Thành Phần Sâu, Nhện Hại Khoai Tây và Đặc Điểm Bọ Phấn Trắng Bemisia Tabaci Tại Quế Võ, Bắc Ninh

Nghiên cứu về thành phần sâu nhện hại khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh năm 2017 và đặc điểm sinh học, sinh thái của bọ phấn trắng Bemisia tabaci.

• Tác giả: Nguyễn Kim Hoàn Yến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Tùng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Thành Phần Sâu, Nhện Hại Khoai Tây Tại Quế Võ, Bắc Ninh Năm 2017; Đặc Điểm Sinh Học, Sinh Thái Bọ Phấn Trắng Bemisia Tabaci (Gennadius)
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.9.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.9.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.10. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.10.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.10.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Sâu Bệnh Hại Khoai Tây Tại Quế Võ BN

Nghiên cứu về sâu bệnh hại khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ năng suất và chất lượng cây trồng. Khoai tây là cây trồng chủ lực vụ đông, mang lại thu nhập đáng kể cho người dân. Tuy nhiên, sâu hại khoai tây phổ biến như sâu khoang, sâu xám, rệp, bọ trĩ, và bọ phấn trắng hại khoai tây gây ra nhiều thiệt hại. Nghiên cứu này tập trung vào thành phần sâu, nhện hại và đặc điểm sinh học, sinh thái của bọ phấn trắng Bemisia tabaci để đề xuất biện pháp phòng trừ hiệu quả. Theo Tạ Thu Cúc (1979), khoai tây là cây thực phẩm quan trọng thứ tư sau lúa mì, lúa nước và ngô.

1.1. Tầm quan trọng của khoai tây trong kinh tế nông nghiệp

Khoai tây đóng vai trò quan trọng trong kinh tế nông nghiệp, đặc biệt ở các vùng đồng bằng sông Hồng và trung du Bắc Bộ. Cây trồng này có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất cao, và phù hợp với điều kiện khí hậu vụ đông. Sản lượng khoai tây Quế Võ được thị trường ưa chuộng, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nông dân. Nghiên cứu sâu bệnh hại giúp duy trì và nâng cao năng suất, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp địa phương.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu sâu bệnh hại khoai tây

Nghiên cứu này tập trung vào xác định thành phần sâu, nhện hại và thiên địch trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh. Đồng thời, đi sâu vào nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của bọ phấn trắng hại khoai tây để tìm ra biện pháp phòng trừ hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm điều tra đồng ruộng, thí nghiệm trong phòng thí nghiệm, và đánh giá hiệu quả của một số loại thuốc bảo vệ thực vật.

II. Thách Thức Từ Sâu Nhện Hại Khoai Tây Tại Bắc Ninh

Sản xuất khoai tây Bắc Ninh đối mặt với nhiều thách thức từ sâu bệnh hại khoai tây. Các loài sâu hại không chỉ gây hại trực tiếp mà còn là vector truyền bệnh virus, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng củ. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách có thể gây ra tình trạng kháng thuốc và ảnh hưởng đến môi trường. Do đó, cần có nghiên cứu chuyên sâu để đưa ra giải pháp quản lý dịch hại hiệu quả và bền vững. Theo Đào Huy Chiên (2002), diện tích sản xuất khoai tây cả nước đạt khoảng 35.000 ha, tập trung chủ yếu ở đồng bằng sông Hồng.

2.1. Các loại sâu hại khoai tây phổ biến và tác hại của chúng

Các loại sâu hại khoai tây phổ biến bao gồm sâu khoang, sâu xám, sâu xanh, rệp, bọ trĩ, và bọ phấn trắng. Sâu khoang và sâu xám ăn lá, gây ảnh hưởng đến quá trình quang hợp của cây. Rệp và bọ trĩ chích hút nhựa cây, làm cây yếu ớt và dễ bị nhiễm bệnh. Bọ phấn trắng không chỉ gây hại trực tiếp mà còn là vector truyền bệnh virus nguy hiểm.

2.2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến dịch hại khoai tây

Ảnh hưởng của thời tiết đến sâu bệnh hại khoai tây là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi chu kỳ sinh trưởng của sâu bệnh, tạo điều kiện cho chúng phát triển mạnh mẽ hơn. Nhiệt độ và độ ẩm cao có thể làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, gây thiệt hại lớn cho sản xuất khoai tây.

