 2511 262.8 Cũng theo nghiên cứu của Ngân hàng Thể giới (2019), chỉ số phát sinh CTRSH trung bình toàn cầu khoảng 0,74 ky’ngudi/ngiy, trong đồ ở quốc gia thấp nhất là 0/11 kgfngườingày, cao nhất là 4,54 kgngời/nghy. Chỉ số phát sinh CTRSH trừng bình trên đầu người tại các nước phát tiễn cao hơn các nước dang phát triển (Bảng 1.2), phụ thuộc vào thu nhập và kiểu tiêu ding của cư dân Bảng 1.

Chỉ số phát sinh CTRSH bình quân trên đầu người tại một số quốc gia l3] (Đơn vị: Kgingưöi/ngày) STT Quốc gia “in 2M0 | 201s 307 Châu Á 1 TTmngQuốc - - on 2 NhitBin 0976 | ogss - 3 — Thi Lan Bangkok) - - 120 Châu Âu 4 (An - tại - 3 ThạyĐiển - tại - 6 Dic - Los - T1 Ý 098. Bắc Mỹ 3 Hoaky aos | 208 9 Canada - - Châu 10 ©) Thu gom, vận chuyển và xử lý 4 Thu gom Tỷ lệ CTRSH được thu gom thay đổi theo mức thu nhập của các quốc gia, theo đó, thu nhập của quốc gia càng cao thì tỷ lệ thu gom CTRSH càng cao. Cụ thể, tỷ lệ thủ gom CTRSH ở các nước thu nhập cao va các nước. lắc Mỹ đạt gin 100%.

Các nước thủ nhập rung bình thấp có ỷ lệ thu gom trung bình khoảng 51%, trong khi ở ce nước tha nhập thấp, tỷ lệ nà chi khoảng 39%. Ở các nước thủ nhập trung bình hấp, tỷ lệ thu gom đạt 71% ở khu vực đô thị và 33% ở khu vực nông thôn. Tỷ lệ bao phủ dịch vụ thu gom ở các nước châu A - Thái Binh Dương trùng bình dat khoảng 7766 ở đô thị và 459% ở nông thôn C6 nhiều hình thức thu gom CTRSH khác nhau, phụ thuộc vào các yéu tổ như vị tri địa lý thành phần và khối lượng chat thải, nguồn nhân lực và chính sách quản lý chất thải s& Vận chuyển Hoạt động vận chuyển CTR phụ thuộc vào hiệu quả của quá trình thu gom. Khoảng cách vận chuyển đến cơ sở tdi chế, xử lý là một vẫn đề quan trong cin được xem xét, Nếu các cơ sở xử lý được đặt cách xa điểm tha gom (thưởng lớn hơn 16 km) thì có trạm trung chuyển.

‘Cée trạm trùng chuyển được sử dụng làm địa điểm trung chuyển CTRSH từ xe tải thủ gom vào xe vận chuyển lớn hơn (xe kéo lớn). Việc bổ tí trạm trùng chuyển giúp giảm chỉ phí vận chuyển, thông qua việc giảm số lượng nhân công và khoảng cách edn thiết + Xửiý “Trên thể giới, việc quản lý CTR bao gồm hai cách tiếp cận: - Quản lý CTR chú trong đến xử lý cuối cùng, tập trùng vào thu gom, vận chuyển, xử lý và thải bỏ cuối cùng, ~ Quản lý CTR chứ trọng đế: tập trung vào việc phân loại chất thải tại nguồn, tái sử dun, tái chế, đốt hoặc chôn lấp, “Tại các nước có thu nhập cao, quản lý CTRSH tiếp cận theo hướng tái sử dụng, chất thai, Năm 2017, tại Hoa Kỹ, 25,1% lượng CTRSH được ti chỉ, 10.1% được được chế biến thành phân compost, 12,7 được đốt để thu hồi năng lượng và phần còn lại (chiếm tý lệ 52,1%) được chôn lắp trong các bãi chôn lắp hợp vệ sinh Đổi với Nhật Bản, do di đất bạn chế và din ex đồng nên giải pháp đốt để thu hồi năng lượng được lựa chọn. Trong năm 2016, 0 3% lượng CTRSH của Nhật Ban được xử lý bằng phương pháp đốt để thu hồi năng lượng, 4.9% được xửlý bằng các phương pháp khác và 1,0% được chôn lắp Tai các nước có thu nhập trung bình đến trung bình cao, quản lý CTRSH tiếp. cân theo hướng chú trọng vào xử lý, thải bỏ c cùng.

Năm 2015, tại Bangkok (Thái Lan), 88% lượng CTRSH được chôn lip tại các bãi chôn lắp hợp vệ sinh và chỉ 12% được tái cị Tại Trung Quốc, 61,16% lượng CTRSH được chôn kip, 29.84% được đốt để thu hồi năng lượng, khoảng 8, % không được xử lý và 1,19% được xứ lý bằng các phương pháp khác, Tai chính cho quản lý CTRSH Chỉ phí thu gom, vận chuyển và chôn lấp CTRSH ở các nước thu nhập cao thường cao hơn ở các nước thu nhập th từ 4-5 lẫn (Bảng 1. Quản lý CTRSH thường chiếm khoảng 20% tổng chỉ phí hoạt động của chính quyền đô thị tại các quốc. gia có thu nhập thấp, hon 10% đối với các quốc gia có thu nhập trừng bình và 4% đối với các nước thu nhập cao. Chỉ phí cho quản lý CTRSH (USD/tin) [3] Cácnước thụ | Cfenmietiu | Cámmốetim | Ca uy nh “hap tung nHẬậpƯUNEH | Câu móc tu ip thập bình thấp, cao i Thu gom và vin 20-50, 30-75 50-100 90-200 'Chôn lấp có kiểm.

soát tới chôn lip 10-20 15-40 40-100 wah DOIG thiên 28 3-10. - - "Tái chế 0-25 530 5-50 30-80 Compost san 10-40 20. Phí CTRSH ở các nhóm nước (USD/tin) [3] Phi CTRSH trung bình (USD/năm) "Nhóm nước Hồ gia định “Thương mại “Thụ nhập cao 168 34 ‘Thu nhập trung bình cao 32 235 “Thu nhập trung bình thấp H 173 ‘Thu nhập thấp, 3 135 1. Ting quan về CTRSH ở Việt Nam Cling với sự gia ting dân số, quá trình công nghiệp hóa và đô thi hóa điễn ra mạnh mẽ, CTR dang gia tăng cả v khối lượng va chủng loại.