Nghiên Cứu Về Bao Thanh Toán Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại ngân hàng thương mại cổ phần Á, cung cấp giải pháp và chiến lược hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thị Phương Anh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Bao Thanh Toán Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG - SƠ ĐỒ - BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ BTT
• 1.1. Định nghĩa và lịch sử hình thành nghiệp vụ BTT
• 1.1.1. Định nghĩa BTT
• 1.1.2. Lịch sử hình thành nghiệp vụ BTT
• 1.2. Bản chất BTT
• 1.2.1. BTT là một hình thức tài trợ vốn cho DN
• 1.2.2. BTT là một phương pháp giúp các DN phòng ngừa rủi ro trong tín dụng thương mại
• 1.2.3. BTT còn giúp các DN bán hàng theo dõi sổ sách và thu hồi công nợ
• 1.3. So sánh nghiệp vụ BTT với các kỹ thuật cho vay truyền thống
• 1.3.1. BTT và chiết khấu hóa đơn truyền thống
• 1.3.2. BTT và các phương thức cho vay thông thường của ngân hàng
• 1.4. Đối với đơn vị BTT
• 1.5. Phân loại BTT
• 1.5.1. Xét theo khía cạnh bảo hiểm rủi ro
• 1.5.2. Xét theo khía cạnh công khai thông tin cho bên mua hàng
• 1.5.3. Xét theo khía cạnh phạm vi địa lý của giao dịch thương mại
• 1.6. Phương thức BTT
• 1.6.1. BTT từng lần
• 1.6.2. BTT theo hạn mức
• 1.7. Nội dung và cơ chế hoạt động của nghiệp vụ BTT
• 1.7.1. Hệ thống một đơn vị BTT
• 1.7.2. Hệ thống hai đơn vị BTT
• 1.8. Sơ lược những rủi ro trong BTT
• 1.8.1. Rủi ro từ bên mua hàng
• 1.8.2. Rủi ro từ bên bán hàng
• 1.8.3. Rủi ro từ phía ngân hàng đại lý
• 1.9. Xu hướng phát triển nghiệp vụ BTT trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay
• 1.9.1. Trên thế giới
• 1.9.1.1. Kinh nghiệm phát triển BTT ở một số nước
• 1.9.1.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho thị trường BTT Việt Nam
• 1.9.2. Cơ sở phát sinh nhu cầu sử dụng BTT nhìn từ quan điểm của doanh nghiệp
• 1.9.3. Cơ sở triển khai và phát triển BTT nhìn từ góc độ của các ngân hàng thương mại
• 1.9.4. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động BTT
• 1.9.5. Các tổ chức đang cung ứng dịch vụ BTT
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TẾ TRIỂN KHAI BTT Ở ACB
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về ACB và các sản phẩm cho vay khách hàng DN
• 2.1.1. Giới thiệu sơ lược về ACB
• 2.1.2. Về tỷ lệ dư nợ cho vay và nguồn vốn huy động
• 2.1.3. Về chất lượng tín dụng
• 2.1.4. Về lợi nhuận và thu nhập
• 2.1.5. Các sản phẩm tín dụng dành cho khách hàng DN
• 2.2. Đặc tính sản phẩm BTT ở ACB
• 2.2.1. Kết quả khảo sát ban đầu
• 2.2.2. Đặc điểm sản phẩm BTT ở ACB
• 2.3. Tình hình triển khai BTT trong thời gian qua
• 2.3.1. Định hướng khách hàng
• 2.3.2. Quy trình thực hiện
• 2.3.3. Đánh giá kết quả đạt được với vị thế hiện tại là ngân hàng tiên phong cung cấp sản phẩm BTT
• 2.3.3.1. Quy trình thực hiện tương đối bài bản
• 2.3.3.2. Số lượng khách hàng và doanh số BTT
• 2.3.3.3. Phí dịch vụ và lãi thu được
• 2.3.3.4. Chất lượng tín dụng của các khoản BTT đã thực hiện
• 2.4. Phân tích khả năng cạnh tranh của sản phẩm BTT ở ACB so với các ngân hàng khác theo mô hình SWOT
• 2.5. Khó khăn khi triển khai BTT ở ACB
• 2.5.1. Bản thân sản phẩm BTT còn được ít biết đến
• 2.5.2. Thói quen của các DN khi sử dụng các phương thức thanh toán truyền thống
• 2.5.3. Sự bất đồng quan điểm về khoản phải thu cần BTT của khách hàng và khoản phải thu được BTT của ngân hàng
• 2.5.4. Bên mua hàng từ chối tham gia BTT
• 2.5.5. Ngân hàng thiếu thông tin để đánh giá bên mua hàng
• 2.5.6. Sự không đồng nhất ngay trong quan điểm rủi ro đối với BTT của các cấp lãnh đạo
• 2.5.7. Chi phí sử dụng dịch vụ cao
• 2.5.8. Quy trình nghiệp vụ còn rườm rà, phức tạp và thiếu tính chủ động
• 2.5.9. Thiếu hành lang pháp lý để xử lý những khoản phải thu không được bên mua hàng thanh toán
• 2.5.10. Nhân sự phụ trách BTT còn hạn chế
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BTT Ở ACB
• 3.1. Triển vọng phát triển BTT ở thị trường Việt Nam nói chung và ACB nói riêng
• 3.2. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện và phát triển nghiệp vụ BTT ở ACB
• 3.2.1. Đẩy mạnh chiến lược marketing nhanh chóng tiếp cận với khách hàng
• 3.2.1.1. Quy trình (Process)
• 3.2.1.2. Quảng bá xúc tiến thương mại (Promotion)
• 3.2.1.3. Con người (People)
• 3.2.1.4. Kênh phân phối (Place)
• 3.2.2. Tận dụng nguồn khách hàng sẵn có
• 3.2.3. Thường xuyên cập nhật, bổ sung danh sách các bên mua hàng tiềm năng
• 3.2.3.1. Các công ty niêm yết, các công ty đại chúng
• 3.2.3.2. Các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty Nhà nước
• 3.2.3.3. Các công ty có vốn đầu tư nước ngoài
• 3.2.4. Nghiên cứu phát triển thêm dịch vụ quản lý khoản phải thu cho khách hàng
• 3.2.5. Cân nhắc việc tạm ngừng cung ứng dịch vụ BTT xuất khẩu
• 3.3. Giải pháp kiến nghị về phía Nhà nước
• 3.3.1. Thống nhất quan điểm về bản chất của BTT cho phù hợp với thông lệ quốc tế
• 3.3.2. Xem xét thành lập Hiệp hội BTT quốc gia
• 3.3.3. Nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động BTT
• 3.3.4. Công bố và phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động BTT cho các cơ quan ban ngành liên quan
• 3.3.5. Hỗ trợ cho các ngân hàng tiên phong cung ứng dịch vụ BTT
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Bao Thanh Toán ACB Tổng Quan Định Nghĩa và Lịch Sử

