Luận văn thạc sĩ về hoạt động lập vi bằng tại các văn phòng thừa phát lại ở Hà Nội

Phân tích toàn diện về vi bằng tại văn phòng thừa phát lại Hà Nội, đề xuất mô hình mới, nâng cao hiệu quả ứng dụng trong chuyên ngành

• Tác giả: Nguyen Huu Trong
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Ngọc Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Vi Bằng Tại Văn Phòng Thừa Phát Lại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG LẬP VI BẰNG CỦA THỪA PHÁT LẠI
• 1.1. Khái quát về Thừa phát lại và Vi bằng do Thừa phát lại lập
• 1.2. Định nghĩa, đặc điểm Thừa phát lại và Vi bằng do Thừa phát lại lập
• 1.3. Vật trí của Thừa phát lại
• 1.4. Những điều kiện cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của Thừa phát lại hiện nay
• 1.5. Các quy định pháp luật hiện hành về Thừa phát lại và hoạt động lập Vi bằng của Thừa phát lại
• 2. CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG LẬP VI BẰNG TỪ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI CÁC VĂN PHÒNG THỪA PHÁT LẠI Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI, NHỮNG VƯỚNG MẮC, BẤT CẬP VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Kết quả lập Vi bằng từ thực tiễn thực hiện các Văn phòng Thừa phát lại tại Hà Nội
• 2.2. Những vướng mắc, bất cập trong hoạt động lập Vi bằng của Thừa phát lại tại Hà Nội
• 2.2.1. Những vướng mắc, bất cập về quy định, thể chế
• 2.2.2. Những vướng mắc, bất cập về nhận thức
• 2.3. Một số kiến nghị giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động lập Vi bằng
• 2.3.1. Hoàn thiện các quy định thể chế
• 2.3.2. Một số kiến nghị tăng cường thực thi, áp dụng pháp luật, nâng cao nhận thức về Thừa phát lại và Vi bằng do Thừa phát lại lập
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu vi bằng tại văn phòng thừa phát lại Hà Nội

Nghiên cứu về vi bằng tại văn phòng thừa phát lại Hà Nội là một đề tài có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cải cách tư pháp hiện nay. Vi bằng được coi là một công cụ pháp lý cần thiết, giúp ghi nhận các sự kiện và hành vi một cách chính xác, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Nghiên cứu này không chỉ nhằm mục đích tìm hiểu quy trình lập vi bằng, mà còn đánh giá thực trạng hoạt động của các văn phòng thừa phát lại tại Hà Nội. Thông qua việc phân tích các quy định pháp luật hiện hành, nghiên cứu chỉ ra những vướng mắc, bất cập trong hoạt động lập vi bằng và đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.1. Tính cấp thiết của nghiên cứu

Việc xã hội hóa hoạt động tư pháp đang là xu hướng tất yếu tại Việt Nam. Đặc biệt, mô hình thừa phát lại đã được đưa vào thực tiễn nhằm giảm tải công việc cho các cơ quan nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Nghiên cứu này nhằm tạo cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc áp dụng chế định thừa phát lại và vi bằng trong đời sống xã hội. Theo Nghị quyết số 49/NQ-TW, việc giao cho ngành tư pháp nghiên cứu và triển khai mô hình này là một trong những nội dung quan trọng để cải cách tư pháp, từ đó tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và hiệu quả hơn.

1.2. Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá thực tiễn hoạt động lập vi bằng tại các văn phòng thừa phát lại ở Hà Nội. Nghiên cứu sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động này, từ đó chỉ ra những bất cập và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Nhiệm vụ của nghiên cứu bao gồm việc làm rõ các vấn đề lý luận về vi bằng, đánh giá thực trạng hoạt động lập vi bằng, và đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả lập vi bằng trong thực tiễn.

