Luận văn nghiên cứu bệnh hô hấp của lợn rừng lai đực rừng x nái meishan giai đoạn theo mẹ và biện pháp phòng trị

Nghiên cứu tập trung vào bệnh hô hấp ở lợn rừng lai, đặc biệt là giống lợn rừng đực rừng x nái Meishan trong giai đoạn… 55 trang · Đại học Thái Nguyên · 2019.

• Tác giả: Sùng A Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Phùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Đường Hô Hấp Của Lợn Rừng Lai (♂Rừng X ♀Meishan) Giai Đoạn Theo Mẹ Và Biện Pháp Phòng Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Vai trò của bộ máy hô hấp
• 2.3. Hiểu biết về bệnh đường hô hấp
• 2.3.1. Bệnh đường hô hấp do virus gây nên
• 2.3.1.1. Influenzavirus type A (H1-N1)
• 2.3.1.2. Coronavirus (Virus pneumoniae của lợn)
• 2.3.1.3. Virus gây hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn (PRRS)
• 2.3.2. Hội chứng viêm phổi do Mycoplasma gây ra (bệnh suyễn lợn)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu bệnh hô hấp ở lợn rừng lai

Nghiên cứu tập trung vào bệnh hô hấp ở lợn rừng lai, đặc biệt là giống lợn rừng đực rừng x nái Meishan trong giai đoạn theo mẹ. Mục tiêu chính là đánh giá tình hình mắc bệnh và xác định các biện pháp phòng trị hiệu quả. Bệnh hô hấp ở lợn con giai đoạn này thường do virus, vi khuẩn và ký sinh trùng gây ra, với các triệu chứng như ho, khó thở, sốt và chảy dịch mũi. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ nguyên nhân và cơ chế gây bệnh để đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.1. Nguyên nhân và triệu chứng

Bệnh hô hấp ở lợn rừng lai chủ yếu do virus như Influenzavirus type A (H1N1), Coronavirus, và PRRS virus. Các triệu chứng bao gồm ho, khó thở, sốt, chảy dịch mũi và giảm ăn. Đặc biệt, PRRS virus gây ra hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản, dẫn đến tỷ lệ chết cao ở lợn con. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng điều kiện thời tiết thay đổi là yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của bệnh.

1.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp như khảo nghiệm phác đồ điều trị, theo dõi tình hình mắc bệnh, và phân tích số liệu. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ mắc bệnh, hiệu quả điều trị và tác động của các biện pháp phòng bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp xác định các biện pháp phòng trị tối ưu cho lợn rừng lai.

II. Phòng trị bệnh hô hấp ở lợn rừng lai

Phần này tập trung vào các biện pháp phòng trị bệnh hô hấp ở lợn rừng lai. Nghiên cứu đề xuất các phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn lợn để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc-xin và quản lý chế độ ăn uống. Đồng thời, nghiên cứu cũng đưa ra các phác đồ điều trị hiệu quả cho các trường hợp mắc bệnh.

2.1. Biện pháp phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh bao gồm tiêm phòng vắc-xin như PRRS BSL-PS100 và PRRS BSK-PS100, vệ sinh chuồng trại, và quản lý chế độ ăn uống. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm dịch chặt chẽ khi nhập giống để tránh lây lan bệnh. Các biện pháp này giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh hô hấp ở lợn rừng lai.

2.2. Phác đồ điều trị

Nghiên cứu đề xuất các phác đồ điều trị hiệu quả cho bệnh hô hấp ở lợn rừng lai, bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc kháng viêm và hỗ trợ hô hấp. Các phác đồ này được thử nghiệm và đánh giá dựa trên tỷ lệ hồi phục và thời gian điều trị. Kết quả cho thấy các phác đồ này giúp giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện sức khỏe đàn lợn.

