Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tuyển chọn và áp dụng một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối tiêu xuất khẩu tại phú hộ phú thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối tiêu xuất khẩu tại Phú Hộ, Phú Thọ, nâng cao chất lượng và hiệu quả.

• Tác giả: Triệu Tiến Dũng
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Thanh Vân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Và Áp Dụng Biện Pháp Kỹ Thuật Sản Xuất Chuối Tiêu Xuất Khẩu Tại Phú Hộ, Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.2.1. Mục tiêu của đề tài
• 0.2.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Đặc điểm thực vật học của cây chuối
• 1.3. Lịch sử phát triển cây chuối
• 1.4. Những nghiên cứu về cây chuối
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.4.2. Công tác đánh giá và thu thập tập đoàn quỹ gen chuối
• 1.4.3. Vấn đề về phân loại
• 1.4.4. Những nghiên cứu về chọn tạo giống chuối
• 1.4.5. Một số nghiên cứu khác về cây chuối
• 1.4.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4.5.2. Tình hình sản xuất trên thế giới và Việt Nam
• 1.4.5.2.1. Tình hình sản xuất chuối trên thế giới
• 1.4.5.2.2. Tình hình xuất khẩu chuối thế giới
• 1.4.5.2.3. Tình hình nhập khẩu chuối thế giới
• 1.4.5.2.4. Tình hình sản xuất chuối của Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu và địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.1.2. Giống đánh giá
• 2.1.3. Khảo nghiệm so sánh 4 giống đã sơ tuyển từ tập đoàn và 3 giống chuối nhập nội Trung Quốc
• 2.1.4. Thí nghiệm nghiên cứu xác định biện pháp kỹ thuật sản xuất chuối tiêu vụ đông
• 2.1.5. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.6. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống chuối thuộc nhóm AAA trồng trong tập đoàn VN1
• 2.2.2. Khảo nghiệm so sánh giống sơ tuyển từ tập đoàn và 3 giống chuối nhập nội Trung Quốc
• 2.2.3. Nghiên cứu xác định biện pháp kỹ thuật sản xuất chuối tiêu vụ đông ở miền Bắc
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện sinh thái vùng nghiên cứu
• 3.2. Đánh giá sự sinh trưởng và phát triển của các giống chuối thuộc nhóm AAA trong vườn tập đoàn VN1 tại Phú Hộ
• 3.3. Khảo nghiệm so sánh giống chuối có triển vọng
• 3.4. Đặc điểm hình thái thân giả, lá của các giống chuối
• 3.5. Động thái tăng trưởng của các giống chuối khảo nghiệm
• 3.6. Một số đặc điểm hình thái của các giống chuối khảo nghiệm
• 3.7. Thời gian từ trồng đến thu hoạch của các giống chuối
• 3.8. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
• 3.9. Chất lượng và thành phần cơ giới của quả ở các giống chuối
• 3.10. Thành phần hoá học của các giống chuối
• 3.11. Tình hình sâu bệnh hại
• 3.12. Nghiên cứu xác định biện pháp kỹ thuật sản xuất chuối tiêu vụ đông
• 3.13. Khả năng phát triển thân lá của các giống
• 3.14. Thời gian từ trồng đến thu hoạch ở các công thức thí nghiệm
• 3.15. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về chuối tiêu có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu chuối. Theo FAO, tổng kim ngạch xuất khẩu chuối toàn cầu đạt 16,8 triệu tấn vào năm 2006, cho thấy tiềm năng lớn của loại cây này. Tuy nhiên, sản xuất chuối tại Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn như giống chuối đa dạng, năng suất không ổn định. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối tiêu là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đề tài này không chỉ giúp cải thiện thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam.

