MỞ ĐẦU 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC CỦA ĐỀ TÀI Ở TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 1. Ngoài nước (phân tích, đánh giá tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài trên thế giới, liệt kê danh mục các công trình nghiên cứu, tài liệu có liên quan đến đề tài được trích dẫn khi đánh giá tổng quan) Hiện nay lãnh vực về công nghệ điều khiển động cơ bằng điện tử đối với động cơ diesel trên thế giới đang phát triển rất mạnh mẽ, nó được ứng dụng hầu hết trên các loại ôtô tải và trên ôtô con. Trong đó việc đào tạo kiểm tra chẩn đoán hệ thống điều khiển động cơ rất quan trọng.
Ở nước ngoài, để đào tạo kỹ thuật viên chẩn đoán hệ thống điện thì hầu như người ta sử dụng phần mềm mô phỏng chứ không sử dụng mô hình. Tuy nhiên, cách này sẽ làm người kỹ thuật viên khó lòng hình dung và làm quen khi thao tác thực tế trên xe. Ngoài ra ở các nước chỉ chú trọng nghiên cứu các băng thử, thiết bị khảo nghiệm cho bơm cao áp, kim phun trong lĩnh vực diesel điện tử chứ không nhiều những mô hình triển khai toàn bộ các bộ phận trên động cơ như các cảm biến, các cơ cấu chấp hành được hoạt động như trên động cơ thực tế. Trong nước (phân tích, đánh giá tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài ở Việt Nam, liệt kê danh mục các công trình nghiên cứu, tài liệu có liên quan đến đề tài được trích dẫn khi đánh giá tổng quan) Hiện nay, trường ta chế tạo rất đa dạng và nhiều chủng loại các mô hình hệ thống điện điều khiển động cơ nhưng chỉ thực hiện trên động cơ phun xăng điện tử, chưa có mô hình nào triển khai về hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử Common rail vì vậy việc nghiên cứu mô hình về hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử Common rail thì rất hạn chế nên việc giảng dạy và học tập sinh viên gặp nhiều khó khăn.
Đồng thời khi tham khảo một số các mô hình thiết bị các trường bạn và các cơ sở sản xuất thiết bị dạy nghề không đáp ứng được sự tiện dụng trong quá trình dạy học ( phải sử dụng nguồn điện 3 pha ) cũng như chưa đáp ứng được tính trực quan sinh động để thu hút người học và các thiết bị đi kèm như thiết bị thu xuất dữ liệu, cổng giao tiếp máy tính…để phục vụ cho công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học. Danh mục các công trình đã công bố thuộc lĩnh vực của đề tài của chủ nhiệm và những thành viên tham gia nghiên cứu (họ và tên tác giả; bài báo; ấn phẩm; các yếu tố về xuất bản). - Đề tài NCKH cấp trường: Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Kim: Thiết kế, lắp ráp mạch đánh lửa transistor ( Igniter ) dùng cho môn học thực tập động cơ I ( T2014 ) – Bài báo Nội san Khoa CKĐ - Đề tài NCKH cấp trường: Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Kim: Nghiên cứu, thiết kế chế tạo mô hình các loại van tự động điều chỉnh tốc độ không tải động cơ ( ISC ) ( T2015 ) – Bài báo Nội san Khoa CKĐ - Đề tài NCKH cấp trường: Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Kim: Nghiên cứu, thiết kế lắp ráp mạch kiểm tra các tín hiệu cơ bản trên động cơ sử dụng LED ( T2016 ) – Bài báo Nội san Khoa CKĐ - Đề tài NCKH cấp trường trọng điểm: Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Kim: Mô hình hệ thống điều khiển động cơ Mitsubishi Galant: ( T2011-10TĐ ) – Bài báo Nội san Khoa CKĐ 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Hiện nay các mô hình hệ thống điện điều khiển động cơ chủ yếu các hệ thống về điều khiển đánh lửa và nhiên liệu cũng như các cảm biến nhiều chủng loại nhưng chủ yếu được thực hiện cho động cơ xăng.
Hiện nay trường ta chưa có mô hình triển khai về hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử ( Common rail) Vì vậy trong quá trình thực tập hệ thống điều khiển động cơ đối với động cơ diesel điện tử gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu cũng như các nghiên cứu các cảm biến, cơ cấu chấp hành trên động cơ diesel điện tử và việc giảng dạy cũng gặp nhiều hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu thiết kế thi công mô hình triển khai hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử - Common rail thực hiện là rất cần thiết, nhất là trong lãnh vực đào tạo kỹ sư công nghệ của Trường ta. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI - Nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên hướng dẫn sinh viên trong việc thực hành, nghiên cứu hệ thống điện điều khiển động cơ diesel điện tử. - Giúp cho sinh viên tiếp thu nhanh, tạo điều kiện cho sinh viên nghiên cứu về lĩnh vực hệ thống điều khiển diesel điện tử.
15 Luan van - Nghiên cứu thiết kế và thi công mô hình triển khai hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử Common rail. - Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thiết bị thu thập dữ liệu, cổng giao tiếp máy tính tạo nền tảng để phát triển công nghệ kết nối IoT. CÁCH TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4. Cách tiếp cận - Nguyên lý hoạt động các cảm biến, ECU, cơ cấu chấp hành trên hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử common rail.
- Các khối, bo mạch trên thị trường và lập trình để thu thập dữ liệu, kết nối máy tính 4. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, thiết kế thi công. - Phương pháp bố trí thực nghiệm. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5.
Đối tượng nghiên cứu - Hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử - Các phần mềm và bo mạch thu thập dữ liệu 5. Phạm vi nghiên cứu: - Hệ thống điều khiển động cơ diesel điện tử Common rail - Thiết bị thu thập các dữ liệu cơ bản trên động cơ 6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN 6. Nội dung nghiên cứu: - Nghiên cứu lý thuyết về hệ thống điện điều khiển động cơ diesel điện tử.