III. Ứng dụng thực tiễn và kết luận

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn chăn nuôi lợn rừng lai. Các kết quả nghiên cứu giúp người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng trị bệnh hô hấp hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Nghiên cứu cũng góp phần bổ sung kiến thức khoa học về bệnh hô hấp ở lợn rừng lai, từ đó hỗ trợ công tác quản lý và phát triển đàn lợn.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu cung cấp thông tin chi tiết về bệnh hô hấp ở lợn rừng lai, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp phòng trị. Đây là nguồn tài liệu quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực thú y và chăn nuôi.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn

Các biện pháp phòng trị được đề xuất trong nghiên cứu giúp người chăn nuôi giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu cũng góp phần bảo tồn và phát triển giống lợn rừng lai, đáp ứng nhu cầu thực tiễn sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành chăn nuôi hiện nay, xu hướng phát triển không chỉ dừng lại ở các giống lợn thịt cao sản hay lợn siêu nạc mà còn mở rộng sang hướng bảo tồn và khai thác các nguồn gen đặc sản bản địa và động vật hoang dã thuần hóa. Giống lợn rừng lai (con lai giữa đực lợn rừng và nái Meishan) là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao, thịt nạc thơm ngon và thích ứng tốt với mô hình bán chăn thả. Tuy nhiên, ở giai đoạn từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi (giai đoạn theo mẹ), hệ thống miễn dịch của lợn con chưa hoàn thiện, khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm rất cao. Trong đó, hội chứng bệnh đường hô hấp là một trong những trở ngại lớn nhất, gây suy giảm thể trạng, còi cọc và làm phát sinh tỷ lệ tử vong đáng kể nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được tác giả xác định cụ thể bao gồm:

1. Đánh giá tình hình lợn rừng lai giai đoạn theo mẹ (từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi) mắc bệnh đường hô hấp tại cơ sở chăn nuôi thực nghiệm.
2. Thử nghiệm và xác định biện pháp, phác đồ điều trị bệnh đường hô hấp đạt hiệu quả lâm sàng cao.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn rừng lai (♂ Rừng x ♀ Meishan) giai đoạn từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi; đồng thời khảo sát quy trình chăm sóc nuôi dưỡng trên đàn lợn đực giống, đàn nái sinh sản và đàn lợn thịt thương phẩm tại cơ sở.
• Phạm vi nội dung: Tình hình dịch tễ, tỷ lệ mắc, mức độ bệnh đường hô hấp và hiệu lực của hai phác đồ kháng sinh điều trị.
• Phạm vi không gian: Cơ sở chăn nuôi của Công ty Cổ phần Khoa học Sự sống (hợp tác cùng trại chăn nuôi động vật bán hoang dã).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện liên tục từ ngày 18/11/2018 đến ngày 18/5/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng trên nền tảng bệnh học thú y truyền nhiễm và sinh lý bộ máy hô hấp của loài lợn. Về mặt sinh lý, bộ máy hô hấp thực hiện chức năng trao đổi khí thông qua hệ thống phế nang với diện tích bề mặt lớn (100 - 200 m² tùy lứa tuổi); tần số hô hấp bình thường của lợn trưởng thành là 20 - 30 lần/phút, lợn con khoảng 50 lần/phút và lợn nái là 13 - 15 lần/phút. Căn nguyên gây bệnh đường hô hấp ở lợn được hệ thống hóa qua các nhóm tác nhân:

• Virus: Virus cúm lợn Influenzavirus type A (phân nhóm H1N1, H1N2, H3N2 thuộc họ Orthomyxoviridae); Coronavirus gây viêm phổi truyền nhiễm; Arterivirus (chủng virus PRRS gây hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản).
• Vi khuẩn: Mycoplasma hyopneumoniae (căn nguyên bệnh suyễn lợn, gây tổn thương nhục hóa ở thùy đỉnh, thùy tim và làm mất chức năng lông nhung biểu mô); Streptococcus suis (đặc biệt là serotype 2 gây viêm phế quản phổi hóa mủ, viêm màng não, viêm đa khớp); Pasteurella multocida (gây tụ huyết trùng và viêm phổi hóa mủ kế phát); Actinobacillus pleuropneumoniae (gây viêm phổi - màng phổi truyền nhiễm).
• Ký sinh trùng: Ấu trùng giun đũa (Ascaris suum) trong chu kỳ chu du qua phổi và giun phổi (Metastrongylus) ký sinh tại khí quản, phế quản.

