Luận văn thạc sĩ vnu uet nghiên cứu đưa sản phẩm âm thanh thương mại lên internet và áp dụng vào báo điện tử đài tiếng nói việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu uet nghiên cứu đưa sản phẩm âm thanh thương mại lên internet và áp dụng vào báo điện tử đài, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Người hướng dẫn: PGS.TS Vương Đạo Vy
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ điện tử - Viễn Thông
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng Âm Thanh Thương Mại Trên Internet Tại Đài Tiếng Nói Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ ÂM THANH
• 1.1. Mở đầu
• 1.2. Khái quát về thương mại điện tử
• 1.2.1. Thương mại điện tử là gì?
• 1.2.2. Lịch sử phát triển của TMĐT
• 1.2.3. Các khái niệm B2B, B2C, P2P
• 1.2.4. Các cấp độ phát triển của thương mại điện tử
• 1.2.4.1. Cách phân chia thứ nhất: 6 cấp độ phát triển Thương mại điện tử
• 1.2.4.2. Cách phân chia thứ hai: 3 cấp độ phát triển Thương mại điện tử
• 1.2.5. Lợi ích cho doanh nghiệp khi tham gia thương mại điện tử
• 1.3. Thanh toán điện tử trực tuyến
• 1.3.1. Mô hình thanh toán qua mạng trên thế giới
• 1.3.2. Mô hình thanh toán qua mạng tại Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng âm thanh thương mại trên Internet

Âm thanh thương mại trên Internet đã trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế số hiện đại. Đài Tiếng Nói Việt Nam (VOV) đã tích cực áp dụng công nghệ âm thanh để phát triển các sản phẩm truyền thông. Việc sử dụng âm thanh không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm người dùng mà còn tạo ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận khách hàng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các ứng dụng âm thanh thương mại và vai trò của chúng trong việc phát triển nội dung số.

1.1. Khái niệm âm thanh thương mại và ứng dụng của nó

Âm thanh thương mại là các sản phẩm âm thanh được phát triển và phân phối qua Internet. Các ứng dụng này bao gồm nhạc số, podcast, và các chương trình phát thanh trực tuyến. Đài Tiếng Nói Việt Nam đã sử dụng âm thanh thương mại để cung cấp nội dung phong phú cho người nghe.

1.2. Lịch sử phát triển âm thanh thương mại tại Đài Tiếng Nói Việt Nam

Đài Tiếng Nói Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng âm thanh thương mại từ những năm đầu của thế kỷ 21. Sự phát triển của công nghệ nén âm thanh như MP3 đã giúp đài phát triển các sản phẩm âm thanh chất lượng cao, phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng.

II. Thách thức trong việc triển khai âm thanh thương mại trên Internet

Mặc dù âm thanh thương mại mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như bản quyền, chất lượng âm thanh, và sự cạnh tranh từ các nền tảng khác là những yếu tố cần được xem xét. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần tìm ra giải pháp để vượt qua những thách thức này.

2.1. Vấn đề bản quyền trong âm thanh thương mại

Bản quyền là một trong những thách thức lớn nhất trong việc phát triển âm thanh thương mại. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần đảm bảo rằng tất cả nội dung âm thanh được phát hành đều tuân thủ các quy định về bản quyền để tránh các vấn đề pháp lý.

2.2. Chất lượng âm thanh và trải nghiệm người dùng

Chất lượng âm thanh ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ nén âm thanh hiện đại để đảm bảo rằng sản phẩm âm thanh của họ đáp ứng được yêu cầu cao từ người nghe.

III. Phương pháp nén âm thanh hiệu quả cho thương mại điện tử

Việc lựa chọn công nghệ nén âm thanh phù hợp là rất quan trọng trong việc phát triển âm thanh thương mại. Công nghệ nén như MP3 và AAC đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảm dung lượng file mà vẫn giữ được chất lượng âm thanh. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần áp dụng các công nghệ này để tối ưu hóa sản phẩm của mình.

