Tìm hiểu tính mạch lạc của đoạn văn trong tiếng Anh và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh tìm hiểu tính mạch lạc của đoạn văn trên cứ liệu tiếng anh và tiếng việt, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Trương Hoàng Lan
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Thế Quế
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lý luận Ngôn ngữ
• Đề tài: Tìm hiểu tính mạch lạc của đoạn văn (trên cứ liệu tiếng Anh và tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. VĂN BẢN VÀ NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN
• 1.1.1. Định nghĩa văn bản
• 1.1.2. Khái niệm mạch lạc trong văn bản
• 1.2. Đặc trưng chung của văn bản
• 1.3. Các kiểu tổ chức văn bản
• 1.4. Tính mạch lạc trong văn bản
• 1.4.1. Khái niệm mạch lạc trong văn bản
• 1.4.2. Mạch lạc thời gian gần đây
• 1.4.3. Các hình thức của mạch lạc: liên kết hình thức và liên kết nội dung
• 1.4.3.1. Liên kết hình thức
• 1.4.3.2. Liên kết nội dung

Tóm tắt

I. Tổng quan về tính mạch lạc trong văn bản tiếng Anh và tiếng Việt

Tính mạch lạc là một yếu tố quan trọng trong việc hình thành văn bản. Nó không chỉ đảm bảo rằng các ý tưởng trong văn bản được kết nối một cách hợp lý mà còn giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu nội dung. Trong nghiên cứu này, tính mạch lạc sẽ được phân tích qua hai ngôn ngữ chính là tiếng Anh và tiếng Việt, từ đó chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách tổ chức văn bản của hai ngôn ngữ này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tính mạch lạc trong văn bản

Tính mạch lạc trong văn bản được hiểu là sự liên kết chặt chẽ giữa các ý tưởng, giúp tạo ra một tổng thể thống nhất. Theo David Nunan, mạch lạc là khả năng mà một văn bản được tiếp nhận như một thể thống nhất, không chỉ là một tập hợp các câu rời rạc. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc viết văn bản học thuật, nơi mà sự rõ ràng và logic là cần thiết.

1.2. Lịch sử nghiên cứu về tính mạch lạc

Nghiên cứu về tính mạch lạc đã có từ lâu, với nhiều công trình nổi bật từ các nhà ngôn ngữ học như Halliday & Hassan và Widdowson. Ở Việt Nam, các nghiên cứu của Diệp Quang Ban và Nguyễn Thị Thìn đã đóng góp quan trọng vào việc hiểu rõ hơn về mạch lạc trong văn bản tiếng Việt.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nghiên cứu tính mạch lạc

Mặc dù tính mạch lạc là một yếu tố quan trọng, nhưng việc nghiên cứu và giảng dạy về nó vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự khác biệt trong cách tổ chức văn bản giữa tiếng Anh và tiếng Việt, điều này có thể dẫn đến những khó khăn cho người học ngoại ngữ.

2.1. Những khó khăn trong việc viết văn bản tiếng Anh

Người học tiếng Anh thường gặp khó khăn trong việc tổ chức ý tưởng một cách mạch lạc. Các lỗi phổ biến bao gồm việc thiếu sự liên kết giữa các câu và đoạn văn, dẫn đến việc người đọc khó hiểu nội dung. Điều này đặc biệt đúng với sinh viên Việt Nam, những người thường bị ảnh hưởng bởi cấu trúc ngôn ngữ mẹ đẻ.

2.2. Sự khác biệt trong cách tổ chức văn bản giữa hai ngôn ngữ

Tiếng Anh và tiếng Việt có những quy tắc khác nhau về cách tổ chức văn bản. Trong khi tiếng Anh thường yêu cầu một cấu trúc rõ ràng và logic, tiếng Việt có thể linh hoạt hơn trong việc sắp xếp ý tưởng. Sự khác biệt này có thể gây khó khăn cho người học khi viết văn bản trong ngôn ngữ thứ hai.

III. Phương pháp nghiên cứu tính mạch lạc trong văn bản

Để nghiên cứu tính mạch lạc, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm phân tích đối chiếu giữa văn bản tiếng Anh và tiếng Việt. Phương pháp này giúp xác định những điểm tương đồng và khác biệt trong cách tổ chức văn bản của hai ngôn ngữ.

3.1. Phân tích đối chiếu giữa tiếng Anh và tiếng Việt

Phân tích đối chiếu cho phép nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tính mạch lạc trong văn bản. Bằng cách so sánh các đoạn văn mẫu, có thể xác định được những lỗi phổ biến mà người học gặp phải khi viết văn bản tiếng Anh.