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học thú y lâm sàng: Theo dõi hàng ngày trên 25 đàn lợn nái sinh sản với tổng số 133 lợn con theo mẹ; ghi chép chỉ tiêu lâm sàng (tần số thở, nhịp thở thể bụng, dáng ngồi kiểu chó ngồi, ho khan, dịch mũi, mức độ sốt).
• Phương pháp phân loại thể bệnh lâm sàng: Phân chia bệnh thành 3 mức độ (thể nhẹ, thể trung bình, thể nặng) để đánh giá tính chất bệnh lý.
• Phương pháp thực nghiệm lâm sàng so sánh (khảo nghiệm phác đồ): Bố trí thí nghiệm trên 2 lô lợn con mắc bệnh có sự tương đồng về lứa tuổi, thể trạng và mức độ bệnh:
  • Lô thí nghiệm 1 (Lô TN1): Gồm 11 con mắc bệnh (trong 68 con theo dõi), điều trị bằng phác đồ kết hợp: buổi sáng tiêm bắp Pneumotic (liều 1 ml/5 - 7 kg thể trọng/lần), buổi chiều tiêm bắp Kanatialin (liều 1 ml/5 - 7 kg thể trọng/lần), liệu trình 3 - 5 ngày liên tục, kết hợp vitamin B1.
  • Lô thí nghiệm 2 (Lô TN2): Gồm 10 con mắc bệnh (trong 65 con theo dõi), điều trị bằng phác đồ tiêm Hanflor LA (liều 1 ml/20 kg thể trọng/lần), tiêm 2 mũi cách nhau 48 giờ, kết hợp vitamin B1.
• Công thức tính toán thống kê: Tỷ lệ mắc bệnh (%) = (Số lợn mắc bệnh / Số lợn theo dõi) x 100; Tỷ lệ khỏi bệnh (%) = (Số con khỏi / Số con điều trị) x 100; Tỷ lệ chết (%) = (Số con chết / Số con điều trị) x 100. Số liệu được tổng hợp và xử lý theo các thuật toán thống kê sinh học trong chăn nuôi thú y.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc phát triển đàn lợn rừng lai theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với công tác thú y thực địa. Giai đoạn theo mẹ là thời kỳ lợn con mẫn cảm nhất với các mầm bệnh đường hô hấp do biến đổi thời tiết chuyển lạnh và sự suy giảm kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu. Tác giả xác định rõ ràng mục tiêu nghiên cứu, phạm vi khảo sát và nhấn mạnh ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dữ liệu lâm sàng về bệnh lý hô hấp trên giống lợn lai bản địa, đồng thời cung cấp phác đồ kháng sinh thực tiễn cho cơ sở chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tổng kết toàn diện cơ sở khoa học về giải phẫu, sinh lý bộ máy hô hấp của lợn, cơ chế trao đổi khí và phản xạ bảo vệ của biểu mô niêm mạc. Tác giả phân tích chi tiết cơ chế bệnh sinh, triệu chứng, bệnh tích đặc trưng và phương pháp chẩn đoán của từng tác nhân:

• Bệnh PRRS: Thời gian ủ bệnh 4 - 7 ngày, lợn sốt 40 - 41°C, khó thở, tai tím xanh; chẩn đoán huyết thanh học qua ELISA và IFAT độ chính xác 90 - 95%; hai loại vắc-xin lưu hành là BSL-PS100 (nhược độc chủng Bắc Mỹ JKL-100, liều 10⁵ TCID₅₀) và BSK-PS100 (vô hoạt chủng châu Âu, liều 10⁷,⁵ TCID₅₀).
• Bệnh suyễn do Mycoplasma hyopneumoniae: Bệnh tích nhục hóa đối xứng thùy đỉnh, thùy tim, tiến triển qua các thể cấp tính, mãn tính và thể ghép với tụ cầu khuẩn, liên cầu hoặc Pasteurella multocida.
• Bệnh do Pasteurella multocida: Vi khuẩn thuộc serotype B gây thể cấp tính, sốt 41 - 42°C, tỷ lệ tử vong 5 - 40%, phổi có hiện tượng viêm phế mạc tơ huyết và gan hóa; vi khuẩn mẫn cảm với amoxicillin (100%), ampicillin (66,67%), gentamicin (66,67%).
• Bệnh do vi khuẩn Streptococcus suis và các loài ký sinh trùng (Ascaris suum, Metastrongylus). Tác giả cũng điểm lại các công trình nghiên cứu trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Đặng Xuân Bình, Nguyễn Xuân Bình, Trịnh Quang Hiệp, Đỗ Ngọc Thúy) và các nghiên cứu quốc tế (Carter, Buttenschon, Pattison, Laval) về phân lập vi khuẩn và bệnh lý hô hấp ở lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Phần này mô tả chi tiết địa điểm, thời gian (18/11/2018 - 18/5/2019), quy mô theo dõi đàn vật nuôi và quy trình kỹ thuật:

• Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn nái: Căn chỉnh khẩu phần theo giai đoạn cạn sữa, chửa kỳ I (3 - 4 kg thức ăn tinh + 1 - 1,5 kg thức ăn xanh/con/ngày), chửa kỳ II (4 - 5 kg thức ăn tinh + 1,5 - 2,5 kg thức ăn xanh/con/ngày; tăng 20% lượng thức ăn tinh khi nhiệt độ dưới 15°C hoặc thể trạng gầy).
• Phương pháp theo dõi dịch tễ và phân nhóm lợn con theo mẹ theo 3 giai đoạn tuổi: sơ sinh - 21 ngày tuổi, 22 - 42 ngày tuổi, và 43 - 56 ngày tuổi.
• Bố trí thí nghiệm khảo nghiệm điều trị: Thiết lập sơ đồ bố trí thử nghiệm lâm sàng đối chứng giữa Lô TN1 (phác đồ Pneumotic + Kanatialin) và Lô TN2 (phác đồ Hanflor LA).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả phản ánh toàn bộ dữ liệu thực tế thu thập được trong 6 tháng thực tập:

• Công tác chăn nuôi: Nuôi dưỡng 3 đực giống đáp ứng tốt nhu cầu phối; chăm sóc 25 nái cạn sữa với tỷ lệ phối giống đạt 100%, tỷ lệ chửa 100%, số con đẻ bình quân đạt 5,32 con/lứa. Đàn lợn thịt 59 con đạt tỷ lệ sống 98,30%, xuất bán 46 con với khối lượng bình quân từ 15 kg tăng lên 64,50 kg/con, tốc độ tăng khối lượng bình quân đạt 275 g/con/ngày.
• Công tác thú y dự phòng: Thực hiện vệ sinh sát trùng bằng VT.Iodin 10% (10 ml/4 lít nước/4 m²) được 122 lần; quét vôi khử trùng 28 ô chuồng (2 lần/ô); rắc vôi bột tại 2 bãi thả (12 lần/bãi). Tiêm phòng vắc-xin Colapest phòng dịch tả cho 258 lượt con, vắc-xin Donoban phòng viêm phổi cho 71 con, và vắc-xin phòng xoắn khuẩn Lepto cho 230 con.
• Kết quả điều trị các bệnh thông thường: Hội chứng tiêu chảy điều trị 113 con, khỏi 75 con (tỷ lệ khỏi 67,25%); bệnh ký sinh trùng điều trị 5 con bằng Hanmectin, khỏi 5 con (tỷ lệ 100%); bệnh đường hô hấp chung toàn trại điều trị 21 con, khỏi 17 con (tỷ lệ 80,95%).
• Tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn rừng lai theo mẹ:
  • Tỷ lệ mắc chung: Trong 25 ổ nái gồm 133 lợn con theo dõi, có 21 con mắc bệnh đường hô hấp, chiếm tỷ lệ 15,78%.
  • Tỷ lệ mắc theo tuổi: Giai đoạn sơ sinh - 21 ngày tuổi không có con nào mắc bệnh (0%); giai đoạn 22 - 42 ngày tuổi có 10 con mắc (chiếm 7,51%); giai đoạn 43 - 56 ngày tuổi có 11 con mắc (chiếm 8,27%).
  • Mức độ mắc bệnh: Thể trung bình chiếm tỷ lệ cao nhất với 12/21 con (57,14%); thể nặng chiếm 5/21 con (23,80%); thể nhẹ chiếm 4/21 con (19,04%).
• Hiệu quả khảo nghiệm phác đồ điều trị:
  • Cả hai phác đồ đều cho tỷ lệ khỏi bệnh sau đợt điều trị lần 1 đạt 100% (Lô TN1 khỏi 11/11 con; Lô TN2 khỏi 10/10 con).
  • Tuy nhiên, hiện tượng tái nhiễm cần điều trị lần 2 xuất hiện ở cả hai lô: Lô TN1 có 6 con điều trị lần 2 (tỷ lệ 54,54%), chữa khỏi 4 con (66,66%) và 2 con chết (tỷ lệ chết 18,18% tính trên tổng số lợn mắc của lô); Lô TN2 có 4 con điều trị lần 2 (tỷ lệ 40,00%), chữa khỏi 2 con (50,00%) và 2 con chết (tỷ lệ chết 20,00% tính trên tổng số lợn mắc của lô).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tác giả tổng kết các chỉ số sinh sản, tỷ lệ mắc bệnh hô hấp (15,78%) và khẳng định tính tương đương về hiệu lực lâm sàng của hai phác đồ kháng sinh. Đề nghị cơ sở chăn nuôi tiếp tục duy trì nghiêm ngặt an toàn sinh học, áp dụng tiêm phòng vắc-xin định kỳ và ưu tiên lựa chọn phác đồ tiêm cách nhật nhằm giảm áp lực thao tác và giảm stress cho vật nuôi.