3.1. Công nghệ nén MP3 và ứng dụng của nó

MP3 là một trong những công nghệ nén âm thanh phổ biến nhất hiện nay. Đài Tiếng Nói Việt Nam có thể sử dụng MP3 để phát hành các sản phẩm âm thanh với dung lượng nhỏ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng cao.

3.2. So sánh giữa MP3 và AAC trong ứng dụng thương mại

AAC (Advanced Audio Codec) được xem là công nghệ nén âm thanh tiên tiến hơn MP3. Đài Tiếng Nói Việt Nam có thể xem xét việc áp dụng AAC để cải thiện chất lượng âm thanh cho các sản phẩm thương mại của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn của âm thanh thương mại tại Đài Tiếng Nói Việt Nam

Đài Tiếng Nói Việt Nam đã triển khai nhiều ứng dụng âm thanh thương mại thành công. Các sản phẩm như podcast, chương trình phát thanh trực tuyến đã thu hút được lượng lớn người nghe. Việc phát triển nội dung âm thanh chất lượng cao đã giúp đài nâng cao vị thế trong ngành truyền thông.

4.1. Các sản phẩm âm thanh nổi bật của Đài Tiếng Nói Việt Nam

Đài Tiếng Nói Việt Nam đã phát triển nhiều sản phẩm âm thanh nổi bật như các chương trình phát thanh trực tuyến và podcast. Những sản phẩm này không chỉ thu hút người nghe mà còn tạo ra nguồn doanh thu mới cho đài.

4.2. Kết quả nghiên cứu về thị trường âm thanh thương mại

Nghiên cứu cho thấy rằng thị trường âm thanh thương mại tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần tiếp tục nghiên cứu để nắm bắt xu hướng và nhu cầu của người tiêu dùng.

V. Kết luận và tương lai của âm thanh thương mại trên Internet

Âm thanh thương mại trên Internet đang mở ra nhiều cơ hội mới cho Đài Tiếng Nói Việt Nam. Việc áp dụng công nghệ nén âm thanh hiện đại và phát triển nội dung chất lượng cao sẽ giúp đài duy trì vị thế cạnh tranh. Tương lai của âm thanh thương mại hứa hẹn sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

5.1. Dự báo xu hướng phát triển âm thanh thương mại

Dự báo rằng âm thanh thương mại sẽ tiếp tục phát triển với sự gia tăng của người dùng Internet. Đài Tiếng Nói Việt Nam cần chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.2. Chiến lược phát triển âm thanh thương mại trong tương lai

Đài Tiếng Nói Việt Nam cần xây dựng chiến lược phát triển âm thanh thương mại bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng nội dung và mở rộng các kênh phân phối để tiếp cận nhiều đối tượng người nghe hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông, thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt là trong việc kinh doanh các sản phẩm số như âm thanh trên Internet. Theo số liệu thống kê từ VNNIC năm 2006, Việt Nam có khoảng 3,7 triệu thuê bao Internet và 13,7 triệu người sử dụng, với tốc độ tăng trưởng người dùng Internet lên đến 123,4% mỗi năm, cao nhất trong khu vực ASEAN. Điều này tạo nền tảng thuận lợi cho sự phát triển TMĐT, trong đó có thương mại âm thanh trực tuyến.

Luận văn tập trung nghiên cứu việc đưa sản phẩm âm thanh thương mại lên Internet và áp dụng vào báo điện tử, cụ thể là Đài Tiếng nói Việt Nam (VOVNews). Mục tiêu chính là phân tích các giải pháp công nghệ nén âm thanh, đặc biệt là kỹ thuật nén MPEG1 Layer 3 (MP3), nhằm tối ưu hóa chất lượng âm thanh và dung lượng lưu trữ, đồng thời khảo sát các mô hình thanh toán trực tuyến phù hợp với thị trường Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công nghệ nén âm thanh, mô hình thương mại điện tử âm thanh trong nước và quốc tế, cũng như các phương thức thanh toán qua mạng phổ biến từ năm 2000 đến 2006.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển TMĐT âm thanh tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, bảo vệ bản quyền tác giả và tạo ra các dịch vụ âm thanh số chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính:

1. Thương mại điện tử (TMĐT): Được định nghĩa là hoạt động thương mại sử dụng các phương tiện điện tử để trao đổi thông tin và giao dịch mà không cần giấy tờ truyền thống. TMĐT bao gồm các hình thức giao tiếp như người với người, người với máy tính, máy tính với người và máy tính với máy tính. Các mô hình TMĐT phổ biến gồm B2B (Business-to-Business), B2C (Business-to-Customer) và P2P (Peer-to-Peer). TMĐT phát triển qua nhiều cấp độ từ hiện diện trên mạng đến thương mại tích hợp và thương mại không dây.

