Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý công (mã số: 9.03) với đề tài "Văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân" do nghiên cứu sinh Lê Đức Hùng thực hiện tại Học viện Hành chính Quốc gia (Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Nội vụ) dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Bùi Nam, bảo vệ năm 2019.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Hoạt động giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân (CAND) là một trong những trọng tâm trong tiến trình cải cách nền hành chính nhà nước hướng tới các giá trị dân chủ và phục vụ nhân dân. CAND Việt Nam không chỉ là lực lượng vũ trang đơn thuần mà còn thực hiện chức năng tuyên truyền, gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân. Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và tác động của công nghệ, nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự xã hội nảy sinh nhiều yếu tố phức tạp mới. Thực tiễn công tác cho thấy một số vụ việc xử lý chưa đạt hiệu quả hoặc phát sinh phức tạp bắt nguồn từ việc thiếu phương pháp và kỹ năng giao tiếp phù hợp của cán bộ, chiến sĩ.

Mặc dù Nhà nước và Bộ Công an đã ban hành nhiều quy định chấn chỉnh lề lối làm việc và quy tắc ứng xử, song việc tiếp cận hoạt động giao tiếp của CAND dưới góc độ văn hóa tổ chức, văn hóa công vụ một cách toàn diện và có hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể vẫn còn là một khoảng trống. Việc xây dựng và phát triển văn hóa giao tiếp (VHGT) được tác giả xác định là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu, là giải pháp căn bản nhằm củng cố niềm tin của nhân dân và nâng cao hiệu quả thực thi công vụ.

Mục tiêu, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

  • Mục đích nghiên cứu: Đưa ra hệ thống giải pháp nhằm nâng cao văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân thông qua việc xây dựng các luận cứ khoa học và thực tiễn về văn hóa giao tiếp của lực lượng này.
  • Nhiệm vụ nghiên cứu:
    1. Phân tích, làm rõ và hệ thống hóa cơ sở lý luận về văn hóa, văn hóa giao tiếp và văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân.
    2. Phân tích, đánh giá các quy định pháp lý và thực trạng văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam nhằm chỉ ra những mặt đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
    3. Đề xuất các quan điểm chỉ đạo và hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
  • Câu hỏi nghiên cứu:
    1. Thế nào là văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam?
    2. Thực trạng văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam hiện nay như thế nào?
    3. Cần áp dụng những giải pháp gì để hoàn thiện văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam?
  • Giả thuyết nghiên cứu: Văn hóa trong giao tiếp của Công an nhân dân là cách đối nhân xử thế có lý, có tình của cán bộ, chiến sĩ trong việc giải quyết các mối quan hệ với nhân dân, với đồng chí, đồng đội khi thực hiện nhiệm vụ; góp phần xây dựng CAND thành công cụ chuyên chính bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân. Thực tế văn hóa giao tiếp của lực lượng hiện còn bộc lộ hạn chế; do đó, các giải pháp đồng bộ về chính trị tư tưởng, tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và đào tạo, bồi dưỡng sẽ góp phần nâng cao văn hóa giao tiếp của lực lượng CAND.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.
  • Phạm vi nội dung: Nghiên cứu văn hóa giao tiếp trong các hoạt động thực thi công vụ của lực lượng CAND Việt Nam.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập tài liệu, thực hiện khảo sát và phân tích số liệu thực trạng từ năm 2016 đến năm 2019 (giai đoạn ngành Công an đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng phong cách người cán bộ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ).
  • Phạm vi không gian: Khảo sát tại các đơn vị CAND từ cấp trung ương đến địa phương, bao gồm nhiều loại hình lực lượng (Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát quản lý hành chính, Công an địa phương...) trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thái Bình, Nghệ An, Kiên Giang và Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã tổng thuật và phân loại các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan theo 4 nhóm nội dung chính:

                  CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU ĐÃ TỔNG THUẬT
Giao tiếp & Văn hóa         Kỹ năng & Giao tiếp         Nghiên cứu về CAND &
     công vụ                   chuyên ngành              Kinh nghiệm quốc tế