Bao thanh toán (BTT) là một nghiệp vụ tài chính phức tạp, kết hợp nhiều yếu tố như cấp vốn, quản lý rủi ro tín dụng và thu hồi nợ. Theo Hiệp hội Bao Thanh Toán Quốc tế (FCI), BTT là dịch vụ trọn gói hỗ trợ vốn lưu động, phòng ngừa rủi ro tín dụng và thu hồi nợ cho doanh nghiệp. Quyết định 1096/2004/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) định nghĩa BTT là hình thức cấp tín dụng cho bên bán thông qua mua bán các khoản phải thu. Hiểu đơn giản, BTT là chuyển nhượng công nợ từ người bán sang một đơn vị tài chính. Nghiệp vụ này đã phát triển qua nhiều giai đoạn, từ nhu cầu quản lý rủi ro tín dụng đến việc tối ưu hóa dòng tiền cho doanh nghiệp. Việc am hiểu sâu sắc về định nghĩa và lịch sử của BTT giúp doanh nghiệp và ngân hàng có cái nhìn toàn diện về lợi ích và rủi ro liên quan.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết Về Nghiệp Vụ Bao Thanh Toán

Bao thanh toán (BTT) không chỉ đơn thuần là một hình thức cấp vốn. Nó bao gồm nhiều dịch vụ khác nhau, từ quản lý sổ sách kế toán, thu hồi nợ đến phòng ngừa rủi ro nợ xấu. Theo General Rules for International Factoring (GRIF), BTT có thể có hoặc không mục đích thực hiện một trong các chức năng: kế toán, thu nợ, phòng ngừa rủi ro. UNIDROIT bổ sung thêm chức năng trợ vốn. Tại Việt Nam, NHNN định nghĩa BTT là hình thức cấp tín dụng thông qua mua bán các khoản phải thu. Điểm chung của các định nghĩa là sự chuyển nhượng công nợ và các dịch vụ đi kèm.

1.2. Quá Trình Hình Thành và Phát Triển Của BTT Trên Thế Giới

Lịch sử phát triển của bao thanh toán gắn liền với nhu cầu quản lý rủi ro tín dụng thương mại. Ban đầu, BTT tập trung vào việc thu hồi nợ và phòng ngừa rủi ro cho người bán. Theo thời gian, BTT mở rộng sang các dịch vụ tài trợ vốn, giúp doanh nghiệp giải phóng dòng tiền và tăng khả năng cạnh tranh. FCI đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu chuẩn hóa và phát triển BTT trên toàn cầu. Sự phát triển của BTT cũng gắn liền với sự hội nhập kinh tế quốc tế, khi các doanh nghiệp cần các công cụ tài chính linh hoạt để quản lý rủi ro và tối ưu hóa dòng tiền trong các giao dịch thương mại.

II. Bản Chất và So Sánh Nghiệp Vụ Bao Thanh Toán Với Khác

Bản chất của BTT là dịch vụ trọn gói, bao gồm nhiều chức năng: tài trợ vốn, phòng ngừa rủi ro tín dụng và quản lý công nợ. BTT không chỉ là một khoản vay, mà còn là công cụ quản lý tài chính hiệu quả cho doanh nghiệp. So với các hình thức cấp tín dụng truyền thống như chiết khấu hóa đơn, BTT cung cấp nhiều dịch vụ giá trị gia tăng hơn, như quản lý sổ sách kế toán và thu hồi nợ. Điều này giúp doanh nghiệp tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa dòng tiền. Tuy nhiên, sự khác biệt và ưu nhược điểm giữa BTT và các công cụ khác cần được xem xét kỹ lưỡng để đưa ra lựa chọn phù hợp.

2.1. BTT Hình Thức Tài Trợ Vốn và Phòng Ngừa Rủi Ro Tín Dụng

BTT là một hình thức tài trợ vốn cho doanh nghiệp thông qua việc mua lại các khoản phải thu. Đơn vị BTT ứng trước tiền cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải phóng vốn và tăng khả năng thanh toán. Đồng thời, BTT giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro không thanh toán từ khách hàng. Đơn vị BTT sẽ chịu trách nhiệm thu hồi nợ và chịu rủi ro nếu khách hàng không thanh toán. BTT không truy đòi là hình thức mà đơn vị BTT chịu hoàn toàn rủi ro không thanh toán.

2.2. So Sánh BTT Với Chiết Khấu Hóa Đơn và Các Hình Thức Khác

BTT khác biệt so với chiết khấu hóa đơn ở việc cung cấp thêm dịch vụ quản lý sổ sách kế toán. BTT cũng khác với các khoản vay thông thường ở việc đánh giá khả năng thanh toán dựa trên bên mua, không chỉ bên bán. Bảng 1.1 trong tài liệu gốc so sánh BTT với chiết khấu hóa đơn, chỉ ra sự khác biệt về đối tượng khách hàng, phí dịch vụ và trách nhiệm quản lý nợ. Bảng 1.2 so sánh BTT với các hình thức cho vay thông thường, nhấn mạnh sự khác biệt về cơ sở quyết định cung ứng vốn.

