Nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm phổi và hiệu quả sử dụng vắc xin Res Vac trên đàn lợn rừng lai

Luận văn nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm phổi và hiệu quả sử dụng vắc xin Res Vac trên đàn lợn rừng lai tại chi nhánh công ty nghiên cứu.

• Tác giả: Giàng A Cha
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Phùng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm phổi và hiệu quả sử dụng vắc xin Res-vac để phòng bệnh ở lợn rừng lai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp
• 2.1.2. Những hiểu biết chung về bệnh viêm phổi
• 2.1.2.1. Bệnh viêm phổi lợn do Streptococcus suis gây ra
• 2.1.2.2. Hội chứng viêm phổi do Pasteurella multocida gây ra
• 2.1.2.2.1. Nguyên nhân
• 2.1.2.2.2. Triệu chứng của bệnh
• 2.1.2.2.3. Bệnh tích
• 2.1.2.2.4. Chẩn đoán
• 2.1.2.2.5. Điều trị
• 2.1.2.2.6. Phòng bệnh
• 2.1.2.3. Hội chứng viêm phổi do Mycoplasma gây ra
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm, thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai tại cơ sở chăn nuôi
• 3.4.2. Phương pháp khảo nghiệm vắc xin Res-vac để phòng bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai
• 3.4.3. Công thức tính một số chỉ tiêu theo dõi chính
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.1.1. Công tác chăn nuôi đàn lợn
• 4.1.2. Công tác thú y tại cơ sở
• 4.2. Kết quả thực hiện chuyên đề nghiên cứu
• 4.2.1. Tình hình mắc bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai
• 4.2.2. Kết quả thử nghiệm vắc xin RES-VAC trong phòng bệnh viêm phổi cho lợn rừng lai
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào hiệu quả vắc xin Res Vac trong việc phòng bệnh viêm phổi trên đàn lợn rừng lai. Đây là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi, đặc biệt là ở các vùng miền núi, nơi lợn rừng lai được nuôi phổ biến. Bệnh viêm phổi ở lợn gây thiệt hại lớn về kinh tế do tỷ lệ tử vong cao và chi phí điều trị tốn kém. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tình hình mắc bệnh và hiệu quả của vắc xin Res Vac trong việc giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá tình hình mắc bệnh viêm phổi trên đàn lợn rừng lai và xác định hiệu quả vắc xin Res Vac trong việc phòng bệnh. Nghiên cứu cũng nhằm cung cấp dữ liệu khoa học để hỗ trợ các trang trại chăn nuôi trong việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

1.2. Ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn. Về mặt khoa học, nó cung cấp thông tin về hiệu quả vắc xin Res Vac và cơ chế phòng bệnh. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu giúp các trang trại chăn nuôi cải thiện chăm sóc lợn rừng và giảm thiểu thiệt hại do bệnh viêm phổi ở lợn.

II. Tổng quan về bệnh viêm phổi ở lợn

Bệnh viêm phổi ở lợn là một hội chứng phức tạp do nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm vi khuẩn, virus và ký sinh trùng. Các tác nhân chính gây bệnh bao gồm Pasteurella multocida, Mycoplasma hyopneumoniae, và Streptococcus suis. Bệnh thường xảy ra khi điều kiện chăn nuôi không đảm bảo, đặc biệt là trong môi trường ẩm ướt và lạnh.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh

Các nguyên nhân chính gây bệnh viêm phổi ở lợn bao gồm vi khuẩn Pasteurella multocida, Mycoplasma hyopneumoniae, và Streptococcus suis. Những vi khuẩn này thường kết hợp với nhau để gây bệnh, làm cho quá trình điều trị trở nên phức tạp.

2.2. Triệu chứng và chẩn đoán

Triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm phổi ở lợn bao gồm ho, khó thở, sốt cao và giảm ăn. Chẩn đoán bệnh thường dựa trên xét nghiệm vi khuẩn học và các dấu hiệu lâm sàng. Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị hiệu quả hơn.

III. Hiệu quả của vắc xin Res Vac

Vắc xin Res Vac được nghiên cứu và phát triển để phòng ngừa bệnh viêm phổi ở lợn. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của vắc xin trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe động vật trên đàn lợn rừng lai. Kết quả cho thấy vắc xin có hiệu quả cao trong việc phòng bệnh, đặc biệt là khi được sử dụng đúng liều lượng và thời gian.

3.1. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trên đàn lợn rừng lai tại một trang trại chăn nuôi. Vắc xin Res Vac được tiêm cho lợn theo liều lượng khuyến cáo. Các chỉ số sức khỏe và tỷ lệ mắc bệnh được theo dõi và so sánh giữa nhóm được tiêm vắc xin và nhóm đối chứng.

3.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy vắc xin Res Vac giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi ở lợn. Nhóm lợn được tiêm vắc xin có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với nhóm đối chứng. Điều này khẳng định hiệu quả của vắc xin trong việc phòng bệnh.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu khẳng định hiệu quả vắc xin Res Vac trong việc phòng ngừa bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai. Việc sử dụng vắc xin không chỉ giảm tỷ lệ mắc bệnh mà còn cải thiện sức khỏe động vật và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Các trang trại chăn nuôi nên áp dụng vắc xin như một biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

4.1. Kết luận

Nghiên cứu đã chứng minh vắc xin Res Vac có hiệu quả cao trong việc phòng ngừa bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai. Đây là giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra.

