Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bệnh giun đũa ở chó nuôi tại huyện võ nhai tỉnh thái nguyên và dùng thuốc điều trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bệnh giun đũa ở chó nuôi tại huyện Võ Nhai, Thái Nguyên và hiệu quả thuốc điều trị, cung cấp thông tin hữu ích cho người nuôi chó.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh Khoa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Giun Đũa Ở Chó Nuôi Tại Huyện Võ Nhai, Tỉnh Thái Nguyên Và Dùng Thuốc Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của giun đũa chó
• 2.2.1. Vị trí của giun đũa chó trong hệ thống phân loại động vật
• 2.2.2. Đặc điểm hình thái, kích thước, cấu tạo giun đũa chó
• 2.2.2.1. Giun đũa Toxocara canis (Werner 1782)
• 2.2.2.2. Giun đũa Toxascaris leonina (Linstow, 1902)
• 2.3. Vòng đời của giun đũa chó
• 2.3.1. Giun đũa Toxocara canis (Werner, 1782)
• 2.3.2. Giun đũa Toxascaris leonina (Linstow, 1902)
• 2.4. Bệnh giun đũa chó
• 2.4.1. Dịch tễ học bệnh giun đũa chó
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh giun đũa ở chó nuôi

Bệnh giun đũa là một trong những bệnh ký sinh trùng phổ biến ở chó nuôi, đặc biệt tại các khu vực nông thôn như huyện Võ Nhai, Thái Nguyên. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của chó mà còn có nguy cơ lây sang người, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, và phương pháp điều trị hiệu quả bệnh giun đũa ở chó. Nghiên cứu bệnh thú y này nhằm cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh, đảm bảo sức khỏe cho đàn chó và cộng đồng.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Việc nghiên cứu bệnh giun đũa ở chó nuôi tại huyện Võ Nhai, Thái Nguyên có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn. Kết quả nghiên cứu không chỉ bổ sung kiến thức về bệnh ký sinh trùng mà còn giúp xây dựng các biện pháp phòng trị hiệu quả. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chăn nuôi chó ngày càng phổ biến, nhưng việc quản lý dịch bệnh còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu cũng góp phần giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh từ chó sang người, đặc biệt là trẻ em và người chăn nuôi.

II. Đặc điểm sinh học và dịch tễ học của giun đũa

Giun đũa (Toxocara canis và Toxascaris leonina) là hai loài ký sinh trùng phổ biến ở chó. Chúng ký sinh chủ yếu trong ruột non và dạ dày của chó, gây ra các triệu chứng như suy dinh dưỡng, rối loạn tiêu hóa, và giảm sức đề kháng. Giun ký sinh này có vòng đời phức tạp, bao gồm các giai đoạn phát triển trong môi trường và trong cơ thể ký chủ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chó con dưới 6 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm cao hơn do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

2.1. Vòng đời của giun đũa

Vòng đời của giun đũa bắt đầu từ trứng được thải ra ngoài qua phân chó. Trong điều kiện môi trường thuận lợi, trứng phát triển thành ấu trùng gây nhiễm. Khi chó nuốt phải trứng, ấu trùng xâm nhập vào cơ thể, di chuyển qua gan, phổi, và cuối cùng trở lại ruột để phát triển thành giun trưởng thành. Quá trình này gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan nội tạng của chó.

III. Phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh giun đũa

Điều trị giun đũa ở chó cần được thực hiện kịp thời và đúng cách để tránh các biến chứng nghiêm trọng. Các loại thuốc tẩy giun như Fenbendazole và Pyrantel được sử dụng phổ biến do hiệu quả cao và độ an toàn. Ngoài ra, việc chăm sóc chó đúng cách, bao gồm vệ sinh chuồng trại và kiểm soát nguồn thức ăn, cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp quản lý dịch bệnh tổng thể để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

3.1. Hiệu quả của các loại thuốc điều trị

Các loại thuốc như Fenbendazole và Pyrantel đã được chứng minh là có hiệu quả cao trong việc tiêu diệt giun đũa ở chó. Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng thuốc đúng liều lượng và thời gian giúp giảm tỷ lệ nhiễm bệnh đáng kể. Tuy nhiên, cần lưu ý về độ an toàn của thuốc, đặc biệt đối với chó con và chó già, để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

IV. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu về bệnh giun đũa ở chó nuôi tại huyện Võ Nhai, Thái Nguyên đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, và phương pháp điều trị bệnh. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời để bảo vệ sức khỏe cho đàn chó và cộng đồng. Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn để hoàn thiện các quy trình phòng trị bệnh và nâng cao nhận thức của người chăn nuôi.

4.1. Kiến nghị cho tương lai

Để giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh giun đũa ở chó, cần tăng cường các chương trình giáo dục và nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc vệ sinh chuồng trại và sử dụng thuốc tẩy giun định kỳ. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thú y và chính quyền địa phương để triển khai các biện pháp quản lý dịch bệnh hiệu quả.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nghiên cứu bệnh truyền lây từ động vật sang người (Zoonosis) là một trong những trọng tâm hàng đầu của y tế dự phòng và thú y hiện đại. Theo ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ấu trùng giun đũa chó (Toxocara canis) là tác nhân chính gây ra hội chứng ấu trùng di chuyển nội tạng (Visceral Larva Migrans - VLM) và hội chứng ấu trùng di chuyển lên mắt (Ocular Larva Migrans - OLM) ở người, với tỷ lệ huyết thanh dương tính tại nhiều khu vực nhiệt đới vượt mức 20%.

Tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên – địa bàn miền núi có diện tích tự nhiên lớn nhất tỉnh nhưng mật độ dân số thấp – tập quán chăn nuôi chó thả rông, không có chuồng nuôi kiên cố và thói quen phóng uế bừa bãi ra môi trường đất cát (độ ẩm 40–60%, môi trường tối ưu cho trứng giun phát triển) tạo ra ổ chứa mầm bệnh nghiêm trọng. Kết quả khảo sát ban đầu cho thấy chỉ có 22,30% số hộ thực hiện tẩy giun định kỳ, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm chéo giữa đàn vật nuôi và cộng đồng dân cư.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  VÒNG ĐỜI DỊCH TỄ HỌC TOXOCARA CANIS                     |
|                                                                         |
|  [Chó trưởng thành] --(Thải trứng qua phân)--> [Môi trường đất cát]     |
|         ^                                              |                |
|         |                                        (Phôi hóa A1-A3)       |
|         |                                              v                |
|  [Ruột non/Gan/Phổi] <--(Nuốt phải/Qua nhau thai)-- [Ấu trùng cảm nhiễm]|
|         |                                              |                |
|         +------------(Lây nhiễm chéo)-----------------> [Người (VLM/OLM)]|
+-------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu dự án

1. Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng chăn nuôi, vệ sinh thú y và xác định các chỉ số dịch tễ học (tỷ lệ nhiễm, cường độ nhiễm) của bệnh giun đũa trên đàn chó nuôi tại 5 đơn vị hành chính thuộc huyện Võ Nhai (thị trấn Đình Cả, xã La Hiên, Phú Thượng, Lâu Thượng, Cúc Đường).
2. Mục tiêu 2: Định danh thành phần loài giun tròn ký sinh (Toxocara canis, Toxascaris leonina), mô tả đặc điểm hình thái học, động lực phát triển phôi bào và triệu chứng bệnh lý lâm sàng thông qua mô hình gây nhiễm thực nghiệm trên chó con 30 ngày tuổi.
3. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu lực tẩy trừ và độ an toàn của các loại hóa dược thú y (Levamisole, Mebendazole), xây dựng phác đồ điều trị chuẩn và đề xuất quy trình phòng chống dịch tễ bền vững.

Phương pháp tiếp cận và Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình tích hợp giữa phương pháp mổ khám toàn diện đường tiêu hóa theo Skrjabin, phương pháp phù nổi Fulleborn bằng dung dịch NaCl bão hòa ($d = 1,20\text{ g/cm}^3$) và kỹ thuật định lượng trứng giun trong 1 gam phân (EPG) qua buồng đếm McMaster cải tiến. Dữ liệu dịch tễ học được xử lý thống kê bằng phần mềm Minitab v15.0.

• Phạm vi triển khai: 915 hộ chăn nuôi thuộc 5 xã/thị trấn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 25/05/2015 đến ngày 18/11/2015.
• Giới hạn đề tài: Khảo sát tập trung trên các giống chó địa phương (chó cỏ, chó lai), đánh giá hình thái học bằng kính hiển vi quang học và điện tử, không thực hiện giải trình tự phân tử chuyên sâu (PCR-Sequencing).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại khu vực miền núi Thái Nguyên, các phương pháp phát hiện ký sinh trùng đường tiêu hóa tồn tại nhiều hạn chế về mặt kỹ thuật và độ nhạy:

Phương pháp chẩn đoán	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí/Thời gian	Độ nhạy/Độ đặc hiệu
Soi tươi trực tiếp (Direct Smear)	Thao tác nhanh (<3 phút), dụng cụ tối giản	Dễ bỏ sót khi cường độ nhiễm thấp (<400 EPG), nhiều cặn phân	~1.000 VNĐ / 3 phút	Nhạy: 45% / Đặc hiệu: 70%
Lắng gạn Darling (Centrifugal Sedimentation)	Thu được nhiều loại trứng nặng	Tốn thời gian ly tâm, biến dạng vỏ trứng mỏng	~15.000 VNĐ / 25 phút	Nhạy: 78% / Đặc hiệu: 85%
Phù nổi Fulleborn + McMaster cải tiến (Đề xuất)	Độ nổi tối ưu với NaCl bão hòa ($d=1,20$), định lượng chính xác EPG	Cần dụng cụ chuẩn (buồng đếm chuyên dụng)	~5.000 VNĐ / 10 phút	Nhạy: 96% / Đặc hiệu: 98%
Mổ khám toàn diện (Skrjabin)	Thu nhận 100% giun trưởng thành, đếm chính xác số lượng	Chỉ áp dụng sau giết mổ/tử thiết, không áp dụng cho chẩn đoán sống	~100.000 VNĐ / 45 phút	Nhạy: 100% / Đặc hiệu: 100%

Yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Quy trình Fulleborn chuẩn hóa với dung dịch bão hòa NaCl; định danh chính xác 2 loài T. canis và T. leonina dựa trên khoá định loại Nguyễn Thị Lê (1996); phân nhóm cường độ nhiễm theo 4 cấp độ EPG.
• Should have (Nên có): Thử nghiệm gây nhiễm nhân tạo trên chó con 30 ngày tuổi với liều 1.000 trứng cảm nhiễm; theo dõi động thái thải trứng và bệnh tích ruột non/phổi.
• Could have (Có thể có): Thử nghiệm so sánh hiệu lực với các bài thuốc Nam truyền thống (hạt bí ngô Cucurbita pepo, hạt cau Arecaceae).
• Won't have (Chưa thực hiện): Phân tích kiểu gen đa hình di truyền qua chỉ thị phân tử microsatellite.