  1. Nghiên cứu về giao tiếp và văn hóa công vụ nói chung:

    • Đề tài cấp nhà nước "Văn hóa công vụ ở Việt Nam hiện nay" do TS. Huỳnh Văn Thới làm chủ nhiệm (2015) phân tích cấu trúc, giá trị phi vật thể và vai trò định hướng hành vi của văn hóa công vụ.
    • Sách chuyên khảo "Kỹ năng giao tiếp trong hành chính" do GS. Mai Hữu Khuê chủ biên (1997) và tập bài giảng "Giao tiếp và Quan hệ công chúng" của Học viện Hành chính Quốc gia (2011) làm rõ khái niệm, chức năng, nguyên tắc và các hình thức giao tiếp hành chính.
    • Luận án tiến sĩ của Đào Thị Ái Thi (2008) về kỹ năng giao tiếp của công chức hành chính trong cải cách hành chính; tác phẩm "Pháp luật, lối sống và văn hoá công sở" của Nguyễn Minh Đoan, Bùi Thị Đào, Nguyễn Văn Năm (2011).
    • Tác phẩm của Kenneth Kernaghan (1994) phân tích các giá trị đạo đức và chuẩn mực của nền công vụ Canada.

  2. Nghiên cứu về phương pháp, kỹ năng giao tiếp và ứng xử chuyên ngành:

    • Các công trình tâm lý và kỹ năng của A. Lêônchiev (1989), Raymond de Saint Lauren (2004), Phong Thiên (2007), E. Zareska (2002), Hoàng Văn Tuấn (2014), Chu Tôn và Hoàng Quý (2000).
    • Luận án tiến sĩ của Trịnh Thanh Hà (2009) về văn hóa ứng xử công vụ của công chức; các luận văn thạc sĩ nghiên cứu giao tiếp ngành y tế của Nguyễn Ngọc Châu (2013), Đinh Thị Dung (2015) và ngành hàng hải của Dương Đại Thăng (2013).

  3. Nghiên cứu về giao tiếp và văn hóa ứng xử trong lực lượng Công an nhân dân:

    • Đề tài khoa học cấp bộ "Văn hóa ứng xử của Công an nhân dân" do GS. Trần Đại Quang làm chủ nhiệm (Bộ Công an) đánh giá thực trạng và đề xuất cơ sở xây dựng bộ quy tắc ứng xử của CAND.
    • Giáo trình "Kỹ năng giao tiếp và tạo ảnh hưởng" (2014), "Kỹ năng thuyết trình hiệu quả" (2014) của Trường Đại học An ninh nhân dân; tài liệu bồi dưỡng của Cục Chính trị - Hậu cần Cảnh sát QLHC (2012) và tài liệu do PGS. Đinh Trọng Hoàn chủ biên (2010) về kỹ năng giao tiếp của cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội.

  4. Nghiên cứu quốc tế và kinh nghiệm nước ngoài:

    • Các nghiên cứu của Steven W. Congden (2004), Christopher Pollitt và Geert Bouckaert (2004), Catherine Kano Kikoski và John F. Kikoski về giao tiếp đa văn hóa và truyền thông phản xạ trong tổ chức.
    • Các bài tham luận kinh nghiệm xây dựng hình ảnh cảnh sát thân thiện, chuyên nghiệp của lực lượng cảnh sát các nước Anh, Nhật Bản, Pháp, Úc, Lào, Trung Quốc, Nga tại các hội thảo khoa học quốc tế tổ chức tại Học viện An ninh nhân dân và Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2019.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết

  • Thứ nhất: Lý luận về giao tiếp công vụ và văn hóa giao tiếp công vụ đặc thù của lực lượng CAND chưa được xây dựng hoàn chỉnh; chưa xác định văn hóa giao tiếp là một nhiệm vụ chiến lược trong toàn bộ hoạt động của lực lượng.
  • Thứ hai: Các nhân tố tác động đến văn hóa giao tiếp của CAND chưa được phân tích hệ thống để làm rõ cả mặt tích cực lẫn hạn chế.
  • Thứ ba: Thực trạng văn hóa giao tiếp CAND trước đây chủ yếu dừng ở các nhận xét định tính hoặc nghiên cứu quy tắc ứng xử hẹp, thiếu khảo sát định lượng toàn diện trên nhiều địa bàn và loại hình lực lượng.
  • Thứ tư: Chưa xây dựng được hệ thống tiêu chí đánh giá thống nhất và giải pháp đồng bộ phát triển văn hóa giao tiếp gắn với mô hình quản lý công vụ hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