2. Công nghệ nén âm thanh MPEG1 Layer 3 (MP3): Là kỹ thuật nén âm thanh có tổn hao dựa trên mô hình cảm thụ thính giác của con người, loại bỏ các thành phần âm thanh không nghe thấy hoặc bị lấn át. MP3 sử dụng bộ lọc phân tích 32 dải tần, mã hóa thích nghi và mã hóa Huffman để giảm dung lượng file mà vẫn giữ chất lượng âm thanh ở mức chấp nhận được. Tốc độ bit phổ biến từ 32 kbps đến 320 kbps, với 128 kbps là mức chuẩn đủ tốt cho nghe nhạc trực tuyến.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: Digital Rights Management (DRM), Secure Electronic Transaction (SET), Just Noticeable Distortion (JND), Human Auditory System (HAS), và các mô hình thanh toán điện tử như thẻ tín dụng, thẻ trả trước, SMS.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích lý thuyết và khảo sát thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các báo cáo ngành, số liệu thống kê của VNNIC, Bộ Thương mại Việt Nam, các website báo điện tử và dịch vụ âm nhạc trực tuyến trong nước và quốc tế, cùng các tài liệu tiêu chuẩn ISO/IEC về MPEG.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính về các mô hình TMĐT âm thanh, kỹ thuật nén MP3, và các phương thức thanh toán trực tuyến. Phân tích định lượng dựa trên số liệu khảo sát người dùng về thói quen nghe nhạc, hình thức thanh toán ưa thích, và mức độ sẵn sàng trả phí cho âm nhạc số.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát người dùng Internet tại một số địa phương lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, với khoảng vài trăm người tham gia nhằm đảm bảo tính đại diện cho thị trường âm thanh trực tuyến Việt Nam.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2006, tập trung vào giai đoạn phát triển TMĐT âm thanh từ năm 2000 đến 2006, với các số liệu cập nhật đến tháng 9/2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình TMĐT âm thanh tại Việt Nam còn sơ khai nhưng có tiềm năng phát triển lớn: Các website âm nhạc trong nước chủ yếu cung cấp nhạc chuông điện thoại và một số dịch vụ nghe nhạc miễn phí hoặc bán nhạc số với chất lượng chưa cao. Ví dụ, Đài Tiếng nói Việt Nam có kho âm thanh phong phú với hơn 641 file trong mục Quà tặng âm nhạc, nhưng hình thức thương mại điện tử còn hạn chế. Tỷ lệ người dùng Internet tăng 123,4%/năm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển TMĐT âm thanh.

2. Kỹ thuật nén MP3 giúp giảm dung lượng file âm thanh từ 40 MB xuống còn khoảng 3,6 MB cho một bài hát 4 phút, tương đương tỷ lệ nén khoảng 12:1. Tốc độ bit 128 kbps được đánh giá là đủ tốt cho nghe nhạc trực tuyến, trong khi 192 kbps ngày càng phổ biến. MP3 sử dụng mô hình cảm thụ thính giác để loại bỏ các thành phần âm thanh không nghe thấy, giúp tiết kiệm băng thông và chi phí lưu trữ.

3. Phương thức thanh toán qua SMS và thẻ trả trước là phổ biến nhất tại Việt Nam do hạn chế về thẻ tín dụng và các dịch vụ thanh toán quốc tế. Năm 2005, doanh thu từ thẻ cào trả trước cho game online ước tính hơn 100 tỷ đồng, trong khi thu phí qua SMS đạt khoảng 1.500 tỷ đồng. Ví dụ, VOVNews áp dụng mô hình thanh toán qua SMS với tỷ lệ chiết khấu cho nhà mạng từ 15% đến 25%, và chia sẻ doanh thu với đối tác từ 20% đến 50%.