4.2. Đề xuất

Các trang trại chăn nuôi nên áp dụng vắc xin Res Vac như một phần của chương trình chăm sóc lợn rừng. Ngoài ra, cần cải thiện điều kiện chăn nuôi để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là ngành sản xuất truyền thống giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam. Trước yêu cầu chuyển dịch phương thức sản xuất từ chăn thả tự do sang mô hình trang trại quy mô gắn với thị trường, an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh, việc phát triển các đối tượng vật nuôi có giá trị kinh tế cao đang được mở rộng. Trong đó, lợn rừng lai—con lai giữa lợn đực rừng và lợn nái địa phương—nhận được sự quan tâm lớn từ người chăn nuôi do sở hữu các ưu thế lai nổi trội: sức đề kháng tự nhiên tốt, khả năng thích nghi cao với điều kiện sinh thái vùng núi kham khổ, tỷ lệ hao hụt đàn thấp, chất lượng thịt thơm ngon, nhiều nạc, ít mỡ và da giòn.

Tuy nhiên, khi mở rộng quy mô nuôi theo phương thức bán chăn thả tập trung, vấn đề dịch bệnh trở thành rào cản kỹ thuật trực tiếp. Hội chứng bệnh đường hô hấp, đặc biệt là bệnh viêm phổi, thường xuyên xuất hiện và diễn biến phức tạp quanh năm tại các vùng nhiệt đới như Việt Nam. Bệnh bùng phát mạnh vào các thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi đột ngột (lạnh, ẩm, gió lùa), kết hợp mật độ nuôi nhốt cao và chuồng trại không đảm bảo vệ sinh. Tình trạng này làm suy giảm thể trạng, gây còi cọc, kéo dài thời gian nuôi vỗ béo và tăng tỷ lệ tử vong, dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho cơ sở sản xuất.

Mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về bệnh hô hấp trên lợn nhà thông thường, dữ liệu thực nghiệm về dịch tễ và giải pháp phòng trị bằng vắc xin trên đối tượng lợn rừng lai tại các vùng miền núi còn hạn chế. Do đó, đề tài "Nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm phổi và hiệu quả sử dụng vắc xin Res-vac để phòng bệnh ở lợn rừng lai" được thực hiện nhằm giải quyết bài toán thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Đánh giá thực trạng và đặc điểm dịch tễ bệnh viêm phổi trên đàn lợn rừng lai tại cơ sở chăn nuôi bán chăn thả.
2. Xác định hiệu quả bảo hộ của vắc xin đa giá Res-vac trong việc phòng ngừa bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai giai đoạn từ sơ sinh đến 5 tháng tuổi.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Theo dõi, thống kê tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi theo đàn, theo cá thể, theo lứa tuổi và tỷ lệ tái nhiễm trên đàn lợn rừng lai.
2. Ghi nhận và phân tích các triệu chứng lâm sàng điển hình của lợn mắc bệnh viêm phổi trong điều kiện sản xuất thực tế.
3. Bố trí thí nghiệm đánh giá hiệu quả phòng bệnh của vắc xin Res-vac thông qua so sánh tỷ lệ mắc, diễn biến bệnh lý và tỷ lệ chết giữa lô tiêm phòng và lô đối chứng.
4. Tham gia trực tiếp và đánh giá hiệu quả của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, công tác vệ sinh thú y và các phác đồ điều trị bệnh phổ biến tại trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lợn rừng lai ở các giai đoạn phát triển, tập trung theo dõi chuyên sâu từ sơ sinh đến 5 tháng tuổi.
• Phạm vi nội dung: Khảo sát bệnh viêm phổi và thử nghiệm lâm sàng vắc xin Res-vac.
• Không gian nghiên cứu: Trại chăn nuôi lợn của Chi nhánh Nghiên cứu & Phát triển động thực vật bản địa thuộc Công ty Cổ phần Khai khoáng miền núi, đặt tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 18/11/2016 đến ngày 25/05/2017 (thời gian theo dõi số liệu chuyên đề từ tháng 12/2016 đến tháng 05/2017).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng sinh lý học bộ máy hô hấp gia súc và bệnh lý học thú y về hội chứng viêm phổi truyền nhiễm ở lợn. Bộ máy hô hấp thực hiện nhiệm vụ trao đổi khí qua phế nang với diện tích bề mặt phổi lợn đạt từ 100 đến 200 m². Tần số hô hấp sinh lý bình thường của lợn trưởng thành là 20–30 lần/phút, lợn con khoảng 50 lần/phút, và lợn nái là 13–15 lần/phút. Khi mắc bệnh lý hô hấp, các cơ chế tự bảo vệ của niêm mạc (nhung mao, dịch nhầy) bị phá vỡ, dẫn tới tình trạng tổn thương mô phổi, suy giảm trao đổi khí và rối loạn nhịp thở.

Văn bản hệ thống hóa cơ chế gây bệnh của các mầm bệnh vi sinh vật chính trong hội chứng hô hấp phức hợp:

• Mycoplasma hyopneumoniae: Tác nhân gây bệnh suyễn lợn (viêm phổi địa phương), bám dính vào tế bào biểu mô có lông rung của đường hô hấp, làm tổn thương thùy đỉnh, thùy tim và tạo bệnh tích viêm phổi kính, nhục hóa mô phổi.
• Actinobacillus pleuropneumoniae (APP): Tác nhân gây viêm phổi - màng phổi hoại tử, xuất huyết với các serotype phổ biến tại Việt Nam (serotype 1, 2, 5).
• Pasteurella multocida: Vi khuẩn gây bệnh tụ huyết trùng và viêm phổi kế phát, thường kết hợp với M. hyopneumoniae làm trầm trọng tổn thương phế nang và màng phổi.
• Streptococcus suis: Liên cầu khuẩn gây viêm phổi hóa mủ kết hợp viêm màng não, viêm khớp ở lợn con.
• Các tác nhân virus và ký sinh trùng liên quan: Virus PRRS (Lelystad virus), Coronavirus, Influenza A virus (H1N1, H1N2, H3N2), giun phổi Metastrongylus và ấu trùng giun đũa Ascaris suum.