II. Khái quát về hoạt động lập vi bằng của thừa phát lại

Hoạt động lập vi bằng của thừa phát lại có vai trò quan trọng trong hệ thống tư pháp Việt Nam. Vi bằng là văn bản ghi nhận các sự kiện, hành vi được chứng kiến trực tiếp bởi thừa phát lại. Định nghĩa này giúp phân biệt vi bằng với các loại chứng cứ khác, đồng thời khẳng định tính pháp lý của nó trong các vụ án. Theo quy định, thừa phát lại có trách nhiệm lập vi bằng khi có yêu cầu từ cá nhân hoặc tổ chức, và phải đảm bảo tính chính xác, khách quan của nội dung ghi nhận. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn tạo dựng niềm tin trong xã hội về hoạt động của thừa phát lại.

2.1. Đặc điểm của vi bằng

Vi bằng được lập bởi thừa phát lại và chứa đựng nội dung ghi nhận các sự kiện, hành vi cụ thể. Đặc điểm nổi bật của vi bằng là tính khách quan và trung thực, thể hiện qua việc mô tả lại những gì thừa phát lại chứng kiến. Mỗi vi bằng đều phải có sự xác nhận của các bên liên quan và được lưu trữ một cách cẩn thận để phục vụ cho các mục đích pháp lý. Tính pháp lý của vi bằng được công nhận trong các vụ án, giúp các bên có thể sử dụng như một chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp.

2.2. Quy trình lập vi bằng

Quy trình lập vi bằng bao gồm các bước từ tiếp nhận yêu cầu, thực hiện ghi nhận, đến việc lập văn bản và lưu trữ. Thừa phát lại sẽ tiến hành khảo sát thực tế, ghi nhận các thông tin cần thiết, và lập vi bằng theo quy định. Sau khi hoàn thành, vi bằng sẽ được ký xác nhận bởi các bên liên quan và lưu trữ tại văn phòng thừa phát lại. Điều này đảm bảo rằng vi bằng không chỉ mang tính pháp lý mà còn có giá trị chứng minh trong các tình huống pháp lý khác nhau.

III. Đánh giá thực trạng và kiến nghị

Thực trạng hoạt động lập vi bằng tại các văn phòng thừa phát lại ở Hà Nội hiện đang gặp nhiều khó khăn và thách thức. Một số văn phòng thiếu nhân lực, trang thiết bị, dẫn đến việc không thể đáp ứng kịp thời các yêu cầu lập vi bằng từ phía khách hàng. Bên cạnh đó, các quy định pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, gây khó khăn trong quá trình thực hiện. Nghiên cứu này đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động lập vi bằng, bao gồm việc hoàn thiện các quy định pháp luật, tăng cường đào tạo nhân lực cho các văn phòng thừa phát lại, và đẩy mạnh công tác tuyên truyền về vai trò của thừa phát lại trong xã hội.

3.1. Những vướng mắc trong hoạt động lập vi bằng

Các văn phòng thừa phát lại đang gặp phải nhiều vướng mắc trong quá trình lập vi bằng. Một trong số đó là sự thiếu hụt về nhân lực có chuyên môn cao. Ngoài ra, việc thiếu trang thiết bị hỗ trợ cho quá trình lập vi bằng cũng ảnh hưởng đến chất lượng và thời gian thực hiện. Hơn nữa, một số quy định pháp luật còn chưa rõ ràng, dẫn đến sự khó khăn trong việc áp dụng và thực hiện các thủ tục liên quan đến vi bằng.