3.2. Các phương pháp giảng dạy để cải thiện tính mạch lạc

Giáo viên có thể áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau để giúp sinh viên cải thiện kỹ năng viết. Các bài tập thực hành, hướng dẫn cụ thể về cách tổ chức ý tưởng và sử dụng các từ liên kết là những cách hiệu quả để nâng cao tính mạch lạc trong văn bản.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tính mạch lạc

Nghiên cứu về tính mạch lạc không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy tiếng Anh. Kết quả nghiên cứu có thể giúp giáo viên thiết kế các chương trình giảng dạy hiệu quả hơn, từ đó nâng cao khả năng viết của sinh viên.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải thiện tính mạch lạc trong văn bản có thể dẫn đến sự tiến bộ rõ rệt trong kỹ năng viết của sinh viên. Những sinh viên được hướng dẫn cụ thể về cách tổ chức ý tưởng thường có kết quả tốt hơn trong các bài viết của họ.

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy tiếng Anh

Giáo viên có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu để phát triển các bài giảng và tài liệu học tập, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách tổ chức văn bản và cải thiện kỹ năng viết của họ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu tính mạch lạc

Tính mạch lạc trong văn bản là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến khả năng giao tiếp của người học ngoại ngữ. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách tổ chức văn bản mà còn mở ra hướng đi mới cho việc giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam.

5.1. Tầm quan trọng của tính mạch lạc trong giáo dục

Tính mạch lạc không chỉ là một yếu tố cần thiết trong việc viết văn bản mà còn là một kỹ năng quan trọng trong giao tiếp hàng ngày. Việc nâng cao nhận thức về tính mạch lạc sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu về tính mạch lạc cần tiếp tục được mở rộng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ hỗ trợ viết và các phương pháp giảng dạy mới nhằm cải thiện kỹ năng viết cho người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.  Đoạn văn “diễn đạt một nội dung nhất định” hoặc “ diễn đạt tương đối trọn một ý”  Đoạn văn phải chặt chẽ về hình thức và nội dung.2 Những yêu cầu chung của đoạn văn 1.1 Đoạn văn phải theo mô hình cấu trúc nhất định Đoạn văn thường được định vị theo mô hình ( lùi đầu dòng và dấu chấm xuống dòng) và gồm có 3 bộ phận chính:  Câu chủ đề  Các câu khai triển  Câu kết Chúng ta sẽ xem xét cụ thể các mô hình đoạn văn tiếng Anh và tiếng Việt ở chương 2. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đoạn văn phải đảm bảo tính mạch lạc Mạch lạc trong đoạn văn ( tiếngAnh và tiếng Việt) phải được thể hiện cụ thể ở sự thống nhất về chủ đề,sự chặt chẽ về logic. Tiểu kết : Văn bản là một sản phẩm của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

Có những lúc thuật ngữ văn bản dùng để chỉ sản phẩm giao tiếp ở cả dạng nói lẫn dạng viết nhưng thường dùng để chỉ dạng viết nhiều hơn.Văn bản thường bao gồm một tập hợp của các câu, có tính trọn vẹn về nội dung, tính hoàn chỉnh về hình thức, có tính liên kết chặt chẽ và hướng đến một chủ đề chung. Một văn bản thường có 5 đặc trưng: yếu tố nội dung, yếu tố cấu trúc, mạch lạc và liên kết, yếu tố chỉ lượng. Các yếu tốt này bổ sung cho nhau tạo thành một văn bản hoàn chỉnh. Mạch lạc trong văn bản là một vấn đề được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, những năm gần đây rất quan tâm, mạch lạc là yếu tố quan trọng quyết định đến sự hình thành văn bản.

Đoạn văn là đơn vị cơ sở cấu thành văn bản, đoạn văn có phải được định vị theo mô hình cấu trúc nhất định (lùi đầu dòng và dấu ngắt ở cuối, gồm có 3 phần chính. Câu chủ đề, các câu khai triển, câu kết. Mạch lạc trong đoạn văn phải được thể hiện rõ ràng về mặt kết cấu, sự thống nhất chặt chẽ về chủ đề và trình tự triển khai nội dung đoạn văn một cách hợp lý. CHƯƠNG 2 TÍNH MẠCH LẠC CỦA ĐOẠN VĂN ( TRÊN CỨ LIỆU TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT) VÀ MỘT SỐ CÁC DẠNG LỖI LÀM CHO ĐOẠN VĂN THIẾU TÍNH MẠCH LẠC 2.1 Mạch lạc là sự thể hiện rõ ràng về mặt kết cấu của đoạn văn 2.1 Khảo sát mô hình kết cấu của đoạn văn: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Vị trí của câu chủ đề Qua khảo sát 70 đoạn văn mẫu tiếng Anh và 70 đoạn văn mẫu tiếng Việt chúng tôi thấy tần số xuất hiện của câu chủ đề ở 3 vị trí:  Câu chủ đề đứng đầu đoạn văn.