II. Mục tiêu và ý nghĩa của đề tài

Mục tiêu chính của đề tài là đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống chuối tiêu trong tập đoàn VN1 tại Phú Hộ, Phú Thọ. Đề tài cũng nhằm khảo nghiệm các giống có triển vọng và nhập nội, tìm ra các giống chuối phục vụ cho việc sản xuất chuối thương mại ở miền Bắc Việt Nam. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài là cung cấp thông tin cơ bản về các giống chuối ở Việt Nam, tạo cơ sở cho việc tuyển chọn giống chuối phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối sẽ giúp giải quyết vấn đề thu hoạch không đồng đều, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng chuối.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài bao gồm các giống chuối thuộc dòng AAA trồng trong vườn tập đoàn VN1 và các giống nhập nội từ Trung Quốc. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm NC&PT rau hoa quả và các vùng phụ cận dọc theo sông Hồng, cụ thể là tại Phú Hộ, Phú Thọ trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến 2009. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống chuối, từ đó xác định các biện pháp kỹ thuật phù hợp nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ có ý nghĩa trong việc phát triển sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống chuối thuộc nhóm AAA có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện khí hậu của Phú Hộ, Phú Thọ. Đặc biệt, các giống chuối được khảo nghiệm cho thấy năng suất và chất lượng quả cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu chuối. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật như thâm canh, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc lựa chọn giống phù hợp và áp dụng đúng kỹ thuật là yếu tố quyết định đến thành công trong sản xuất chuối tiêu xuất khẩu. Những kết quả này không chỉ có giá trị trong việc phát triển sản xuất nông nghiệp mà còn mở ra cơ hội cho việc xuất khẩu chuối sang các thị trường quốc tế.

V. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối tiêu tại Phú Hộ, Phú Thọ là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đề nghị các cơ quan chức năng và các nhà nghiên cứu tiếp tục hỗ trợ trong việc phát triển giống chuối, cải tiến kỹ thuật canh tác và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc chuối, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân. Việc phát triển bền vững ngành sản xuất chuối không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào sự phát triển nông nghiệp bền vững của Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuối là một trong những loại trái cây nhiệt đới phổ biến và có vai trò quan trọng trong thương mại rau quả toàn cầu. Theo FAO, tổng kim ngạch xuất khẩu chuối đạt khoảng 16,8 triệu tấn vào năm 2006, với giá trị xuất khẩu trên 5,8 tỷ USD mỗi năm. Chuối không chỉ là nguồn lương thực thiết yếu mà còn là mặt hàng xuất khẩu chiến lược của nhiều quốc gia đang phát triển, đặc biệt ở Mỹ Latinh, Caribe, châu Á và châu Phi. Ở Việt Nam, diện tích trồng chuối đã tăng từ 96.091 ha năm 2002 lên khoảng 103.400 ha năm 2005, chiếm 13,4% diện tích cây ăn quả cả nước. Tuy nhiên, sản xuất chuối ở nước ta còn phân tán, giống đa dạng, năng suất và chất lượng chưa ổn định, chưa đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu.

Luận văn tập trung nghiên cứu tuyển chọn và áp dụng một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất chuối tiêu xuất khẩu tại Phú Hộ, Phú Thọ trong giai đoạn 2008-2009. Mục tiêu chính là đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống chuối nhóm AAA trong tập đoàn VN1, khảo nghiệm các giống chuối nhập nội và xác định biện pháp kỹ thuật thâm canh chuối tiêu vụ đông phù hợp với điều kiện sinh thái miền Bắc. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu về giống chuối và kỹ thuật sản xuất, đồng thời góp phần nâng cao năng suất, chất lượng chuối phục vụ xuất khẩu, tăng thu nhập cho người nông dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về sinh trưởng, phát triển cây chuối, phân loại giống và kỹ thuật thâm canh cây ăn quả. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết phân loại và nguồn gốc giống chuối: Dựa trên hệ thống phân loại của Simmonds và Shepherd, phân loại chuối theo kiểu gen AA, AAA, AAB, ABB, ABBB, BB, BBB dựa trên tỷ lệ đóng góp của hai loài hoang dại Musa acuminata và Musa balbisiana. Lý thuyết này giúp xác định đặc điểm hình thái, sinh lý và di truyền của các giống chuối khảo nghiệm.

• Lý thuyết kỹ thuật thâm canh cây ăn quả: Bao gồm các biện pháp kỹ thuật về chọn giống, mật độ trồng, bón phân, phòng trừ sâu bệnh và xử lý sau thu hoạch nhằm tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm. Các khái niệm chính gồm: mật độ trồng, liều lượng phân bón NPK, biện pháp phòng trừ bệnh hại (như bệnh héo vàng lá, đốm đen lá), kỹ thuật nhân giống nuôi cấy mô và xử lý bảo quản quả.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: thân giả, lá bắc, kiểu gen chuối, Isozyme (phân tích enzyme để phân loại giống), biện pháp kỹ thuật thâm canh, bệnh héo vàng lá (FOC), bệnh đốm đen lá (Sigatoka), nuôi cấy mô tế bào.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Rau hoa quả, Phú Hộ, Phú Thọ và các vùng phụ cận dọc sông Hồng trong giai đoạn 2008-2009. Cỡ mẫu gồm 7 giống chuối nhóm AAA, trong đó có 4 giống sơ tuyển từ tập đoàn VN1 và 3 giống nhập nội từ Trung Quốc.