2.3. Kháng thuốc của sâu bệnh hại và giải pháp quản lý

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc của sâu bệnh hại. Để giải quyết vấn đề này, cần áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), bao gồm sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách có chọn lọc.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Khoai Tây Chi Tiết

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra, thu thập mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm để xác định thành phần sâu hại khoai tây. Các mẫu sâu, nhện được thu thập từ các ruộng khoai tây khác nhau tại Quế Võ, Bắc Ninh. Mật độ bọ phấn trắng được theo dõi định kỳ trên các giống khoai tây khác nhau. Đặc điểm sinh học của bọ phấn trắng được nghiên cứu trong điều kiện kiểm soát để đánh giá ảnh hưởng của cây ký chủ và nhiệt độ.

3.1. Quy trình điều tra và thu thập mẫu sâu bệnh hại khoai tây

Quy trình điều tra bao gồm việc chọn ngẫu nhiên các điểm trên ruộng khoai tây và kiểm tra số lượng cây nhất định. Các mẫu sâu, nhện được thu thập bằng tay hoặc sử dụng các dụng cụ chuyên dụng. Mẫu được bảo quản và vận chuyển về phòng thí nghiệm để định danh và phân tích.

3.2. Phương pháp xác định mật độ bọ phấn trắng trên đồng ruộng

Mật độ bọ phấn trắng được xác định bằng cách đếm số lượng cá thể trên một số lá nhất định của cây khoai tây. Việc đếm được thực hiện định kỳ để theo dõi sự biến động mật độ theo thời gian và điều kiện môi trường.

3.3. Nghiên cứu đặc điểm sinh học bọ phấn trắng trong phòng thí nghiệm

Đặc điểm sinh học của bọ phấn trắng được nghiên cứu bằng cách nuôi cá thể trong điều kiện kiểm soát. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, và cây ký chủ được điều chỉnh để đánh giá ảnh hưởng của chúng đến vòng đời và khả năng sinh sản của bọ phấn trắng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Chính Tại Quế Võ

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự đa dạng về thành phần sâu hại khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh. Các loài sâu hại chính bao gồm bọ trĩ, rệp, ruồi đục lá và bọ phấn trắng. Thành phần thiên địch của sâu bệnh hại khoai tây cũng được ghi nhận, bao gồm bọ cánh cứng và nhện bắt mồi. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng cho thấy sự gia tăng đáng kể trong vụ xuân so với vụ đông.

4.1. Danh sách các loài sâu nhện hại khoai tây được xác định

Nghiên cứu đã xác định được 13 loài côn trùng và nhện nhỏ sử dụng cây khoai tây làm thức ăn tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh, thuộc 6 bộ và 9 họ. Trong đó có 4 loài côn trùng gây hại phổ biến trên cây khoai tây là bọ trĩ vàng Thrips palmi (Karny), rệp khoai tây Macrosiphum euphorbiae (Thomas), rệp đào Myzus persicae (Sulzer) và ruồi đục lá Liriomyza sp.

4.2. Vai trò của thiên địch trong kiểm soát sâu hại tự nhiên

Đã ghi nhận được 6 loài côn trùng và nhện bắt mồi là thiên địch của sâu hại trên cây khoai tây thuộc 2 bộ và 3 họ. Trong đó bọ cánh cộc Paederus fuscipes (Curt.) là loài xuất hiện phổ biển nhất trên cây khoai tây.

4.3. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng theo mùa vụ và giống khoai tây

Trên cây khoai tây vụ đông năm 2017 tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh ấu trùng bọ phấn trắng Bemisia tabaci bắt đầu xuất hiện vào cuối tháng 12 (giai đoạn cây phát triển thân lá và phát triển củ) với mật độ thấp nhất là 0,01 con/lá và cao nhất là 0,08 con/lá vào tháng 2 năm sau (giai đoạn thu hoạch). Trong khi đó, vụ khoai tây xuân 2018 ấu trùng bọ phấn trắng xuất hiện ngay từ đầu vụ vào tháng 1 khi cây còn nhỏ (cây có 3 – 5 lá), mật độ ấu trùng bọ phấn trắng trên cây khoai tây vụ xuân thấp nhất là 0,03 con/lá và cao nhất là 0,11 con/lá vào tháng 3.