3.2. Kiến nghị cải thiện hoạt động lập vi bằng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động lập vi bằng, cần thiết phải có những cải cách trong quy định pháp luật liên quan. Cụ thể, cần hoàn thiện các quy định về thẩm quyền và trách nhiệm của thừa phát lại trong việc lập vi bằng. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực cho các văn phòng thừa phát lại. Cuối cùng, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về vai trò và lợi ích của vi bằng trong đời sống pháp lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động lập vi bằng của Thừa phát lại tại các văn phòng ở thành phố Hà Nội là một lĩnh vực pháp lý mới mẻ nhưng có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh cải cách tư pháp và xã hội hóa các dịch vụ pháp lý tại Việt Nam. Từ khi được thí điểm tại thành phố Hồ Chí Minh năm 2009 và mở rộng ra Hà Nội từ năm 2013, hoạt động này đã góp phần giảm tải cho các cơ quan nhà nước, đồng thời tạo thêm công cụ pháp lý hỗ trợ người dân và tổ chức trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Theo số liệu từ Sở Tư pháp Hà Nội, số lượng vi bằng được lập tại Hà Nội tăng từ 2.249 vi bằng năm 2016 lên 8.983 vi bằng năm 2018, doanh thu từ hoạt động lập vi bằng cũng tăng từ hơn 7 tỷ đồng lên hơn 13 tỷ đồng trong cùng giai đoạn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng hoạt động lập vi bằng tại các văn phòng Thừa phát lại ở Hà Nội, phân tích các vướng mắc, bất cập trong quy định pháp luật và thực tiễn thi hành, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các văn phòng Thừa phát lại tại Hà Nội trong giai đoạn từ khi bắt đầu thí điểm đến năm 2018, với trọng tâm là hoạt động lập vi bằng – một chức năng đặc trưng và chủ yếu của Thừa phát lại.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chế định Thừa phát lại, góp phần phát triển hệ thống pháp luật về bổ trợ tư pháp, đồng thời hỗ trợ nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trong các giao dịch dân sự, kinh doanh. Qua đó, thúc đẩy sự phát triển của thị trường dịch vụ pháp lý và tăng cường niềm tin xã hội vào hệ thống tư pháp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về xã hội hóa dịch vụ công, cải cách tư pháp và bổ trợ tư pháp. Trước hết, lý thuyết xã hội hóa dịch vụ công được áp dụng để giải thích sự chuyển giao một số nhiệm vụ từ Nhà nước sang các tổ chức xã hội nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ xã hội. Tiếp đó, mô hình cải cách tư pháp được sử dụng để phân tích vai trò của Thừa phát lại trong việc hỗ trợ thi hành án dân sự và lập vi bằng, góp phần giảm tải cho các cơ quan tư pháp truyền thống.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Thừa phát lại: Người được Nhà nước bổ nhiệm, có thẩm quyền lập vi bằng, tổng đạc văn bản, xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức.
• Vi bằng: Văn bản do Thừa phát lại lập, ghi nhận trung thực, khách quan các sự kiện, hành vi làm chứng cứ trong xét xử và các quan hệ pháp lý khác.
• Xã hội hóa dịch vụ pháp lý: Quá trình chuyển giao một số hoạt động pháp lý từ Nhà nước sang các tổ chức, cá nhân ngoài công lập nhằm tăng hiệu quả và tính chủ động.
• Bổ trợ tư pháp: Các hoạt động hỗ trợ cho quá trình tư pháp như thi hành án, lập chứng cứ, xác minh thông tin, trong đó có hoạt động của Thừa phát lại.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lượng. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê về hoạt động lập vi bằng tại 8 văn phòng Thừa phát lại ở Hà Nội giai đoạn 2016-2018 do Sở Tư pháp cung cấp.
• Tài liệu pháp luật liên quan như Nghị định số 61/2009/NĐ-CP, Nghị định số 135/2013/NĐ-CP, các công văn hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
• Phỏng vấn sâu và khảo sát ý kiến của các Thừa phát lại, cán bộ Sở Tư pháp và người sử dụng dịch vụ lập vi bằng.
• Phân tích so sánh với các mô hình bổ trợ tư pháp và dịch vụ công chứng trong nước và quốc tế.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích nội dung văn bản pháp luật, thống kê mô tả số liệu hoạt động, phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của hoạt động lập vi bằng. Cỡ mẫu khảo sát khoảng 921 người sử dụng dịch vụ tại Hà Nội, trong đó 71,1% đánh giá dịch vụ lập vi bằng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2019, đảm bảo tính cập nhật và thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng vi bằng và doanh thu: Số lượng vi bằng lập tại Hà Nội tăng từ 2.249 năm 2016 lên 8.983 năm 2018, tương ứng mức tăng gần 4 lần. Doanh thu từ hoạt động lập vi bằng cũng tăng từ hơn 7 tỷ đồng lên hơn 13 tỷ đồng trong cùng giai đoạn, chiếm khoảng 99% tổng doanh thu của các văn phòng Thừa phát lại tại Hà Nội.