4. Bảo vệ bản quyền âm nhạc tại Việt Nam còn nhiều khó khăn, nhưng đã có những bước tiến đáng kể. Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đã ký hợp đồng uỷ thác quyền với hơn 700 nhạc sĩ và thu hơn 2 tỷ đồng tiền bản quyền. Việc thực thi bản quyền được hỗ trợ bởi các công ước quốc tế như Công ước Berne và Công ước Geneva, tạo hành lang pháp lý cho bảo vệ quyền tác giả trong môi trường số.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự phát triển TMĐT âm thanh tại Việt Nam là do sự bùng nổ người dùng Internet và nhu cầu nghe nhạc trực tuyến ngày càng tăng. Tuy nhiên, hạn chế về hạ tầng thanh toán trực tuyến và nhận thức về bản quyền vẫn là rào cản lớn. So với các nước phát triển, Việt Nam chưa có hệ thống thanh toán thẻ tín dụng phổ biến, dẫn đến việc ưu tiên sử dụng SMS và thẻ trả trước.

Kỹ thuật nén MP3 đã được chứng minh là giải pháp hiệu quả để giảm dung lượng file âm thanh mà vẫn giữ chất lượng nghe chấp nhận được, phù hợp với băng thông Internet hiện tại. Các biểu đồ so sánh chất lượng âm thanh MP3 ở các tốc độ bit khác nhau có thể minh họa rõ sự đánh đổi giữa chất lượng và kích thước file.

Việc bảo vệ bản quyền âm nhạc là yếu tố then chốt để phát triển bền vững TMĐT âm thanh. Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định và tham gia các công ước quốc tế, thực thi trên thực tế còn nhiều khó khăn do nhận thức và cơ chế quản lý chưa hoàn thiện. So sánh với các nước phương Tây, các công ty âm nhạc có đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp và hệ thống bảo vệ bản quyền chặt chẽ hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển hệ thống thanh toán điện tử đa dạng và an toàn: Khuyến khích các ngân hàng và tổ chức tài chính phát triển dịch vụ thẻ tín dụng, thẻ trả trước và ví điện tử phù hợp với thị trường Việt Nam. Mục tiêu tăng tỷ lệ giao dịch thanh toán trực tuyến lên 50% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng, Bộ Thông tin và Truyền thông.

2. Tăng cường ứng dụng công nghệ nén MP3 và các chuẩn âm thanh số mới: Đầu tư nghiên cứu và phát triển các giải pháp nén âm thanh chất lượng cao, tiết kiệm băng thông, hỗ trợ đa nền tảng. Mục tiêu nâng cao chất lượng âm thanh trực tuyến, giảm dung lượng file xuống dưới 3 MB cho bài hát 4 phút. Chủ thể thực hiện: Các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ.

3. Xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về bản quyền âm nhạc số: Hoàn thiện các văn bản pháp luật, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm bản quyền, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về quyền tác giả. Mục tiêu giảm 30% vi phạm bản quyền trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an.

4. Phát triển các nền tảng TMĐT âm thanh chuyên nghiệp và thân thiện với người dùng: Thiết kế giao diện dễ sử dụng, tích hợp các phương thức thanh toán tiện lợi, cung cấp dịch vụ đa dạng như nghe trực tuyến, tải về, mua tặng. Mục tiêu tăng lượng người dùng lên 1 triệu trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp truyền thông, báo điện tử.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách: Hiểu rõ về tiềm năng và thách thức của TMĐT âm thanh, từ đó xây dựng chính sách phát triển phù hợp, đặc biệt trong lĩnh vực thanh toán điện tử và bảo vệ bản quyền.

2. Doanh nghiệp công nghệ và truyền thông: Áp dụng các giải pháp công nghệ nén âm thanh MP3, phát triển các nền tảng TMĐT âm thanh, tối ưu hóa trải nghiệm người dùng và mô hình kinh doanh.