V. Đặc Điểm Sinh Học Bọ Phấn Trắng Và Hiệu Quả Thuốc Trừ

Nghiên cứu về đặc điểm sinh học sâu hại khoai tây của bọ phấn trắng cho thấy thời gian phát triển từ trứng đến trưởng thành ngắn hơn trên cây khoai tây so với cây cà chua. Hiệu lực của một số loại thuốc trừ sâu đối với bọ phấn trắng cũng được đánh giá, cho thấy sự khác biệt về hiệu quả giữa các loại thuốc. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp.

5.1. So sánh thời gian phát triển của bọ phấn trắng trên khoai tây và cà chua

Nuôi sinh học bọ phấn trắng Bemisia tabaci trên 2 loại thức ăn là cây khoai tây và cây cà chua trong điều kiện nhiệt độ 18,130C cho thấy thời gian phát dục từ trứng đến trưởng thành của bọ phấn trắng trên cây khoai tây (45,03 ± 0,14 ngày) ngắn hơn trên cây cà chua (49,22 ± 0,11 ngày). Số trứng đẻ được của một trưởng thành cái khi nuôi trên khoai tây (186,7 quả/con cái) cao hơn nuôi trên cà chua (109,43 quả/con cái).

5.2. Đánh giá hiệu quả của các loại thuốc trừ sâu đối với bọ phấn trắng

Hiệu lực trừ bọ phấn trắng sau 7 ngày xử lý cao nhất là thuốc Miretox 10 WP (95,83%), tiếp theo là thuốc Oshin 20WP (94,17%) và Applaud 10 WP (90,83%), thấp nhất là thuốc Actara 25 WG (66,67%).

VI. Giải Pháp Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Khoai Tây Hiệu Quả Nhất

Để phòng trừ sâu bệnh hại khoai tây hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Điều này bao gồm sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, bón phân cân đối, và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách có chọn lọc. Việc theo dõi mật độ sâu bệnh thường xuyên và áp dụng biện pháp phòng trừ kịp thời là rất quan trọng.

6.1. Biện pháp canh tác phòng ngừa sâu bệnh hại khoai tây

Các biện pháp canh tác phòng ngừa sâu bệnh hại khoai tây bao gồm luân canh cây trồng, sử dụng giống kháng bệnh, và bón phân cân đối. Luân canh cây trồng giúp phá vỡ chu kỳ sinh trưởng của sâu bệnh, giảm nguy cơ bùng phát dịch hại. Sử dụng giống kháng bệnh giúp cây trồng có khả năng chống chịu tốt hơn với sâu bệnh. Bón phân cân đối giúp cây trồng khỏe mạnh, tăng cường khả năng chống chịu.

6.2. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho khoai tây cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng: đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm, và đúng cách. Nên sử dụng các loại thuốc có tính chọn lọc cao, ít ảnh hưởng đến thiên địch. Đảm bảo thời gian cách ly trước khi thu hoạch để đảm bảo an toàn thực phẩm.

6.3. Quản lý dịch hại tổng hợp IPM cho khoai tây

Quản lý dịch hại tổng hợp IPM cho khoai tây là một phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp nhiều biện pháp phòng trừ khác nhau để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người. IPM bao gồm sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, bón phân cân đối, sử dụng thiên địch, và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách có chọn lọc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây khoai tây (Solanum tuberosum) là cây lương thực và thực phẩm quan trọng đứng thứ tư trên thế giới, chỉ sau lúa mì, lúa nước và ngô. Tại Việt Nam, cây khoai tây được đưa vào canh tác hơn một thế kỷ qua và trở thành cây trồng vụ đông chủ lực tại các tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du Bắc Bộ. Theo các báo cáo thống kê ngành nông nghiệp, diện tích gieo trồng khoai tây cả nước dao động từ 21.000 đến 35.000 ha, năng suất bình quân toàn quốc tăng từ 12,0 tấn/ha lên khoảng 14,3 tấn/ha. Tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, khoai tây là cây trồng kinh tế mũi nhọn với năng suất trung bình đạt từ 20 đến 30 tấn/ha, mang lại nguồn thu nhập vượt trội cho nông dân địa phương.