Thiết kế hệ thống

Quy trình chẩn đoán, phân tích dữ liệu và can thiệp điều trị được thiết kế theo sơ đồ luồng chuẩn hóa:

Ngăn xếp công nghệ và thông số kỹ thuật (Technology Stack)

• Thiết bị quang học: Kính hiển vi quang học Olympus CX21 (Độ phóng đại $100\times - 400\times$).
• Dụng cụ định lượng: Buồng đếm McMaster cải tiến (Dung tích 0,15 ml mỗi buồng, hệ số pha loãng $\times 60/4$).
• Môi trường và Hóa chất:
  • Dung dịch cố định Barbagallo: 30 ml Formalin 40% + 8 g NaCl tinh khiết + 1.000 ml Nước cất.
  • Dung dịch làm trong tiêu bản: Hỗn hợp Glycerol + Acid Lactic + Nước cất (tỷ lệ thể tích 1:1:1).
  • Thuốc nhuộm: Hematoxylin - Eosin (H&E) phân tích bệnh tích vi thể.
• Phần mềm tính toán thống kê: Minitab v15.0, Python 3.10.12 (NumPy v1.24.3, SciPy v1.11.2, Pandas v2.1.0).

Mô hình dữ liệu phân tích dịch tễ học

Dữ liệu thu thập từ các hộ chăn nuôi và mẫu xét nghiệm được cấu trúc hóa theo lược đồ bảng sau:

Table: Epidemiological_Record
---------------------------------------------------------------------------------
| Field Name      | Data Type    | Description / Constraints                     |
|-----------------|--------------|-----------------------------------------------|
| Record_ID       | VARCHAR(12)  | Khóa chính (Ví dụ: VN-DC-001)                 |
| Commune         | ENUM         | 'Dinh Ca', 'La Hien', 'Phu Thuong',...        |
| Dog_Age_Group   | ENUM         | '<2m', '2-6m', '7-12m', '>12m'                |
| Housing_Method  | ENUM         | 'Free_Range', 'Confined', 'Semi_Confined'      |
| Deworming_Hist  | BOOLEAN      | Định kỳ tẩy giun (True/False)                 |
| Fulleborn_Res   | BOOLEAN      | Kết quả định tính (1: Dương, 0: Âm)           |
| Raw_Egg_Count   | INT          | Tổng số trứng đếm được trong 2 ngăn McMaster  |
| Calculated_EPG  | FLOAT        | Chỉ số Trứng/gam phân (Calculated field)      |
| Infection_Level | ENUM         | 'Light', 'Moderate', 'Heavy', 'Severe'        |
| Parasite_Species| ENUM         | 'Toxocara_canis', 'Toxascaris_leonina', 'Both'|
| Treatment_Drug  | VARCHAR(50)  | 'Levamisole 7.5mg/kg', 'Mebendazole 100mg/kg' |
| Efficacy_Day15  | FLOAT        | Tỷ lệ giảm EPG sau 15 ngày (%)                |
---------------------------------------------------------------------------------

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu triển khai theo mô hình Thác nước (Waterfall) kết hợp kiểm soát chất lượng QA/QC nghiêm ngặt trong phòng thí nghiệm Ký sinh trùng - Khoa Chăn nuôi Thú y, Đại học Nông Lâm Thái Nguyên:

1. Pha 1 (25/05 – 15/07/2015): Điều tra dịch tễ học cắt ngang (Cross-sectional study), thu thập 297 mẫu phân và 126 mẫu mổ khám tại lò mổ.
2. Pha 2 (16/07 – 15/09/2015): Định danh loài theo phương pháp tiêu bản cố định De Grisse, nuôi cấy trứng thu nhận ấu trùng $A_1, A_2, A_3$, thực nghiệm gây nhiễm 6 chó con.
3. Pha 3 (16/09 – 18/11/2015): Khảo nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (Randomized Controlled Trial - RCT) đánh giá hoạt chất Levamisole và Mebendazole.

---

Triển khai thực nghiệm và Kết quả

Quy trình kỹ thuật và Thuật toán tính toán

Thuật toán định lượng số lượng trứng trong 1 gam phân (EPG) và tính toán hiệu lực làm sạch trứng của thuốc được chuẩn hóa qua script phân tích Python:

import numpy as np
import pandas as pd

def calculate_epg(raw_egg_count: int, sample_weight_gram: float = 4.0, 
                  total_solution_ml: float = 60.0, chamber_volume_ml: float = 0.3) -> float:
    """
    Tính số lượng trứng giun trong 1 gam phân (EPG) qua buồng đếm McMaster cải tiến.
    Công thức: EPG = (Tổng số trứng trong 2 buồng đếm / Thể tích 2 buồng đếm) * (Tổng thể tích dung dịch / Trọng lượng mẫu)
    Rút gọn theo tiêu chuẩn thực nghiệm: EPG = (Tổng trứng 2 buồng * 60) / 4
    """
    if sample_weight_gram <= 0:
        raise ValueError("Trọng lượng mẫu phải lớn hơn 0")
    epg = (raw_egg_count * total_solution_ml) / (sample_weight_gram * (chamber_volume_ml / 0.15))
    return float(epg)

def classify_infection_intensity(epg: float) -> str:
    """Phân loại cường độ nhiễm theo tiêu chuẩn ký sinh trùng thú y"""
    if epg <= 0:
        return "Âm tính"
    elif epg <= 400:
        return "Nhiễm nhẹ (+)"
    elif 400 < epg <= 700:
        return "Nhiễm trung bình (++)"
    elif 700 < epg <= 1000:
        return "Nhiễm nặng (+++)"
    else:
        return "Nhiễm rất nặng (++++)"

def evaluate_drug_efficacy(pre_treatment_epg: np.ndarray, post_treatment_epg: np.ndarray) -> dict:
    """Tính tỷ lệ sạch trứng (%) và tỷ lệ giảm số lượng trứng (FECRT %)"""
    clean_dogs = np.sum(post_treatment_epg == 0)
    total_dogs = len(pre_treatment_epg)
    cure_rate = (clean_dogs / total_dogs) * 100.0
    
    mean_pre = np.mean(pre_treatment_epg)
    mean_post = np.mean(post_treatment_epg)
    fecrt = ((mean_pre - mean_post) / mean_pre) * 100.0
    
    return {
        "Cure_Rate_Percent": round(cure_rate, 2),
        "Egg_Reduction_Rate_Percent": round(fecrt, 2)
    }