Phương pháp chọn mẫu là khảo nghiệm so sánh các giống chuối trong điều kiện đồng ruộng thực tế. Các chỉ tiêu đánh giá gồm khả năng sinh trưởng (chiều cao thân giả, chu vi thân giả, số lá), thời gian sinh trưởng, năng suất (số nải, số quả, khối lượng buồng), chất lượng quả (thành phần cơ giới, thành phần hóa học), và mức độ sâu bệnh hại.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và so sánh trung bình, kết hợp với phân tích Isozyme để xác định đặc điểm di truyền của các giống. Timeline nghiên cứu kéo dài 2 năm, bao gồm khảo nghiệm giống, áp dụng biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống chuối nhóm AAA: Giống chuối tiêu Phú Thọ và tiêu Đài Loan có chiều cao thân giả trung bình đạt 2,5-2,7 m, chu vi thân giả 40-45 cm, số lá trung bình 12-14 lá/cây. Thời gian từ trồng đến thu hoạch dao động từ 11 đến 13 tháng, phù hợp với điều kiện sinh thái miền Bắc.

2. Năng suất và chất lượng quả: Năng suất trung bình của các giống khảo nghiệm đạt khoảng 15-18 tấn/ha/vụ. Giống chuối tiêu Phú Thọ cho khối lượng buồng trung bình 16 kg, số nải 8-10 nải, số quả trên mỗi nải từ 12-15 quả. Thành phần cơ giới quả đạt tỷ lệ 85-90%, hàm lượng đường trong quả chiếm khoảng 27%, cung cấp năng lượng 173 Kcal/100g thịt quả.

3. Hiệu quả biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông: Áp dụng bón phân cân đối với tỷ lệ N:P:K = 11:5,5:22, kết hợp che phủ nilon đen và tưới nước làm tăng nhiệt độ đất lên 2-3°C, giúp rút ngắn thời gian ra hoa sớm hơn 16 ngày, nâng cao năng suất vụ đông lên 20% so với đối chứng.

4. Phòng trừ sâu bệnh hại: Sử dụng cây giống nuôi cấy mô sạch bệnh kết hợp phun thuốc Dipoxylin 2 SL định kỳ 3 lần mỗi 7 ngày giúp kiểm soát hiệu quả bệnh chùn ngọn (BBTV) và sâu gặm vỏ quả Basilepta, giảm tỷ lệ hư hại quả xuống dưới 5%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy giống chuối tiêu Phú Thọ và một số giống nhập nội có khả năng thích nghi tốt với điều kiện sinh thái vùng Phú Hộ, phù hợp cho sản xuất chuối xuất khẩu. Năng suất và chất lượng quả đạt mức cao, tương đương hoặc vượt các giống chuối thương mại trong khu vực. Việc áp dụng biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông giúp giải quyết được vấn đề thu hoạch không đồng đều, tăng hiệu quả sản xuất.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ đường và năng suất chuối khảo nghiệm tương đương với giống Cavendish tại Đài Loan và Philippines. Việc sử dụng cây giống nuôi cấy mô sạch bệnh đã được chứng minh là biện pháp hiệu quả trong phòng trừ bệnh héo vàng lá và virus, phù hợp với xu hướng sản xuất chuối sạch, an toàn hiện nay.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng chiều cao thân giả, biểu đồ năng suất các giống và bảng so sánh hiệu quả các biện pháp kỹ thuật thâm canh. Những phát hiện này góp phần hoàn thiện quy trình sản xuất chuối tiêu xuất khẩu tại miền Bắc Việt Nam, đồng thời làm cơ sở khoa học cho việc nhân rộng mô hình sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tuyển chọn và nhân rộng giống chuối tiêu Phú Thọ: Khuyến khích các cơ sở sản xuất và nông dân nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô để đảm bảo cây giống sạch bệnh, đồng đều, nâng cao năng suất và chất lượng quả. Thời gian thực hiện trong 2 năm tới, chủ thể là Trung tâm Nghiên cứu Rau hoa quả và các doanh nghiệp giống cây trồng.