Tuy nhiên, quá trình sản xuất khoai tây thường xuyên đối mặt với áp lực lớn từ các loài côn trùng và nhện gây hại. Các loài dịch hại này không chỉ tấn công trực tiếp vào thân, lá và củ làm suy giảm nghiêm trọng sản lượng, mà còn đóng vai trò là môi giới (vector) truyền các loại bệnh virus nguy hiểm dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định toàn diện thành phần sâu, nhện hại cùng hệ thiên địch trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh; đồng thời đi sâu phân tích đặc điểm sinh học, sinh thái của loài bọ phấn trắng Bemisia tabaci (Gennadius) và đánh giá hiệu lực của các hoạt chất bảo vệ thực vật tiềm năng.

Nghiên cứu được triển khai thực địa tại 3 xã trọng điểm gồm Bồng Lai, Việt Hùng, Nhân Hòa thuộc huyện Quế Võ trong vụ đông 2017 (tháng 11/2017 - 2/2018) và vụ xuân 2018 (tháng 1/2018 - 3/2018), kết hợp thực nghiệm sinh học trong phòng thí nghiệm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp giảm mật độ bọ phấn trắng xuống dưới ngưỡng gây hại kinh tế, tối ưu hóa hiệu quả trừ sâu đạt trên 90% và giảm chi phí sử dụng thuốc hóa học từ 15% đến 20% cho mỗi chu kỳ sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết khoa học trọng tâm: Lý thuyết Quản lý dịch hại tổng hợp (Integrated Pest Management - IPM) và Lý thuyết Sinh thái học quần thể côn trùng (Insect Population Ecology). Lý thuyết IPM định hướng việc kết hợp hài hòa giữa các biện pháp canh tác, bảo tồn thiên địch tự nhiên và sử dụng thuốc hóa học có tính chọn lọc nhằm duy trì mật độ dịch hại dưới ngưỡng thiệt hại kinh tế mà không phá vỡ cân bằng môi trường. Lý thuyết sinh thái học quần thể cung cấp mô hình phân tích mối tương tác phức hợp giữa ký chủ, điều kiện khí hậu và động thái biến động số lượng của dịch hại.

Bên cạnh đó, mô hình phát dục phụ thuộc nhiệt độ và nguồn thức ăn ký chủ được áp dụng để giải thích sự biến thiên về chu kỳ sinh trưởng, tỷ lệ sống sót và sức sinh sản của côn trùng chích hút. Đề tài vận dụng và làm sáng tỏ 4 khái niệm khoa học cốt lõi:

• Thành phần loài dịch hại và thiên địch (Species Composition): Sự đa dạng và cơ cấu các nhóm loài hiện diện trong hệ sinh thái ruộng khoai tây.
• Độ thường gặp và tần suất xuất hiện (Frequency of Occurrence): Chỉ số phản ánh mức độ phổ biến của từng loài qua các giai đoạn sinh trưởng.
• Động thái biến động mật độ quần thể (Population Density Dynamics): Quy luật tăng giảm số lượng cá thể theo thời gian, mùa vụ và các yếu tố ngoại cảnh.
• Hiệu lực phòng trừ sinh học và hóa học (Efficacy of Control Measures): Mức độ ức chế và tiêu diệt dịch hại của các hoạt chất đặc hiệu dựa trên công thức tính toán chuẩn hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập đồng bộ từ các đợt điều tra thực địa ngoài đồng ruộng và các thí nghiệm nuôi sinh học, khảo nghiệm hóa học chuyên sâu tại Trạm Kiểm dịch thực vật nội địa thuộc Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh.

