ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN NGUYEÃN THÒ THANH MAI TÖØ GOÁC HAÙN TRONG TRUYEÄN KIEÀU LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC NGÖÕ VAÊN CHUYEÂN NGAØNH: NGOÂN NGÖÕ HOÏC SO SAÙNH MAÕ SOÁ:5.27 NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC:PGS HOÀ LEÂ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH NAÊM 2006 1 MUÏC LUÏC DAÃN NHAÄP 01.Lyù do choïn ñeà taøi vaø muïc ñích nghieân cöùu 02. Lòch söû vaán ñeà 03. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu 04. Phöông phaùp nghieân cöùu vaø nguoàn ngöõ lieäu 05.
YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi 06. Boá cuïc luaän vaên Chöông moät: SÖÏ DU NHAÄP TÖØ NGÖÕ GOÁC HAÙN VAØO TIEÁNG VIEÄT 1. Töø goác Haùn xeùt theo hai phöông dieän, quaù trình hình thaønh vaø hình thöùc caáu taïo 1. Xeùt theo phöông dieän quaù trình hình thaønh.2 Tieáng Vieät tröôùc khi coù söï du nhaäp töø tieáng Haùn 2 .Töø tieáng Haùn töøng böôùc du nhaäp vaøo tieáng Vieät 1.
Nhöõng böôùc tieáp xuùc ñaàu tieân cuûa tieáng Vieät vôùi tieáng Haùn 1.2 Chính saùch truyeàn baù tieáng Haùn vaø vaên hoaù Haùn trong thôøi kyø töø naêm 50 ñeán naêm 938 1.3 Chính saùch duøng tieáng Haùn laøm ngoân ngöõ ngoaïi giao 3. Vaên chöông chöõ Noâm ñoàng haønh cuøng vaên chöông chöõ Haùn 1. Thô chöõ Noâm cuûa Nguyeãn Traõi 1. Thô Noâm cuûa Leâ Thaùnh Toâng 1.
Thô Noâm töø theá kyû 16 ñeán theá kyû 19 4. Khaùi nieäm töø goác Haùn 2 5. Xeùt theo phöông dieän hình thöùc caáu taïo.1Nhöõng ñieåm töø goác Haùn coù hình thöùc caáu taïo truøng vôùi töø tieáng Vieät noùi chung.2 Töø goác Haùn cuõng coù töø ñôn tieát 1.3 Töø goác Haùn cuõng coù töø gheùp thöïc do nhöõng yeáu toá coù nghóa roõ raøng( voán laø töø ñôn ñôn tieát) gheùp thaønh.4 Töø goác Haùn cuõng coù töø gheùp hoãn hôïp 1.5 Nhöõng ñieåm töø goác Haùn khoâng coù hình thöùc caáu taïo nhö töø tieáng Vieät noùi chung 6. Töø goác Haùn khoâng coù hình thöùc caáu taïo cuûa töø ñôn ñôn tieát laép laùy.1 Töø goác Haùn khoâng coù hình thöùc caáu taïo cuûa töø ñôn ña tieát khoâng laép laùy.2 Töø goác Haùn khoâng coù hình thöùc caáu taïo töø gheùp laép laùy.
