ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ---------- HUYØNH THÒ THU THUÙY TIEÅU THUYEÁT TREÂN BAÙO NAM KYØ ÑÒA PHAÄN LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC NGÖÕ VAÊN CHUYEÂN NGAØNH: VAÊN HOÏC VIEÄT NAM MAÕ SOÁ: 5.HOÀ CHÍ MINH -2006 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ---------- HUYØNH THÒ THU THUÙY TIEÅU THUYEÁT TREÂN BAÙO NAM KYØ ÑÒA PHAÄN LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC NGÖÕ VAÊN CHUYEÂN NGAØNH: VAÊN HOÏC VIEÄT NAM MAÕ SOÁ: 5.33 NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC TS. NGUYEÃN COÂNG LYÙ TP.HOÀ CHÍ MINH - 2006 QUY ÖÔÙC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT NKÑP: Nam Kyø Ñòa Phaän. [27,74]: Soá danh muïc taøi lieäu tham khaûo, soá trang. [NKÑP,1916,403]: Baùo Nam Kyø Ñòa Phaän, naêm 1916, trang 403.
NXB: Nhaø xuaát baûn. HN: Haø Noäi.HCM: Thaønh phoá Hoà Chí Minh. MUÏC LUÏC Trang MÔÛ ÑAÀU 1. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn.
Lòch söû nghieân cöùu ñeà taøi. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu. Phöông phaùp nghieân cöùu. Ñoùng goùp cuûa luaän vaên.
Keát caáu luaän vaên. 11 CHÖÔNG 1: TUAÀN BAÙO NAM KYØ ÑÒA PHAÄN VAØ TIEÅU THUYEÁT TREÂN NAM KYØ ÑÒA PHAÄN.1 Giôùi thieäu tuaàn baùo Nam Kyø Ñòa Phaän.1 Hình thöùc, khuoân khoå tôø baùo.2 Toân chæ muïc ñích tôø baùo.3 Nhöõng ñeà muïc chính cuûa tôø baùo.2 Quan nieäm veà tieåu thuyeát theá kyû XIX - ñaàu theá kyû XX 23 1.3 Quaù trình phaùt trieån cuûa tieåu thuyeát treân Nam Kyø Ñòa Phaän 27 1.1 Chaëng ñöôøng 1908 ñeán tröôùc 1930 .2 Chaëng ñöôøng 1930 ñeán 1945. 37 CHÖÔNG 2: DIEÄN MAÏO VAØ ÑAËC ÑIEÅM CUÛA TIEÅU THUYEÁT TREÂN NAM KYØ ÑÒA PHAÄN 2.1 Dieän maïo cuûa tieåu thuyeát treân Nam Kyø Ñòa Phaän .1 Ñoaûn thieân tieåu thuyeát.2 Chòu aûnh höôûng cuûa tieåu thuyeát chöông hoài Trung Quoác.2 Veà ñieån coá .3 Veà aâm ñieäu .3 Chòu aûnh höôûng cuûa tieåu thuyeát hieän ñaïi phöông Taây .1 Veà luaân lyù xaõ hoäi .2 Veà vaên chöông.3 Veà ngoân ngöõ .4 Maáy neùt ñaëc tröng veà tieåu thuyeát cuûa caùc nhaø vaên Coâng giaùo treân Nam Kyø Ñòa Phaän. 93 CHÖÔNG 3: GIÔÙI THIEÄU HAI TIEÅU THUYEÁT TIEÂU BIEÅU TREÂN NAM KYØ ÑÒA PHAÄN 3.1 Tieåu thuyeát Cha gieát con cuûa Pheâroâ Nghóa.1 Pheâroâ Nghóa: Vaøi neùt veà tieåu söû vaø taùc phaåm .2 Nhöõng ñaëc ñieåm veà noäi dung cuûa tieåu thuyeát Cha gieát con 97 3.3 Vaøi neùt ñaëc saéc veà ngheä thuaät cuûa tieåu thuyeát Cha gieát con 105 3.2 Tieåu thuyeát Thaàn coâng lyù cuûa Löu Thanh .1 Löu Thanh: Vaøi neùt veà tieåu söû vaø taùc phaåm .2 Nhöõng ñaëc ñieåm veà noäi dung cuûa tieåu thuyeát Thaàn coâng lyù 114 3.3 Vaøi neùt ñaëc saéc veà ngheä thuaät cuûa tieåu thuyeát Thaàn coâng lyù121 Tieåu keát.