2. Đa dạng chủng loại vi bằng: Các loại vi bằng phổ biến gồm ghi nhận hành vi giao nhận tiền, tài sản; xác nhận hiện trạng nhà đất trước khi cho thuê hoặc mua bán; ghi nhận các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tin học, báo chí; xác nhận các cuộc họp đại hội đồng cổ đông, hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Sự đa dạng này phản ánh nhu cầu phong phú của xã hội trong việc tạo lập chứng cứ pháp lý.

3. Vướng mắc về thẩm quyền lập vi bằng: Quy định pháp luật hiện hành giới hạn Thừa phát lại không được lập vi bằng đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền công chứng hoặc chứng thực của UBND các cấp. Điều này gây khó khăn trong việc xác định ranh giới giữa các loại văn bản pháp lý, dẫn đến sự hiểu nhầm và hạn chế quyền thu thập chứng cứ của người dân, đặc biệt trong các vụ việc liên quan đến cán bộ, công chức đang thi hành công vụ.

4. Giới hạn phạm vi địa lý lập vi bằng: Thừa phát lại chỉ được lập vi bằng trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi văn phòng đặt trụ sở. Quy định này hạn chế khả năng mở rộng dịch vụ và chưa phù hợp với xu hướng phát triển của chế định Thừa phát lại trên toàn quốc.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng vi bằng và doanh thu cho thấy hoạt động lập vi bằng đã đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người dân và tổ chức, đồng thời góp phần giảm tải cho các cơ quan tư pháp truyền thống. Việc đa dạng hóa loại vi bằng cũng minh chứng cho tính linh hoạt và ứng dụng rộng rãi của chế định này trong nhiều lĩnh vực pháp lý khác nhau.

Tuy nhiên, các vướng mắc về thẩm quyền và phạm vi lập vi bằng phản ánh sự chưa đồng bộ và thiếu rõ ràng trong hệ thống pháp luật hiện hành. So sánh với các nghiên cứu trong nước cho thấy đây là vấn đề phổ biến, gây khó khăn cho cả Thừa phát lại và cơ quan quản lý nhà nước. Việc giới hạn địa bàn hoạt động cũng làm giảm tính hiệu quả và khả năng phục vụ của Thừa phát lại trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển và nhu cầu dịch vụ pháp lý tăng cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng vi bằng và doanh thu theo năm, bảng phân loại các loại vi bằng phổ biến, cũng như sơ đồ mô tả phạm vi thẩm quyền và các ranh giới pháp lý hiện tại. Những phân tích này giúp làm rõ vai trò và những thách thức của hoạt động lập vi bằng trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thẩm quyền lập vi bằng: Cần sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để làm rõ ranh giới giữa thẩm quyền của Thừa phát lại, công chứng viên và UBND trong việc lập các loại văn bản pháp lý, tránh chồng chéo và hiểu nhầm. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi cho Thừa phát lại thực hiện đầy đủ quyền lập vi bằng, đồng thời bảo đảm tính pháp lý và hiệu quả của chứng cứ lập ra. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Quốc hội.

2. Mở rộng phạm vi địa lý hoạt động của Thừa phát lại: Cho phép Thừa phát lại được lập vi bằng vượt ra ngoài phạm vi tỉnh, thành phố nơi đặt văn phòng, phù hợp với xu hướng phát triển chế định trên toàn quốc. Giải pháp này giúp tăng tính linh hoạt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân và tổ chức. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, UBND các cấp.

3. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho Thừa phát lại: Đẩy mạnh các khóa đào tạo, tập huấn nâng cao kỹ năng lập vi bằng, hiểu biết pháp luật và đạo đức nghề nghiệp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và uy tín của Thừa phát lại. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, các trường đại học luật.

4. Nâng cao nhận thức xã hội về giá trị pháp lý của vi bằng: Triển khai các chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân hiểu đúng về vai trò, giá trị pháp lý của vi bằng, tránh nhầm lẫn với văn bản công chứng hoặc chứng thực. Điều này góp phần tăng cường niềm tin và sử dụng dịch vụ hiệu quả. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tư pháp và thi hành án: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật về Thừa phát lại, nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát hoạt động lập vi bằng.