2. Áp dụng biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông: Bón phân cân đối theo tỷ lệ N:P:K = 11:5,5:22, kết hợp che phủ nilon đen và tưới nước để tăng nhiệt độ đất, thúc đẩy ra hoa sớm, nâng cao năng suất vụ đông. Thời gian áp dụng ngay trong vụ đông tiếp theo, chủ thể là người nông dân và cán bộ kỹ thuật địa phương.

3. Phòng trừ sâu bệnh bằng cây giống sạch và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý: Sử dụng cây giống nuôi cấy mô sạch bệnh, phun thuốc Dipoxylin 2 SL định kỳ để kiểm soát bệnh chùn ngọn và sâu gặm quả. Đào tạo kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh cho người trồng chuối, thực hiện liên tục hàng năm.

4. Xây dựng mô hình sản xuất chuối tiêu xuất khẩu quy mô tập trung: Tổ chức quy hoạch vùng trồng chuối tập trung, áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật thâm canh, nhân giống và phòng trừ sâu bệnh để nâng cao hiệu quả sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Chủ thể là các cơ quan quản lý nông nghiệp, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân và nhà sản xuất chuối: Nhận được hướng dẫn kỹ thuật chọn giống, thâm canh và phòng trừ sâu bệnh để nâng cao năng suất, chất lượng và thu nhập.

2. Các nhà nghiên cứu và cán bộ kỹ thuật nông nghiệp: Cung cấp dữ liệu khoa học về giống chuối nhóm AAA, biện pháp kỹ thuật thâm canh và phòng trừ sâu bệnh phù hợp với điều kiện miền Bắc Việt Nam.

3. Doanh nghiệp giống cây trồng và xuất khẩu trái cây: Tham khảo quy trình nhân giống nuôi cấy mô, lựa chọn giống có triển vọng để phát triển sản phẩm chuối tiêu xuất khẩu chất lượng cao.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển vùng trồng chuối tập trung, hỗ trợ kỹ thuật và phát triển thị trường xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần tuyển chọn giống chuối nhóm AAA cho xuất khẩu?
   Giống chuối nhóm AAA có đặc điểm quả to, chất lượng cao, phù hợp với thị hiếu thị trường quốc tế. Việc tuyển chọn giúp nâng cao năng suất và chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

2. Phương pháp nhân giống nuôi cấy mô có ưu điểm gì?
   Nuôi cấy mô cho cây giống sạch bệnh, đồng đều, hệ số nhân cao, thời gian sinh trưởng ngắn, giảm thiểu sâu bệnh so với phương pháp nhân giống truyền thống.

3. Biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông giúp gì cho sản xuất chuối?
   Biện pháp này giúp rút ngắn thời gian ra hoa, tăng năng suất vụ đông, giải quyết vấn đề thu hoạch không đồng đều, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng.

4. Làm thế nào để phòng trừ hiệu quả bệnh chùn ngọn (BBTV)?
   Sử dụng cây giống sạch bệnh, phun thuốc Dipoxylin 2 SL định kỳ 3 lần mỗi 7 ngày và bón phân kali đầy đủ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

5. Chuối tiêu Phú Thọ có những ưu điểm gì nổi bật?
   Giống có khả năng sinh trưởng tốt, năng suất cao (khoảng 16 kg/buồng), chất lượng quả ngon, phù hợp với điều kiện sinh thái miền Bắc và có tiềm năng xuất khẩu.

Kết luận

• Đã đánh giá và tuyển chọn được một số giống chuối nhóm AAA có triển vọng cho sản xuất chuối tiêu xuất khẩu tại Phú Hộ, Phú Thọ.
• Áp dụng biện pháp kỹ thuật thâm canh vụ đông giúp tăng năng suất và rút ngắn thời gian thu hoạch.
• Sử dụng cây giống nuôi cấy mô sạch bệnh góp phần phòng trừ hiệu quả các bệnh hại phổ biến.
• Kết quả nghiên cứu tạo cơ sở khoa học cho phát triển vùng trồng chuối tập trung, nâng cao giá trị xuất khẩu.
• Đề xuất nhân rộng mô hình và tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện kỹ thuật để phát triển bền vững ngành chuối xuất khẩu.