129 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 132 PHUÏ LUÏC Phuï luïc 1. YÙ NGHÓA KHOA HOÏC VAØ THÖÏC TIEÃN CUÛA ÑEÀ TAØI 1.1 Böôùc sang ñaàu theá kyû XX, vaên hoïc Vieät Nam ñaõ thöïc söï chuyeån mình. Luùc naøy vaên hoïc daân toäc ñaõ chuyeån sang moät phaïm truø khaùc vaø moät tö duy ngheä thuaät khaùc, maø phaïm truø vaø tö duy ngheä thuaät naøy hoaøn toaøn khaùc vôùi phaïm truø vaø tö duy ngheä thuaät tröôùc ñoù.
Ñaây laø quaù trình hieän ñaïi hoùa vaên hoïc nöôùc nhaø. Quaù trình naøy dieãn ra chöa ñaày nöûa theá kyû nhöng laïi coù moät nhòp ñoä vaø toác ñoä phaùt trieån mau leï, noùi nhö nhaø pheâ bình Vuõ Ngoïc Phan trong Nhaø vaên hieän ñaïi laø “ôû nöôùc ta, moät naêm ñaõ coù theå nhö 30 naêm cuûa ngöôøi” [55]. Neáu ôû giai ñoaïn töø ñaàu theá kyû ñeán naêm 1932 laø chaëng ñöôøng ñaàu tieân coù nhieäm vuï ñaët neàn cho coâng cuoäc hieän ñaïi hoùa vaên hoïc, maø giaùo sö Traàn Ñình Höôïïu goïi laø giai ñoaïn vaên hoïc giao thôøi [28], thì sang chaëng ñöôøng 1932 – 1945 coâng cuoäc hieän ñaïi hoùa vaên hoïc ñaõ phaùt trieån ñeán möùc hoaøn thieän. Nguyeân nhaân saâu xa laø luùc naøy xaõ hoäi Vieät Nam coù nhieàu bieán ñoåi, neân ñaõ daãn ñeán nhöõng bieán ñoåi saâu saéc trong taâm lyù vaø yù thöùc heä.
Maët khaùc, luùc naøy ta ñaõ coù ñieàu kieän vöôït ra ngoaøi khu vöïc ñeå tieáp xuùc vôùi vaên hoùa, vaên minh Phöông Taây, vôùi theá giôùi hieän ñaïi. Taát caû laø tieàn ñeà ñeå cho vaên hoïc chaëng ñöôøng naøy mau choùng thoaùt khoûi heä thoáng thi phaùp trung ñaïi ñeå chuyeån sang moät heä thoáng thi phaùp môùi, vôùi phaïm truø môùi cuøng moät phöông thöùc tö duy ngheä thuaät môùi: tö duy ngheä thuaät hieän ñaïi.2 Giai ñoaïn chuyeån tieáp giao thôøi aáy cuûa vaên hoïc Vieät Nam coù theå noùi laø dieãn ra ñaàu tieân ôû Nam Kyø, maø baùo chí luùc naøy ñoùng vai troø laø “baø ñôõ” cho vaên chöông ñeå caùc theå loaïi vaên hoïc môùi phaùt trieån mau leï. Trong caùc theå loaïi aáy, tröôùc heát phaûi keå ñeán tieåu thuyeát. Neáu nhöõng naêm cuoái theá kyû XIX, nhôø baùo chí maø vaên xuoâi Quoác ngöõ Nam Boä ñaõ ñöôïc hình thaønh roài phaùt trieån vôùi taùc phaåm ñaàu tieân nhö Thaày Lazaro Phieàn cuûa Nguyeãn Troïng Quaûn, nhöõng taùc phaåm cuûa Tröông Vónh Kyù, Huình Tònh Cuûa… thì ñeán ñaàu theá kyû XX thoâng qua baùo chí, caùc theå loaïi vaên hoïc ñaëc bieät laø tieåu thuyeát, ñoaûn thieân tieåu thuyeát ñaõ ñöôïc ñaêng taûi nhieàu treân caùc baùo ôû Nam Kyø luùc baáy giôø.3 Chæ rieâng tôø Nam Kyø Ñòa Phaän (NKÑP) (xuaát baûn naêm 1908 vaø ñình baûn naêm 1945) laø tôø baùo ñaàu tieân cuûa toân giaùo ôû Vieät Nam, cuï theå laø cuûa Coâng giaùo (Thieân chuùa giaùo).