2. Các Thừa phát lại và văn phòng Thừa phát lại: Giúp hiểu rõ hơn về phạm vi thẩm quyền, quy trình lập vi bằng, cũng như các vướng mắc pháp lý cần lưu ý trong thực tiễn hành nghề.

3. Người sử dụng dịch vụ pháp lý, doanh nghiệp và cá nhân: Cung cấp thông tin về giá trị pháp lý của vi bằng, giúp họ lựa chọn công cụ pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền lợi trong các giao dịch dân sự, kinh doanh.

4. Học viên, sinh viên ngành luật và nghiên cứu viên pháp lý: Là tài liệu tham khảo hữu ích để nghiên cứu về chế định Thừa phát lại, bổ trợ tư pháp và cải cách tư pháp tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Vi bằng do Thừa phát lại lập có giá trị pháp lý như thế nào?
   Vi bằng là văn bản ghi nhận trung thực, khách quan các sự kiện, hành vi do Thừa phát lại chứng kiến, được sử dụng làm chứng cứ trong xét xử và các quan hệ pháp lý khác. Vi bằng không phải là hợp đồng hay văn bản công chứng, không phát sinh quyền và nghĩa vụ mới cho các bên, nhưng là nguồn chứng cứ quan trọng được Tòa án xem xét.

2. Phạm vi thẩm quyền lập vi bằng của Thừa phát lại được quy định ra sao?
   Thừa phát lại được lập vi bằng đối với các sự kiện, hành vi xảy ra trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi văn phòng đặt trụ sở. Họ không được lập vi bằng đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền công chứng hoặc chứng thực của UBND các cấp, cũng như các hành vi vi phạm an ninh quốc phòng, bí mật đời tư.

3. Quy trình lập vi bằng gồm những bước nào?
   Quy trình gồm: tiếp nhận yêu cầu của khách hàng, thỏa thuận nội dung và chi phí, tiến hành lập vi bằng tại địa điểm yêu cầu, đăng ký vi bằng tại Sở Tư pháp trong vòng 3 ngày làm việc, và bàn giao bản chính cho người yêu cầu.

4. Những vướng mắc chính trong hoạt động lập vi bằng hiện nay là gì?
   Bao gồm sự chưa rõ ràng về ranh giới thẩm quyền giữa Thừa phát lại và công chứng viên, giới hạn phạm vi địa lý lập vi bằng, cũng như nhận thức chưa đầy đủ của người dân về giá trị pháp lý của vi bằng, dẫn đến nhầm lẫn và hạn chế sử dụng dịch vụ.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động lập vi bằng?
   Cần hoàn thiện pháp luật để làm rõ thẩm quyền, mở rộng phạm vi hoạt động, tăng cường đào tạo chuyên môn cho Thừa phát lại, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội về vai trò và giá trị pháp lý của vi bằng.

Kết luận

• Hoạt động lập vi bằng của Thừa phát lại tại Hà Nội đã phát triển nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu thực tiễn và góp phần nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự.
• Vi bằng là công cụ pháp lý quan trọng, giúp tạo lập chứng cứ khách quan, trung thực cho các giao dịch dân sự và tố tụng.
• Quy định pháp luật hiện hành còn tồn tại nhiều vướng mắc về thẩm quyền và phạm vi hoạt động, ảnh hưởng đến hiệu quả và tính minh bạch của hoạt động lập vi bằng.
• Cần có các giải pháp hoàn thiện pháp luật, mở rộng phạm vi hoạt động, nâng cao năng lực chuyên môn và nhận thức xã hội để phát huy tối đa vai trò của Thừa phát lại.
• Các bước tiếp theo bao gồm nghiên cứu sâu hơn về mô hình quản lý, triển khai các đề xuất chính sách và tăng cường hợp tác giữa các cơ quan liên quan nhằm phát triển bền vững chế định Thừa phát lại tại Việt Nam.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý, Thừa phát lại và người dân cần phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện và ứng dụng hiệu quả chế định lập vi bằng, góp phần xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUAT CHUNG VE HOAT ĐỘNG LAP VI BẰNG CUA THỪA PHAT LAI 11. Khái quát về Thừa phat lại và Ví bằng do Thừa phát lại lập LLL Định nghia, đặc diém Thita phát lại và Vi bằng do Thita phát li lập 1111 Thừa phát lại Lập Vi bằng la một chức năng đặc trưng của Thửa phat lại. Chính vi vậy, để hiểu được hoạt động Lap Vi bằng, trước tiên phải hiểu về Thửa phat lại. Chức danh Thửa phát lai bắt đâu xuất hiện 6 Việt Nam song hảnh với việc vua Tự Đức ký Hòa ước ngày 05/06/1862 nhượng cho Pháp 6 tỉnh Nam Ky, sau đó, bản Hiệp ước ngày 06/06/1884, đặt Việt Nam trở thành một nước dưới quyền bão hộ của Pháp [21, tr 0] Tại Miễn Bắc, sau cách mang tháng 8 năm 1945, Nha nước viết Nam.