 Câu chủ đề đứng giữa đoạn văn.  Câu chủ đề đứng cuối đoạn văn. Loại hình Sự xuất Sự xuất Sự xuất Sự xuất Tổng số đoạn văn hiện của hiện của hiện của hiện của đoạn văn khảo sát câu chủ đề câu chủ đề câu chủ đề câu chủ đề được khảo đứng ở đứng ở đứng ở đứng ở sát đầu đoạn giữa đoạn đầu và đầu và văn văn cuối đoạn cuối đoạn văn văn Đoạn văn 34(48,6%) 0(0%) 14(20%) 22(31,4%) 70 tiếng Anh Đoạn văn 22(31,4%) 8(11,4%) 12(17,2%) 28(40%) 70 tiếng Việt Bảng 1: Tần số xuất hiện của câu chủ đề ở những vị trí khác nhau trong đoạn văn tiếng Anh và tiếng Việt( số lượng và phần trăm) Nhận xét: _ Tần số xuất hiện của câu chủ đề đứng ở đầu đoạn văn tiếng Anh cao hơn tiếng Việt ( 48,6% đối với 31,4%). - Câu chủ đề trong đoạn văn tiếng Anh xuất hiện ở đầu, cuối đoạn văn, không có trường hợp nào xuất hiện ở giữa trong khi ở đoạn văn tiếng Việt lại xuất hiện ở đầu, giữa và cuối, tần số xuất hiện ở giữa cũng khá cao ( 11,4%).

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Một số ví dụ minh họa về đoạn văn tiếng Anh và tiếng Việt có câu chủ đề ở các vị trí như đã khảo sát ở trên:  Câu chủ đề đứng ở đầu đoạn văn: {2:1} Hurricanes, which are also called cyclone, exert tremendous power. These violent storms are often a hundred miles in diameter and their winds can reach velocities of 75 miles per hour or more.Furthermore, the strong winds and heavy rainfall that accompany them can completely destroy a small town in a couple of hours. The energy that is released by a hurricane in one day exceeds the total energy consumed by human kind throughout the world in one year. ( Alice Oshima& Ann Hogue,1995, trang 26) {2:2} Nhật Ký Trong Tù” canh cánh một tấm lòng nhớ nước.

Chân bước đi trên đất Bắc mà lòng vẫn hướng về Nam, nhớ đồng bào trong cảnh lầm than, có lẽ nhớ cả tiếng khóc của bao nhiêu em bé Việt Nam qua tiếng khóc của một em bé Trung Quốc, nhớ người đồng chí đưa tiễn đến sông, nhớ lá cờ nghĩa đang tung bay phấp phới và nhớ cả trong lúc mơ. ( Hoài Thanh,TVTH,1997,trang 43) ** Câu chủ đề đứng ở giữa đoạn văn Đoạn văn tiếng Anh : không có. Đoạn văn tiếng Việt : {2:3} Đời Kiều là một tấm gương oan khổ,một câu chuyện thê thảm về vận mệnh con người trong xã hội cũ. Dựng lên một con người , một cuộc đời như vậy là một cách Nguyễn Du phát biểu ý kiến của mình trước nhiều vấn đề thời đại.Lời phát biểu ấy trước hết là một tiếng kêu thương, một tiếng kêu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] não nùng, đau đớn , suốt trong quyển truyện không lúc nào không văng vẳng bên tai.

( Hoài Thanh) *** Câu chủ đề đứng ở cuối đoạn văn: {2:4} Albert Einstein, one of the world’s geniues, failed his university entrance examinations on his first attempt.William Faulkner, one of America”s noted writers, never finished college because he could not pass his English courses, Sir Winston Churchill , who is considered one of the masters of the English language language, had to have special tutoring in English during elementary school. These few examples show that failure in school does not always predict failure in life. (Alice Oshima& Ann Hogue ,1995 trang 32) {2:5} Thơ “Nhật Ký Trong Tù” có bài hồn hậu, trong trẻo như thơ dân gian.Lại cũng có bài trang trọng bát ngát như thơ Đường, thơ Tống. Giữ cốt cách Á Đông mà hơi thơ vẫn rất hiện đại.Giản dị, phong phú mà vẫn có phong cách riêng.