III. Lợi Ích Khi Sử Dụng Bao Thanh Toán Góc Nhìn Doanh Nghiệp

Việc sử dụng bao thanh toán mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. BTT giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, giảm thiểu rủi ro tín dụng và tiết kiệm chi phí quản lý công nợ. Nguồn vốn từ BTT có thể được sử dụng để tái đầu tư, mở rộng sản xuất hoặc tận dụng các cơ hội kinh doanh mới. Ngoài ra, việc sử dụng BTT còn giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín với đối tác và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng các chi phí và điều khoản của hợp đồng BTT để đảm bảo hiệu quả.

3.1. Cải Thiện Dòng Tiền và Tăng Khả Năng Thanh Toán Cho DN

Một trong những lợi ích lớn nhất của BTT là giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền. Doanh nghiệp có thể chuyển đổi các khoản phải thu thành tiền mặt ngay lập tức, thay vì phải chờ đến hạn thanh toán. Điều này giúp doanh nghiệp có đủ vốn để thanh toán cho nhà cung cấp, mua nguyên vật liệu hoặc đầu tư vào các hoạt động kinh doanh khác. Dòng tiền ổn định cũng giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh dài hạn.

3.2. Giảm Thiểu Rủi Ro Tín Dụng và Tiết Kiệm Chi Phí Quản Lý

BTT giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro không thanh toán từ khách hàng. Đơn vị BTT sẽ chịu trách nhiệm thu hồi nợ và chịu rủi ro nếu khách hàng không thanh toán. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được các khoản nợ xấu và giảm thiểu chi phí liên quan đến việc thu hồi nợ. Ngoài ra, BTT còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí quản lý công nợ, vì đơn vị BTT sẽ đảm nhận các công việc như theo dõi thanh toán, nhắc nợ và xử lý các khoản nợ khó đòi.

3.3. Nâng Cao Uy Tín và Khả Năng Cạnh Tranh Của Doanh Nghiệp

Sử dụng BTT cho thấy doanh nghiệp có khả năng quản lý tài chính tốt và có uy tín với các đối tác. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn và mở rộng thị trường. Ngoài ra, BTT còn giúp doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh bằng cách cung cấp các điều khoản thanh toán linh hoạt cho khách hàng. Doanh nghiệp có thể chấp nhận cho khách hàng mua chịu hàng hóa với thời gian dài hơn, nhờ đó thu hút được nhiều khách hàng hơn.

IV. Thực Trạng Triển Khai Bao Thanh Toán ACB Phân Tích SWOT

ACB là một trong những ngân hàng tiên phong triển khai dịch vụ bao thanh toán tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc triển khai BTT tại ACB vẫn còn gặp nhiều khó khăn và thách thức. Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) giúp đánh giá toàn diện tình hình triển khai BTT tại ACB, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để phát triển dịch vụ này. Điểm mạnh của ACB là uy tín thương hiệu, mạng lưới rộng khắp và đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp. Điểm yếu là quy trình nghiệp vụ còn phức tạp và thiếu tính chủ động. Cơ hội là thị trường BTT còn tiềm năng và sự hỗ trợ từ NHNN. Thách thức là sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và thói quen thanh toán truyền thống của doanh nghiệp.

4.1. Điểm Mạnh Strengths Của ACB Trong Nghiệp Vụ BTT

ACB có uy tín thương hiệu lâu năm, tạo được niềm tin với khách hàng. Mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch rộng khắp giúp ACB tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng. Đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. ACB cũng có lợi thế là ngân hàng tiên phong triển khai BTT, có kinh nghiệm và kiến thức về thị trường.

4.2. Điểm Yếu Weaknesses và Thách Thức Khi Triển Khai BTT

Quy trình nghiệp vụ BTT của ACB còn rườm rà, phức tạp và thiếu tính chủ động. Sản phẩm BTT chưa được nhiều doanh nghiệp biết đến. Thói quen sử dụng các phương thức thanh toán truyền thống của doanh nghiệp là một thách thức lớn. Sự bất đồng quan điểm về khoản phải thu cần BTT giữa khách hàng và ngân hàng cũng là một khó khăn. Bảng 2.3 và 2.4 trong tài liệu gốc cho thấy số lượng khách hàng và doanh số BTT còn hạn chế.

4.3. Cơ Hội Phát Triển Opportunities Nghiệp Vụ Bao Thanh Toán

Thị trường BTT tại Việt Nam còn rất tiềm năng và chưa được khai thác hết. Nhu cầu sử dụng BTT của doanh nghiệp ngày càng tăng, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Sự hỗ trợ từ NHNN và các chính sách khuyến khích phát triển BTT tạo điều kiện thuận lợi cho ACB. Việc hội nhập kinh tế quốc tế cũng mở ra nhiều cơ hội cho ACB trong lĩnh vực BTT.

V. Giải Pháp Phát Triển Nghiệp Vụ BTT Tại ACB Marketing Quy Trình

Để phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại ACB, cần có các giải pháp đồng bộ từ marketing, quy trình đến nhân sự. Cần đẩy mạnh chiến lược marketing để nhanh chóng tiếp cận với khách hàng. Quy trình nghiệp vụ cần được đơn giản hóa và tối ưu hóa để tăng tính cạnh tranh. Đội ngũ nhân sự cần được đào tạo chuyên sâu về BTT. Ngoài ra, cần tận dụng nguồn khách hàng sẵn có và nghiên cứu phát triển thêm các dịch vụ mới. Các giải pháp này cần được triển khai một cách bài bản và có hệ thống để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.1. Chiến Lược Marketing Tiếp Cận Khách Hàng Hiệu Quả

Cần đẩy mạnh các hoạt động marketing để giới thiệu sản phẩm BTT đến khách hàng mục tiêu. Sử dụng các kênh truyền thông đa dạng như báo chí, truyền hình, internet và mạng xã hội để quảng bá. Tham gia các hội chợ, triển lãm và hội thảo để giới thiệu sản phẩm và tiếp cận khách hàng. Xây dựng mối quan hệ với các hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Chương trình khuyến mãi và ưu đãi hấp dẫn cho khách hàng mới và khách hàng hiện tại.