  • Lý thuyết về giao tiếp: Luận án tiếp thu các quan điểm của Banki, Saundra & Richard, Trần Trọng Thủy & Nguyễn Sinh Huy; xem xét giao tiếp là quá trình hoạt động xã hội hai chiều qua 3 trạng thái (trao đổi thông tin/tiếp xúc tâm lý, hiểu biết lẫn nhau, tác động ảnh hưởng lẫn nhau) và 3 khía cạnh (giao lưu, tác động qua lại, tri giác).
  • Khái niệm Văn hóa giao tiếp của CAND: Là hệ thống giá trị biểu hiện qua thái độ, hành vi của cá nhân, tập thể cán bộ, chiến sĩ công an, nhằm thực hiện hiệu quả các mối quan hệ giữa CAND với tổ chức, cá nhân trong và ngoài ngành, với môi trường tự nhiên và với bản thân mình; tuân thủ các chuẩn mực pháp luật, đạo đức, văn hóa, phù hợp với thể chế chính trị Việt Nam.
  • Khung phân tích chuẩn mực: Dựa trên Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy CAND (tháng 3/1948 gửi đồng chí Hoàng Mai - Giám đốc Công an khu XII), quy định của Luật Công an nhân dân năm 2018 (Luật số 37/2018/QH14), Điều lệnh CAND và các giá trị cấu thành Chân - Thiện - Mỹ.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

Phương pháp Quy mô và đối tượng áp dụng Công cụ và nguồn dữ liệu
Phân tích tài liệu thứ cấp Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Điều lệnh CAND, báo cáo tổng kết ngành, các công trình khoa học trong và ngoài nước. Văn bản pháp lý, tài liệu lưu trữ, kỷ yếu hội thảo khoa học.
Khảo sát thử nghiệm 24 cán bộ, chiến sĩ Công an huyện Đan Phượng (Hà Nội). Bảng hỏi thử nghiệm nhằm hoàn thiện phiếu điều tra chính thức.
Điều tra bảng hỏi chính thức (Định lượng) - Nhóm 1 & 2 (Lãnh đạo, quản lý và chiến sĩ CAND): Phát 400 phiếu, thu về 350 phiếu hợp lệ.
- Nhóm 3 (Công dân thực hiện thủ tục hành chính): Phát 200 phiếu, thu về 167 phiếu hợp lệ.
- Địa bàn: Hà Nội, Thái Bình, Nghệ An, Kiên Giang, TP. Hồ Chí Minh.		 Phiếu hỏi trực tiếp kết hợp phiếu điện tử qua Google Drive (thu thập từ 01/2017 đến 12/2017).
Phỏng vấn sâu (Định tính) - Nhóm 1: 04 giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia.
- Nhóm 2: 03 giảng viên trường Công an và 03 cán bộ lãnh đạo Công an địa phương tại Hà Nội.		 Biên bản phỏng vấn bán cấu trúc; kết hợp phân tích các bài phỏng vấn chuyên gia trên phương tiện thông tin đại chúng.
Quan sát và tham vấn chuyên gia Tham gia các hội thảo khoa học do Học viện Hành chính Quốc gia, Công an TP. Hà Nội, Bộ Công an tổ chức. Biên bản ghi chép tọa đàm, ý kiến chuyên gia.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương này tập trung hệ thống hóa các tài liệu khoa học về giao tiếp, giao tiếp công vụ, văn hóa công sở, văn hóa ứng xử của cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang. Tác giả phân tích các quy định pháp lý hiện hành như Quyết định 03/2007/QĐ-BNV về quy tắc ứng xử của công chức, Quyết định 129/2007/QĐ-TTg về quy chế văn hóa công sở, các quy định về chế độ hội họp (Quyết định 114/2006/QĐ-TTg, Quyết định 45/2018/QĐ-TTg) và quy chế phối hợp (Nghị định 144/2005/NĐ-CP). Qua đó, chương 1 khẳng định sự cần thiết phải nghiên cứu văn hóa giao tiếp của CAND như một chỉnh thể độc lập và xác lập 4 khoảng trống nghiên cứu cần giải quyết.