“ Nhật Ký Trong Tù” là một tập thơ có nghệ thuật đặc sắc. ( Hoài Thanh) **** Đoạn văn có câu chủ đề vừa đứng đầu, vừa đứng cuối đoạn văn: {2:6} Synonyms, words that have the same basic meaning, do not always have the same emotional meaning.For example, the words “stingy” and “frugal” both mean “ careful with money”. However, to call a person stingy is an insult, while the word frugal has a much more positive LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail], a person wants to be slender but not skinny and aggressive but not pushy.Therefore, you should be careful in choosing words because many so-called synonyms are not really synonymous at all. ( Alice Oshima & Ann Hogue,1995, trang 28) {2:7} Trong xã hội truyện Kiều, đồng tiền đã trở thành một sức mạnh tác quái rất ghê.

Nguyễn Du không phải không nhắc đến tác dụng tốt của đồng tiền. Có tiền Thúc Sinh, Từ Hải mới chuộc được Kiều, Kiều mới cứu được cha và sau này mới báo được ơn cho người này người nọ. Đó là những khi đồng tiền nằm trong tay người tốt. Nhưng chủ yếu Nguyễn Du vẫn nhìn về mặt tác hại.

Cả xã hội chạy theo tiền. ( Hoài Thanh) Nhận xét chung: Câu chủ đề trong đoạn văn tiếng Anh và tiếng Việt thường đứng ở đầu đoạn văn nhưng nó cũng lại có thể đứng ở cuối đoạn văn. Ở một số trường hợp đoạn văn vừa có câu chủ đề ở đầu đoạn mà cũng lại có câu đề ở cuối đoạn như ở các ví dụ {2:6}, {2:7} , trong các tài liệu luyện viết tiếng Anh , các tác giả gọi câu đề trong đoạn văn như thế này là “ sandwich-style” loại câu “ chủ đề kẹp”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Câu chủ đề Câu chủ đề Loại hình câu đề như trên bao giờ câu đề đầu của đoạn của đoạn nêu lên nhận xét chung và câu cuối đoạn nâng lên thành một kết luận.

Theo bảng khảo sát ( 2.1) câu chủ đề đứng ở giữa đoạn văn tiếng Viêt chiếm tỷ lệ 11,4% trong khi đó đối với đoạn văn tiếng Anh thì hầu như không có. Câu đề ở vị trí giữa có tác dụng triển khai đoạn văn.2 Vị trí các câu khai triển: Câu chủ đề là câu quan trọng nhất của đoạn văn nhưng yếu tố cũng không kém phần quan trọng giúp phát triển hỗ trợ cho câu chủ đề đấy chính là câu khai triển ( supporting sentences). Các câu khai triển là những câu làm nhiệm vụ triển khai chi tiết, cụ thể và đầy đủ những nội dung đã được nói đến một cách khái quát. Để đáp ứng thông tin một cách trọn ven các câu khai triển thường phong phú về nội dung đa dạng về hình thức.

Vị trí của các câu khai triển trong đoạn văn phụ thuộc vào vị trí của câu chủ đề. Vì thế, các câu khai triển có các vị trí sau :  Nếu câu chủ đề đứng ở vị trí đầu đoạn văn thì các câu khai triển sẽ được liên tiếp đặt ngay sau câu chủ đề : LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Câu chủ đề (Topic sentence) Câu khai triển (supporting sentence)… Câu kết (concluding sentence) {2:8} It is hard for foreign students wives to be able to make many American friends since most of their husbands go to school full time while they have to stay at home taking care of the children and the house. This situation makes it almost impossible for them to go out often and meet people. Furthermore, most of the foreign wives do not speak English at all when they first come here and this keeps them from having a conversation with an English speaker.

Finally, foreign students usually live in student housing, and generally the American wife will be working. Consequently, the American couple does not have time to socialize and the foreign student wives have very few American friends.Reid,The Process of Composition,1982, trang 23) {2:9} Tình bạn là một trong những tình cảm tốt đẹp của con người. Những lúc chúng ta phải sống trong cảnh vắng vẻ, cô đơn, chúng ta cảm thấy cần có những người bạn thân để trao đổi, giải bày tâm sự. Một người bạn tốt có thể giúp đỡ ta, an ủi ta, khuyến khích ta.

Vì thế, ta cần đến bạn và ta cũng cần cho bạn nữa. ( Trần Thanh Đạm) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.