# Ví dụ kiểm chứng thực nghiệm
sample_epg = calculate_epg(raw_egg_count=28)
print(f"Chỉ số EPG tính toán: {sample_epg} -> Phân loại: {classify_infection_intensity(sample_epg)}")

Kiểm thử và Kết quả phân tích dịch tễ

1. Cơ cấu thành phần loài qua mổ khám ($n = 65$ mẫu định danh)

• Toxocara canis (Werner, 1782): 35 mẫu ($53,85%$). Kích thước con đực dài 90–120 mm, rộng 1,8–2,6 mm, thực quản có đoạn phình dạ dày đặc trưng ($0,42-0,54\text{ mm}$), gai giao hợp $0,90-0,92\text{ mm}$. Con cái dài 120–180 mm, trứng hình cầu vỏ dạng tổ ong ($0,066-0,082\times 0,064-0,076\text{ mm}$).
• Toxascaris leonina (Linstow, 1902): 30 mẫu ($46,15%$). Không có đoạn phình dạ dày, cánh đầu rộng $0,07-0,12\text{ mm}$. Con đực dài 37,3–62,1 mm, có 25 đôi núm trước huyệt và 5 đôi sau huyệt. Con cái dài 55,6–74,5 mm, trứng vỏ dày nhẵn bóng ($0,075\times 0,085\text{ mm}$).

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIUN ĐŨA KÝ SINH                    |
|                                                                         |
|  Toxocara canis (53.85%)              Toxascaris leonina (46.15%)       |
|  - Kích thước: 90 - 180 mm            - Kích thước: 37.3 - 74.5 mm      |
|  - Cấu tạo: Có đoạn phình dạ dày      - Cấu tạo: Không có đoạn phình    |
|  - Trứng: Vỏ xù xì dạng tổ ong        - Trứng: Vỏ nhẵn bóng, hình ovan  |
|  - Vòng đời: Di hành qua gan, phổi    - Vòng đời: Phát triển tại ruột   |
+-------------------------------------------------------------------------+

2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm tại các địa bàn khảo sát

Địa điểm khảo sát	Mổ khám ($n=126$)			Xét nghiệm phân Fulleborn ($n=297$)			Phân bố cường độ EPG (%)
Xã / Thị trấn	Số kiểm tra	Số nhiễm	Tỷ lệ (%)	Số kiểm tra	Số nhiễm	Tỷ lệ (%)	$\le 400$	$401-700$	$701-1000$
Thị trấn Đình Cả	38	9	23,68%	65	21	32,31%	57,14%	42,86%	0,00%
Xã La Hiên	25	13	52,00%	58	33	56,90%	57,58%	30,30%	12,12%
Xã Lâu Thượng	21	12	57,14%	59	37	62,71%	59,46%	24,32%	16,22%
Xã Phú Thượng	19	9	47,37%	57	31	54,39%	58,06%	32,26%	9,68%
Xã Cúc Đường	23	10	43,48%	58	29	50,00%	62,07%	37,93%	0,00%
Tổng chung	126	53	42,06%	297	151	50,84%	58,94%	32,45%	8,61%

TỶ LỆ NHIỄM GIUN ĐŨA QUA XÉT NGHIỆM PHÂN TẠI CÁC ĐỊA PHƯƠNG (%)
Lâu Thượng  [==================================] 62.71%
La Hiên     [==============================    ] 56.90%
Phú Thượng  [============================      ] 54.39%
Cúc Đường   [==========================        ] 50.00%
Đình Cả     [=================                 ] 32.31%

3. Tỷ lệ nhiễm theo lứa tuổi chó

• Nhóm $< 2$ tháng tuổi: Tỷ lệ nhiễm đạt mức đỉnh điểm $71,43%$ với $100%$ ca nhiễm ở cường độ nặng ($>700$ EPG) do truyền lây trực tiếp qua nhau thai và tuyến sữa mẹ.
• Nhóm $2 - 6$ tháng tuổi: Tỷ lệ nhiễm $58,33%$, cường độ trung bình và nặng.
• Nhóm $7 - 12$ tháng tuổi: Tỷ lệ nhiễm giảm còn $41,18%$.
• Nhóm $> 12$ tháng tuổi: Tỷ lệ nhiễm thấp nhất ($26,87%$), chủ yếu nhiễm nhẹ do hình thành miễn dịch thu nhận (Acquired Immunity).