Kết quả và đóng góp thực tiễn

Khóa luận đã đưa ra các kết quả cụ thể, minh chứng bằng số liệu thực nghiệm thu thập trực tiếp tại trại chăn nuôi:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô thí nghiệm 1 (Pneumotic + Kanatialin)	Lô thí nghiệm 2 (Hanflor LA)	Tính chung / Tổng số
Số ổ theo dõi	12 ổ	13 ổ	25 ổ
Tổng số lợn con theo dõi	68 con	65 con	133 con
Số lợn con mắc bệnh	11 con	10 con	21 con
Tỷ lệ mắc bệnh (%)	16,17%	15,38%	15,78%
Tỷ lệ mắc thể nhẹ	18,18% (2 con)	20,00% (2 con)	19,04% (4 con)
Tỷ lệ mắc thể trung bình	54,54% (6 con)	60,00% (6 con)	57,14% (12 con)
Tỷ lệ mắc thể nặng	27,27% (3 con)	20,00% (2 con)	23,80% (5 con)
Tỷ lệ khỏi sau điều trị lần 1	100% (11 con)	100% (10 con)	100% (21 con)
Số con phải điều trị lần 2	6 con (54,54%)	4 con (40,00%)	10 con (47,62%)
Tỷ lệ khỏi sau điều trị lần 2	66,66% (4 con)	50,00% (2 con)	60,00% (6 con)
Tổng số con chết sau điều trị	2 con	2 con	4 con
Tỷ lệ chết trên tổng số mắc (%)	18,18%	20,00%	19,05%

Các giải pháp và kiến nghị thực tiễn được tác giả rút ra bao gồm:

1. Đánh giá chuyên môn về phác đồ: Cả hai phác đồ điều trị đều có hiệu lực cao ở giai đoạn đầu (100% lợn thuyên giảm triệu chứng sau đợt 1). Tuy nhiên, đối với lợn mắc bệnh thể nặng, cơ thể suy nhược và kém hấp thu chất dinh dưỡng, nguy cơ tái phát dẫn đến tử vong vẫn ở mức 18,18% - 20,00%. Phác đồ 2 (sử dụng Hanflor LA liều 1 ml/20 kg thể trọng tiêm 2 mũi cách nhau 48 giờ) được đánh giá là giải pháp tối ưu hơn về mặt thao tác kỹ thuật, giảm tần suất tiêm (2 mũi thay vì 2 mũi/ngày kéo dài 3 - 5 ngày như phác đồ 1), giúp hạn chế phản ứng stress và giảm tổn thương cơ bắp cho lợn con.
2. Biện pháp quản lý dịch tễ theo tuổi: Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi (từ 0% ở giai đoạn bú mẹ hoàn toàn 0 - 21 ngày tuổi lên 7,51% ở giai đoạn 22 - 42 ngày tuổi và đạt đỉnh 8,27% ở giai đoạn tập ăn 43 - 56 ngày tuổi). Do đó, người chăn nuôi cần kiểm soát chặt chẽ vệ sinh máng ăn, chất lượng thức ăn tập ăn và hạn chế tập tính ủi đất, nghịch nước bẩn của lợn con trước khi cai sữa.
3. Về đóng góp so sánh: Nghiên cứu khẳng định tỷ lệ mắc bệnh hô hấp ở lợn rừng lai giai đoạn theo mẹ (15,78%) thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ mắc bệnh hô hấp trên các giống lợn ngoại/lợn nhà nuôi công nghiệp đã được công bố trước đó (như nghiên cứu của Đặng Xuân Bình và cộng sự năm 2007 ghi nhận tỷ lệ mắc viêm phổi - màng phổi ở lợn thịt là 36,53% theo cá thể và 100% theo đàn). Điều này phản ánh ưu thế về sức đề kháng ngoại cảnh tự nhiên của con lai lợn rừng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Khóa luận tự nêu rõ những hạn chế do điều kiện nghiên cứu tại cơ sở sản xuất:

• Thời gian nghiên cứu và thực tập kéo dài trong 6 tháng (từ tháng 11/2018 đến tháng 5/2019), quy mô mẫu khảo nghiệm phác đồ điều trị còn ở mức hẹp (chỉ thực hiện trên 21 lợn con mắc bệnh phân bổ vào 2 lô), chưa khảo sát được đầy đủ biến động dịch tễ qua tất cả các mùa trong năm, đặc biệt là giai đoạn nắng nóng mùa hè.
• Nghiên cứu dừng lại ở mức độ chẩn đoán lâm sàng và theo dõi đáp ứng điều trị thực địa; chưa thực hiện mổ khám bệnh tích vi thể, nuôi cấy phân lập xác định chính xác danh tính vi khuẩn gây bệnh hoặc làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm để đánh giá mức độ kháng thuốc của các chủng vi khuẩn thực tế tại trại.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng thời gian theo dõi dịch tễ học bệnh đường hô hấp trên đàn lợn rừng lai qua nhiều chu kỳ sản xuất; kết hợp kỹ thuật xét nghiệm vi sinh vật học (phân lập vi khuẩn, thử kháng sinh đồ, xét nghiệm ELISA) để xây dựng quy trình phòng trị chuyên sâu bằng vắc-xin phối hợp và kháng sinh định hướng.

Giá trị tham khảo của khóa luận

Tài liệu khóa luận cung cấp các giá trị thực tiễn và học thuật cụ thể:

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y tại các trường đại học, cao đẳng nông lâm nghiệp; kỹ thuật viên phụ trách dịch tễ và điều trị tại các trang trại nuôi động vật hoang dã, bán hoang dã và các cơ sở chăn nuôi lợn đặc sản.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Quy trình quản lý dinh dưỡng và định mức thức ăn chi tiết cho lợn đực giống, lợn nái chửa theo từng kỳ (kỳ I, kỳ II) và lợn thịt thương phẩm nuôi theo phương thức bán chăn thả.
  • Số liệu thực tế về quy trình tiêm phòng vắc-xin (Colapest, Donoban, Lepto) và định mức sát trùng bằng VT.Iodin 10%, vôi bột trong điều kiện thực địa.
  • Phác đồ điều trị thử nghiệm lâm sàng bằng Hanflor LA và cặp phối hợp Pneumotic - Kanatialin kèm theo liều lượng, liệu trình và tỷ lệ đáp ứng thực tế trên lợn con giai đoạn theo mẹ.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận theo dõi bệnh đường hô hấp trên bao nhiêu lợn rừng lai và ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh là bao nhiêu?
Nghiên cứu theo dõi trực tiếp trên 25 ổ lợn nái sinh sản với tổng số 133 lợn con giai đoạn theo mẹ (từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi). Tổng số lợn mắc bệnh đường hô hấp là 21 con, tương ứng với tỷ lệ mắc bệnh trung bình là 15,78%.