Mời các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và người trồng chuối quan tâm áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển thị trường xuất khẩu chuối tiêu Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài Nghiên cứu sự sinh trưởng, phát triển của các giống chuối để phát hiện các biểu hiện hình thái, các hiện tượng sinh lý của cây, nhằm xác định được giai đoạn, chu kỳ sinh trưởng khác nhau của cây chuối như thân, lá, hoa, quả. Trên cơ sở đó nghiên cứu áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác, có ảnh hưởng tốt đến năng suất, chất lượng chuối. Góp phần nâng cao sản lượng chuối, tăng thu nhập cho người dân.

Đặc điểm thực vật học của cây chuối Cây chuối nằm trong họ Musaceae là một trong 8 họ trong bộ gừng Zingiberales (trước kia gọi là Csitaminales) [3]. Trong Bộ gừng, Musaceae là họ nguyên thủy nhất, chúng gồm những cây thân thảo lớn có rễ, sống lâu năm, lá mọc xoắn ốc có bẹ lá ôm lấy nhau tạo thành thân giả, phiến lá rất lớn. Cụm hoa mọc theo kiểu hoa tự bông vô hạn được hình thành ở ngọn từ thân khí sinh. Trục mang hoa và thân thật được mọc lên từ củ dưới lòng đất.

Lá bắc lớn trong chứa từ 1 - 3 hàng hoa. Những hoa ở gốc của cụm hoa là hoa cái, hoa ở giữa là hoa lưỡng tính, hoa trên cùng là hoa đực. Bao hoa gồm 2 hoặc 3 vòng nhưng tạo thành 2 cánh, cánh ngoài cùng được tạo bởi 3 đài đính liền với 2 cánh hoa và thường có mầu vàng ươm hay mầu vàng nhạt, cánh hoa trong nằm đối diện với mảnh ngoài thường ngắn, màu trong suốt và được hai mép của cánh ngoài bao phủ. Có 5 nhị, bộ nhụy, lá noãn hợp bầu dưới, quả mọng, chứa nhiều hạt tuy nhiên ở loài chuối trồng hạt thui đi rất sớm.

[3] Cheesman (1947 - 1950) [27] Bake và Simmonds (1951) [21] Simmonds (1960 [57] đã đưa ra sơ đồ giới thiệu tổng quan.1: Các đặc điểm phân loại chuối Bộ Ordo Họ Family Đặc điểm của họ Chi Genus Zingiberales Musaceae Lá và lá bắc sắp xếp hình Có 2 chi Ensete (Csitaminale xoắn ốc hoa đực, hoa cái, Musa s) hoặc hoa lưỡng tính xếp riêng rẽ trong 1 cụm hoa, quả mọng có nhiều hạt. Trelibziacea Lá và lá bắc xếp thành 2 dãy Có 3 chi e đối xứng nhau. Gân chính Strelitzia nằm song song không rõ Ravennala đường phân nhánh ngang Phenakospermun của gân, lá đài rời, hoa lưỡng tính cánh hoa ở giữa rộng hơn các phần bên, quả nang hoặc quả thịt chứa từ 1 đến 3 hạt. Heliconiace Lá và lá bắc xếp thành 2 dãy Có 1 chi ae gân phụ của lá dạng lông Heliconia chim hoặc hơi ngang, hoa lưỡng tính lá bắc rất to, dài mở rộng.

Lowiaceae Gân chính song song, gân Có 1 chi phụ được nối với gân chính Orechidantha lá đài dính nhau tạo hình ống cánh hoa giữa hẹp, có mầu sắc. Costaceae Chỉ có một nhị, bầu 3 ô Chỉ có một chi nhiều noãn Costus Zingiberace Cây có chất thơm, lá xếp Có khoảng 45 chi, 1 ae thành 2 dãy xoắn ốc. Bộ nhị số chi chính: hình cánh hoa có một bao (Globa, Zingiber, phấn 2 ô nhỏ. Alpin, Cureuma, Hedychium Marantacea Lá không có mùi thơm, Có khoảng 25 e không xếp xoắn ốc luôn tạo chi trong đó: thành 2 dãy, phiến lá hình Maranta, gối, hoa rất hiếm hoặc Colathea.