Quy trình điều tra ngoài đồng ruộng tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-38:2010/BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Cỡ mẫu điều tra được xác định trên 3 giống khoai tây phổ biến gồm Marabel, Solara và Markies. Tại mỗi ruộng thí nghiệm, 10 điểm điều tra được bố trí ngẫu nhiên theo phương pháp 2 đường chéo góc, mỗi điểm cách bờ tối thiểu 2m. Tại mỗi điểm kiểm tra 5 cây, mỗi cây thu ngẫu nhiên 3 lá chét ở 3 tầng tán khác nhau (ngọn, giữa và gốc), đạt tổng quy mô 150 lá/ruộng trong mỗi kỳ điều tra định kỳ 7 ngày/lần. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên này được lựa chọn nhằm triệt tiêu sai số không gian, phản ánh chính xác mật độ phân bố của dịch hại ở các tầng sinh thái.

Trong phòng thí nghiệm, phương pháp nuôi cá thể được triển khai với cỡ mẫu ban đầu gồm 100 trứng bọ phấn trắng trên cây khoai tây và cây cà chua sạch ở điều kiện nhiệt độ phòng trung bình 18,13 độ C. Khả năng sinh sản và tuổi thọ được theo dõi chi tiết trên 30 cặp trưởng thành đực - cái ghép đôi. Thí nghiệm đánh giá hiệu lực của 4 loại thuốc bảo vệ thực vật (Miretox 10WP, Oshin 20WP, Actara 25WG, Applaud 10WP) được thực hiện theo phương pháp nhúng lá chuẩn hóa của Hiệp hội Hành động chống tính kháng thuốc trừ sâu quốc tế (IRAC 2009) với mật độ 40 ấu trùng tuổi 1 và tuổi 2 trên mỗi lá chét, nhắc lại 3 lần.

Toàn bộ dữ liệu được phân tích trên phần mềm SPSS phiên bản 20. Phép phân tích phương sai đo lường lặp lại (Repeated Measures ANOVA) được lựa chọn để đánh giá biến động mật độ bọ phấn theo thời gian, giống và chế độ bón phân. Các kiểm định phân bố chuẩn Kolmogorov-Smirnov, kiểm định One-Way ANOVA cùng các kiểm định phi tham số Kruskal-Wallis và Mann-Whitney U được sử dụng phù hợp để so sánh các chỉ tiêu sinh học với độ tin cậy thống kê cao ở mức ý nghĩa p nhỏ hơn hoặc bằng 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận và giám định được 13 loài côn trùng và nhện nhỏ gây hại trên cây khoai tây tại Quế Võ, thuộc 6 bộ và 9 họ khác nhau. Trong cơ cấu thành phần loài, bộ Cánh vảy (Lepidoptera) và bộ Cánh đều (Homoptera) chiếm ưu thế lớn nhất với tỷ lệ 30,77% cho mỗi bộ (4 loài/bộ); tiếp theo là bộ Cánh cứng (Coleoptera) chiếm 15,38% (2 loài); các bộ Hai cánh (Diptera), Cánh tơ (Thysanoptera) và Nhện nhỏ (Acari) mỗi bộ chiếm 7,69% (1 loài/bộ). Đáng chú ý, có 4 loài côn trùng gây hại đạt mức độ rất phổ biến với tần suất bắt gặp trên 75% gồm: bọ trĩ vàng Thrips palmi, rệp khoai tây Macrosiphum euphorbiae, rệp đào Myzus persicae và ruồi đục lá Liriomyza sp. Đồng thời, hệ sinh thái khoai tây cũng ghi nhận 5 loài thiên địch bắt mồi thuộc 2 bộ và 3 họ, trong đó bọ cánh cộc Paederus fuscipes là loài phổ biến nhất với tần suất bắt gặp trên 75%.

Về diễn biến mật độ của bọ phấn trắng Bemisia tabaci, có sự khác biệt mang tính bước ngoặt giữa hai vụ canh tác:

• Vụ đông 2017: Ấu trùng bọ phấn trắng xuất hiện muộn từ cuối tháng 12 (khi cây phát triển thân lá và hình thành tia củ) với mật độ ban đầu từ 0,01 đến 0,04 con/lá và chỉ đạt đỉnh cao 0,07 - 0,08 con/lá vào giai đoạn thu hoạch tháng 2. Yếu tố giống khoai tây (Marabel, Solara, Markies) và chế độ bón bổ sung 5 kg phân Silic/sào không làm thay đổi mật độ bọ phấn một cách có ý nghĩa thống kê (p > 0,05).
• Vụ xuân 2018: Bọ phấn trắng xuất hiện rất sớm ngay từ tháng 1 khi cây mới đạt 3 - 5 lá với mật độ 0,03 con/lá, sau đó gia tăng liên tục và đạt đỉnh cao 0,11 con/lá vào tháng 3. Phân tích phương sai lặp lại khẳng định mật độ bọ phấn trong vụ xuân cao hơn vụ đông rõ rệt với giá trị thống kê F = 119,763 (p < 0,001).