Chöông hai: TÖØ ÑÔN GOÁC HAÙN TRONG TRUYEÄN KIEÀU 2. Töø ñôn goác Haùn 2.1 Töø ñôn goác Haùn ñöôïc ñoïc theo aâm tieàn Haùn Vieät(töø ñôn Haùn Vieät coå) 2.2 Moâ thöùc ñoái öùng giöõa aâm Haùn Vieät coå vaø aâm Haùn Vieät 2.2 Töø ñôn goác Haùn ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät(töø ñôn Haùn Vieät) 2.2 Phaân tích cuï theå 2.3 Töø ñôn goác Haùn ñöôïc ñoïc theo aâm haäu Haùn Vieät(töø ñôn Haùn Vieät Vieät hoaù) 3 2.2 Phaân tích cuï theå 2.3 Nhaän xeùt Chöông ba: TÖØ GHEÙP GOÁC HAÙN TRONG TRUYEÄN KIEÀU 3. Töø gheùp goác Haùn 3. Töø toá Haùn Vieät + Töø toá Haùn Vieät(töø gheùp Haùn Vieät) 3.2 Phaân tích cuï theå 3.2 Töø toá Haùn Vieät + Töø toá haäu Haùn Vieät(töø gheùp goác Haùn moät boä phaän ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät, boä phaän coøn laïi ñoïc theo aâm Haùn Vieät Vieät hoaù) 3.2 Phaân tích cuï theå 3.3 Töø toá haäu Haùn Vieät + Töø toá haäu Haùn Vieät(töø gheùp goác Haùn ñeàu ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät Vieät hoaù) 3.4 Töø toá Haùn Vieät + Töø toá tieàn Haùn Vieät(töø gheùp goác Haùn coù moät boä phaän ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät, boä phaän coøn laïi ñoïc theo aâm Haùn Vieät coå) 3.2 Phaân tích cuï theå 3.5 Töø toá tieàn Haùn Vieät + Töø toá haäu haùn Vieät( töø gheùp goác Haùn coù moät boä phaän ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät Vieät hoaù, boä phaän coøn laïi ñoïc theo aâm Haùn Vieät coå) 3.2 Phaân tích cuï theå 3.6 Töø toá tieàn Haùn Vieät + töø toá tieàn Haùn Vieät(töø gheùp goác Haùn ñöôïc ñoïc theo aâm Haùn Vieät coå) 3.2 Phaân tích cuï theå 3.3 Nhaän xeùt KEÁT LUAÄN TAØI LIEÄU THAM KHAÛO Phuï luïc coøn cung caáp 394 trang (coù quyeån rieâng keøm theo) 5 DAÃN NHAÄP 0.
LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Vieät Nam vaø Trung Hoa coù quan heä raát laâu ñôøi. Töø hôn 2000 naêm tröôùc, tieáng Vieät ñaõ tieáp xuùc vôùi tieáng Haùn vaø söï tieáp xuùc aáy vaãn lieân tuïc tieáp dieãn qua caùc thôøi ñaïi cho ñeán ngaøy nay. Tieáng Haùn ñaõ ñeå laïi nhieàu daáu veát vaø aûnh höôûng trong tieáng Vieät vaø tieáng Vieät cuõng coù nhöõng kieåu tieáp nhaän vaø Vieät hoaù töø tieáng Haùn ( töùc laø töø goác Haùn) raát saùng taïo vaø ña daïng. Trong ñoù Truyeän Kieàu cuûa Nguyeãn Du laø moät ví duï cho tính ña daïng vaø saùng taïo ñoù.
Trong Truyeän Kieàu coù raát nhieàu töø goác Haùn. Töø goác Haùn goàm coù töø ñôn vaø töø gheùp töø ñôn goác Haùn laïi goàm coù : Töø HaùnVieät, töø HaùnVieät Vieät hoaù, töø HaùnVieät coå .Töø goác Haùn do töø toá Haùn Vieät töø toá Haùn Vieät Vieät hoaù töø toá Haùn Vieät coå maø thaønh. Trong luaän vaên naøy chuùng toâi nghieân cöùu taát caû nhöõng töø goác Haùn aáy trong Truyeän Kieàu. Cho ñeán nay caùc tieåu loaïi aáy cuûa töø goác Haùn vaãn chöa ñöôïc nghieân cöùu ñaày ñuû.
Caùc coâng trình tröôùc ñaây chæ chuù yù nhieàu ñeán töø Haùn Vieät vaø phaàn naøo ñeán töø Haùn Vieät coå. Caùc tieåu loaïi töø goác Haùn coøn laïi haàu nhö bò boû troáng vieäc khaûo saùt toaøn dieän caùc loaïi töø goác Haùn trong moät taùc phaåm vaên hoïc nhö Truyeän Kieàu cuõng chöa ñöôïc tieán haønh. 6 Ñoù laø lyù do thöù nhaát cuûa vieäc choïn ñeà taøi cho luaän vaên. Ñoàng thôøi, chuùng toâi thieát nghó raèng, baèng caùch nghieân cöùu ñeà taøi naøy, coù theå thaáy ñöôïc roõ hôn nhöõng daáu aán Vieät hoaù töø tieáng Haùn maø toå tieân ta ñaõ ñeå laïi treân con ñöôøng taïo laäp vaên hoaù daân toäc.