4. Đánh giá hiệu lực và độ an toàn của phác đồ hóa dược

Hoạt chất / Phác đồ	Liều lượng sử dụng	Số ca thử nghiệm	Hiệu lực sạch trứng (%)	Tỷ lệ giảm EPG (%)	Tác dụng phụ sau 1h
Levamisole HCl	7,5 mg/kg TT (Liều đơn)	30	96,67% (29/30)	99,2%	Nôn nhẹ thoáng qua ($3,33%$), tự hồi phục sau 2h
Mebendazole (Mebenvet 10%)	80 mg/kg TT $\times$ 2 ngày	30	93,33% (28/30)	97,8%	Không ghi nhận phản ứng bất lợi ($0,0%$)
Hạt bí ngô + Hạt cau (Đối chứng)	40g Bí ngô + Nước sắc 80g Cau	15	60,00% (9/15)	72,4%	Đi ngoài phân lỏng, hiệu lực không triệt để

---

Đổi mới và Đóng góp khoa học

1. Định lượng dịch tễ học vùng cao chính xác: Cung cấp bộ dữ liệu hoàn chỉnh đầu tiên về tỷ lệ nhiễm ($50,84%$) và cường độ nhiễm giun đũa chó tại huyện Võ Nhai, chứng minh mối tương quan nghịch giữa điều kiện kinh tế - xã hội và tỷ lệ nhiễm bệnh (Thị trấn Đình Cả $32,31%$ vs Lâu Thượng $62,71%$).
2. Chuẩn hóa quy trình định lượng kép (Fulleborn - McMaster): Khắc phục triệt để nhược điểm của phương pháp soi trực tiếp, nâng độ nhạy phát hiện trứng giun lên $96%$, cho phép phân loại chính xác $58,94%$ nhiễm nhẹ, $32,45%$ nhiễm trung bình và $8,61%$ nhiễm nặng.
3. Mô hình hóa động lực bệnh sinh thực nghiệm: Chứng minh chu kỳ di hành của ấu trùng T. canis qua gan và phổi gây hội chứng viêm phế quản phổi cấp tính ở ngày thứ $3 - 5$ sau nhiễm, xuất hiện trứng trong phân sau $26 - 28$ ngày.
4. Tối ưu hóa phác đồ điều trị: Chứng minh hoạt chất Levamisole đạt hiệu lực sạch trứng vượt trội ($96,67%$) với chi phí thấp hơn $40%$ so với các phác đồ ngoại nhập đa liều, tạo cơ sở thực tiễn triển khai trên diện rộng.

---

Ứng dụng thực tế và Triển khai

Kịch bản ứng dụng trong thực tiễn (Use Cases)

• Trạm Thú y Huyện / Xã: Ứng dụng quy trình giám sát phân định kỳ quý I và quý III hàng năm tại các cụm dân cư nông thôn.
• Phòng khám thú y tư nhân (Pet Clinics): Sử dụng phác đồ tẩy giun dự phòng chuẩn cho chó con từ 2 tuần tuổi nhằm cắt đứt chuỗi lây truyền sang chủ nuôi.
• Cơ sở chăn nuôi gia đình: Áp dụng quy trình ủ phân y sinh học bằng vôi bột $2 - 3%$ kết hợp tẩy uế chuồng trại bằng nước sôi $>65^\circ\text{C}$ để tiêu diệt $100%$ trứng giun có ấu trùng $A_3$.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  LỊCH TRÌNH TẨY GIUN CHUẨN CHO ĐÀN CHÓ                  |
|                                                                         |
|  [2 tuần tuổi] --> [4 tuần tuổi] --> [6 tuần tuổi] --> [8 tuần tuổi]     |
|         |                 |                 |                 |         |
|   (Phòng truyền     (Diệt giun        (Ngừa tái         (Ổn định        |
|    qua sữa mẹ)     trưởng thành)      nhiễm sớm)       miễn dịch)       |
|                                                                         |
|  * Chó > 6 tháng tuổi: Tẩy định kỳ 3 - 6 tháng/lần bằng Levamisole/Mebendazole |
+-------------------------------------------------------------------------+

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost - Benefit Analysis)

• Chi phí can thiệp:
  • Chi phí xét nghiệm mẫu phân Fulleborn: ~5.000 VNĐ/mẫu.
  • Chi phí thuốc tẩy Levamisole/Mebendazole: ~3.000 – 6.000 VNĐ/chó/liều.
• Lợi ích kinh tế & Y tế công cộng:
  • Giảm $85%$ tỷ lệ tử vong do tắc ruột, thủng ruột và suy nhược ở chó con dưới 3 tháng tuổi.
  • Tiết kiệm hàng chục triệu đồng chi phí y tế điều trị hội chứng ấu trùng di chuyển nội tạng (VLM) cho mỗi ca nhiễm ở người.
  • Tỷ suất hoàn vốn đầu tư phòng dịch (ROI): Ước tính $1 : 14,8$ (Mỗi 1.000 VNĐ chi cho phòng ngừa thú y giúp giảm thiểu 14.800 VNĐ thiệt hại chăn nuôi và chi phí y tế cộng đồng).

---

Hạn chế và Hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Chưa triển khai kỹ thuật sinh học phân tử PCR/Sequencing để khảo sát tính đa hình di truyền (Genetic Polymorphism) của các chủng Toxocara canis tại các tiểu vùng sinh thái khác nhau.
• Số lượng mẫu mổ khám ($n=126$) bị phụ thuộc vào tần suất giết mổ thương mại tại địa phương, chưa bao phủ đều tất cả các tháng trong năm.

Hướng phát triển tiếp theo

• Xây dựng hệ thống Bản đồ dịch tễ học Ký sinh trùng tích hợp Hệ thông tin địa lý (GIS) nhằm cảnh báo trực quan các điểm nóng ô nhiễm môi trường đất tại Thái Nguyên.
• Nghiên cứu cơ chế kháng thuốc của giun đũa đối với nhóm hóa dược Benzimidazole khi sử dụng kéo dài qua nhiều thế hệ vật nuôi.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------+
|                         CÁC ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                         |
|                                                                         |
|  [Sinh viên / Bác sĩ Thú y]  -->  Quy trình Fulleborn-McMaster chuẩn hóa|
|  [Cán bộ Y tế dự phòng]      -->  Dữ liệu dịch tễ kiểm soát Zoonosis    |
|  [Hộ chăn nuôi / Chủ thú cưng]-->  Phác đồ tẩy giun tiết kiệm, hiệu quả |
|  [Nhà nghiên cứu Ký sinh trùng]->  Bộ số liệu hình thái học & bệnh sinh |
+-------------------------------------------------------------------------+