Về chỉ tiêu sinh học ở điều kiện 18,13 độ C, thời gian phát dục từ trứng đến trưởng thành của B. tabaci nuôi trên khoai tây đạt 45,03 ± 0,14 ngày, ngắn hơn đáng kể so với nuôi trên cà chua (49,22 ± 0,11 ngày). Sức sinh sản của một trưởng thành cái trên khoai tây đạt bình quân 186,70 quả trứng, cao hơn 70,61% so với khi nuôi trên cà chua (109,43 quả trứng).

Về hiệu lực thuốc bảo vệ thực vật, sau 7 ngày xử lý ấu trùng tuổi 1 và tuổi 2, thuốc Miretox 10WP (Imidacloprid 0,03%) đạt hiệu lực cao nhất với 95,83%, tiếp theo là Oshin 20WP (Dinotefuran 0,08%) đạt 94,17%, Applaud 10WP (Buprofezin 0,23%) đạt 90,83%, trong khi Actara 25WG (Thiamethoxam 0,01%) có hiệu lực thấp nhất chỉ đạt 66,67%.

Thảo luận kết quả

Diễn biến mật độ của B. tabaci bộc lộ rõ tính quy luật sinh thái. Trong vụ đông 2017, khoai tây được trồng trên đất lúa cách ly với các vùng trồng rau màu khác, khiến bọ phấn cần thời gian di chuyển và thiết lập quần thể. Hơn nữa, các đợt rét đậm kéo dài trong tháng 1 với nhiệt độ xuống 13 - 16 độ C kèm mưa liên tục đã ức chế mạnh mẽ sự phát triển của ấu trùng, làm mật độ giảm xuống chỉ còn 0,01 - 0,02 con/lá. Ngược lại, ở vụ xuân 2018, các diện tích khoai tây xuân được gieo trồng liền kề với ruộng vụ đông đang bước vào giai đoạn thu hoạch, tạo điều kiện cho bọ phấn trắng di cư sang ký chủ mới ngay từ đầu vụ kết hợp thời tiết ấm áp không mưa phùn khiến mật độ bùng phát đạt đỉnh 0,11 con/lá.

Thí nghiệm bón phân Silic tuy không làm biến đổi mật độ bọ phấn trắng nhưng mang lại giá trị nông học rất lớn khi giúp cây giữ bộ lá xanh bền, tăng tính chống chịu và giảm rõ rệt tỷ lệ củ bị bệnh ghẻ, tạo vỏ củ nhẵn bóng có màu vàng sáng.

Trong các báo cáo khoa học, dữ liệu biến động mật độ bọ phấn trắng qua các tuần và hiệu lực tương đối của 4 loại thuốc hóa học có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ đường đa trục kết hợp biểu đồ cột nhóm, giúp làm nổi bật sự phân hóa giữa các nhóm nghiệm thức. So với các công trình nghiên cứu trước đây tại khu vực Hà Nội, luận văn đã bổ sung thêm 3 loài côn trùng gây hại mới trên khoai tây gồm bọ bầu vàng, rầy xanh và sâu xanh, đồng thời chứng minh khoai tây là cây ký chủ có mức độ phù hợp sinh học cao hơn cà chua đối với loài bọ phấn trắng B. tabaci.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả nghiên cứu thực nghiệm, 4 giải pháp đồng bộ được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ dịch hại khoai tây:

1. Thiết lập quy hoạch vùng trồng và cách ly thời vụ: Ủy ban Nhân dân và Hội Nông dân các xã thuộc vùng chuyên canh cần chỉ đạo giãn cách không gian tối thiểu 500m giữa các chân ruộng khoai tây xuân và khoai tây đông thu hoạch muộn. Biện pháp này giúp triệt tiêu cầu nối chuyển tiếp của bọ phấn trắng, đặt mục tiêu khống chế mật độ bọ phấn trắng đầu vụ xuân dưới 0,02 con/lá, áp dụng đồng bộ ngay từ vụ đông xuân giai đoạn 2026 - 2028.