Keát quaû nghieân cöùu naøy seõ goùp phaàn taïo theâm caên cöù khoa hoïc cho vieäc söû duïng chính xaùc hôn töø goác Haùn. Ñoù laø lyù do thöù hai cuûa vieäc choïn ñeà taøi naøy. Muïc ñích cuûa luaän vaên laø khaûo saùt, phaân loaïi, thoáng keâ, vaø tieáp ñoù phaân tích ñaùnh giaù taát caû caùc töø goác Haùn trong Truyeän Kieàu theo caùc tieâu chí ngöõ aâm, ngöõ nghóa, ngöõ phaùp .LÒCH SÖÛ VAÁN ÑEÀ Truyeän Kieàu laø moät tuyeät taùc vaên hoïc ñaõ ñöôïc dòch sang nhieàu ngoân ngöõ khaùc nhau nhö : Anh, Phaùp, Nhaät, Haøn, Taây Ban Nha, Thaùi v. Chính ñieàu ñoù ñaõ laøm taêng theâm söùc soáng cuûa Truyeän Kieàu.
Söùc soáng ñoù gaén lieàn vôùi söï haáp daãn cuûa ngoân ngöõ taùc phaåm. Ngoân ngöõ Truyeän Kieàu laø söï keát hôïp heát söùc nhuaàn nhuyeãn vaø tinh teá giöõa ngoân ngöõ baùc hoïc vaø ngoân ngöõ bình daân. Trong taùc phaåm coù khoâng ít töø goác Haùn vaø ñieån coá ñöôïc ñaët trong nhöõng ngöõ caûnh hôïp lyù vaø taát caû ñeàu ñöôïc dieãn ñaït moät caùch linh hoaït, tinh teá raát coù taùc duïng haáp daãn ngöôøi ñoïc. Maët khaùc, trong Truyeän Kieàu, Nguyeãn Du ñaõ söû duïng töø goác Haùn moät caùch tinh teá vaø choïn loïc.
Cuøng vôùi söï noåi tieáng cuûa Truyeän Kieàu, nhieàu ngöôøi nghieân cöùu ngoân ngöõ , vaên hoïc,v v v …. trong Truyeän Kieàu nhö: 7 1.Nguyeãn Khaéc Baûo[34], Tìm laïi nghóa cuûa töø traân troïng trong Truyeän Kieàu, Taùc giaû ñaõ giaûi thích vaø tìm laïi yù nghóa cuûa töø traân troïng trong Truyeän Kieàu moät caùch töông ñoái roõ nghóa cuûa töø traân troïng. Nguyeãn Taøi Caån [22], Chöõ Huyù trong hai baûn Kieàu Noâm naêm1871, naêm 1872, Taùc giaû ñaõ so saùnh hai baûn Kieàu Noâm naêm 1871, naêm 1872 baûn khoâng Kieâng Huyù Töï Ñöùc cuûa ba chöõ Thì, Hoàng, Nhaäm, ñeàu khaùc bình thöôøng. OÂng ñaõ chöùng minh vieäc khoâng kî Huyù ñeàu coù theå giaûi thích.Voõ Thò Ngoïc Hoa[62], Töø ngöõ Haùn Vieät trong quoác aâm thi taäp Truyeän Kieàu vaø Luïc Vaân Tieân.