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân

Tác giả xác định cơ sở lý luận về giao tiếp, văn hóa giao tiếp và chức năng, nhiệm vụ của lực lượng CAND theo Luật CAND 2018. Luận án phân tích 7 đặc điểm của hoạt động giao tiếp trong CAND:

  1. Đối tượng, môi trường, hoàn cảnh giao tiếp rất đa dạng, phức tạp (tiếp xúc từ người dân đến tội phạm trong điều kiện áp lực, khắc nghiệt).
  2. Tần suất và cường độ giao tiếp cao.
  3. Giao tiếp nhằm giải quyết nhiều nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, đột xuất.
  4. Tính xung đột và căng thẳng tâm lý cao.
  5. Giao tiếp mang định hướng chính trị sâu sắc.
  6. Tính chuẩn mực pháp lý và đạo đức cao.
  7. Mang tính nghiệp vụ chuyên biệt (kết hợp công khai và bí mật).

Đồng thời, chương 2 chỉ ra 6 đặc điểm bản chất của văn hóa giao tiếp CAND: tính hệ thống - thống nhất; tính khoa học - hiện đại; tính chuẩn mực; tính giai cấp - dân tộc và kế thừa; tính linh hoạt - sáng tạo; tính xã hội - lịch sử. Tác giả cũng phân tích nội dung văn hóa giao tiếp qua các giá trị Chân - Thiện - Mỹ và điểm lại bài học kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng hình ảnh cảnh sát thân thiện, khỏe mạnh, chuyên nghiệp và mang tính phục vụ.

Chương 3: Thực trạng văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân

Chương 3 trình bày kết quả khảo sát thực tế và phân tích thực trạng văn hóa giao tiếp của lực lượng CAND trên các nội dung:

  • Công tác tổ chức xây dựng VHGT: Việc ban hành quy định, tổ chức phong trào chính trị tư tưởng, đầu tư trang thiết bị, phương tiện tiếp dân và công tác truyền thông báo cáo.
  • Thực hiện VHGT hàng ngày: Luận án đánh giá việc thực hiện chuẩn mực trong giao tiếp với các nhóm đối tượng; tư thế, lễ tiết, tác phong, xưng hô; sử dụng quân phục, trang phục; văn hóa phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; giao tiếp trong lễ tân, hội nghị và cách thức ứng xử khi tiếp công dân giải quyết thủ tục hành chính (hộ khẩu, CMND/CCCD, xuất nhập cảnh, đăng ký phương tiện giao thông).
  • Đánh giá kết quả khảo sát: Luận án tổng hợp dữ liệu từ các bảng thống kê (từ Bảng 3.1 đến Bảng 3.18), phân tích kết quả theo cấp quản lý, vùng miền, loại hình lực lượng và các yếu tố cấu thành. Kết quả chỉ ra bên cạnh sự chuyển biến tích cực, vẫn còn tồn tại các biểu hiện thiếu chuẩn mực, cứng nhắc, gây phiền hà hoặc thiếu kỹ năng kiềm chế cảm xúc trước sự khiêu khích của đối tượng vi phạm. Tác giả phân tích nguyên nhân chủ quan (nhận thức, áp lực công việc, đào tạo kỹ năng chưa sâu) và nguyên nhân khách quan (môi trường công tác, cơ sở vật chất, chế tài kiểm tra xử lý chưa đồng bộ).
          HỆ THỐNG NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG (CHƯƠNG 3)
Tổ chức xây dựng VHGT    Giao tiếp công vụ hàng ngày   Điều kiện đảm bảo & xử lý
- Tiêu chí, quy chế      - Lễ tiết, tác phong, xưng hô - Cơ sở vật chất tiếp dân
- Phong trào tư tưởng    - Sử dụng trang phục CAND     - Kiểm tra, giám sát
- Truyền thông, báo cáo  - Giải quyết TTHC, tiếp dân   - Kỷ luật, khen thưởng

Chương 4: Quan điểm chỉ đạo và giải pháp nâng cao văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân

Tác giả đề xuất hệ thống quan điểm chỉ đạo và 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