2. Ứng dụng phác đồ hóa học chọn lọc và luân phiên hoạt chất: Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến cáo các tổ khuyến nông hướng dẫn nông dân sử dụng thuốc Miretox 10WP (nồng độ 0,03%) hoặc Oshin 20WP (nồng độ 0,08%) khi mật độ bọ phấn vượt ngưỡng phòng trừ 0,05 con/lá. Kết hợp luân phiên thuốc ức chế sinh trưởng Applaud 10WP (nồng độ 0,23%) để diệt triệt để pha trứng và ấu trùng non, hạn chế tối đa nguy cơ hình thành tính kháng thuốc và duy trì hiệu lực phòng trừ thực tế luôn trên 90%.

3. Bảo vệ và phát triển quần thể thiên địch bản địa: Trạm Bảo vệ thực vật cấp huyện cần tập huấn cho nông dân kỹ thuật nhận biết bọ cánh cộc Paederus fuscipes và các loài nhện bắt mồi họ Phytoseiidae. Tuyệt đối không phun thuốc trừ sâu phổ rộng trong giai đoạn 30 ngày đầu sau trồng nhằm duy trì mật độ thiên địch tự nhiên đạt trên 2 cá thể/m2 tán lá, gia tăng khả năng tự khống chế sâu hại trên đồng ruộng.

4. Chuẩn hóa quy trình dinh dưỡng với phân bón Silic: Các Hợp tác xã Nông nghiệp triển khai bón bổ sung 5 kg phân Silic kết hợp cân đối 10 - 12 kg Kali/sào (360m2) trong giai đoạn bón lót và vun gốc lần 1. Mục tiêu kỹ thuật nhằm giảm tỷ lệ bệnh ghẻ củ khoai tây xuống dưới 5%, tăng tỷ lệ củ đạt tiêu chuẩn loại 1 lên trên 85% và nâng cao năng suất thương phẩm thêm từ 10% đến 15% mỗi vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cán bộ kỹ thuật Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tại các địa phương: Nắm bắt danh lục chi tiết 13 loài sâu, nhện hại cùng quy luật biến động mật độ bọ phấn trắng theo mùa vụ để xây dựng hệ thống dự tính, dự báo dịch hại chuẩn xác; từ đó ban hành các thông báo chỉ đạo sản xuất và phác đồ can thiệp kịp thời cho vùng chuyên canh.

2. Nông dân và chủ trang trại sản xuất khoai tây thương phẩm: Tiếp cận quy trình nhận diện sớm các pha phát dục của bọ phấn trắng, nắm vững kỹ thuật bón bổ sung 5 kg phân Silic/sào và cách ly thời vụ nhằm bảo vệ năng suất củ đạt mức tối ưu từ 20 đến 30 tấn/ha.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Nông nghiệp và Bảo vệ thực vật: Sử dụng nguồn số liệu thực nghiệm chuẩn xác về thời gian phát dục (45,03 ngày), sức sinh sản (186,70 trứng) của B. tabaci cùng phương pháp phân tích phương sai lặp lại trên phần mềm SPSS làm tư liệu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và phát triển học thuật.

4. Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV và phân bón nông nghiệp: Tham khảo dữ liệu kiểm chứng hiệu lực hoạt chất (Imidacloprid đạt 95,83%, Dinotefuran đạt 94,17%, Buprofezin đạt 90,83%) để định hướng nghiên cứu, đăng ký danh mục và cung ứng các sản phẩm trừ dịch hại chuyên biệt cho cây trồng vụ đông tại Đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

Những loài sâu hại nào xuất hiện phổ biến nhất trên cây khoai tây tại Quế Võ?

Điều tra thực tế xác định 4 loài gây hại phổ biến nhất với tần suất bắt gặp trên 75% gồm bọ trĩ vàng, rệp đào, rệp khoai tây và ruồi đục lá. Trong đó, bọ phấn trắng B. tabaci là đối tượng nguy hiểm hàng đầu vì vừa chích hút nhựa cây làm giảm quang hợp vừa truyền virus gây thoái hóa củ giống nghiêm trọng.