Tỷ lệ mắc bệnh đường hô hấp biến động như thế nào qua các giai đoạn tuổi của lợn con?
Số liệu thực nghiệm cho thấy tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo lứa tuổi: Giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi có tỷ lệ mắc là 0% (không có con nào mắc bệnh); giai đoạn từ 22 đến 42 ngày tuổi có 10 con mắc (tỷ lệ 7,51%); giai đoạn từ 43 đến 56 ngày tuổi ghi nhận số lợn mắc cao nhất với 11 con (tỷ lệ 8,27%).

Hai phác đồ kháng sinh được tác giả thử nghiệm gồm những loại thuốc nào và liều dùng ra sao?

• Phác đồ 1 (Lô TN1): Tiêm bắp Pneumotic vào buổi sáng (liều 1 ml/5 - 7 kg thể trọng/lần) kết hợp tiêm bắp Kanatialin vào buổi chiều (liều 1 ml/5 - 7 kg thể trọng/lần), điều trị liên tục 3 - 5 ngày kết hợp tiêm bổ trợ vitamin B1.
• Phác đồ 2 (Lô TN2): Tiêm bắp Hanflor LA với liều 1 ml/20 kg thể trọng/lần, tiêm 2 mũi cách nhau 48 giờ kết hợp tiêm bổ trợ vitamin B1.

Hiệu quả điều trị thực tế giữa hai phác đồ có sự khác biệt như thế nào?
Cả hai phác đồ đều cho tỷ lệ chữa khỏi ở đợt điều trị lần 1 đạt 100%. Tuy nhiên, sau đó có sự tái nhiễm: Phác đồ 1 có 6/11 con phải điều trị lần 2 (tỷ lệ tái nhiễm 54,54%), cứu sống được 4 con và chết 2 con (tỷ lệ chết 18,18%); Phác đồ 2 có 4/10 con phải điều trị lần 2 (tỷ lệ tái nhiễm 40,00%), cứu sống được 2 con và chết 2 con (tỷ lệ chết 20,00%). Hiệu lực điều trị chung là tương đương, nhưng phác đồ 2 thuận tiện hơn trong thực hành do giảm tần suất tiêm.

Ngoài bệnh đường hô hấp, tác giả đã tham gia điều trị những bệnh nào khác tại cơ sở và kết quả ra sao?
Trong thời gian thực tập, tác giả tham gia điều trị hội chứng tiêu chảy trên 113 con lợn (sử dụng dịch chiết cây khổ sâm Croton tonkinensis Gagnep phối hợp với Cloramphenicol hoặc Trimoxazol, Nor.Ecoli, Hanceft), chữa khỏi 75 con (tỷ lệ 67,25%); đồng thời điều trị bệnh ký sinh trùng trên 5 con bằng Hanmectin (liều 1 ml/10 kg thể trọng, tiêm 2 lần cách nhau 1 tuần), chữa khỏi cả 5 con (tỷ lệ 100%).