  1. Hoàn thiện thể chế và tổ chức bộ máy gắn với Đề án văn hóa công vụ: Rà soát, chuẩn hóa các văn bản quy định, quy chế về văn hóa giao tiếp; phân định rõ trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị; triển khai Đề án xây dựng văn hóa công vụ trong toàn lực lượng theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
  2. Đổi mới công tác đào tạo, huấn luyện nhân sự: Đưa nội dung kỹ năng giao tiếp, ứng xử, kiểm soát tâm lý vào chương trình đào tạo tại các trường CAND và bồi dưỡng định kỳ cho cán bộ thực tế; đẩy mạnh phong trào thi đua, nhân rộng điển hình tiên tiến gương mẫu.
  3. Tăng cường thông tin, truyền thông, kiểm tra và xử lý kỷ luật: Nắm bắt diễn biến tư tưởng cán bộ, chiến sĩ; chuẩn hóa quy trình phát ngôn và chủ động định hướng dư luận; tăng cường thanh tra, kiểm tra điều lệnh, giám sát việc tiếp công dân và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm chuẩn mực văn hóa giao tiếp.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

  • Hệ thống hóa và làm sâu sắc hơn lý luận về giao tiếp công vụ và văn hóa giao tiếp trong lĩnh vực an ninh trật tự; xác định văn hóa giao tiếp là một bộ phận cốt lõi của văn hóa công vụ và là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu của lực lượng CAND.
  • Xây dựng khung khái niệm, chỉ rõ 7 đặc điểm hoạt động giao tiếp và 6 đặc điểm văn hóa giao tiếp đặc thù của CAND gắn với Sáu điều Bác Hồ dạy.
  • Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá văn hóa giao tiếp trong CAND dựa trên các giá trị cấu thành Chân - Thiện - Mỹ, làm cơ sở khoa học cho các nghiên cứu tiếp theo về văn hóa tổ chức trong lực lượng vũ trang.

Đóng góp về mặt thực tiễn

  • Cung cấp bức tranh thực trạng văn hóa giao tiếp của CAND thông qua số liệu điều tra xã hội học trên 517 mẫu (350 cán bộ chiến sĩ và 167 người dân) tại 5 tỉnh/thành phố đại diện cho các vùng miền.
  • Phân tích chi tiết mức độ thực hiện chuẩn mực giao tiếp theo từng loại hình lực lượng (Cảnh sát giao thông, Cảnh sát QLHC, An ninh...) và từng khâu công tác (tiếp dân, giải quyết thủ tục hành chính, phát ngôn, quan hệ nội bộ).
  • Đề xuất hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng thực tế cao: hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể cho từng vị trí công tác; sửa đổi, bổ sung quy chế làm việc và quy tắc ứng xử; đổi mới chương trình huấn luyện kỹ năng giao tiếp; thiết lập cơ chế giám sát và chế tài xử lý vi phạm văn hóa giao tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Dữ liệu khảo sát thực tế được thu thập chủ yếu trong giai đoạn 2016–2017 trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố (Hà Nội, Thái Bình, Nghệ An, Kiên Giang, TP. Hồ Chí Minh); do điều kiện bảo mật nghiệp vụ và phạm vi đề tài, một số hoạt động giao tiếp đặc thù thuộc khối nghiệp vụ an ninh trinh sát chưa thể khảo sát sâu trên diện rộng.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Mở rộng phạm vi đánh giá văn hóa giao tiếp của CAND trên môi trường số, không gian mạng và trong bối cảnh triển khai dịch vụ công trực tuyến.
    • Nghiên cứu so sánh chuyên sâu văn hóa giao tiếp giữa các lực lượng chuyên trách khác nhau trong CAND nhằm xây dựng các bộ quy tắc ứng xử chuyên biệt cho từng lực lượng nghiệp vụ.

Giá trị tham khảo

  • Đối với cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Luận án là tài liệu tham khảo cho Bộ Công an, Cục Công tác đảng và công tác chính trị, Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp trong việc hoàn thiện Điều lệnh CAND, Bộ quy tắc ứng xử và triển khai Đề án văn hóa công vụ trong lực lượng.
  • Đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng: Cung cấp tài liệu chuyên khảo phục vụ giảng dạy các học phần Quản lý công, Văn hóa công vụ, Kỹ năng giao tiếp hành chính tại Học viện Hành chính Quốc gia, Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân và các trường CAND.
  • Đối với nghiên cứu sinh và học viên: Là tài liệu tham khảo phương pháp luận về cách tiếp cận liên ngành (kết hợp khoa học quản lý, văn hóa học, tâm lý học và khoa học công an) và kỹ thuật thiết kế bộ công cụ khảo sát đánh giá văn hóa công vụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm văn hóa giao tiếp của Công an nhân dân được luận án xác định như thế nào?