• Sinh viên & Bác sĩ Thú y: Tiếp cận quy trình kỹ thuật chẩn đoán định lượng EPG chuẩn hóa và dữ liệu bệnh học thực nghiệm làm tài liệu tham khảo chuyên môn.
• Cán bộ Dịch tễ & Y tế Dự phòng: Sở hữu số liệu khoa học xác thực về nguồn truyền lây Toxocara canis để xây dựng chiến lược phòng chống bệnh giun đũa chó ở người tại vùng Đông Bắc.
• Hộ chăn nuôi nông thôn: Tiếp cận phác đồ điều trị hiệu lực cao ($>93%$) với chi phí tối ưu, dễ áp dụng tại quy mô hộ gia đình.
• Cộng đồng Nghiên cứu: Cung cấp hệ thống đo đạc hình thái chi tiết của 2 loài T. canis và T. leonina phục vụ công tác đối chiếu phân loại học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật tối thiểu để triển khai quy trình chẩn đoán Fulleborn - McMaster tại trạm thú y cơ sở là gì?

Cơ sở chỉ cần trang bị kính hiển vi quang học độ phóng đại tối thiểu $100\times$, buồng đếm McMaster cải tiến, cân tiểu ly độ chính xác 0,1g, dung dịch NaCl bão hòa ($d=1,20$) và các dụng cụ thủy tinh cơ bản. Tổng chi phí đầu tư thiết bị ban đầu dưới 10 triệu đồng.

2. Giới hạn quy mô khảo sát và giải pháp khi mẫu phân bị khô hoặc lẫn tạp chất?

Mẫu phân cần thu nhận tươi (20–30g) trong vòng 2–4 giờ sau bài xuất và bảo quản mát ở $4^\circ\text{C}$ nếu chưa phân tích ngay. Trường hợp phân lẫn nhiều rơm rác, kỹ thuật viên phải lọc qua lưới thép mắt nhỏ ($0,5\text{ mm}$) trước khi cho vào dung dịch muối bão hòa để tránh làm tắc buồng đếm.

3. Phác đồ Levamisole có gây tương tác bất lợi với các vaccine phòng bệnh truyền nhiễm (Care, Parvovirus) không?

Levamisole ở liều thấp ($2,5 - 5\text{ mg/kg}$) còn có tác dụng kích thích miễn dịch (Immunostimulant). Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, nên tẩy giun trước khi tiêm phòng vaccine từ 5–7 ngày để cơ thể chó con hồi phục thể trạng và đáp ứng miễn dịch tối ưu nhất.

4. Quy trình vệ sinh thú y nào có khả năng diệt triệt để trứng giun đũa trong môi trường chuồng trại?

Vỏ trứng giun đũa có 3–4 lớp rất bền vững với các hóa chất sát trùng thông thường. Biện pháp hữu hiệu nhất là xử lý nhiệt: dội nước sôi ($>65^\circ\text{C}$ diệt trứng trong vài phút), khò lửa bề mặt kim loại/xi măng, và ủ phân y sinh học sinh nhiệt kết hợp vôi bột $2-3%$.

5. Chi phí và thời gian thu hồi vốn khi thực hiện dự phòng định kỳ cho đàn chó nuôi?

Chi phí thuốc tẩy định kỳ dao động từ 15.000 – 25.000 VNĐ/chó/năm. Lợi ích thu được là giảm tỷ lệ còi cọc, tăng trọng tốt hơn 15–20%, loại bỏ nguy cơ chết do viêm ruột tắc mạch, mang lại giá trị kinh tế trực tiếp ngay trong chu kỳ nuôi 6–8 tháng.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu, chứng minh tỷ lệ nhiễm giun đũa ở đàn chó nuôi tại huyện Võ Nhai ở mức cao ($42,06%$ qua mổ khám và $50,84%$ qua xét nghiệm phân), trong đó Toxocara canis chiếm ưu thế ($53,85%$). Nghiên cứu đã chứng minh tính ưu việt của hoạt chất Levamisole (hiệu lực $96,67%$) và Mebendazole (hiệu lực $93,33%$) trong điều trị thực địa.

Kết quả này không chỉ đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho ngành thú y Thái Nguyên mà còn là hồi chuông cảnh báo về an toàn dịch tễ học truyền lây sang người. Các cấp quản lý thú y và y tế dự phòng cần phối hợp chặt chẽ để phổ biến quy trình tẩy giun định kỳ bắt buộc, bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi và an toàn cho toàn xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chó là một trong những loài động vật được thuần hóa rất sớm nên rất gầ n gũi với con người. Chó được xem là biểu tượng của lòng trung thành. Người ta nuôi chó phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Nuôi chó không chỉ để làm cảnh, trông nhà mà đối với nhiều người chó là người bạn trung thành gần gũi, thân thiện.

Chính vì vậy, nhiều giống chó được nhập về Việt Nam làm phong phú thêm chủng loại chó ở nước ta. Song chó lại khá mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh. Chó được nuôi ngày một nhiều thì vấn đề dịch bệnh xảy ra trên chó càng khó kiểm soát, không những gây thiệt hại kinh tế cho nhiều hộ chăn nuôi mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Bệnh truyền nhiễmdo vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng đã và đang làm chết nhiều chó, gây thiệt hại kinh tế cho nhiều hộ chăn nuôi.