Dan chủ Công hòa ra đời, hệ thông cơ quan tư phap mới được thiết lập trong cả nước, chế định Thửa phát lại tôn tại trước đó được duy trì và chiu sự quản. lý của Ban công lại thuộc Phòng giám đốc hộ vụ của Bộ tư pháp. 24/01/1946, Chủ tịch Hỗ Chí Minh ban hảnh sắc lệnh 13 quy định vẻ tổ chức của Tòa án và các ngạch thẩm phán, trong đó, khoản 3, điều 3 Sắc lệnh 13, quy định: “Ban Tee pháp xã có quyền tht hành những mệnh lênh cũa thẩm phán trên, bao gôm các bản ám, quyễt định cũa tòa án" [15] Ngày 19/07/1946, Chính phủ Việt Nam Dân chủ công hòa ban hảnh Sắc lệnh 130/SL quy định về thể thức thi hành mệnh lệnh hoặc bản án của tủa. án Điểu 3 của Sắc lệnh này quy dink: Trong các thi xã, khu phổ, Chủ tịch, phó chủ tịch va Thư ký đều chịu trách nhiệm thi hảnh những lệnh, mệnh lệnh.

hoặc án cia Tòa án, ở những nơi nào đã có Thừa phát lại riêng thì đương sự co quyền nhờ Thừa phát lại nêng thi hanh mệnh lệnh [16]. Vé thẩm quyền, trach nhiệm cia Thửa phát lại trong thí hành an, Điểu 1 của Sắc lệnh trên quy. định: Các bản sao hoặc trích lục án do các phòng lục sự phát cho đương sự để thi hành các an, hoặc mệnh lệnh của các Tòa an hô đều phải có thể thức thi hành, ân định như sau: “Vậy, Chủ tịch chinh phũ Việt Nam dân chủ công hòa. truyén cho các Thừa phát lại theo yêu cầu cia đương sue tht hành bản án này, các ông chưởng ij và biên If kễm sát việc tht hành án, cai trị chi ng bính lực ghúp đỡ mỗi khi đương sự chiếu iuật yêu cau.” [16] Như vậy, Sắc lệnh.

130/SL ngày 19/07/1946 chính là văn bản pháp ly đâu tiên đánh dầu sự ra đời vẻ tổ chức và hoạt động của Thita phát lại trong chế 46 mới. Tại Miễn Nam, mô hình Thừa phát lại đã tôn tại trong suốt thời ky Pháp thuộc và đưới chế độ chính quyển Sai Gòn đến ngày miễn Nam hoàn. toán gidi phóng năm 1975. ‘Tinta phát lại là công lại làm việc theo triệu dung của khách hang khí có yên cầu va theo để nghị của Tòa án trong pháp wi trách nhiệm được pháp luật quy định Mục đích của công lạ là nhằm phục vụ công lý, phục vu hoạt đồng tu pháp và nhằm bão vệ quyền và lợi ích hop pháp của công dân trong xã hội Tuy được quy định ở các Văn bản pháp luật khác nhau với những tên gọi khác nhau ờ các vùng miễn khác nhau như.