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Sùng A Bình đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở khoa học về hội chứng hô hấp ở lợn và đánh giá chính xác thực trạng bệnh lý trên đàn lợn rừng lai giai đoạn theo mẹ (tỷ lệ mắc 15,78%, tập trung cao nhất ở giai đoạn 43 - 56 ngày tuổi). Kết quả khảo nghiệm thực địa chứng minh hai phác đồ kháng sinh thử nghiệm đều đạt tỷ lệ khỏi lâm sàng 100% ở lượt điều trị đầu tiên, trong đó phác đồ sử dụng Hanflor LA liều 1 ml/20 kg thể trọng tiêm 2 mũi cách nhau 48 giờ mang lại ưu thế vượt trội về tính tiện dụng và giảm căng thẳng cho đàn lợn con. Công trình cung cấp các dẫn liệu dịch tễ và lâm sàng có giá trị thực tiễn cao cho việc hoàn thiện quy trình chăm sóc, vệ sinh thú y và phòng trị bệnh hô hấp trong mô hình nuôi lợn rừng lai bán chăn thả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi thú y nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng đang phát triển ngày càng mạnh và theo xu hướng hiện đại. Ngành chăn nuôi lợn đã và đang phát triển cả về số lượng, chất lượng đàn lợn cũng như cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi. Tất cả đều nhằn mục đích nâng cao chất lượng sản phẩm phục vụ cho nhu cầu của người tiêu dùng. Cùng với sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn theo nhiều hướng như nuôi lợn thịt, lợn siêu nạc, lợn lai.

thì việc bảo tồn và phát triển các giống lợn quý như: lợn rừng, lợn đen bản địa. đang chưa được chú trọng, vì vậy việc nuôi dưỡng, bảo tồn loại giống lợn quý này là cất thiết và vô cùng quang trọng. Tuy nhiên trong quá trình nuôi dưỡng giống lợn rừng ngoài các vấn đề thường gặp như: chế độ chăm sóc và nuôi dưỡng, điều kiện tự nhiên., còn gặp phải nhiều vấn đề về bệnh tập như: các bệnh về đường tiêu hóa, các bệnh về đường hô hấp. Đặc biệt là các bệnh về dường hô hấp ở lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi.

Để góp phần vào hiệu quả chăn nuôi, đã có nhiều công trình nghiên cứu về bệnh đường hô hấp và các biện pháp phòng bệnh, đã góp phần làm giảm tỷ lệ mắc các bệnh về đường hô hấp ở lợn rừng con. Tuy nhiên do thời tiết khí hậu ở nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi cho các nhân tố gây bệnh đường hô hấp phát triển nên công tác phòng bệnh diễn ra hết sức khó khăn và tỷ lệ mắc bệnh vẫn còn diễn biến ở một mức độ nhất định cần có biện pháp khắc phục. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, em tiến hành nghiên h 2 cứu đề tài “Nghiên cứu bệnh hô hấp của lợn rừng lai (Đực rừng x Nái Meishan) giai đoạn theo mẹ và biện pháp phòng trị”. Mục đích nghiên cứu Đánh giá tình hình lợn con mắc bệnh đường hô hấp tại cơ sở và xác định biện pháp điều trị bệnh hiệu quả.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Bổ sung và cung cấp thông tin về tình hình mắc bệnh hô hấp ở lợn rừng lai và giải pháp để điều trị. Ý nghĩa trong thực tiễn - Tìm ra các phương thức chăn sóc, nuôi dưỡng và quản lý đối với đàn lợn rừng con để tránh mắc các bệnh về đường hô hấp. - Đưa ra phương phát tối ưu nhất và dễ dàng nhất để người chăn nuôi có thể tiếp cận trong việc phòng các bệnh đường hô hấp đối với lợn rừng con.

h 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Vai trò của bộ máy hô hấp Hô hấp là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường bên ngoài hay nói cách khác hô hấp là quá trình cơ thể hấp thu khí oxy và thải khí cacbonic. Bộ máy hô hấp là cơ quan chủ yếu của cơ thể có vai trò điều tiết quá trình hô hấp nhằm đảm bảo cung cấp đủ lượng oxy cần thiết cho sự sống của con vật.

Có đủ lượng oxy là yếu tố quyết định hàng đầu đến sự sống của tất cả các loài động vật, tuy nhiên nhu cầu được cung cấp oxy ở mỗi loài động vật là khác nhau. Đối với động vật có vú cần cung cấp 6 - 8ml oxy và thải trừ 250ml cacbonic trong mỗi phút để đảm bảo sự sống.