5.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Nghiệp Vụ và Nâng Cao Chất Lượng

Đơn giản hóa quy trình xét duyệt và giải ngân BTT. Áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình nghiệp vụ để tăng tốc độ và hiệu quả. Xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro khách hàng khoa học và chính xác. Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ nhân viên. Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng dịch vụ để đảm bảo sự hài lòng của khách hàng.

5.3. Mở Rộng Mạng Lưới và Phát Triển Dịch Vụ Bao Thanh Toán

Phát triển các kênh phân phối sản phẩm BTT đa dạng như chi nhánh, phòng giao dịch, kênh trực tuyến và đối tác liên kết. Mở rộng mạng lưới khách hàng tiềm năng bằng cách tìm kiếm các doanh nghiệp mới và các doanh nghiệp đang sử dụng các dịch vụ tài chính khác. Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm BTT mới phù hợp với nhu cầu của từng phân khúc khách hàng. Cân nhắc tạm ngưng cung ứng dịch vụ BTT xuất khẩu nếu không hiệu quả.

VI. Kiến Nghị Phát Triển BTT Từ Góc Độ Nhà Nước và ACB

Để phát triển nghiệp vụ bao thanh toán, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, NHNN và các ngân hàng thương mại. Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động BTT, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng triển khai dịch vụ này. NHNN cần có chính sách hỗ trợ các ngân hàng tiên phong cung ứng dịch vụ BTT. ACB cần chủ động đổi mới và sáng tạo để phát triển nghiệp vụ BTT, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của BTT tại Việt Nam.

6.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý và Chính Sách Hỗ Trợ

Thống nhất quan điểm về bản chất của BTT cho phù hợp với thông lệ quốc tế. Xem xét thành lập Hiệp hội BTT quốc gia để tạo điều kiện cho các ngân hàng trao đổi kinh nghiệm và hợp tác phát triển. Nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động BTT, bao gồm các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên, quy trình xử lý tranh chấp và các biện pháp bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Công bố và phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động BTT cho các cơ quan ban ngành liên quan.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh và Chất Lượng Dịch Vụ

Đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp về BTT. Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận doanh số bao thanh toán năm 2007 đạt 1.299.127 triệu EUR, tăng trưởng 15% so với năm 2006. Tại Việt Nam, tổng mức bán lẻ hàng hóa cùng năm đạt 726.113 tỷ đồng và kim ngạch xuất khẩu đạt 48,378 tỷ USD, tạo ra nhu cầu vốn lưu động khổng lồ cho các chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hơn 90% các khoản vay ngân hàng chính thức của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đều đòi hỏi tài sản thế chấp. Thực trạng này tạo nên rào cản tiếp cận vốn rất lớn trong bối cảnh phương thức bán hàng trả chậm gối đầu ngày càng phổ biến.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết điểm nghẽn tài trợ vốn ngắn hạn thông qua nghiệp vụ bao thanh toán tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB). Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa nền tảng lý luận về bao thanh toán theo thông lệ quốc tế; phân tích toàn diện thực trạng triển khai tại ACB giai đoạn 2001 - 2008; nhận diện các điểm nghẽn vận hành, pháp lý; và xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm phát triển dòng sản phẩm này.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch của ACB trên toàn quốc trong khung thời gian từ năm 2001 đến năm 2008. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp mô hình phát triển nghiệp vụ tín dụng phi tài sản đảm bảo, giúp ACB đa dạng hóa cơ cấu thu nhập dịch vụ khi tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) năm 2007 đạt 53,8% và tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) đạt 3,3%, đồng thời mở rộng năng lực phục vụ hơn 19.000 tài khoản doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) của George Akerlof và Joseph Stiglitz, giải thích cơ chế ngân hàng khắc phục rủi ro lựa chọn đối nghịch khi thẩm định người mua hàng thay vì người bán. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng và tài trợ thương mại (Supply Chain Finance), khẳng định vai trò của việc chuyển hóa khoản phải thu thành dòng tiền khả dụng tức thời.

Mô hình nghiên cứu vận dụng cấu trúc Marketing hỗn hợp dịch vụ 7P (Product, Price, Place, Promotion, People, Process, Physical Evidence) nhằm đánh giá toàn diện năng lực cạnh tranh sản phẩm tại ngân hàng thương mại. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa theo quy tắc quốc tế bao gồm:

• Bao thanh toán (Factoring): Dịch vụ tài chính trọn gói kết hợp tài trợ vốn lưu động, quản trị sổ sách, thu hồi nợ và bảo hiểm rủi ro tín dụng theo định nghĩa của Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (FCI) và Quy chế 1096/2004/QĐ-NHNN.
• Bao thanh toán có truy đòi (Recourse Factoring): Đơn vị tài trợ có quyền đòi lại số tiền ứng trước từ bên bán nếu bên mua mất khả năng thanh toán.
• Bao thanh toán miễn truy đòi (Non-recourse Factoring): Đơn vị tài trợ gánh chịu toàn bộ rủi ro tín dụng khi người mua phá sản hoặc mất khả năng chi trả.
• Tỷ lệ ứng trước (Advance Rate): Tỷ lệ giải ngân thường dao động từ 80% đến 90% giá trị hóa đơn thương mại hợp lệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thường niên của FCI giai đoạn 1999 - 2007 (bao quát 231 định chế tài chính tại 63 quốc gia), số liệu tài chính công bố của ACB từ năm 2003 đến 2007, cùng dữ liệu khảo sát thực tế trên 2.800 doanh nghiệp SME tại 10 tỉnh thành do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) phối hợp với Tổ chức Danida thực hiện.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích định lượng so sánh chỉ số tài chính, và ma trận SWOT để đánh giá năng lực cạnh tranh. Phương pháp chọn mẫu thứ cấp áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên trên tập hợp doanh nghiệp SME và khảo sát toàn bộ 15 tổ chức tín dụng nội địa cùng 10 chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hiện diện tại Việt Nam. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan khoa học, đặt thực tiễn của ACB vào mối tương quan so sánh với các thị trường phát triển như Vương quốc Anh (quy mô 286.496 triệu EUR) và thị trường mới nổi như Trung Quốc (tốc độ tăng trưởng 73%/năm).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra ba phát hiện bản lề phản ánh bức tranh phát triển của nghiệp vụ bao thanh toán:

Thứ nhất, thị trường bao thanh toán quốc tế bùng nổ mạnh mẽ với mức tăng trưởng trên 40% mỗi năm. Châu Âu giữ vị trí thống trị với 929.756 triệu EUR (chiếm 71,5% doanh số toàn cầu năm 2007), trong khi châu Á vươn lên thành tâm điểm mới đạt 174.667 triệu EUR. Điển hình tại Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2001 - 2007 đạt 73%/năm nhờ sự bùng nổ của các ngành thép, dệt may và xuất khẩu hàng gia dụng.

Thứ hai, ACB sở hữu tiềm lực tài chính và thương hiệu vượt trội nhưng kết quả triển khai bao thanh toán chưa tương xứng. Đến cuối năm 2007, vốn điều lệ ACB đạt 2.630 tỷ đồng (chiếm 8% toàn khối ngân hàng thương mại cổ phần), tổng tài sản đạt 85.392 tỷ đồng (tăng 91,2%), lợi nhuận trước thuế đạt 2.127 tỷ đồng (tăng 209,5% so với năm 2006), và tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức ấn tượng 0,08%. Mặc dù là ngân hàng tiên phong gia nhập FCI và xây dựng quy trình bài bản, doanh số giải ngân bao thanh toán nội địa và quốc tế vẫn chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng quy mô dư nợ tín dụng 31.974 tỷ đồng.

Thứ ba, sự xung đột giữa thói quen thanh toán truyền thống và chi phí dịch vụ. Trong khi 90% khoản vay chính thức tại Việt Nam đòi hỏi thế chấp bất động sản, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn duy trì thói quen dùng phương thức tín dụng chứng từ (L/C) hoặc nhờ thu. Biểu phí bao thanh toán tại ACB (bao gồm phí thẩm định, phí quản lý khoản thu và lãi suất tài trợ) còn cao hơn lãi suất cho vay thông thường từ 1,5% đến 2,5%, khiến các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngần ngại chuyển đổi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến quy mô bao thanh toán tại ACB chưa bứt phá bắt nguồn từ sự thiếu minh bạch thông tin doanh nghiệp trên thị trường Việt Nam. Khác với thị trường Anh - nơi các cơ quan xếp hạng tín nhiệm cung cấp hồ sơ lịch sử thanh toán chuẩn xác - ngân hàng tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn khi thẩm định uy tín của bên mua hàng. Tâm lý người mua hàng trong nước thường e ngại và từ chối ký cam kết thanh toán chuyển nhượng sang ngân hàng vì sợ bị đánh giá là suy giảm uy tín tài chính.

Bên cạnh đó, khung pháp lý trong nước tồn tại độ trễ lớn so với thông lệ quốc tế. Quy chế 1096/2004/QĐ-NHNN chưa xác lập rõ ràng quyền sở hữu tuyệt đối của đơn vị bao thanh toán đối với khoản phải thu trong trường hợp bên bán hoặc bên mua phá sản, tạo ra xung đột với quy định GRIF của FCI.

Dữ liệu nghiên cứu được lượng hóa trực quan qua bảng so sánh đặc tính thị trường Anh - Trung Quốc, biểu đồ tăng trưởng doanh số FCI giai đoạn 1999 - 2007, cùng đồ thị phân tích cơ cấu thu nhập ACB. Những minh chứng này khẳng định rằng bao thanh toán không thể vận hành đơn thuần như một nghiệp vụ cho vay cầm cố quyền đòi nợ, mà phải được phát triển thành chuỗi giải pháp quản trị dòng tiền chuyên biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa bao thanh toán thành sản phẩm mũi nhọn giai đoạn 2008 - 2012, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Chuẩn hóa và rút ngắn quy trình phê duyệt (Process): Tái cấu trúc quy trình xét duyệt tín dụng bao thanh toán từ mô hình phân tán sang tập trung tại Bộ phận Bao thanh toán Hội sở. Ứng dụng công nghệ xử lý chứng từ điện tử nhằm cắt giảm thời gian thẩm định từ 7 ngày làm việc xuống dưới 48 giờ. Nâng tỷ lệ ứng trước linh hoạt từ 80% lên tối đa 90% giá trị hóa đơn đối với các bên mua hàng thuộc nhóm doanh nghiệp niêm yết và tập đoàn đa quốc gia. Thời gian thực hiện: Hoàn thành trong năm 2009. Chủ thể: Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Khối Quản trị Rủi ro ACB.

2. Tối ưu hóa chính sách giá và cấu trúc sản phẩm (Price & Product): Thiết kế gói phí dịch vụ linh hoạt theo bậc thang doanh số, điều chỉnh giảm phí quản lý nợ xuống mức 0,1% - 0,3% trên giá trị hóa đơn đối với khách hàng thân thiết. Tích hợp bổ sung dịch vụ quản lý sổ sách kế toán khoản phải thu và cảnh báo công nợ tự động nhằm gia tăng giá trị thặng dư ngoài việc cấp tín dụng đơn thuần. Thời gian thực hiện: Quý 1/2009. Chủ thể: Ban Điều hành và Khối Nguồn vốn ACB.

3. Mở rộng kênh phân phối và đào tạo nhân sự chuyên sâu (Place & People): Tổ chức các khóa đào tạo chứng chỉ FCI cho 100% nhân viên tín dụng (A/O) tại hơn 100 chi nhánh trên toàn quốc, chuyển đổi tư duy bán hàng từ cấp tín dụng dựa trên tài sản thế chấp sang thẩm định dòng tiền chuỗi cung ứng. Chủ động tiếp cận tệp khách hàng xuất khẩu trong các ngành thủy sản, dệt may, da giày. Thời gian thực hiện: Định kỳ liên tục từ năm 2008 đến năm 2010. Chủ thể: Trung tâm Đào tạo ACB.