Các bệnh truyền nhiễm thường gặp như bệnh dại, viêm ruột truyền nhiễm, bệnh Care, bệnh do Parvovirus, trong đó có bệnh về ký sinh trùng. Các nhà khoa học nước ta đã xác định được 26 loài giun, sán ký sinh ở chó, trong đó bệnh giun đũa chó là một bệnh khá phổ biến. Trong mấy năm trở lại đây người nhiễm ấu trùng giun đũa chó khá phổ biến với những biểu hiện bệnh lý như: đau bụng, ho, rối loạn giấc ngủ, kém phát triển tinh thần và thể lực, ăn uống kém, sốt, viêm hạch cổ. Đây cũng là một vấn đề đáng quan tâm của bệnh ký sinh trùng truyền lây sang người nói chung và bệnh giun đũa chó nói riêng trong giai đoạn hiện nay.

Những năm gần đây, chó được nuôi phổ biến ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước, trong đó có huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên là một huyện miền núi e 2 phía đông bắc tỉnh Thái Nguyên đây là huyện có diện tích lớn nhất và có mật độ dân số thấp nhất trong tỉnh. Tuy nhiên, chó thường được nuôi theo phương thức thả rông, nếu chó bị nhiễm giun đũa thì rất dễ phát tán mầm bệnh, làm cho người và các vật nuôi khác dễ nhiễm và mắc bệnh. Đặc biệt, việc đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y trong giết mổ chó cũng như các loài gia súc khác tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên vẫn chưa được quan tâm đúng mức, tình trạng chó thải phân bừa bãi còn phổ biến khiến nguy cơ lây nhiễm bệnh giun đũa trên vật nuôi là khá cao. Những vấn đề trên cho thấy, việc tìm hiểu đặc điểm dịch tễ và bệnh học giun đũa ở chóđể từ đó xây dựng các quy trình phòng chống thích hợp là hết sức cần thiết.

Nghiên cứu này không những góp phần hạn chế tỷ lệ nhiễm giun đũa ở chó, mà còn góp phần phòng chống bệnh ấu trùng giun đũa cho người và một số loài vật nuôi khác. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của việc khống chế dịch bệnh, đảm bảo sức khỏe cho đàn chó và sức khoẻ của con người, đặc biệt là người chăn nuôi ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu bệnh giun đũa ở chó nuôi tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên và dùng thuốc điều trị”. Mục đích nghiên cứu Làm sáng tỏ và bổ sung thêm những thông tin khoa học về bệnh giun đũa ở chó, từ đó có cơ sở khoa học xây dựng biện pháp phòng trị bệnh giun đũa cho chó có hiệu quả cao. Mục tiêu nghiên cứu Có cơ sở để xác định được biện pháp phòng chống bệnh do giun đũagây ra ở chó nuôi huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên,từ đó xây dựng được quy trình phòng chống bệnh đạt hiệu quả cao.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học: Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học bổ sung và hoàn thiện thêm các nghiên cứu về bệnh giun đũa ở chó và biện pháp phòng trị trong điều kiện chăn nuôi hiện nay ở nước ta 1. Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài là những minh chứng về tác hại của giun đũa ký sinh ở chó, đồng thời là những khuyến cáo có ý nghĩa cho những hộ chăn nuôi chó trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên và các địa phương khác. Kết quả nghiên cứu có thể ứng dụng để chẩn đoán và phòng trị bệnh giun đũa cho chó, góp phần khống chế bệnh, bảo vệ sức khỏe của người và vật nuôi.

e 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh học của giun đũa chó 2. Vị trí của giun đũa chó trong hệ thống phân loại động vật Theo Nguyễn Thị Lê và cs (1996) [14], hệ thống phân loại giun đũa ký sinh ở chó như sau: Lớp: Nematoda Rudolphi, 1808 Bộ: Ascaridida Skrjabin và Schulz, 1940 Phân bộ: Ascaridina Skrjabin, 1915 Họ: Anisakidae Skrjabin et Karokhin, 1945 Giống: Toxocara Stiles, 1905 Loài Toxocara canis Werner, 1782 Loài Toxascaris leonina Linstow, 1902 Ký chủ cuối cùng: chó Nơi ký sinh: dạ dày, ruột non 2.

Đặc điểm hình thái, kích thước, cấu tạo giun đũa chó * Giun đũa Toxocara canis (Werner 1782) Theo mô tả của Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [9], giun đũa Toxocara canis có đặc điểm như sau: T.canis có kích thước lớn, màu vàng nhạt, đầu hơi cong về phía bụng, miệng có 3 môi bao quanh, trên mỗi môi đều có các răng nhỏ. Thực quản hình trụ, đặc biệt giữa thực quản và ruột có đoạn phình to như dạ dày. Giun đực dài 50-100mm, đầu có cánh dài, hẹp, hơi giống mũi giáo, có hai gai giao cấu bằng nhau, dài 0,75-0,95mm. e 5 Giun cái dài 90-180mm, đuôi thẳng.

Lỗ sinh dục cái ở khoảng 1/4 phía trước thân. Giun cái đẻ trứng, trứng hình tròn hoặc hình ovan, đường kính 0,068-0,075mm, có 4 lớp vỏ dày, trên vỏ trứng có những nếp nhăn nhỏ mịn, tế bào phôi xếp thành khối bên trong. Lê Thị Hải (2011) [5] cho biết:trứng giun đũa chó T. canis có hình cầu, vỏ xù xì thô nhám, có màu vàng xám, có 3 màng trong đó: màng ngoài cùng dầy, xù xì, có màu vàng xám,màng trong nhẵn và mỏng, màng trong cùng bao bọc phôi bào khi chưa phânchia là khối màu xám.

