Nghiên cứu sự lưu hành của các týp huyết thanh và tính nhạy cảm kháng sinh của phế cầu gây viêm đường hô hấp cấp ở trẻ em

• Tác giả: Lê Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thu Hường
• Trường học: Trường đại học khoa học tự nhiên
• Chuyên ngành: Sinh học thực nghiệm
• Đề tài: Nghiên cứu sự lƣu hành của các týp huyết thanh và tính nhạy cảm kháng sinh của các chủng phế cầu gây viêm đƣờng hô hấp cấp ở trẻ em nhập viện tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Viêm đường hô hấp cấp tính (Acute Respiratory Infection-ARI)
• 1.2. Tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp ở trẻ em dưới 5 tuổi
• 1.3. Căn nguyên gây nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em dưới 5 tuổi
• 1.4. Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae)
• 1.5. Đặc điểm vi sinh, nuôi cấy và định danh phế cầu khuẩn
• 1.6. Đặc điểm dịch tễ học và phân bố týp huyết thanh của phế cầu khuẩn
• 1.7. Các thành phần bề mặt của Streptococcus pneumoniae
• 1.8. Các yếu tố độc lực của phế cầu khuẩn
• 1.9. Sự cư trú và gây bệnh của Streptococcus pneumoniae
• 1.10. Sự thay thế týp huyết thanh của Streptococcus pneumoniae
• 1.11. Tính kháng kháng sinh của Streptococcus pneumoniae
• 1.12. Mối liên hệ giữa týp huyết thanh và sự kháng kháng sinh của Streptococcus pneumoniae
• 1.13. Vắc xin phế cầu
• 1.14. Vắc xin cộng hợp polysaccharide (Polysaccharide conjugate vaccines)
• 1.15. Các kháng nguyên vắc xin mới trong tương lai
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Hóa chất, sinh phẩm và trang thiết bị
• 2.5. Các phương pháp tiến hành
• 2.6. Phương pháp thu thập mẫu dịch tỵ hầu
• 2.7. Phương pháp nuôi cấy phân lập Streptococcus pneumoniae
• 2.8. Phương pháp tách chiết ADN
• 2.9. Phương pháp sàng lọc phế cầu khuẩn bằng PCR đa mồi
• 2.10. Phương pháp định týp huyết thanh phế cầu bằng PCR đa mồi
• 2.11. Xác định nồng độ kháng sinh tối thiểu ức chế vi khuẩn (MIC)
• 2.12. Xử lý và phân tích số liệu
• 2.13. Các biến số nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Kết quả xác định tỷ lệ mang Streptococcus pneumoniae ở trẻ em mắc ARI
• 3.2. Kết quả thu thập mẫu và đặc điểm cơ bản của những ca trẻ mắc ARI
• 3.3. Kết quả nuôi cấy định danh Streptococcus pneumoniae
• 3.4. Kết quả sàng lọc phế cầu bằng PCR đa mồi
• 3.5. Kết quả xác định sự phân bố týp huyết thanh của phế cầu
• 3.6. Kết quả xác định nồng độ kháng sinh tối thiểu ức chế vi khuẩn (MIC)
• 3.7. Kết quả tổng quát về mức độ nhạy cảm kháng sinh của phế cầu
• 3.8. Kết quả mức độ nhạy cảm kháng sinh của phế cầu theo týp huyết thanh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu týp huyết thanh và kháng sinh phế cầu

Nghiên cứu týp huyết thanh và kháng sinh phế cầu là một lĩnh vực quan trọng trong y học, đặc biệt là trong việc điều trị viêm đường hô hấp ở trẻ em. Viêm đường hô hấp cấp tính (ARI) là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 20% ca tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi liên quan đến ARI, trong đó phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) đóng vai trò chủ yếu. Nghiên cứu này nhằm xác định sự lưu hành của các týp huyết thanh và tính nhạy cảm kháng sinh của phế cầu khuẩn gây viêm đường hô hấp ở trẻ em nhập viện tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa.

1.1. Tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp ở trẻ em

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ em. Theo thống kê, hàng năm có khoảng 150 triệu trẻ em mắc viêm phổi, trong đó 2 triệu trẻ em tử vong. Tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm trùng do phế cầu khuẩn ước tính là 48,7 ca trên 100.000 trẻ. Các nghiên cứu cho thấy phế cầu khuẩn là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi và viêm màng não ở trẻ em.