n 15 (không có) hoa rộng màu đỏ sặc sỡ, chỉ có 1 nhị (hoặc ½) có một noãn trong mỗi ô. Cannaceae Lá thon dài, hoa to sặc sỡ Có 1 chi Canna noãn nhiều trong mỗi ô, bầu hạ, chỉ có một phần, ½ nhị nửa còn lại lép phát triển hình thành cánh Năm 1957, Moore đã đưa ra một bản liệt kê về chuối trồng ở Mỹ, trong đó ông đặc biệt chú ý đến chuối có giá trị kinh tế như Grosmichel và Lacatan [2, 34]. Ở họ Musaceae có 2 chi Ensete và Musa, chúng rất giống nhau ở bộ lá và dạng cây, song có một đặc điểm lại rất khác nhau: Chi Ensete do Horaninov đặt tên, vì có bộ lá giống lá chuối nên một thời gian dài người ta xếp chúng vào chi Musa. Đây là loại cây thân thảo, chỉ sinh sản một lần, thân ngầm không bao giờ đẻ nhánh, hoa và lá bắc dính liền nhau và vào cuống buồng, chúng sinh sản hữu tính, không cây nào trong chi này có quả tươi được vì quả của chúng chỉ có một lớp vỏ mỏng bên trong chứa đầy hạt có đường kính to từ 1 - 1,2cm.

Chi này có cây Ensete vetricosum thường trồng ở Đông Phi, người ta lấy bẹ của chúng làm rau ăn hoặc lấy chất bột trong bẹ ủ làm men để làm bánh ăn. Chi Musa có 4 phân chi (chi phụ Subgenus) Austrilimusa, Callimusa, Eumusa và Rohdochilamys trong đó 2 phân chi đầu có số nhiễm sắc thể cơ sở là X = 10, 2 phân chi sau có số nhiễm sắc thể cơ sở là X = 11 [76]. Austrilimusa là phân chi cổ nhất trong họ Musaceae, các cây M.abaca chỉ sử dụng làm dây buộc, chúng chỉ có ý nghía về khía cạnh nghiên cứu nguồn gốc của chuối, không có ý nghĩa về kinh tế. Callimusa gồm chỉ một loài dùng làm cảnh do các lá bắc mầu đỏ tươi Musacocinea.

n 16 Rohdochilamys tuy có số nhiễm sắc thể X = 11 nhưng có đặc điểm là bông đứng và rất ít hoa trong mỗi lá bắc (từ 1 - 5 hoa). Cây chuối kiềng đỏ Musa ornata roxb có lá bắc mầu hồng tím nhạt, hoa mầu vàng tươi, loại này giống Calimusa chỉ trồng để làm cảnh. Eumusa là một phân chi đáng chú ý nhất không chỉ vì nó lớn nhất, phong phú về nòi nhất mà còn vì giá trị kinh tế của nó đặc biệt trong lĩnh vực ăn tuơi và làm lương thực. Buồng quả của Eumusa ít nhiều cụp xuống, có thể ngang hoặc hơi ngang, hay buồng thõng xuống, mỗi nải có số quả nhiều xếp thành hai hàng.

Trong Eumusa có các nòi chuối dại có thể không hoặc ít khi có ích nhưng lại có giá trị trong lĩnh vực nghiên cứu về phân loại (ví dụ Musabasjvo sicb, cây dùng để lấy sợi, chịu rét tốt có nguồn gốc ở các đảo cực nam của Nhật Bản, có thể trồng được trong các vườn phía nam của nước Pháp). Musa intinerans - cheesm có nguồn gốc ở Miến Điện với đặc điểm là những cây con mọc rất xa những cây mẹ. Nhưng các nòi chuối ăn được theo E.E Cheesman và học trò của ông là Simmonds và Shepherd cho rằng chúng có nguồn gốc từ hai loài quan trọng nhất là M. acuminata colla và M.

Trải qua nhiều quá trình biến đổi chúng đã trở thành loài không hạt ăn được. Thực ra điều phát hiện này đã được Skuaz. 1965 nói đến nhưng sau này Cheesman và cộng sự của ông đã khẳng định lại. Musa acuminata colla là một thứ đa dạng, sống trong một khu địa lý rất rộng thuộc châu Á từ các đảo Samoa ở nam Ấn Độ qua các đảo lớn của Indonesia, bán đảo Đông Dương và Malaysia.