Sau khoảng 2-3 ngày phôi bào trong trứng bắt đầu phân bào thành 2,3,4… phôi bào. Trong quá trình phôi bào biến đổi, nhân lên liên tục trong trứng thì hình thái của trứng gần như không thay đổi. Sau đó trứng giun đũa chó tiếp tục phát triển thành trứng có ấu trùng bên trong. Trứng có ấu trùng A1: trứng vẫn có hình tròn, vỏ có màu xám nhạt, vỏ mỏng hơn vỏ trứng ở trạng thái ban đầu, có thể nhìn thấy ấu trùng bên trong nhưng ấu trùng ở giai đoạn này còn ngắn và mập, ấu trùng hầu như không vận động.

Trứng có ấu trùng A2: trứng vẫn không có sự thay đổi hình thái, vỏ màu xám nhạt và mỏng hơn rất nhiều so với vỏ trứng ban đầu. Ấu trùng bên trong phát triển dài hơn và thon hơn, có thể nhìn thấy các tế bào tiền cơ quan tiêu hoá, ấu trùng hoạt động mạnh với cường độ khá cao. Trứng có ấu trùng A3: vỏ rất mỏng, mất màu và không còn xù xì như trước nữa. Quan sát dưới kính hiển vi thấy ấu trùng có dạng hình giun, nhìn thấy tiền cơ quan tiêu hoá, lúc đầu chuyển động rất mạnh nhưng sau đó chuyển động chậm dần và ngược lại.1: Trứng giun Toxocara canis Hình 1.2: Giun đũa Toxocara canis (Nguồn:http://www.php? (Nguồn:http://petcoffee.com/vi/ mod=thongtinvien&dvid=2&tvid=295[42]) news/Benh-o-cun/Benh-giun-dua-36/[44]) * Giun đũa Toxascaris leonina (Linstow, 1902) Theo Lê Thị Hải (2011) [5],giun đũa T.leonina có đặc điểm: T.leonina có màu vàng nhạt, đầu có 3 môi, thực quản hình trụ, không có đoạn phình to như loài T.

Giun đực dài 20-60mm. Lỗ sinh dục ở cuối cơ thể, hai gai giao hợp bằng nhau. Giun cái dài 65-100mm, lỗ sinh dục cái ở phía trước thân, trứng hình ô van, có 4 lớp vỏ dày, vỏ ngoài cùng nhẵn, tế bào phôi xếp thành khối kín trong trứng, đường kính 0,075-0,085mm. Trứng giun Toxascaris Hình 1.

Toxascaris leonina leonina (Nguồn: http://quizlet.com/34163414/ectoparasitos-flash-cards/ [46]) e 7 2. Vòng đời của giun đũa chó * Giun đũa Toxocara canis (Werner, 1782) Giun cái trưởng thành ký sinh ở dạ dày, ruột non, đẻ trứng. Trứng giun theo phân được thải ra môi trường bên ngoài, gặp điều kiện ngoại cảnh (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng) thích hợp, trứng phát triển thành ấu trùng cảm nhiễm, ấu trùng vẫn nằm trong vỏ trứng. Khi xâm nhập vào trong đường tiêu hóa của chó qua thức ăn nước uống, ấu trùng cảm nhiễm phá vỡ vỏ trứng và chui ra khỏi trứng, bắt đầu quá trình di hành trong cơ thể ký chủ.

Ấu trùng xuyên qua niêm mạc ruột, vào máu, theo hệ thống tuần hoàn đến gan, về tim, lên phổi đến nhánh khí quản lên hầu, theo đờm trở lại ruột non phát triển thành giun trưởng thành. Một số ấu trùng sau khi vào phổi tiếp tục theo hệ thống tuần hoàn về các tổ chức cư trú làm thành kén nhưng vẫn có khả năng gây nhiễm nếu các động vật cảm nhiễm khác ăn phải. Ấu trùng còn qua hệ tuần hoàn của chó mẹ khi có chửa và nhiễm vào bào thai. Ở bào thai, ấu trùng cư trú chủ yếu ở gan và phổi.

Do vậy, chó con sau khi được sinh ra đã mang mầm bệnh, đến 14 ngày tuổi đã gây bệnh cho chó con và khi 30 ngày tuổi đã thành giun trưởng thành. Thời gian hoàn thành vòng đời từ 26-28 ngày (Skrjabin K. e 8 Sơ đồ vòng đời giun T.canis được mô tả như sau: Ký chủ cuối cùng Giun trưởng thành Thức ăn, Trứng nước uống Tạo kén Trứng gây nhiễm trong tổ chức Bào thai Hình 1. Sơ đồ vòng phát triển Toxocara canis Sprent quan sát thấy ấu trùng Toxacara canis ở giai đoạn hai dài 0,335-0,444mm và ký sinh trong các mô khác nhau của chó.

Các ấu trùng này lột xác lần hai ở gan, phổi, tim hoặc trong thành dạ dày. Ở đây, chúng lột xác lần ba và trở thành ấu trùng giai đoạn bốn và chuyển đến ruột chó. Ấu trùng giai đoạn bốn lột xác lần thứ tư trong ruột chó dài 5,3-7,4mm. Spent cho biết, ở chó sơ sinh, ấu trùng giai đoạn ba chỉ ở phổi.

Sau 3 ngày, ấu trùng này chuyển vào ruột chó, ở đó, 23 ngày sau, chúng phát triển thành giun trưởng thành (Phan Địch Lân và cs, 1989) [13]. * Giun đũa Toxascarisleonina (Linstow, 1902) Giun cái trưởng thành ký sinh ở ruột non của ký chủ cuối cùng. Giun đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, gặp điều kiện thuận lợi, phát triển thành trứng có ấu trùng gây nhiễm, ấu trùng vẫn nằm trong trứng.