3. Các tổ chức bảo vệ quyền tác giả và bản quyền âm nhạc: Nắm bắt các xu hướng phát triển TMĐT âm thanh, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý, thu phí và bảo vệ quyền lợi cho tác giả, nghệ sĩ.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành công nghệ thông tin, truyền thông: Tham khảo các khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về TMĐT âm thanh, kỹ thuật nén MP3 và các mô hình thanh toán trực tuyến.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao kỹ thuật nén MP3 lại phổ biến trong thương mại âm thanh trực tuyến?
   MP3 giúp giảm dung lượng file âm thanh khoảng 12 lần so với định dạng gốc mà vẫn giữ chất lượng nghe chấp nhận được, phù hợp với băng thông Internet hiện tại và nhu cầu lưu trữ. Ví dụ, một bài hát 4 phút giảm từ 40 MB xuống còn 3,6 MB.

2. Các phương thức thanh toán trực tuyến nào phù hợp với thị trường Việt Nam hiện nay?
   Thanh toán qua SMS và thẻ trả trước là phổ biến do hạn chế về thẻ tín dụng và dịch vụ thanh toán quốc tế. Năm 2005, doanh thu từ SMS đạt khoảng 1.500 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong thanh toán dịch vụ Internet.

3. Làm thế nào để bảo vệ bản quyền âm nhạc trong môi trường số?
   Cần có hệ thống pháp luật chặt chẽ, tổ chức quản lý bản quyền chuyên nghiệp như Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, cùng với các công nghệ DRM và nâng cao nhận thức người dùng.

4. Tốc độ bit nào của MP3 được khuyến nghị cho nghe nhạc trực tuyến?
   Tốc độ bit 128 kbps được xem là chuẩn đủ tốt, trong khi 192 kbps ngày càng phổ biến để nâng cao chất lượng âm thanh, đặc biệt với các dịch vụ có băng thông tốt hơn.

5. Thách thức lớn nhất của TMĐT âm thanh tại Việt Nam là gì?
   Hạn chế về hạ tầng thanh toán trực tuyến, nhận thức về bản quyền còn thấp, và thiếu các nền tảng TMĐT âm thanh chuyên nghiệp. Điều này làm giảm hiệu quả kinh doanh và phát triển thị trường.

Kết luận

• TMĐT âm thanh tại Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển với tiềm năng lớn nhờ sự gia tăng nhanh chóng người dùng Internet.
• Kỹ thuật nén MP3 là giải pháp công nghệ chủ đạo giúp tối ưu hóa dung lượng và chất lượng âm thanh cho thương mại điện tử.
• Phương thức thanh toán qua SMS và thẻ trả trước phù hợp với thị trường Việt Nam hiện nay, trong khi thanh toán thẻ tín dụng còn hạn chế.
• Việc bảo vệ bản quyền âm nhạc cần được tăng cường thông qua hoàn thiện pháp luật và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Các bước tiếp theo bao gồm phát triển hệ thống thanh toán đa dạng, nâng cao công nghệ nén âm thanh, xây dựng nền tảng TMĐT âm thanh chuyên nghiệp và hoàn thiện khung pháp lý bản quyền.

Hành động ngay hôm nay: Các doanh nghiệp và tổ chức liên quan nên phối hợp triển khai các giải pháp công nghệ và chính sách nhằm thúc đẩy TMĐT âm thanh phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Tính đa dụng của mạng Internet ngày càng đƣợc khẳng định. Internet đã có mặt và tham gia trực tiếp vào hầu hết các mặt của đời sống xã hội. Trên cơ sở của Internet đã hình thành một nền thƣơng mại mới trên Internet mà ngƣời ta gọi nó là thƣơng mại điện tử. Thƣơng mại điện tử (TMĐT) tạo ra những hình thái mới trong lĩnh vực dịch vụ thƣơng mại; làm thay đổi nhiều tập quán kinh doanh cổ truyền… 1.