Chế phẩm vắc xin khảo nghiệm trong nghiên cứu là Res-vac, dạng hỗn dịch màu vàng nhạt, không mùi, chứa 11 loại kháng nguyên (gồm 8 kháng nguyên vi khuẩn và 3 kháng nguyên độc tố), sử dụng chất bổ trợ Aluminum hydroxide gel và nhũ dầu. Vắc xin tạo miễn dịch chủ động phòng 5 bệnh đường hô hấp trên lợn: viêm phổi địa phương do M. hyopneumoniae, viêm teo xoang mũi truyền nhiễm do Bordetella bronchiseptica, tụ huyết trùng do Pasteurella multocida, bệnh Glasser do Haemophilus parasuis, và viêm phổi - màng phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm:

1. Phương pháp điều tra dịch tễ mô tả: Trực tiếp theo dõi đàn lợn nuôi bán chăn thả tại cơ sở; lập sổ theo dõi cá thể và đàn hàng ngày; ghi nhận thời điểm phát bệnh, triệu chứng lâm sàng, số ca mắc, số ca tái nhiễm và lứa tuổi mắc bệnh.
2. Phương pháp thử nghiệm lâm sàng có đối chứng (Controlled Trial):
   • Bố trí 2 lô thí nghiệm đồng đều về lứa tuổi, tính biệt, khối lượng và tình trạng sức khỏe ban đầu, cùng chịu quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và tiêm phòng các loại vắc xin cơ bản (Dịch tả, Tụ dấu, Leptospira, Lở mồm long móng, Tai xanh).
   • Lô thí nghiệm (TN): Gồm 5 ổ đẻ với 31 lợn con, được tiêm vắc xin Res-vac lúc 1 tuần tuổi và tiêm nhắc lại lúc 1 tháng tuổi.
   • Lô đối chứng (ĐC): Gồm 5 ổ đẻ với 30 lợn con, không tiêm phòng vắc xin Res-vac.
   • Thời gian theo dõi: Từ sơ sinh đến 5 tháng tuổi.
3. Phác đồ điều trị can thiệp:
   • Áp dụng điều trị cho các cá thể phát bệnh viêm phổi: Buổi sáng tiêm bắp Pneumotic (liều 1 ml/5–7 kg thể trọng), buổi chiều tiêm bắp Kanatialin (liều 1 ml/5–7 kg thể trọng), liệu trình 3–5 ngày liên tục kết hợp tiêm bổ trợ Vitamin B1. Phác đồ so sánh dự phòng sử dụng Marphamox-LA (chứa Amoxicillin) kết hợp Bromhexine 0,3%.
4. Công thức toán học tính toán chỉ tiêu:
   • Tỷ lệ mắc bệnh (%) = (Tổng số lợn mắc bệnh / Tổng số lợn theo dõi) × 100
   • Tỷ lệ khỏi bệnh (%) = (Tổng số con khỏi bệnh / Tổng số con điều trị) × 100

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu đặt vấn đề về sự phát triển của mô hình chăn nuôi lợn rừng lai tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc. Tác giả phân tích những lợi thế sinh học của giống lai (thừa hưởng sức sống hoang dã, thịt chất lượng cao) song hành cùng những thách thức dịch tễ trong điều kiện nuôi nhốt bán tự nhiên. Khẳng định hội chứng hô hấp là nguyên nhân gây tổn thất kinh tế hàng đầu do làm tăng chi phí thuốc thú y, giảm tốc độ tăng trưởng và gây chết vật nuôi. Từ đó, xác định rõ tính cấp thiết, mục tiêu và ý nghĩa khoa học lẫn thực tiễn của việc đánh giá dịch tễ và thử nghiệm vắc xin Res-vac tại thực địa.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tổng thuật toàn diện cơ sở sinh lý hệ hô hấp của lợn, phân tích chi tiết cơ chế tác động của các vi khuẩn gây viêm phổi (Streptococcus suis, Pasteurella multocida, Mycoplasma hyopneumoniae) và các tác nhân virus, ký sinh trùng. Đồng thời, tác giả trình bày nguyên lý miễn dịch học của vắc xin đa giá, đặc tính kỹ thuật của vắc xin Res-vac chứa 11 loại kháng nguyên vi khuẩn và ngoại độc tố. Phần tổng quan cũng điểm lại các mốc nghiên cứu trong nước (công trình của Nguyễn Xuân Bình năm 2005 về Actinobacillus pleuropneumoniae gây tỷ lệ mắc 36,53% ở lợn thịt; Cù Hữu Phú năm 2002; Trịnh Quang Hiệp năm 2002) và các nghiên cứu quốc tế từ Pattison (1957), Shope (1964) đến Straw (1999).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết địa điểm nghiên cứu tại trại chăn nuôi xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên trong khung thời gian từ 18/11/2016 đến 25/05/2017. Trình bày thiết kế nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên trên 61 lợn con (31 con lô TN và 30 con lô ĐC thuộc 10 ổ nái). Mô tả quy chuẩn chăm sóc, kỹ thuật tiêm phòng Res-vac vào 1 tuần tuổi và 1 tháng tuổi, các bước phân loại mức độ bệnh lý (thể nhẹ, thể trung bình, thể nặng) và phương pháp giám sát lâm sàng hàng ngày.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương tập trung báo cáo kết quả hai hợp phần chính:

1. Công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở: Kết quả ghép đôi giao phối cho 26 nái đạt tỷ lệ thụ thai lần 1 là 88,46%; thực hiện tiêm phòng đầy đủ các vắc xin bắt buộc (Dịch tả: 140 con; Tai xanh: 132 con; Tụ dấu: 135 con; Lở mồm long móng: 120 con; Lepto: 100 con đều bảo đảm an toàn 100%); kết quả điều trị bệnh phân trắng lợn con đạt tỷ lệ khỏi 78,49%, bệnh tiêu chảy đạt 80,00%, và viêm phổi đạt 75,81%.
2. Chuyên đề nghiên cứu chuyên sâu: Phân tích thực trạng bệnh viêm phổi trên 152 lợn rừng lai với tỷ lệ mắc 27,63% cá thể và 66,67% đàn; tỷ lệ tái nhiễm đạt 47,61%. Khảo sát theo lứa tuổi cho thấy tỷ lệ mắc tăng lũy tiến từ 1 tháng tuổi (2,38%) đến đỉnh điểm 5 tháng tuổi (59,53%). Triệu chứng lâm sàng ghi nhận phổ biến nhất là thở thể bụng (51,61%), tiếp theo là khó thở (29,03%) và ho (19,35%).
3. Đánh giá hiệu quả vắc xin Res-vac: Lô TN có tỷ lệ mắc bệnh là 16,12%, giảm mạnh so với lô ĐC (43,33%), độ chênh lệch bảo hộ đạt 27,21%. Tỷ lệ tử vong ở lô ĐC là 23,08% (3/13 con mắc), trong khi lô TN không có lợn chết (0,00%). Đa số lợn mắc bệnh ở lô tiêm phòng chỉ biểu hiện ở thể nhẹ (60,00%), phục hồi nhanh khi điều trị.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận khẳng định tính quy luật của bệnh viêm phổi trên lợn rừng lai (tăng mạnh ở lứa tuổi 3–5 tháng) và xác nhận hiệu lực rõ rệt của vắc xin Res-vac trong việc giảm tỷ lệ mắc, giảm mức độ nghiêm trọng và triệt tiêu tỷ lệ chết. Tác giả kiến nghị cơ sở chăn nuôi áp dụng quy trình tiêm phòng Res-vac định kỳ vào quy trình thú y chuẩn, cải tạo sân chơi có bóng mát, che chắn gió mùa đông và kiểm soát mật độ nuôi nhốt để tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về đặc điểm dịch tễ của bệnh viêm phổi và đánh giá định lượng hiệu quả bảo hộ của vắc xin Res-vac trên đàn lợn rừng lai tại tỉnh Thái Nguyên.

1. Số liệu thực trạng dịch tễ bệnh viêm phổi

Khảo sát trên 18 đàn với tổng số 152 lợn con từ tháng 12/2016 đến tháng 5/2017 ghi nhận tình hình mắc bệnh như sau:

STT	Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Kết quả
1	Số đàn lợn theo dõi	Đàn	18
2	Số đàn có lợn mắc bệnh viêm phổi	Đàn	12
3	Tỷ lệ mắc bệnh theo đàn	%	66,67
4	Tổng số lợn con theo dõi	Con	152
5	Số lợn mắc bệnh viêm phổi	Con	42
6	Tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi cá thể	%	27,63
7	Số con bị tái nhiễm	Con	20
8	Tỷ lệ tái nhiễm (trên số con mắc lần 1)	%	47,61

Phân bố số ca mắc bệnh viêm phổi lần đầu theo tháng tuổi của lợn rừng lai thể hiện tính tăng dần rõ rệt theo thời gian nuôi:

Tháng tuổi	Số con mắc lần 1 (con)	Cơ cấu tỷ lệ (%)
1 tháng tuổi	1	2,38
2 tháng tuổi	1	2,38
3 tháng tuổi	5	11,90
4 tháng tuổi	10	23,81
5 tháng tuổi	25	59,53
Tổng cộng	42	100,00

Về biểu hiện lâm sàng, trên tổng số 62 lượt lợn mắc bệnh được giám sát (bao gồm cả các ca tái nhiễm):

• Thở thể bụng: Gặp ở 32 con, chiếm tỷ lệ cao nhất là 51,61% (biểu hiện nhịp thở dốc, hai hõm hông giật mạnh, ngồi thở như chó).
• Khó thở: Gặp ở 18 con, chiếm 29,03% (hai cánh mũi khép nhỏ, thở giật khi vận động).
• Ho: Gặp ở 12 con, chiếm 19,35% (ho khan từng tiếng hoặc từng tràng dài, chủ yếu vào ban đêm và sáng sớm).