Tuy laø baùo toân giaùo nhöng Nam Kyø Ñòa Phaän laïi coù soá ñoäc giaû ñoâng ñaûo vaøo thôøi ñoù. Xuaát hieän cuøng thôøi vôùi hai tôø baùo Noâng Coå Mín Ñaøm vaø Luïc Tænh Taân Vaên, nhöng laâu nay Nam Kyø Ñòa Phaän ít ñöôïc giôùi nghieân cöùu chuù yù ñeán vaø haàu nhö ñaõ bò boû queân. Thieát nghó, vieäc boû rôi nhöõng ñöùa con tinh thaàn aáy cuûa daân toäc laø moät söï laõng phí. Vì theá, vieäc tìm hieåu nghieân cöùu moät soá tôø baùo giai ñoaïn naøy, ñaëc bieät laø tôø Nam Kyø Ñòa Phaän laø ñieàu caàn thieát caáp baùch, nhaèm boå sung theâm tö lieäu vaøo neàn vaên hoïc Vieät Nam noùi chung vaø tieåu thuyeát Vieät Nam noùi rieâng nhöõng giaù trò môùi meû, ñoàng thôøi giuùp cho ngöôøi ñoïc coù ñieàu kieän thöïc teá ñeå nhìn nhaän laïi vaán ñeà maø luaän vaên ñang tìm hieåu.
Noùi nhö Ñoã Quang Höng trong Lòch söû baùo chí Vieät Nam 1865 – 1945 laø “tôø baùo coâng giaùo thaønh coâng nhaát caû veà noäi dung vaø hình thöùc, khoâng chæ coù giaù trò veà 2 thoâng tin, giaùo duïc coâng giaùo maø coøn coù ñoùng goùp veà ngheä thuaät baùo chí, veà söï phaùt trieån chöõ quoác ngöõ” [30,186]. Ngöôøi vieát choïn ñeà taøi “Tieåu thuyeát treân baùo Nam Kyø Ñòa Phaän” laøm luaän vaên Thaïc só vôùi nieàm mong öôùc laø ít nhieàu seõ goùp theâm moät vaøi yù kieán, moät vaøi tìm toøi nhaët nhaïnh ñeå coù theå nhaän dieän saâu saéc, chính ñaùng hôn veà moät tôø baùo maø gaàn nhö ñaõ bò boû queân. Do vaäy nghieân cöùu ñeà taøi khoâng chæ coù yù nghóa khoa hoïc maø coøn coù yù nghóa thöïc tieãn nöõa, vì ít nhieàu goùp phaàn tìm hieåu ñeå baûo löu, baûo toàn nhöõng thaønh töïu veà theå loaïi tieåu thuyeát Vieät Nam hieän ñaïi, maø baùo chí ôû Nam Kyø laø nôi coù coâng ñaàu tieân ñoùng goùp cho lòch söû vaên hoïc nöôùc nhaø. LÒCH SÖÛ NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI Ñaây laø ñeà taøi raát môùi xöa nay ít coù nhaø nghieân cöùu naøo ñeà caäp ñeán.