Khái quát về thƣơng mại điện tử 1. Thƣơng mại điện tử là gì? Lịch sử phát triển của TMĐT 1. Thƣơng mại điện tử là gì? Thƣơng mại điện tử (Electronic Commerce) là hình thái hoạt động thƣơng mại bằng các phƣơng pháp điện tử; là việc trao đổi thông tin thƣơng mại thông qua các phƣơng tiện công nghệ điện tử mà nói chung là không cần phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của quá trình giao dịch. Các phƣơng tiện điện tử đƣợc sử dụng trong thƣơng mại điện tử là (1) máy điện thoại; (2) máy FAX; (3) truyền hình; (4) các hệ thống thiết bị công nghệ thanh toán điện tử (bao gồm cả mạng giá trị gia tăng); (5) các mạng nội bộ (intranet) và mạng ngoại bộ (extranet); (6) mạng toàn cầu Internet.

Công cụ Internet/Web ngày càng phổ biến, giao dịch thƣơng mại điện tử với nƣớc ngoài hầu nhƣ qua Internet, các mạng nội bộ và ngoại bộ nay cũng sử dụng công nghệ Internet. Các hình thức hoạt động chủ yếu của giao dịch thƣơng mại điện tử là: (1) thƣ điện tử (email), (2) thanh toán điện tử (electronic payment), (3) trao đổi dữ liệu điện tử (electronic data interchange: EDI), (4) giao gửi số hoá các dung liệu (digital delivery of content), tức việc mua bán, trao đổi các sản phẩm mà ngƣời ta cần có nội dung (chính nội dung là hàng hoá), mà không cần tới vật -3- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mang hàng hoá (nhƣ: Phim ảnh, âm nhạc, các chƣơng trình truyền hình, phần mềm máy tính…); (5) bán lẻ hàng hoá hữu hình(retail of tangible goods). Trong các hình thức trên, trao đổi dữ liệu điện tử (dƣới dạng các dữ liệu có cấu trúc) là hình thức chủ yếu. Thƣơng mại điện tử bao gồm bốn loại giao tiếp: (1) ngƣời với ngƣời(qua điện thoại, thƣ điện tử, FAX); (2) ngƣời với máy tính điện tử (qua các mẫu biểu điện tử, qua Web); (3) máy tính điện tử với ngƣời (qua FAX, thƣ điện tử), và;(4) máy tính điện tử với máy tính điện tử (qua trao đổi dữ liệu có cấu trúc, thẻ thông minh, mã vạch).

Trong thƣơng mại điện tử, các bên tham gia, các hình thức hoạt động, các phƣơng tiện kỹ thuật điện tử, và các hình thái giao tiếp kết hợp thành một thể hữu cơ, đồng bộ, mang tính liên thông, liên tác. Lịch sử phát triển của thƣơng mại điện tử Từ khi Tim Berners Lee phát minh ra WWW vào năm 1990, các tổ chức, cá nhân đã tích cực khai thác và phát triển thêm về WWW, trong đó có các doanh nghiệp Mỹ. Các doanh nghiệp nhận thấy WWW giúp họ rất nhiều trong việc trƣng bày, cung cấp, chia sẻ thông tin, liên lạc với các đối tác …một cách nhanh chóng tiện lợi và kinh tế. Từ đó, doanh nghiệp, cá nhân trên toàn cầu đã tích cực khai thác thế mạnh của internet, WWW để phục vụ việc kinh doanh hình thành nên khái niệm thƣơng mại điện tử.

Các khái niệm B2B, B2C, P2P Đôi khi bạn thấy ở đâu đó từ B2B, B2C, P2P v. và có thể bạn chƣa hiểu ý nghĩa của chúng. Trong Thƣơng mại điện tử ngƣời ta phân chia các khái niệm B2B, B2C, P2P. dựa trên việc phân loại những đối tƣợng tƣơng tác mua và bán, cụ thể là: - B2B (Business – to – Business): việc kinh doanh Thƣơng mại điện tử giữa hai nhóm đối tƣợng trong đó ngƣời mua và ngƣời bán đều là doanh nghiệp.