Chường Tòa (Miễn Bắc), Mé ‘Toa (Miễn Trung), Thừa phát lại (Miễn Nam) nhưng déu thể hiện la một công, Tại giông chức danh Thừa phát lại trong hệ thông tư pháp của Công hòa Pháp được quy định trong Bộ Dân luật Pháp năm 1804 va Bộ dên sự tổ tung Pháp năm 1807. Nhìn chung, Thừa phát lại trong thời kỳ Pháp thuốc và dưới chính quyền Sai gon có nhiệm vụ: (1) Các nhiệm vụ được thực hiện tại phiên tòa: Thông bảo tòa khai mac ‘va bé mạc, gọi các đương sự, nhân chứng, thi hành lệnh giữtrật tự tại tòa. (2) Các nhiệm vụ được thực hiên bên ngoài phiên tòa. Tổng đạt giấy từ theo yêu cầu của Téa án, lập các Vi bằng theo quy định của pháp luật, phát mại động sin hay bat đông sin và trực tiếp thi hành các bản án, quyết định của Tòa án Hiện nay, tại Việt Nam, Thừa phát lại sau một thời gian tén tại gián đoạn va thậm chi có thời gian có thể nói là biển mắt, Thừa phát lại bắt du được tai triển khai thực hiện theo tinh thân của chiến lược cai cách tư pháp Nghĩ quyết 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ chính tri về một số nhiệm vụ.

trong tâm công tác tư pháp xác định: “Nghién cu việc xã hội hóa một số hoạt động bỗ trợ tư pháp” [10]. Chủ trương xã hội hóa một số hoạt đông bổ trợ tư pháp tiếp tục được chúng ta khẳng định trong Nghi quyết 49-NQ/TW của Bộ chính tì. “Tiờng bước thực hiện vide xã hội lóa và quy đình những hành thức, thai tục a8 giao cho tổ ciute Rhông phải là cơ quan nhà nước thực hiện một số công việc thi hành án” [14], ma cụ thể là “nghiên cứa chỗ ãinh Thừa phat lại: Trước mắt có thé tổ chức thi điểm tại một số địa phương. sau vài năm, trên cơ số đó, tông kết.

đánh giá thực tiễn sẽ có bước đi tiếp theo” [14] Ngày 14/11/2008, Quốc hội khóa XI đã thông qua Nghỉ quyết số 24/2008/QH12 vẻ việc thi hành Luật thi hành án dân sự, trong đó, giao cho Chính phủ quy định và tổ chức thực hiện thí điểm chế định Thừa phát lại tại một số địa phương [12]. Ngày 24/07/2009, Chính phi đã ban hành Nghị định. số 61/2009/NĐ-CP vé tổ chức và hoạt động cia Thừa phát lai thực hiện thí điểm tại thành phổ Hồ Chí Minh [9] Sau thời gian thí điểm tại thành phỏ Hỗ Chi Minh, với những thành công bước đầu, ngày 23/11/2012, Quốc hội đã thông qua Nghị Quyết số 36/2012/QH13 giao cho Chính phủ tiếp tục triển khai việc thực hiện thi điểm. chế định Thừa phát lại tại 13 tỉnh, thành phố trực thuộc trung wong đến hết 31/12/2015 trong đó có thành phố Ha Nội.

Như vay, bước đâu hệ thông Thừa phat lai đã dẫn được hình thánh ỡ các tinh, thảnh phố trực thuộc Trung ương phan bỗ rai rác đều trên cả nước. Ngày 26/11/2015, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghĩ quyết số 107/2015/QH13 vẻ cho phép thực hiện chế định Thửa phát lại. Nghĩ quyết đã ghi nhận kết quả đạt được trong việc thực hiện thi điểm chế định Thừa phát lại theo Nghị quyết số 24/2008/QH12 ngày 14/11/2008 của Quốc hội về việc thi hành Luật thi hành án dân sư, Nghỉ quyết số 36/2012/QH13 ngày 23/11/2012 của Quốc hội về việc tiệp tục thực hiện thi điểm chế đính Thừa phat lại, đồng thời, quyết định châm đứt việc thí điểm và cho thực hiện chế định Thửa phat lại trong phạm vi cả nước kể từ ngày 01/01/2016 Nour vậy, nhìn chung có thể khái quát lại Thừa phát lại la người có các tiêu cimẫn theo quy định, có niu câu được bd nhiệm và được nhà nước bố. nhiệm qua đô nhà nước trao quyền dé làm các công việc nine: Lập vi bằng theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tỗ chức; Tổng đạt theo yêu cầu của Toa án hoặc Cơ quan tht hành án dân sạc.