Theo luận án, văn hóa giao tiếp của CAND là hệ thống giá trị, biểu hiện qua thái độ, hành vi của cá nhân, tập thể cán bộ, chiến sĩ công an, nhằm thực hiện một cách hiệu quả các mối quan hệ giữa CAND với tổ chức, cá nhân trong và ngoài ngành Công an, với môi trường tự nhiên và với bản thân mình, tuân thủ các chuẩn mực pháp luật, đạo đức, văn hóa, phù hợp với thể chế chính trị Việt Nam.

2. Dữ liệu khảo sát thực trạng trong luận án được thu thập với quy mô mẫu ra sao?

Tác giả đã tiến hành khảo sát thử nghiệm trên 24 chiến sĩ tại huyện Đan Phượng (Hà Nội). Khảo sát chính thức được triển khai từ tháng 01/2017 đến tháng 12/2017 tại Hà Nội, Thái Bình, Nghệ An, Kiên Giang và TP. Hồ Chí Minh qua hình thức trực tiếp và Google Drive:

  • Nhóm cán bộ quản lý và chiến sĩ CAND: Phát 400 phiếu, thu về 350 phiếu hợp lệ.
  • Nhóm công dân làm thủ tục hành chính: Phát 200 phiếu, thu về 167 phiếu hợp lệ.
  • Phỏng vấn sâu: 04 giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia, 03 giảng viên trường công an và 03 lãnh đạo công an địa phương tại Hà Nội.

3. Hoạt động giao tiếp của CAND có những đặc điểm đặc thù nào so với công chức hành chính thông thường?

Luận án chỉ ra 7 đặc điểm đặc thù: đối tượng và môi trường giao tiếp rất đa dạng, phức tạp; tần suất và cường độ giao tiếp cao; giải quyết nhiều nhiệm vụ khó khăn, đột xuất, nguy hiểm; tính xung đột và căng thẳng tâm lý cao; mang định hướng chính trị sâu sắc; tính chuẩn mực pháp lý và đạo đức cao; mang tính nghiệp vụ chuyên biệt (kết hợp công khai và bảo mật thông tin).

4. Luận án vận dụng Sáu điều Bác Hồ dạy CAND vào việc xây dựng văn hóa giao tiếp như thế nào?

Sáu điều Bác Hồ dạy CAND (tháng 3/1948) được luận án xem là mô hình chuẩn mực về nhân cách và nguyên tắc giao tiếp: xác định các chuẩn mực đạo đức cốt lõi (trung thành, tận tụy, kính trọng, lễ phép); nền tảng nhân cách (cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư); và kỹ năng giao tiếp ứng xử linh hoạt theo từng loại đối tượng ("đối với đồng sự thân ái giúp đỡ", "đối với nhân dân kính trọng lễ phép", "đối với địch cương quyết khôn khéo").

5. Các nhóm giải pháp nâng cao văn hóa giao tiếp CAND được đề xuất ở Chương 4 gồm những gì?

Luận án đề xuất 3 nhóm giải pháp chính:

  1. Hoàn thiện các quy định, quy chế về văn hóa giao tiếp và tổ chức bộ máy thực hiện gắn với việc triển khai Đề án văn hóa công vụ.
  2. Đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng, huấn luyện kỹ năng giao tiếp và nhân rộng các điển hình tiên tiến.
  3. Đẩy mạnh công tác quản lý thông tin, chuẩn hóa phát ngôn, tăng cường kiểm tra, đánh giá điều lệnh và xử lý nghiêm vi phạm.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Đức Hùng là công trình khoa học chuyên ngành Quản lý công nghiên cứu toàn diện về văn hóa giao tiếp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Bằng việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng với các kỹ thuật khảo sát xã hội học định lượng và phỏng vấn sâu định tính, luận án đã làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng và chỉ ra các nguyên nhân ảnh hưởng đến văn hóa giao tiếp của lực lượng. Hệ thống quan điểm chỉ đạo và giải pháp do luận án đề xuất có tính khả thi, đóng góp thiết thực cho công tác xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân trong giai đoạn mới.