Ví -4- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dụ nhƣ website www.net là nơi mà ngƣời mua và ngƣời bán đều là doanh nghiệp. - B2C (Business – to – Customer): việc kinh doanh Thƣơng mại điện tử giữa hai nhóm đối tƣợng trong đó ngƣời bán là doanh nghiệp và ngƣời mua là cá nhân. Ví dụ nhƣ website siêu thị điện tử (bán lẻ) nhƣ www.com là nơi mà ngƣời mua là cá nhân và ngƣời bán doanh nghiệp. - P2P (Peer – to – Peer): việc kinh doanh Thƣơng mại điện tử giữa hai nhóm đối tƣợng trong đó ngƣời bán và ngƣời mua đều là cá nhân.

Ví dụ nhƣ website siêu thị điện tử (bán lẻ) nhƣ www.com là nơi mà ngƣời mua là cá nhân và ngƣời bán doanh nghiệp. Các cấp độ phát triển của thƣơng mại điện tử Thƣơng mại điện tử phân chia thành nhiều cấp độ phát triển. Xin giới thiệu 2 cách phân chia sau: * Cách phân chia thứ nhất: 6 cấp độ phát triển Thương mại điện tử Cấp độ 1 - Hiện diện trên mạng: doanh nghiệp có website trên mạng. Ở mức độ này, website rất đơn giản, chỉ là cung cấp một thông tin về doanh nghiệp và sản phẩm mà không có các chức năng phức tạp khác.

Cấp độ 2 - Có website chuyên nghiệp: website của doanh nghiệp có cấu trúc phức tạp hơn, có nhiều chức năng tƣơng tác với ngƣời xem, hỗ trợ ngƣời xem, ngƣời xem có thể liên lạc với doanh nghiệp một cách thuận tiện. Cấp độ 3 - Chuẩn bị Thƣơng mại điện tử: doanh nghiệp bắt đầu triển khai bán hàng hay dịch vụ qua mạng. Tuy nhiên, doanh nghiệp chƣa có hệ thống cơ sở dữ liệu nội bộ để phục vụ các giao dịch trên mạng. Các giao dịch còn chậm và không an toàn.

Cấp độ 4 - Áp dụng Thƣơng mại điện tử: website của DN liên kết trực tiếp với dữ liệu trong mạng nội bộ của DN, mọi hoạt động truyền dữ liệu đƣợc tự -5- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động hóa, hạn chế sự can thiệp của con ngƣời và vì thế làm giảm đáng kể chi phí hoạt động và tăng hiệu quả. Cấp độ 5 - Thƣơng mại điện tử không dây: doanh nghiệp áp dụng Thƣơng mại điện tử trên các thiết bị không dây nhƣ điện thoại di động, Palm (máy tính bỏ túi) v.v… sử dụng giao thức truyền không dây WAP (Wireless Application Protocal). Cấp độ 6 - Cả thế giới trong một máy tính: chỉ với một thiết bị điện tử, ngƣời ta có thể truy cập vào một nguồn thông tin khổng lồ, mọi lúc, mọi nơi và mọi loại thông tin (hình ảnh, âm thanh, phim, v.v…) và thực hiện các loại giao dịch. * Cách phân chia thứ hai: 3 cấp độ phát triển Thương mại điện tử Cấp độ 1 - Thƣơng mại thông tin (i-commerce, i=information: thông tin): doanh nghiệp có website trên mạng để cung cấp thông tin về sản phẩm, dịch vụ.

Các hoạt động mua bán vẫn thực hiện theo cách truyền thống. Cấp độ 2 - Thƣơng mại giao dịch (t-commerce, t=transaction: giao dịch): doanh nghiệp cho phép thực hiện giao dịch đặt hàng, mua hàng qua website trên mạng, có thể bao gồm cả thanh toán trực tuyến. Cấp độ 3 - Thƣơng mại tích hợp (c-business, c=colaborating, connecting: tích hợp, kết nối): website của doanh nghiệp liên kết trực tiếp với dữ liệu trong mạng nội bộ của doanh nghiệp, mọi hoạt động truyền dữ liệu đƣợc tự động hóa, hạn chế sự can thiệp của con ngƣời và vì thế làm giảm đáng kể chi phí hoạt động và tăng hiệu quả. Lợi ích cho doanh nghiệp khi tham gia thƣơng mại điện tử - Nắm đƣợc thông tin phong phú về kinh tế thƣong mại.