Taùc giaû ñaõ thoáng keâ ñöôïc taàn soá xuaát hieän töø ñôn Haùn Vieät trong Truyeän Kieàu.Phaïm Ñan Queá[51], Truyeän Kieàu treân baùo chöông theá kyû XX. Taùc giaû ñaõ thoáng keâ taát caû caùc nhaø nghieân cöùu veà Truyeän Kieàu töø tröôùc cho ñeán naêm 2003, Ñeå nhaèm muïc ñích cho caùc nhaø nghieân cöùu ñaõ bieát nhöõng taùc giaû naøo nghieân cöùu veà vaán ñeà gì trong Truyeän Kieàu. Nguyeãn Thanh Beàn [28 ], Nhìn laïi nhöõng quan ñieåm khaùc nhau veà Truyeän Kieàu, Taùc giaû ñaõ söu taàm caùc quan ñieåm cuûa caùc nhaø nghieân cöùu veà Truyeän Kieàu, Thöù nhaát laø quan ñieåm ñaïo ñöùc luaân lyù, thöù hai quan ñieåm ñònh meänh, thöù ba quan ñieåm vaên chöông thuaàn tuyù,Ngoaøi ra coøn coù quan ñieåm khaùc: quan ñieåm tình thöông chung chung, nhaân ñaïo tröøu töôïng, quan ñieåm hieän sinh. Vuõ Vaên Kính [63], Treân ñöôøng ñi tìm nguyeân taùc Truyeän Kieàu, taùc giaû ñaõ moâ taû boán baûn Kieàu Noâm, baûn Noâm Quaùn Vaên Ñöôøng (baûn A), baûn Noâm Kieàu Oaûnh Maäu(baûn B), baûn Noâm Duy Minh Thò (baûn C), baûn 8 Noâm Öng Gia(baûn D), Tìm ra dò bieät giöõa caùc baûn Noâm, sau ñoù nhaän xeùt veà chöõ Noâm trong boán baûn Noâm trong Truyeän Kieàu.Nguyeãn Böûu Sôn [19], Vaán ñeà Töø Haûi trong Truyeän Kieàu.
Taùc giaû ñaõ so saùnh ñöôïc Töø Haûi trong lòch söû Trung Quoác vaø Töø Haûi trong Truyeän Kieàu cuûa Nguyeãn Du, Töø Haûi trong lòch söû ñeán Töø Haûi trong vaên hoïc Trung Quoác, Töø Haûi chính laø theå hieän khaùt voïng coâng baèng vaø töï do cuûa Nguyeãn Du. Ngoaøi ra coù hai coâng trình maø luaän vaên chuù yù nhieàu nhaát ñoù laø :Nguyeãn Taøi Caån, Leâ Ñình Khaån. Leâ Ñình Khaån [17 ], Töø vöïng goác Haùn trong tieáng Vieät, taùc giaû ñaõ tìm ra ñöôïc tieáng vaø töø ñôn goác Haùn caùch thöùc Vieät hoaù, Töø gheùp goác Haùn vaø caùch thöùc Vieät hoaù, Ngöõ coá ñònh goác Haùn vaø caùch thöùc Vieät hoaù, Hö töø goác Haùn vaø caùch thöùc Vieät hoaù. Nguyeãn taøi Caån [21], Moät vaøi nhaän xeùt theâm ruùt ra töø caùch ñoïc coå Haùn Vieät, Taùc giaû ñaõ neâu leân ñöôïc caùch ñoïc Haùn Vieät trong Vaän Boä Ca, ñeà caäp ñeán hai Vaän Boä Teá, so saùnh hai caùch ñoïc ôû coå Haùn Vieät, Haùn Vieät, töø ñoù ta coù theå thaáy ñöôïc Chi boä thanh ñieäu.
Qua khaûo saùt haàu heát caùc taøi lieäu maø chuùng toâi tieáp xuùc ñöôïc, chuùng toâi thaáy vaãn chöa coù coâng trình naøo thoáng keâ, töø goác Haùn trong truyeän Kieàu moät caùch chi tieát; duø trong soá ñoù cuõng coù raát nhieàu coâng trình nghieân cöùu hoaëc tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp veà Truyeän Kieàu treân caùc bình dieän nhö : vaên hoïc, trieát hoïc, xaõ hoäi hoïc, taâm lyù hoïc, giaùo duïc hoïc, töø ngöõ Haùn Vieät. 9 Chính vì vaäy trong noäi dung cuûa ñeà taøi naøy, chuùng toâi chæ mong höôùng vaøo vieäc nghieân cöùu töø goác Haùn trong Truyeän Kieàu maø thoâi. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU 1. Ñoái töôïng nghieân cöùu Trong Truyeän Kieàu, coù nhöõng töø maø töø tröôùc ñeán nay ñaõ coù nhieàu nhaø nghieân cöùu cho laø coù nguoàn goác töø chöõ Haùn.
Töông öùng vaø coù nghóa gioáng nhö nghóa cuûa chöõ Haùn aáy. Nhöõng töø aáy laø nhöõng töø goác Haùn. 1)Tröôùc heát, ñoù laø nhöõng töø phieân aâm theo aâm Haùn Vieät vaø coù chöõ Haùn töông öùng.