2. Số liệu thử nghiệm hiệu lực vắc xin Res-vac

Kết quả so sánh giữa lô thí nghiệm (tiêm vắc xin Res-vac vào 1 tuần tuổi và 1 tháng tuổi) và lô đối chứng (không tiêm Res-vac) được tổng hợp chi tiết qua các bảng dưới đây:

So sánh tỷ lệ mắc bệnh chung:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô Thí nghiệm (TN)	Lô Đối chứng (ĐC)	Chênh lệch (ĐC - TN)
Số ổ lợn theo dõi	5 ổ	5 ổ	-
Số lợn con theo dõi	31 con	30 con	-
Số con mắc bệnh viêm phổi	5 con	13 con	+8 con
Tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi	16,12%	43,33%	27,21%

Tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi theo lứa tuổi giữa hai lô:

Giai đoạn tuổi	Lô TN: Mắc (con)	Lô TN: Tỷ lệ (%)	Lô ĐC: Mắc (con)	Lô ĐC: Tỷ lệ (%)
1 tháng tuổi	0	0,00	2	6,67
2 tháng tuổi	0	0,00	2	6,67
3 tháng tuổi	1	3,22	3	10,00
4 tháng tuổi	2	6,45	2	6,67
5 tháng tuổi	2	6,45	4	13,33
Bình quân toàn kỳ	5	16,12	13	43,33

Phân loại mức độ bệnh lý và tỷ lệ tử vong:

Mức độ bệnh lý	Lô TN: Số con	Lô TN: Tỷ lệ (%)	Lô ĐC: Số con	Lô ĐC: Tỷ lệ (%)
Thể nhẹ	3	60,00	2	15,38
Thể trung bình	1	20,00	3	23,08
Thể nặng	1	20,00	5	38,46
Số con chết do bệnh	0	0,00	3	23,08

3. Đóng góp khoa học và giải pháp thực tiễn

• Đóng góp so sánh: Các nghiên cứu trước đây (như Nguyễn Xuân Bình, 2005) chỉ ra rằng trên lợn thịt thông thường giai đoạn 2–3 tháng tuổi, tỷ lệ mắc viêm phổi theo đàn là 100% và theo cá thể là 36,53%. Nghiên cứu của Giàng A Cha xác nhận trên đàn lợn rừng lai bán chăn thả, tỷ lệ mắc cá thể thấp hơn (27,63%) nhưng tỷ lệ theo đàn vẫn ở mức đáng kể (66,67%). Nghiên cứu làm rõ tính mẫn cảm của lợn rừng lai chuyển dịch trễ hơn lợn nhà, tăng vọt ở tháng thứ 4 và thứ 5 (chiếm 59,53% tổng số ca mắc).
• Giải pháp kỹ thuật: Khóa luận xây dựng lịch trình tiêm vắc xin đa giá Res-vac cụ thể cho lợn rừng lai (mũi 1 lúc 7 ngày tuổi, mũi 2 nhắc lại lúc 30 ngày tuổi). Chứng minh việc sử dụng vắc xin giúp giảm tỷ lệ mắc 27,21%, hạn chế triệu chứng nặng và ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ tử vong.
• Quy trình điều trị: Xác lập hiệu quả của phác đồ phối hợp kháng sinh buổi sáng (Pneumotic) và buổi chiều (Kanatialin) kết hợp Vitamin B1 trong 3–5 ngày, cho tỷ lệ khỏi bệnh đạt 75,81% trên đàn lợn rừng lai nhiễm bệnh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên nội dung văn bản và phạm vi thực địa được tác giả trình bày:

• Hạn chế về quy mô và địa bàn nghiên cứu: Thí nghiệm chỉ được tiến hành trên một cơ sở chăn nuôi duy nhất (Trại chăn nuôi xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên) với quy mô mẫu khảo nghiệm vắc xin gồm 61 lợn con thuộc 10 ổ nái trong thời gian 6 tháng. Do đó, các tác động biến thiên theo mùa đầy đủ trong năm chưa được bao quát trọn vẹn.
• Hạn chế về chẩn đoán chuyên sâu: Việc xác định bệnh và theo dõi bệnh lý chủ yếu căn cứ vào quan sát triệu chứng lâm sàng và dịch tễ học tại chuồng nuôi, chưa tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để phân lập vi khuẩn, nuôi cấy tế bào hay kiểm tra hiệu giá kháng thể sau tiêm phòng bằng phương pháp huyết thanh học (ELISA) do điều kiện trang thiết bị dã ngoại có hạn.
• Vấn đề tồn dư tỷ lệ mắc: Dù đã tiêm phòng vắc xin Res-vac, lô thí nghiệm vẫn ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh 16,12%. Tác giả chỉ rõ điều này phản ánh tác động phối hợp từ môi trường bán chăn thả (thiếu bóng mát, gió lùa, ẩm độ) và sự hiện diện của các mầm bệnh khác ngoài thành phần kháng nguyên của vắc xin.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá hiệu quả vắc xin trên các đàn lợn rừng lai ở các tiểu vùng sinh thái khác nhau; phân lập và xác định các serotype vi khuẩn gây bệnh thực tế tại địa phương; nghiên cứu kết hợp giữa lịch tiêm phòng vắc xin với các giải pháp cải tiến tiểu khí hậu chuồng nuôi bán chăn thả.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận cung cấp các tư liệu thực nghiệm hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi: Nguồn tài liệu thực tế về phương pháp bố trí thí nghiệm so sánh đối chứng tại chuồng trại; phương pháp lập biểu mẫu điều tra dịch tễ học lâm sàng trên đối tượng động vật bán hoang dã.
• Kỹ thuật viên thú y và quản lý trang trại lợn rừng lai: Tham khảo quy trình tiêm phòng vắc xin Res-vac (thời điểm 7 ngày và 30 ngày tuổi) để giảm thiểu rủi ro bệnh hô hấp; nắm vững phác đồ phối hợp thuốc kháng sinh (Pneumotic + Kanatialin) và liều lượng sử dụng thực tế.
• Người nghiên cứu bệnh lý học hô hấp động vật: Bổ sung cơ sở dữ liệu về tính mẫn cảm theo lứa tuổi và các dạng biểu hiện lâm sàng đặc thù của lợn rừng lai nuôi bán chăn thả khi so sánh với các giống lợn nội và lợn ngoại công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vắc xin Res-vac được tiêm phòng cho lợn rừng lai vào những thời điểm nào và phòng ngừa những tác nhân gây bệnh nào?
Vắc xin Res-vac được tiêm vào lúc lợn con được 1 tuần tuổi và tiêm nhắc lại vào lúc 1 tháng tuổi. Chế phẩm này chứa 11 loại kháng nguyên (8 kháng nguyên vi khuẩn, 3 kháng nguyên độc tố) nhằm phòng ngừa phức hợp bệnh hô hấp do: Mycoplasma hyopneumoniae (viêm phổi địa phương), Bordetella bronchiseptica (viêm teo xoang mũi truyền nhiễm), Pasteurella multocida (tụ huyết trùng), Haemophilus parasuis (bệnh Glasser), và Actinobacillus pleuropneumoniae (viêm phổi - màng phổi).

2. Tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi ở đàn lợn rừng lai theo dõi là bao nhiêu và lứa tuổi nào có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất?
Theo kết quả điều tra trên 152 con lợn rừng lai (thuộc 18 đàn), tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi là 27,63% theo cá thể và 66,67% theo đàn, với tỷ lệ tái nhiễm là 47,61%. Bệnh có xu hướng tăng dần theo tháng tuổi và đạt tỷ lệ mắc cao nhất ở giai đoạn 5 tháng tuổi (chiếm 59,53% trong tổng số 42 ca mắc lần đầu).

3. Hiệu quả bảo hộ của vắc xin Res-vac được thể hiện qua các chỉ số cụ thể nào giữa lô thí nghiệm và lô đối chứng?
Lô thí nghiệm (31 con có tiêm vắc xin) có tỷ lệ mắc viêm phổi là 16,12%, thấp hơn rõ rệt so với lô đối chứng (30 con không tiêm vắc xin) có tỷ lệ mắc 43,33% (chênh lệch 27,21%). Về mức độ bệnh, lô tiêm vắc xin có 60% ca ở thể nhẹ và tỷ lệ chết là 0,00%, trong khi lô đối chứng có 38,46% ca ở thể nặng và tỷ lệ chết lên tới 23,08%.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm phổi được tác giả áp dụng tại trại mang lại kết quả ra sao?
Phác đồ sử dụng kết hợp: buổi sáng tiêm bắp Pneumotic (1 ml/5–7 kg thể trọng), buổi chiều tiêm bắp Kanatialin (1 ml/5–7 kg thể trọng), duy trì liên tục từ 3–5 ngày kết hợp bổ trợ Vitamin B1. Trong công tác phục vụ sản xuất, phác đồ này đã điều trị cho 62 con lợn mắc bệnh viêm phổi và đạt tỷ lệ khỏi bệnh là 75,81%.

5. Biểu hiện lâm sàng nào xuất hiện phổ biến nhất ở lợn rừng lai khi mắc bệnh viêm phổi?
Trong số 62 lượt lợn mắc bệnh được kiểm tra, biểu hiện "thở thể bụng" chiếm tỷ lệ cao nhất với 51,61% (32 con). Hai biểu hiện lâm sàng còn lại là "khó thở" chiếm 29,03% (18 con) và "ho" chiếm 19,35% (12 con).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Giàng A Cha đã phản ánh toàn diện thực trạng dịch tễ bệnh viêm phổi trên đàn lợn rừng lai nuôi bán chăn thả tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ mắc cá thể 27,63% và có xu hướng tăng cao ở giai đoạn 4–5 tháng tuổi. Thử nghiệm thực địa khẳng định việc tiêm phòng vắc xin đa giá Res-vac vào thời điểm 1 tuần tuổi và 1 tháng tuổi giúp giảm 27,21% tỷ lệ mắc bệnh, giảm nhẹ các biểu hiện bệnh lý và loại trừ hoàn toàn nguy cơ tử vong. Các số liệu thực nghiệm và phác đồ điều trị ghi nhận trong khóa luận là cơ sở kỹ thuật có giá trị thực tiễn cho việc xây dựng quy trình phòng trị bệnh đường hô hấp trên đàn lợn rừng lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là nghề truyền thống ở nước ta nhưng để phát triền chăn nuôi lợn tốt theo hướng gắn với thị trường, an toàn dịch bệnh, vệ sinh thú y, bảo vệ môi trường nhằm nâng cao năng suất chất lượng, hiệu quả và vệ sinh an toàn thực phẩm các địa phương đang đẩy mạnh các sản phẩm chăn nuôi có lợi thế và khả năng cạnh tranh, khuyến khích các tổ chức cá nhân đầu tư theo hướng trang trại, hỗ trợ tạo điều kiện cho các hộ chăn nuôi truyền thống sang chăn nuôi trang trại và công nghiệp. Lợn rừng lai là con lai giữa lợn rừng và lợn nhà. Thông thường, lợn rừng lai là con lai giữa lợn rừng đực với lợn nái là lợn địa phương, chẳng hạn như ở một số nơi thuộc Việt Nam, do tập quán thả rông lợn nái của người dân tộc, khi lợn động dục thường vào rừng giao phối với lợn đực rừng. Lợn lai có ưu thế lai cao của cả bố và mẹ như sức đề kháng mạnh, khả năng chịu đựng kham khổ với môi trường sống tự nhiên cao, ít dịch bệnh, tỷ lệ hao hụt thấp.