Nhöõng taøi lieäu coù lieân quan ñeán tôø baùo Nam Kyø Ñòa Phaän naøy cuõng coøn raûi raùc khaép nôi vaø haàu nhö chöa ñöôïc quan taâm söu taàm vaø nghieân cöùu moät caùch cuï theå. Vì vaäy, trong luaän vaên naøy ngöôøi nghieân cöùu phaûi daønh nhieàu thôøi gian vaø coâng söùc ñeå söu taàm vaø coù höôùng tieáp caän theo nhieàu caùch khaùc nhau, nhaèm tìm ra nhöõng tö lieäu coù giaù trò phuïc vuï cho vieäc nghieân cöùu vaø töø ñoù coù nhöõngï nhaän ñònh, ñaùnh giaù chính xaùc hôn veà giaù trò cuûa tôø baùo naøy. Caùc tôø baùo, caùc tieåu thuyeát cuûa vaên hoïc Nam boä suoát giai ñoaïn chuyeån tieáp töø vaên hoïc coå ñieån sang hieän ñaïi khoâng phaûi laø saûn phaåm cuûa moät neàn vaên hoïc rieâng moät xöù, moät vuøng ñòa phöông naøo, maø ñoù coøn laø saûn phaåm cuûa neàn vaên hoïc daân toäc ñöôïc saûn sinh trong moät hoaøn caûnh ñaëc bieät. Cho neân, vaên hoïc thôøi naøy gaén lieàn vôùi baùo chí ôû nhöõng möùc ñoä khaùc nhau.
Rieâng veà tôø Nam Kyø Ñòa Phaän laø moät tôø baùo Coâng giaùo ít ñöôïc nhaéc ñeán 3 vaø caùi teân cuûa noù haàu nhö cuõng môùi meû ñoái vôùi baïn ñoïc hieän nay. Ñoàng thôøi, baûn thaân tôø baùo naøy cuøng nhöõng tö lieäu vieát veà noù hieän nay cuõng raát hieám vaø khoù tìm. Coù theå neâu ra ñaây moät soá yù kieán cuûa caùc nhaø nghieân cöùu vieát veà tôø baùo nhö sau: Huyønh Vaên Toøng trong cuoán Lòch söû baùo chí Vieät Nam töø khôûi thuûy ñeán 1930 (1973) ôû muïc noùi veà nhöõng tôø baùo khaùc ôû Nam Kyø, oâng cho raèng “Naêm 1883, nhöõng tôø baùo khaùc xuaát hieän ôû Nam Kyø: Tôø Nhaät trình Nam Kyø ñöôïc vieát baèng hai thöù tieáng: Phaùp vaø Vieät, tôø thöù hai laø tôø Nam Kyø Ñòa Phaän, tôø thieân chuùa giaùo coù tính chaát phoå bieán giaùo lyù Thieân Chuùa ôû Vieät Nam” [62,56]. Coù leõ vì söï nhaàm laãn naøy neân naêm 2000 vôùi coâng trình Baùo chí Vieät Nam töø khôûi thuûy ñeán naêm 1945 oâng ñaõ xaùc ñònh laïi thôøi ñieåm ra ñôøi cuûa tôø baùo Nam Kyø Ñòa Phaän vaø daønh moät muïc nhoû ñeå noùi veà nhöõng tôø baùo toân giaùo, thaäm chí coù trích vaø ñaêng caû trang ñaàu tieân cuøng phaàn Boån quaùn kænh caùo roài xaùc nhaän Nam Kyø Ñòa Phaän laø “Tôø baùo Thieân chuùa giaùo cuûa L.Mossard, soá 1 ra ngaøy 26-11-1908 vaø soá cuoái ra ngaøy 15-2- 1945, phoå bieán giaùo lyù Thieân chuùa giaùo taïi Nam Kyø” [63,149].
Baèng Giang trong cuoán Vaên hoïc quoác ngöõ Nam Kyø (1865 – 1930) (1992) cuõng noùi: “Coù moät tôø baùo gaàn nhö bò queân ñöùt laø Nam Kyø Nhaät Baùo ra ñôøi töø 1879 vaø tôø Nam Kyø Ñòa Phaän (1908 – 1945) [23,303]. Vôùi lôøi nhaän xeùt treân thì Nam Kyø Ñòa Phaän ñöôïc nhaø nghieân cöùu quan taâm vaø ñeà caäp ôû nhöõng khía caïnh khaùc nhau, nhöng chöa coù ñieàu kieän nghieân cöùu vaø tìm hieåu cuï theå. Buøi Ñöùc Tònh (1992) trong cuoán Nhöõng böôùc ñaàu cuûa baùo chí tieåu thuyeát vaø thô môùi cuõng cho raèng ñaây laø “ Baùo rieâng cuûa toân giaùo” [60,30].