Xúc minh điều kiên thi hành án theo yêu eda cũa đương suc Trực tiếp tỗ chức thi hành ám các bein ám, quyết dmh của Tòa án theo yên cầu của đương sie Qua những phân tích nêu trên, quan niêm vé Thừa phát lai di trong thời kỷ nao, cách hiểu như thé nao thi vẫn luôn có một sô đặc điểm nổi bật nhu sau: - Thừa phát lai không phải là công chức, không hưởng lương tử ngân. sách nhà nước, hoạt động không theo chế độ công vụ. Khác với công chức tư pháp, thừa phát lại thực hiện một sé công việc theo yêu câu của Khách hang hoặc theo để nghị của Téa án trong phạm vi trách nhiệm được pháp luật quy định. Qua đó, Thừa phát lại hưởng phí địch vụ từ khách hàng khi cũng cấp dich vụ Thừa phát lại.

Ngoài ra, Thừa phát lại hoạt động thông qua Văn phòng Thừa phát lại không phải là cơ quan, đơn vị thuộc biên chế Nhà nước, nên các Thừa phát lại đều không phải là công chức. - Thừa phát lại không phải là chấp hành viên mặc đủ Thừa phat lại có quyền như Chap hành viên quy định tại Biéu 20 của Luật thi hành án Dân 10 sự, trừ khoản 9, khoăn 10 và t quyển xử phat vi phạm hành chính. Tuy nhiên, Thửa phat lại chỉ thực hiện thẩm quyển của mình khi có yêu câu của khách bàng - Thừa phát lại không phải thư ký tòa. Việc thực hiên các công việc như "Tổng đạt văn bản của Thừa phát lai tương tu như Thư ky tòa nhưng Thừa phát lại không thuộc biên chế của Tòa án, không làm việc theo chi dao của Tòa án Thừa phat lại chi thực hiện các công việc luật định theo để nghĩ của Tòa va hưởng thù lao theo công việc đã lam.

Và tòa an lúc này trở thành khách hang của Thừa phát lại, thanh toán chỉ phí cho Thửa phát lại chứ không phải “sáp trên" và "trả lương “ cho Thừa phát lại - Thửa phát lại cũng không phải luật sự. Tuy Thừa phát lại hoạt đông trong các lĩnh vực liên quan đến pháp luật như Luật sw, cũng không thuộc biển chế của Nhà nước va được khách hang lựa chọn thường dựa trên sự tín nhiệm, đồng thời chịu trách nhiệm trước khách hang, hưởng thủ lao theo théa thuận tương tự như luật sư nhưng Thửa phát lại không tham gia tổ tung với tư cách la người bảo chữa. Thừa phát lại được trao một số “công qnyn” ma luật sư không được phép lâm. - Thừa phát lại không phải công chứng viên vì chức năng, nhiệm vụ, phạm vi thẩm quyên cia Thừa phát lại hoằn toàn khác với công chứng viên.

~ Thửa phát lại là người có các tiêu chuẩn nhất định theo quy định của. 'pháp luật, được Nha nước bổ nhiệm va qua đó trao quyển để thực hiện một số công việc, ~ Thừa phát lại là người được nha nước trao thẩm quyền thực hiện các công việc: (1) Tổng dat văn bản, giấy tử va thi hành án, (2) Lập vi bằng theo yêu cầu cia cả nhân, cơ quan, tổ chức; (3) Xác minh điều kiên thi hanh án. theo yêu cau của đương sự. (4) Trực tiếp tổ chức thi hảnh án các bản án, quyết định của Tòa án, lì - Thửa phát lại phải hoạt động tuân theo những nguyên tắc, quy chế va đạo đức nghề nghiệp ma pháp luật quy định.