- Giảm chi phí sản xuất: trƣớc hết là chi phí văn phòng, các văn phòng không giấy tờ chiếm diện tích nhỏ hơn rất nhiều, chi phí tìm kiếm chuyển giao tài liệu giảm nhiều lần(trong đó khâu in ân gần nhƣ bỏ hẳn), theo số liệu của -6- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hãng General Electricity của Mỹ, tiết kiệm trên hƣớng này đạt tới 30%. Điều quan trọng hơn là các nhân viên có năng lực đƣợc giải phóng khỏi nhiều công đoạn sự vụ có thể tập trung vào nghiên cứu phát triển, sẽ đƣa đến những lợi ích to lớn lâu dài, nếu nhìn nhận vấn đề từ góc độ chiến lƣợc. - Giảm chi phí bán hàng và tiếp thị: Bằng phƣơng tiện Internet/Web, một nhân viên bán hàng có thể giao dịch đƣợc với nhiều khách hàng, ca ta lô điện tử trên Web phong phú hơn nhiều và thƣơng xuyên cập nhật so với ca ta lô in ấn chỉ có khuân khổ giới hạn và luôn luôn lỗi thời. - Giảm chi phí giao dịch: Thƣơng mại điện tử qua Internet/ Web giúp ngƣời tiêu thụ và doanh nghiệp giảm đáng kể thời gianvà chi phí giao dịch.

- Thiết lập và củng cố quan hệ đối tác. - Tạo điều kiện sớm tiếp cận “Kinh tế số hoá”. Thanh toán điện tử trực tuyến 1. Mô hình thanh toán qua mạng trên thế giới Thanh toán trực tuyến trên Internet đã có từ những năm đầu của thập kỷ 90, bắt đầu với việc bán pizza qua mạng Internet.

(Hobbes' Internet Timeline v1.html) Đại đa số các thanh toán quốc tế đƣợc thực hiện thông qua thẻ tín dụng (credit card). Ngoài ra, còn có nhiều phƣơng thức thanh toán khác nhƣ Paypal, TradEnable, eCharge Phone, Mondex, Internet Cash , eGold, SMS, bank transfer, thẻ trả trƣớc, coupons … Thẻ tín dụng là loại thẻ Visa, MasterCard… có tính quốc tế, chủ thể có thể dùng đƣợc trên toàn cầu. Tên gọi là tín dụng vì chủ thẻ dùng trƣớc tiền của ngân hàng để chi trả, đến cuối tháng chủ thẻ mới thanh toán lại cho ngân hàng. Trên thẻ có các thông số sau: Hình chủ sở hữu thẻ, họ và tên chủ sở hữu thẻ, số thẻ (Visa Electron và MasterCard đều có 16 chữ số), thời hạn của -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thẻ, mặt sau thẻ có dòng số an toàn (security code) tối thiểu là ba chữ số, và một số thông số khác cùng với các chip điện tử hoặc vạch từ (Magnetic stripe).

Chủ thẻ cũng đƣợc cung cấp PIN code (Personal Information Number – mã số cá nhân) để khi rút tiền từ máy, chủ thẻ phải nhập đúng PIN code này thì máy mới xử lý yêu cầu rút tiền. Trong thanh toán trực tuyến, chủ sở hữu thẻ không cần quét thẻ cũng nhƣ không cần cung cấp thông tin về PIN code. Vậy làm sao để đảm bảo an toàn cho chủ thẻ không bị ngƣời khác sử dụng trái phép thẻ của mình? Một thông số khác có thể đƣợc sử dụng bổ sung: thông tin về địa chỉ nhận hoá đơn thanh toán việc sử dụng thẻ do ngân hàng gửi cho chủ thẻ. Những thông tin về thẻ tín dụng ngƣời mua phải khai báo khi thực hiện việc mua qua mạng bao gồm: - Số thẻ (16 chữ số đƣợc in trên mặt trƣớc của thẻ).

- Họ tên chủ sở hữu in trên thẻ.