4. Kiến nghị hoàn thiện thể chế pháp lý và thành lập Hiệp hội Bao thanh toán Việt Nam: Đề xuất Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tư pháp sửa đổi Quy chế 1096/2004/QĐ-NHNN theo hướng tương thích với Công ước UNIDROIT và quy tắc GRIF. Công nhận quyền ưu tiên thanh toán không tranh chấp của tổ chức bao thanh toán. Khởi xướng thành lập Hiệp hội Bao thanh toán Việt Nam nhằm kết nối dữ liệu rủi ro giữa 15 tổ chức tín dụng nội địa. Thời gian thực hiện: Lộ trình đề xuất 2009 - 2010. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các ngân hàng thương mại tiên phong.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban điều hành và chuyên viên tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp cẩm nang thực chiến về quy trình thẩm định khoản phải thu, phương thức thiết lập hạn mức tín dụng hai chiều và mô hình quản trị rủi ro thanh toán không cần tài sản thế chấp.
• Giám đốc tài chính (CFO) và Kế toán trưởng doanh nghiệp SME: Giúp doanh nghiệp nhận diện phương thức tài trợ vốn lưu động thay thế, giải phóng nguồn vốn đọng trong khoản phải thu lên tới 90% giá trị hóa đơn để tối ưu hóa vòng quay kinh doanh mà không phụ thuộc vào việc thế chấp bất động sản.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính): Cung cấp luận cứ thực tiễn sắc bén từ thị trường để xây dựng, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ với thông lệ tài chính quốc tế.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học khối ngành Tài chính - Ngân hàng: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuyên khảo giàu hàm lượng dữ liệu thứ cấp, hỗ trợ đắc lực cho các đề tài nghiên cứu về tài trợ chuỗi cung ứng và ngân hàng thương mại hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

Bao thanh toán khác biệt cơ bản như thế nào so với chiết khấu hóa đơn và cho vay truyền thống?
Cho vay truyền thống và chiết khấu hóa đơn căn cứ chủ yếu vào năng lực tài chính và tài sản thế chấp của người bán. Ngược lại, bao thanh toán là gói dịch vụ tài chính toàn diện dựa trên chất lượng khoản phải thu và uy tín của bên mua hàng, cung cấp đồng thời 4 chức năng: ứng trước vốn từ 80% đến 90%, quản lý sổ sách, thu hồi nợ và bảo hiểm rủi ro tín dụng.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam nhận được lợi ích cụ thể gì từ bao thanh toán?
Doanh nghiệp SME giải phóng ngay lập tức nguồn vốn lưu động bị chiếm dụng trong thời gian trả chậm (từ 30 đến 120 ngày) mà không cần bổ sung bất động sản thế chấp. Điều này giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín thanh toán với nhà cung cấp, chủ động gia tăng sản lượng dự trữ và tự tin chào bán hàng hóa trả chậm để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngân hàng quản trị rủi ro như thế nào trong hình thức bao thanh toán miễn truy đòi?
Trong bao thanh toán miễn truy đòi, ngân hàng chịu toàn bộ rủi ro nếu bên mua hàng mất khả năng thanh toán. Do đó, ngân hàng tiến hành thẩm định nghiêm ngặt xếp hạng tín nhiệm của bên mua, kiểm tra tính xác thực của bộ chứng từ giao hàng, và thường chỉ ứng trước tối đa 80% - 90% giá trị hóa đơn, giữ lại 10% - 20% dự phòng rủi ro thương mại.

Đâu là trở ngại lớn nhất khi triển khai bao thanh toán tại ACB trong giai đoạn nghiên cứu?
Rào cản lớn nhất là môi trường thông tin tài chính doanh nghiệp thiếu minh bạch, thói quen thanh toán dùng tiền mặt hoặc L/C truyền thống, sự ngần ngại hợp tác của bên mua hàng, và sự chưa hoàn thiện của khung pháp lý liên quan đến quyền chuyển nhượng nợ tại Việt Nam.

Khung pháp lý Việt Nam cần điều chỉnh những điểm mấu chốt nào để hỗ trợ thị trường bao thanh toán?
Cần nhanh chóng sửa đổi Quy chế 1096/2004/QĐ-NHNN để đồng bộ với quy tắc GRIF của FCI, xác lập cơ chế bảo vệ quyền sở hữu của đơn vị bao thanh toán khi các bên phát sinh phá sản, đồng thời xây dựng cổng thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm điện tử minh bạch trên toàn quốc.