Chúng rất đa dạng về hình dạng và ổn định về di truyền, bởi vậy cho đến nay trên thế giới chưa có một thống kê chính xác nào về các dòng, chúng có thể khác nhau về lớp sáp ở bẹ lá, mầu sắc thân giả, góc tạo bởi buồng và thân, độ dài của buồng, hình dạng của quả…, Mỗi đặc điểm khác nhau này đều được xếp vào một loại phụ. Musa balbisiana colla là một thứ chuối khỏe, có thân giả mầu sáng, mập mạp, có rất nhiều ở Ấn Độ, Miến Điện, Philippines. Đặc điểm của Musa n 17 balbisiana là buồng thõng đứng, quả mập ngắn, ít cong và ít số lượng về chủng loại [71]. Simmonds còn tìm thấy ở Guinea có hai loài mới không xếp được vào chi nào có số nhiễm sắc thể cơ sở X = 7 (Musa ingcusimm) và X = 9 ( Musabaccriisinm) [2].

Lịch sử phát triển cây chuối Từ xa xưa việc trồng và nhân giống chuối đã tồn tại. Ở châu Đại Dương nghề nông đã có sớm nhất khoảng 8.000 năm trước Công nguyên vùng này đầu tiên đã thấy xuất hiện chuối Austramusa, loài này đã được coi là một trong những cây nông nghiệp đầu tiên. Chúng được thu thập nhờ các cuộc thám hiểm, người ta tìm thấy chúng đầu tiên ở New Guinea (Simmonds 1966) [59] và được di chuyển đến Thái Bình Dương từ thời tiền sử (Krich 1978) [46]. Khoảng 4000 năm trước Công nguyên việc giao lưu văn hóa và nông nghiệp được phát triển sớm nhất ở Thái Bình Dương và Đông Nam Á (Yên 1993).

Philippine cũng là một nước được trao đổi các cây trồng khác nhau trong đó có những cây thuộc Emusa (Krich 1978) [37], mà sau này được xác định là nhóm chuối có kiểu gen AAB và ABB (Simonds. Về sau người châu Âu đã quay trở lại thăm dò nhiều dạng chuối ở khu vực này để xác minh lại, trong đó có cả những nơi xa xôi như châu Đại Dương (Longdon 1993) [47]. Việc sử dụng và trồng chuối ở Ấn Độ cũng đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước đây, chúng đã được viết trong kinh thánh và được khắc họa trên tường ở các thánh đường (Rcynolds 1927) [49], (Kervegant, 1935) [51,35]. Ở về phía tây của trái đất diện tích trồng chuối và chuối ăn luộc cũng ngày càng được mở rộng trong thời gian gần đây (Kervegant 1935) [44] đã đưa ra giả thiết về sự có mặt của chuối ở Trung Đông và châu Phi là do người Ả rập cổ xưa mang đến.

n 18 Sự mô tả về chuối một cách rõ ràng và sớm nhất do người Hy Lạp cổ xưa thực hiện từ 325 năm trước Công nguyên. Trong cuộc hành trình của Alexrander đến Ấn Độ (Rcynolds 1927, Kervegand 1935). Sau đó khoảng 100 năm sau Công nguyên người Ả rập đã thống trị mảnh đất từ Ấn Độ đến Tây Ban Nha (Kinder và Higeman, 1974) [45] và chuối lại được quan tâm phát triển. Nhất là chuối ăn quả tươi và chuối ăn luộc đã được đưa đến Bắc Phi và phát triển rộng ở đây, mặc dù mảnh đất này rất khô cằn (Rcynolds, 1927) đã dựa vào những hóa thạch và các bức vẽ trên các hang động cho rằng chuối cũng được trồng và phát triển được 15 thế kỷ ở châu Phi, trong đó Đông Phi chủ yếu trồng 2 loài chuối có kiểu gen AA và AAA vùng gần xích đạo phát triển chủ yếu chuối ăn luộc mang kiểu gen AAB (Vansina, 1984 - 1990) [66 - 68] đã giải thích về sự xuất hiện chủ yếu của chuối mang kiểu gen AAB ở châu Phi và cả ở Ấn Độ là một phần do sự thích nghi về khí hậu, song chủ yếu là nhu cầu cấp bách về lương thực ở những nước này [41,52].

Đến thế kỷ 10 do ảnh hưởng của nền văn minh Ả rập, mối quan hệ giữa các nước được mở rộng.