Lợn rừng lai cũng thích nghi với mọi loại địa hình, khí hậu ở miền núi. Thịt lợn rừng lai được đánh giá là thơm ngon, săn chắc, nhiều nạc nhưng mềm, ít mỡ, da dày, giòn, giá trị dinh dưỡng cao nên ngày càng được thị trường nhiều nơi ưa chuộng. Nhìn chung, mô hình chăn nuôi lợn rừng lai cho hiệu quả kinh tế cao [15]. Cùng với việc chăn nuôi được mở rộng thì dịch bệnh là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến việc chăn nuôi.

Một trong những bệnh gây thiệt hại cho các cơ sở chăn nuôi là bệnh hội chứng đường hô hấp. Bệnh xảy ở khắp các nơi trên thế giới. Ở các nước đang phát triển như Việt Nam bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt khi thời tiết có sự thay đổi đột ngột (lạnh, ẩm, gió lùa) kết hợp với các điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng không hợp vệ sinh, lợn bị ảnh hưởng n 2 bởi yếu tố stress, khi lợn mắc bệnh nếu điều trị kém hiệu quả sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như khả năng phát triển của lợn, gây tổn thất lớn về kinh tế. Do đó, phòng bệnh hội chứng đường hô hấp cho lợn rừng lai góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi.

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về hội chứng rối loạn hô hấp ở lợn và đưa ra các biện pháp phòng trị, góp phần không nhỏ trong việc hạn chế những thiệt hại do hội chứng hô hấp gây ra ở lợn. Tuy nhiên, sự phức tạp của cơ chế gây bệnh, những tác động phối hợp của các nguyên nhân. đã ảnh hưởng không nhỏ đến các kết quả nghiên cứu. Vì thế các giải pháp đưa ra chưa thật sự mong muốn.

Hội chứng hô hấp ở lợn vẫn là nguyên nhân gây thiệt hại lớn cho các cơ sở chăn nuôi. Các nghiên cứu đã xác định nhiều loại vi khuẩn, vi rút gây ra các bệnh này, trong đó phải kể đến các loại vi khuẩn Pasteurella Multocida, vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae, Actinobacillus pleuropneumoniae và liên cầu khuẩn Streptococcus suis. Đây là những vi khuẩn gây ra bệnh tụ huyết trùng, bệnh suyễn, bệnh viêm phổi – màng phổi và bệnh liên cầu ở lợn. Trong các giải pháp để phòng bệnh viêm phổi ở lợn, thì việc sử dụng vắc xin là giải pháp hữu hiệu nhất.

Xuất phát từ thực tiễn trên, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu tình hình mắc bệnh đường hô hấp và hiệu quả sử dụng vắc xin Res- vac để phòng bệnh ở lợn rừng lai”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Đánh giá được tình hình mắc bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai và xác định được hiệu quả sử dụng vắc xin Res-vac để phòng bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai.3 Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài sẽ cung cấp các thông tin về tình hình mắc bệnh viêm phổi ở lợn rừng lai và hiệu quả sử dụng vắc xin Res-vac trong việc phòng bệnh viêm phổi cho lợn.Ý nghĩa thực tiễn Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tình hình mắc bệnh hội chứng đường hô hấp và hiệu quả sử dụng vắc xin Res-vac để phòng bệnh hội chứng đường hô hấp từ những thuân lợi, khó khăn và hạn chế đã xác định giúp cho các trang trại chăn nuôi tham khảo để có được những cách điều trị và phòng bệnh tốt hơn. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học 2.1 Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp Bộ máy hô hấp là cơ quan chủ yếu của cơ thể làm nhiệm vụ trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường bên ngoài. Nhờ có sự trao đổi đó mà cơ thể hấp thu được oxy và thải khí cacbonic. Đối với tất cả các loài động vật thì một trong những yếu tố quyết định đến sự sống là có đủ lượng oxy, trong mỗi phút cơ thể động vật có vú cần 6 - 8ml oxy và thải trừ 250ml cacbonic. Để có được lượng oxy thiết yếu này và thải được lượng cacbonic ra khỏi cơ thể phải thực hiện động tác hô hấp.

Quá trình hô hấp của cơ thể lợn được chia như sau: - Hô hấp ngoài: Là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường được thực hiện ở phổi thông qua các phế nang. - Hô hấp trong: Là quá trình sử dụng O2 ở mô bào. - Quá trình vận chuyển CO2, O2 từ phổi đến mô bào và ngược lại. Động tác hô hấp được điều khiển bằng cơ chế thần kinh thể dịch và được thực hiện bởi các cơ quan hô hấp.

Cơ quan hô hấp của lợn gồm đường dẫn khí (mũi, hầu, họng, khí quản, phế quản) và phổi. Dọc đường dẫn khí có hệ thống thần kinh và hệ thống mạch máu phân bố dày đặc, có tác dụng sưởi ấm không khí trước khi vào đến phổi. Trên niêm mạc đường hô hấp có nhiều tuyến tiết dịch nhờn để giữ bụi và dị vật có lẫn trong không khí. Niêm mạc đường hô hấp cũng có lớp lông rung luôn chuyển động hướng ra ngoài do đó có thể đẩy các dị vật hoặc bụi ra ngoài.