Kết luận

• Bao thanh toán là giải pháp tài trợ vốn lưu động đột phá, chuyển đổi trọng tâm quản trị tín dụng từ tài sản thế chấp sang thẩm định chất lượng khoản phải thu và dòng tiền thương mại.
• ACB sở hữu nền tảng vững chắc với vốn điều lệ 2.630 tỷ đồng, nợ xấu thấp 0,08% và mạng lưới rộng khắp để giữ vững vị thế tiên phong trong phân khúc tài trợ thương mại.
• Triển khai chiến lược Marketing 7P đồng bộ, tập trung rút ngắn thời gian phê duyệt dưới 48 giờ và tối ưu hóa biểu phí dịch vụ là chìa khóa thu hút khách hàng doanh nghiệp.
• Hoàn thiện khung pháp lý về chuyển nhượng nợ và chuẩn hóa theo quy tắc quốc tế GRIF là điều kiện tiên quyết để bảo vệ quyền lợi các bên tham gia.
• Thành lập Hiệp hội Bao thanh toán Việt Nam sẽ tạo sân chơi minh bạch, kết nối dữ liệu tín dụng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa cơ sở lý luận tài chính hiện đại với thực tiễn hoạt động tại một ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu. Lộ trình phát triển đề xuất từ năm 2008 mở ra định hướng thực tế giúp hệ thống ngân hàng Việt Nam hội nhập sâu rộng vào mạng lưới thương mại toàn cầu. Quý độc giả và các nhà quản lý hãy tải toàn văn nghiên cứu để ứng dụng ngay những giải pháp tài trợ thương mại chuyên sâu vào hoạt động thực tiễn của đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I Công ước UNIDROIT về BTT quốc tế (UNIDROIT Convention on International Factoring) bổ sung thêm một chức năng nữa của BTT là tài trợ cho người bán, bao gồm việc cho vay lẫn việc ứng trước tiền thanh toán. Theo Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN ban hành ngày 06/09/2004 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), BTT là một hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua bán các khoản phải thu phát sinh từ việc mua bán hàng hóa giữa bên bán hàng và bên mua hàng thỏa thuận trong hợp đồng mua bán. Nói tóm lại, BTT được hiểu là sự chuyển nhượng công nợ của người mua hàng (người mang nợ) từ người bán hay cung ứng dịch vụ (chủ nợ cỗ) sang đơn vi BTT (chủ nợ mới). Về cơ bản, BTT là một hình thức tài trợ vốn ngắn hạn của đơn vị BTT, trong đó đơn vị BTT được đảm bảo bằng cách nắm giữ quyển được thu hồi khoản tiển thanh toán và các quyền lợi khác có liên quan từ người mua đang nợ tiền hàng, Đơn vị BTT có thể thay người mua trả trước toàn bộ hay một phần các khoản công nợ sau khi trích thu một khoản dịch vụ phí.

Đồng thời, đơn vị BTT còn đảm nhiệm việc thu hổi công nợ, phòng ngừa và hạn chế các rủi ro người mua không trả nợ hoặc mất khả năng trả nợ. Trong một số trường hợp, mọi rủi ro không thu được tiền hàng sẽ do đơn vị BTT gánh chịu. Trên thực tế, một số đơn vị BTT còn cung cấp một số dịch vụ khác như quản lý tài khoản phải thu của khách hàng, cung cấp các thông tin kinh tế, tiền tệ, tín dụng và thương mại nhằm tăng thu nhập và giữ quan hệ lâu dài với khách hàng. Lịch sử hình thành nghiệp vụ BTT BTT có một lịch sử hình thành và phát triển khá lâu đời và phong phú.

Bất cứ một nền văn minh nào có hoạt động thương mại đều áp dụng một hình thức nào đó của BTT. Nhiễu chuyên gia cho rằng BTT khởi nguồn từ thời Hammurabi cách đây 4. Cũng có nhà nghiên cứu cho rằng nguồn gốc của một trong những loại hình tín dụng thương mại lâu đời nhất này xuất phát từ thời đế chế La Mã (Rutberg 1994), trong đó đặc biệt nổi bật là việc lần đầu tiên xuất hiện các giao địch mua bán chiết khấu các lệnh phiếu. Vào thế kỷ 14, BTT được sử dụng rất phổ biến ở Anh.

Thời điểm đó, công nghiệp dệt may phát triển cực thịnh. Công việc của các đơn vị BTT lúc bấy giờ chủ yếu là làm đại lý bán hàng hưởng hoa hồng của các nhà máy dét. Cum ty “factor” có gốc từ chữ Latin “farcio” có nghĩa là “người làm việc cho người khác ”. Bản thân tên gọi của từ này cũng đã phần nào nói lên ý nghĩa lịch sử của BTT như là một địch vụ đại lý.

Chức năng ban đầu của các đơn vị BTT là giải quyết các khó khăn và thách thức trong thương mại do sự cách biệt về vị trí địa lý gây nên. Tuy nhiên, chức năng quan trọng nhất của các đơn vị này vẫn là lực lượng bán hàng cho các nhà máy đệt. Là một mắt xích trong chuỗi phân phối hàng hóa, các đơn vị BTT đảm nhận trách nhiệm của kênh marketing và phân phối gồm cung cấp thông tin về nhu cầu của khách hàng, chuẩn bị kho bãi,. để hàng được đưa từ nơi sản xuất, thông qua đơn vị BTT, đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

Bên cạnh đó, các đơn vị BTT còn có chức năng tư vấn tài chính cho nhà sản xuất. Họ sẽ đưa ra lời khuyên cho nhà sản xuất là có nên bán chịu và bán chịu bao nhiêu cho những khách hàng tiểm năng. Họ cũng sẽ đứng ra bảo lãnh với nhà sản xuất về các khoản thanh toán, và hoàn toàn chịu trách nhiệm về mức độ tín nhiệm của người mua. Để tự bảo vệ mình, các đơn vị BTT lập ra một quỹ dự phòng bồi thường cho các trường hợp khiếu nại về chất lượng hàng hóa hay bất cứ tranh chấp nào phát sinh từ các khiếu nại đó.

Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, các đơn vi BTT con tai trd vốn cho các nhà máy đệt dựa trên trị giá lượng hàng bán được. Cùng với sự bùng nổ cách mạng công nghiệp, BTT càng xoáy sâu thêm vào việc cấp tín dụng. Thông qua việc giúp đỡ người bán xác định mức độ đáng tin cậy của người mua và thiết lập hạn mức tín dụng, đơn vị BT đã thực sự bảo lãnh thanh toán cho những người mua đủ điều kiện. Người ta gọi hành động trên là BTT miễn truy đòi, rất phổ biến trong thương mại hiện nay.

| Trước những năm 1930, BTT chủ yếu được sử dụng trong ngành công nghiệp đệt và may mặc, vì đây là những ngành được trực tiếp kế thừa từ nên kinh tế thực dân mà trong đó BTT được sử dụng rất phổ biến. Hiện nay, các đơn vị BTT tổn tại với nhiều hình thức và quy mô khác nhau. Nó có thể là một bộ phận của một định chế tài chính hay là một tổ chức do tư nhân sở hữu và điều hành. Số lượng các đơn vị BTT bùng nổ nhanh chóng khi lãi suất tăng cao trong thập niên 60 và 70 của thế kỹ trước, chủ yếu là do chịu tác động của việc tăng lãi suất và những thay đổi trong ngành ngân hàng.