1.2. Đặc điểm của phế cầu khuẩn và tác động của nó

Phế cầu khuẩn có nhiều týp huyết thanh khác nhau, trong đó các týp 14, 19 và 23 là phổ biến nhất ở trẻ em. Những týp này có khả năng gây bệnh cao và thường kháng lại nhiều loại kháng sinh. Việc xác định týp huyết thanh và tính nhạy cảm kháng sinh của phế cầu khuẩn là rất cần thiết để có phương pháp điều trị hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị viêm đường hô hấp ở trẻ em

Việc điều trị viêm đường hô hấp ở trẻ em gặp nhiều thách thức do sự kháng thuốc ngày càng gia tăng của phế cầu khuẩn. Các chủng phế cầu kháng thuốc làm cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều trẻ em nhập viện do viêm phổi có chủng phế cầu kháng thuốc, điều này đòi hỏi các bác sĩ phải có chiến lược điều trị hợp lý.

2.1. Tình trạng kháng thuốc của phế cầu khuẩn

Kháng thuốc là một vấn đề nghiêm trọng trong điều trị viêm đường hô hấp. Nhiều chủng phế cầu đã phát triển khả năng kháng lại các loại kháng sinh phổ biến như penicillin và erythromycin. Điều này làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ biến chứng cho bệnh nhân.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự kháng thuốc

Sự kháng thuốc của phế cầu khuẩn có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm điều kiện sống, chế độ dinh dưỡng và việc sử dụng kháng sinh không hợp lý. Việc lạm dụng kháng sinh trong điều trị viêm đường hô hấp có thể dẫn đến sự phát triển của các chủng kháng thuốc.

III. Phương pháp nghiên cứu týp huyết thanh phế cầu khuẩn

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hiện đại để xác định týp huyết thanh và tính nhạy cảm kháng sinh của phế cầu khuẩn. Các mẫu dịch tỵ hầu được thu thập từ trẻ em nhập viện và được phân lập để xác định sự hiện diện của phế cầu khuẩn. Phương pháp PCR đa mồi được áp dụng để xác định týp huyết thanh một cách chính xác.

3.1. Quy trình thu thập mẫu và phân lập phế cầu khuẩn

Mẫu dịch tỵ hầu được thu thập từ trẻ em nhập viện và được nuôi cấy trên môi trường thích hợp để phân lập phế cầu khuẩn. Quy trình này đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phương pháp xác định týp huyết thanh bằng PCR

Phương pháp PCR đa mồi cho phép xác định nhanh chóng và chính xác các týp huyết thanh của phế cầu khuẩn. Kỹ thuật này giúp phát hiện các chủng phế cầu kháng thuốc và hỗ trợ trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

IV. Kết quả nghiên cứu về týp huyết thanh và kháng sinh phế cầu

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mang phế cầu khuẩn ở trẻ em mắc viêm đường hô hấp cấp là khá cao. Các týp huyết thanh phổ biến được xác định bao gồm 14, 19 và 23. Tính nhạy cảm kháng sinh của các chủng phế cầu cũng được đánh giá, cho thấy nhiều chủng kháng lại các loại kháng sinh thông dụng.

4.1. Tỷ lệ mang phế cầu khuẩn ở trẻ em

Nghiên cứu xác định tỷ lệ mang phế cầu khuẩn ở trẻ em nhập viện là 49,4%. Điều này cho thấy phế cầu khuẩn là một trong những tác nhân chính gây viêm đường hô hấp cấp ở trẻ em.

4.2. Tính nhạy cảm kháng sinh của phế cầu khuẩn

Kết quả cho thấy nhiều chủng phế cầu kháng lại penicillin và erythromycin, điều này làm cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn. Việc theo dõi tính nhạy cảm kháng sinh là rất cần thiết để điều chỉnh phác đồ điều trị.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu về týp huyết thanh và kháng sinh phế cầu khuẩn là rất cần thiết để cải thiện hiệu quả điều trị viêm đường hô hấp ở trẻ em. Việc xác định các týp huyết thanh phổ biến và tính nhạy cảm kháng sinh sẽ giúp các bác sĩ có phương pháp điều trị hợp lý hơn. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để theo dõi sự thay đổi của các chủng phế cầu và tính kháng thuốc.

5.1. Tầm quan trọng của việc theo dõi týp huyết thanh

Theo dõi sự lưu hành của các týp huyết thanh phế cầu khuẩn là rất quan trọng để có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Điều này giúp giảm tỷ lệ mắc và tử vong do viêm đường hô hấp ở trẻ em.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần có các nghiên cứu dài hạn để theo dõi sự thay đổi của các chủng phế cầu và tính kháng thuốc. Việc phát triển các vắc xin mới và cải thiện các phương pháp điều trị cũng là những hướng nghiên cứu quan trọng trong tương lai.