Cơ quan thụ cảm trên niêm mạc đường hô hấp rất nhạy cảm với các thành phần lạ có trong không khí. Khi có vật lạ, cơ thể có phản xạ ho, hắt hơi… nhằm đẩy vật lạ ra ngoài, không cho xâm nhập vào sâu trong đường hô hấp. n 5 Khí oxy sau khi vào phổi và khí cacbonic thải ra được trao đổi tại phế nang. Phổi lợn bao gồm rất nhiều phế nang làm tăng bề mặt trao đổi khí.

Diện tích phổi đạt 100-200 m2 tùy theo lứa tuổi. Nhịp thở trung bình của lợn là 20- 30 lần/phút. Lợn con có nhịp thở nhiều hơn khoảng 50 lần/phút và ở lợn nái nhịp thở ít hơn 13-15 lần/phút. Trong trường hợp gia súc mắc bệnh hoặc bị tác động mạnh thì tần số hấp có thể tăng lên hoặc giảm đi.2 Những hiểu biết chung về bệnh viêm phổi Hội chứng viêm phổi do nhiều nguyên nhân gây ra như: Vi khuẩn, virus, ký sinh trùng… 2.1 Bêṇh viêm phổi lợn do Streptococcus suis gây ra Streptococus là loại vi khuẩn thường xuyên có mặt trong một số khí quan của cơ thể gia súc, gia cầm và cả ở người.

Khi cơ thể gặp các yếu tố bất lợi thì vi khuẩn Streptococcus trỗi dậy và là nguyên nhân chính hoặc kết hợp với các loại vi khuẩn khác gây lên một số bệnh khá nghiêm trọng. Nó có thể gây bệnh ở thể bại huyết, dẫn đến chết hoặc nhiễm trùng tại chỗ như viêm não, viêm khớp, viêm nội tâm mạc ở lợn con từ 7 - 10 ngày tuổi. Nhóm vi khuẩn này gồm Streptococcus suis type 1 và đôi khi kết hợp với Streptococcus suis type 2 lây nhiễm từ lợn mẹ qua đường không khí, qua đường tiêu hoá do tiếp xúc trực tiếp hoặc qua bơm, kim tiêm nhiễm trùng. Bệnh viêm màng não do Streptococcus ở lợn sau cai sữa và lợn vỗ béo xảy ra sau khi chúng được nuôi nhốt chung với lợn mắc bệnh, có thể gây chết lợn đột ngột, sốt, triệu chứng thần kinh, gây viêm khớp ở lợn con.

Hai loài Streptococcus đã được xác định có tầm quan trọng trong bệnh đường ruột của lợn là Streptococcus intestinalis, vi khuẩn gặp nhiều nhất khi phân lập từ chất chứa phần đầu của ruột già của lợn khoẻ và Streptococcus hyointestinalis cộng sinh ở ruột già và ruột non của lợn khoẻ. Khi lợn bị ỉa chảy, số lượng Streptococcus tăng lên nhiều, khi lợn ốm và chết vì bệnh phù n 6 thì vi khuẩn thuộc nhóm cầu khuẩn sẽ cao hơn hẳn các vi khuẩn khác. Đặc biệt khi kiểm tra dịch mũi, dịch khí quản, phế quản, phổi của gia súc, khoẻ cũng như bệnh phẩm là phổi, dịch phổi, dịch ngoáy mũi và hạch phổi của gia súc có bệnh tích của bệnh đường hô hấp, thì người ta thường phân lập được vi khuẩn Streptococcus suis. Kết quả đó được giải thích là do vi khuẩn Streptococus suis có mặt thường xuyên ở đường hô hấp của gia súc.

Khi sức đề kháng của cơ thể sút giảm, nó cùng với các vi khuẩn khác trỗi dậy và gây nên bệnh viêm phế quản và viêm phổi hoá mủ ở lợn. Triệu chứng chủ yếu là con vật bị sốt cao, chán ăn, lờ đờ, suy yếu, có triệu chứng ưỡn mình về phía sau, run rẩy, co giật, bệnh nặng có thể gây mù, điếc, đi lại khập khiễng, què, viêm khớp trong trường hợp mãn tính. Bệnh gây chết với tỷ lệ không cao, nhưng con vật sinh trưởng phát triển chậm, tổn thất về kinh tế lớn. Hội chứng viêm phổi do Pasteurella multocida gây ra * Nguyên nhân: Vi khuẩn Pasteurella multocida (P.

multocida) được biết đến là nguyên nhân gây ra bệnh tụ huyết trùng cho các loài gia súc, gia cầm. multocida còn được coi là một trong những nguyên nhân gây lên hội chứng viêm phổi lợn. Hội chứng viêm phổi lợn do P. multocida gây ra là kết quả của sự lây nhiễm vi khuẩn vào phổi.

Bệnh thường thấy ở giai đoạn cuối của hội chứng viêm phổi cục bộ hay những bệnh ghép ở đường hô hấp của lợn. Hội chứng viêm phổi do P. multocida xuất hiện rộng rãi khắp thế giới nhưng bệnh này hay xảy ra và gây thiệt hại nặng ở các nước mang khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới như Ấn Độ, Pakistan, Irac, Thái Lan, Indonesia, Lào, Campuchia, Việt Nam,… Vi khuẩn thường cư trú ở đường hô hấp của lợn, do vậy, thường rất khó bị tiêu diệt. multocida thường kết hợp n 7 với các tác nhân khác như vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae làm cho quá trình viêm phổi càng thêm phức tạp.

* Triệu chứng của bệnh Triệu chứng lâm sàng của hội chứng viêm phổi do P.