Việc giao dịch với ngân hàng trở nên quá đắt đỏ và thiếu linh hoạt vì có quá nhiều quy định khiến các nhà kinh doanh nhỏ buộc phải tìm nguồn tài trợ khác để mở rộng sản xuất và phát triển. Vì ít ngân hàng có thiện chí giúp đỡ các DN nhỏ nên BTT nhanh chóng trở thành một lựa chọn phổ biến. BAN CHAT BTT Như đã khẳng định ngay từ những dòng đầu tiên của luận văn nay, BTT là một dịch vụ trọn gói, trong đó một đơn vị BTT sẽ thực hiện tối thiểu hai trong số các chức năng sau đây: 1. BTT là một hình thức tài trợ vốn cho DN Đơn vị BTT thực hiện việc tài trợ vốn cho một DN thông qua việc mua lại các khoản công nợ của DN đó.

Điều này có nghĩa là đơn vị BTT sẽ trả tiền ngay tức thì khi quyền sở hữu các hóa đơn được chuyển từ người bán sang cho họ. Đối với BTT không truy đòi thì đơn vị BTT không thể yêu cầu người bán hoàn lại những khoản tài trợ này trong trường hợp người mua không thanh toán. Bởi lẽ, khoắn tiền mà đơn vị BTT chuyển cho DN không phải là các khoản ứng trước đơn thuần, mà nó được xem là khoản tiễn mua đứt món công nợ đó. Thông qua hình thức này, các DN có thể giải phóng các khoản phải thu từ khách hàng và có điều kiện để sử dụng vốn có hiệu quả hơn.

Cũng có thể hiểu việc tài trợ ở đây theo hướng đơn vị BTT ứng trước một khoản tiền trong trường hợp DN bán hàng đang tạm thời thiếu hụt vốn lưu động dựa trên cơ sở tin tưởng DN này sẽ hoàn trả ngay khi nhận được tiền hàng từ người mua. BTT là một phương pháp giúp các DN phòng ngừa rủi ro trong tín dụng thương mại Một trong nhiều nguyên nhân gây nên sự phá sản của các DN là do họ bị chiếm dụng vốn khi các bạn hàng trì hoãn thanh toán các khoản công nợ. Do đó, việc quản lý rủi ro không được thanh toán trong tín dụng thương mại là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các DN. Các DN có thể hạn chế được rủi ro này khi bán các khoản công nợ của mình cho các công ty chuyên mua bán nợ —- ma 6 đây chính là các đơn vị BTT.

Với nghiệp vụ kinh doanh chuyên nghiệp của mình, các đơn vị này sẽ đứng ra lãnh trách nhiệm và chia sẻ rủi ro với người bán. Bù lại, họ sẽ được lợi nhuận từ việc mua được các khoản công nợ thấp hơn giá trị của chúng. Sở đĩ các đơn vị BTT có thể thực hiện công việc đầy rủi ro này là vì họ sẽ tiến hành đánh giá mức độ an toàn tín đụng của người mua dựa trên những thông tin họ sẵn có và những thông tin về hoạt động thanh toán đã được công bố. BTT còn giúp các DN bán hàng theo dõi sổ sách và thu hồi công nợ Là công ty tài chính đặc thù, các đơn vị BTT mang lại một giải pháp toàn diện cho việc quản lý tài khoản vãng lai cho DN bằng cách một mặt đơn giản hóa hoạt động kế toán của DN, mặt khác xác định các khoản thanh toán và đảm bảo thu hồi công nợ từ khách hàng.

Ngoài ra, với tính chuyên nghiệp của mình, các đơn vị BTT sẽ phân tích và nhận định một cách toàn diện, từ đó phát hiện ra những điều bất thường để có khuyến cáo kịp thời cho DN. Chức năng của đơn vị BTT là theo dõi các kỳ hạn thanh toán, kiểm tra các quy định thanh toán, nhắc nhở và cuối cùng là quản lý các khoản nợ khó đòi. Nhờ hệ thống kỹ thuật hiện đại, các đơn vị BTT sẽ thực hiện việc nhắc nhở các khoản nợ qua các thư nhắc nhở tự động, hoặc hệ thống nhắc nhở tự động qua điện thoại, nhờ thế mà đã rút ngắn dẫn những khoản nợ chậm trả và tạo dân thói quen cho người mua hàng thanh toán đúng hạn. SO SÁNH NGHIỆP VỤ BTT VỚI CÁC KỸ THUẬT CHO VAY TRUYEN THONG Với những khái niệm và kết luận ban đầu về bản chất của BTT như trên, chắc hẳn sẽ có nhiều ý kiến cho rằng, xét theo một góc độ nào đó thì BTT chỉ là sự tổng hợp mỗi thứ một ít các tính chất của hoạt động tài trợ dựa trên hóa đơn hay chiết khấu thương phiếu, tài trợ cho người bán, tài trợ thương mại.

Tuy nhiên, thực sự giữa các hình thức tài trợ trên luôn tổn tại những điểm khác biệt do các đặc điểm riêng có của chúng. Dưới đây xin được bàn về sự khác biệt giữa BTT và một số hình thức tín dụng khác mà các tổ chức tín dụng ở Việt Nam đang áp dụng để có thể thấy được những đặc điểm không trùng lắp của nghiệp vu BTT. p> > b» Nhiéu người cho rằng BTT chỉ là một tên gọi khác của nghiệp vụ chiết khấu hóa đơn, nên trước tiên chúng ta sẽ xem xét vấn đề này. BTT và chiết khấu hóa đơn truyền thống Về cơ bản hai loại hình tín dụng này đều là công cụ tài trợ vốn cho các DN, theo đó, đơn vị BTT hoặc ngân hàng chiết khấu sẽ mua lại khoản công nợ thương mại của DN và thanh toán ngay một khoản ứng trước bằng tiền mặt.