- Nghiên cứu về hoạt động các cảm biến, ECU, cơ cấu chấp hành trên động cơ - Nghiên cứu thiết kế thi công mô hình triển khai hệ thống điện điều khiển động cơ diesel điện tử Common rail, hệ thống thông tin và cổng kết nối máy tính 6. Tiến độ thực hiện: - Thu thập tài liệu: 1 tháng - Thiết kế, thi công mô hình: 6 tháng - Thử nghiệm hệ thống: 2 tháng - Thu xuất dữ liệu và kết nối máy tính: 2 tháng - Viết thuyết minh, báo cáo: 1 tháng 16 Luan van NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIESEL ĐIỆN TỬ COMMON RAIL 1. THÔNG SỐ KỸ THUẬT ĐỘNG CƠ TOYOTA HILUX 2KD - FTV Hạng mục Thông số Số xy lanh và cách bố trí 4 xy lanh thẳng hàng 16 van, DOHC, dẫn động bằng đai và Hệ thống phối khí bánh răng Hệ thống nhiên liệu Diesel Common rail Dung tích làm việc 2492 cc Đường kính* hành trình piston 92,00*93,80mm Tỉ số nén 18,5 Công suất cực đại 75kW/3600 v/p Momen xoắn cực đại 260N.1: Thông số kỹ thuật động cơ 2KD - FTV 17 Luan van 1. HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIESEL ĐIỆN TỬ COMMON RAIL 1.1 Sơ đồ tổng quát hệ thống nhiên liệu diesel điện tử - Common rail Hình 1.1: Sơ đồ tổng quát hệ thống nhiên liệu diesel Common rail 1.
Sơ đồ hệ thống nhiên liệu diesel điện tử Common rail Toyota Hilux Hình 1.2: Sơ đồ hệ thống nhiên liệu Common rail Toyota Hilux 18 Luan van 1. HỆ THỐNG ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ TOYOTA HILUX - 2KD-FTV 1. Sơ đồ hệ thống điện điều khiển động cơ Toyota Hilux - 2KD-FTV 19 Luan van Hình 1.1: Sơ đồ hệ thống điện điều khiển động cơ Toyota Hilux - 2KD-FTV 20 Luan van 1.2 Sơ đồ các chân cực của ECU Hình 1.4: Sơ đồ chân giắc A Hình 1.5: Sơ đồ chân giắc B 21 Luan van Hình 1.6: Sơ đồ chân giắc D Hình 1.7: Sơ đồ chân giắc E 22 Luan van 1. Mạch điện cấp nguồn cho hệ thống điện điều khiển (cầu chì – relay) Hình 1.8: Mạch điện cầu chì rơ – le cung cấp cho hệ thống 1.
Mạch điện cấp nguồn cho ECU Hình 1.2: Mạch điện cấp nguồn cho ECU 23 Luan van Nguyên lý hoạt động: Khi khóa điện bật sang vị trí ON, điện dương nguồn qua khóa điện qua cầu chì IGN đến chân IGSW của ECU. Khi đó, ECU cấp điện áp dương ra chân MREL Đến cuộn dây rơ le chính (MAIN RELAY) làm đóng tiếp điểm rơ le chính điện áp dương được cấp đến chân +B của ECU qua tiếp điểm rơ le. Mạch cấp nguồn cho EDU Hình 1.10: Mạch điện cấp nguồn cho EDU Khi bật khóa điện (IG/SW) sang vị trí ON, ECU tiếp mass chân EDUREL làm đóng tiếp điểm rơ le EDU lúc này sẽ có điện áp cấp đến chân +B của EDU - Nguyên lý hoạt động: EDU nhận tín hiệu yêu cầu phun từ ECU, EDU (khuếch đại điện áp từ 12V 85V) cấp điện đến kim phun để mở kim phun, nhiên liệu có áp suất cao đang chờ sẵn trong ống phân phối sẽ phun vào buồng đốt khi kim mở và dứt phun khi EDU ngừng cấp điện cho kim phun. 24 Luan van CHƯƠNG 2: KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CÁC BỘ PHẬN, HỆ THỐNG TRÊN ĐỘNG CƠ DIESEL COMMON RAIL 2.
HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU 2.1 Sơ đồ hệ thống nhiên liệu Hình 2.3: Sơ đồ hệ thống nhiên liệu Common rail 1. Thùng nhiên liệu 4. Ống phân phối (Ống Rail) 2. Lọc nhiên liệu 5.
Bơm cao áp 25 Luan van 2. Lọc nhiên liệu - Cấu tạo: Hình 2.2: Cấu tạo lọc nhiên liệu - Nguyên lý hoạt động: Dùng lọc nhiên liệu không thích hợp có thể dẫn đến hư hỏng cho các thành phần của bơm, van phân phối và kim phun. Bộ lọc nhiên liệu lọc sạch nhiên liệu trước khi đến cụm bơm cao áp, và do đó ngăn ngừa sự mài mòn nhanh các chi tiết của bơm. Nước lọt vào hệ thống nhiên liệu có thể làm hư hỏng hệ thống ở dạng ăn mòn.
Tương tự với các hệ thống nhiên liệu khác, hệ thống Common Rail cũng cần một bộ lọc nhiên liệu có bình chứa nước, từ đó nước sẽ được xả qua nút xả nước trên lọc. Khi nước lắng đọng dâng lên đến một mức nào đó nó sẽ làm cho công tắc báo nước lắng đọng báo tín hiệu về ECU, ECU sẽ báo cho tài xế biết thông qua đèn báo nhiên liệu.