Tại sao mật độ bọ phấn trắng trong vụ khoai tây xuân lại cao hơn vụ đông?

Mật độ bọ phấn trắng vụ xuân đạt đỉnh 0,11 con/lá, cao hơn nhiều so với vụ đông (0,08 con/lá). Nguyên nhân do khoai tây xuân được trồng tiếp giáp các ruộng vụ đông đang thu hoạch, tạo điều kiện cho bọ phấn di cư lập tức sang cây con; đồng thời thời tiết vụ xuân ấm áp, không mưa phùn tạo môi trường lý tưởng cho quần thể nhân sinh khối.

Việc bón phân Silic có trực tiếp làm giảm mật độ bọ phấn trắng hay không?

Kết quả kiểm định thống kê cho thấy việc bón 5 kg Silic/sào trên cả 3 giống khoai tây (Marabel, Solara, Markies) không làm suy giảm rõ rệt mật độ ấu trùng bọ phấn trắng (p > 0,05). Tuy nhiên, Silic giúp bộ lá xanh dày, tăng độ cứng mô tế bào và giảm mạnh tỷ lệ bệnh ghẻ củ, nâng cao chất lượng thương phẩm củ khoai tây.

Thời gian phát dục và sức sinh sản của bọ phấn trắng trên khoai tây khác gì so với cà chua?

Ở điều kiện 18,13 độ C, thời gian phát dục từ trứng đến trưởng thành của bọ phấn trắng nuôi trên khoai tây là 45,03 ngày, ngắn hơn trên cây cà chua (49,22 ngày). Sức sinh sản bình quân trên khoai tây đạt 186,70 quả trứng/con cái, cao hơn 70,61% so với nuôi trên cà chua (109,43 quả trứng/con cái).

Hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật nào có hiệu lực diệt trừ bọ phấn trắng cao nhất?

Khảo nghiệm sau 7 ngày xử lý ấu trùng tuổi 1 và tuổi 2 cho thấy thuốc Miretox 10WP (hoạt chất Imidacloprid 0,03%) đạt hiệu lực cao nhất với 95,83%, kế tiếp là Oshin 20WP (Dinotefuran 0,08%) đạt 94,17% và Applaud 10WP (Buprofezin 0,23%) đạt 90,83%. Hoạt chất Thiamethoxam trong Actara 25WG cho hiệu lực thấp nhất chỉ đạt 66,67%.

Kết luận

• Đã xác định hệ thống thành phần gồm 13 loài sâu, nhện hại (trong đó bộ Cánh vảy và Cánh đều chiếm 61,54%) và 5 loài thiên địch bản địa trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh.
• Chứng minh bọ phấn trắng B. tabaci bùng phát mật độ cao hơn ở vụ xuân (0,11 con/lá) so với vụ đông (0,08 con/lá) do yếu tố nhiệt độ và sự di cư lây lan gối vụ.
• Thiết lập đầy đủ các thông số sinh học của B. tabaci trên khoai tây ở 18,13 độ C với chu kỳ phát dục 45,03 ngày và sức đẻ trứng vượt trội đạt 186,70 quả/con cái.
• Khẳng định hiệu lực phòng trừ xuất sắc của hoạt chất Imidacloprid (95,83%) và Dinotefuran (94,17%), cung cấp cơ sở cho việc lựa chọn thuốc đặc trị chọn lọc.
• Đề xuất quy trình quản lý tổng hợp IPM kết hợp bón phân Silic 5 kg/sào giúp bảo vệ năng suất khoai tây đạt 20 - 30 tấn/ha và giữ cân bằng hệ sinh thái.

Đóng góp khoa học và thực tiễn của công trình là cung cấp hệ thống dẫn liệu sinh học, sinh thái chuẩn xác của bọ phấn trắng trên khoai tây, định hình giải pháp phòng trừ hiệu quả cao cho vùng sản xuất hàng hóa miền Bắc. Trong giai đoạn 2026 - 2028, các cơ quan quản lý và địa phương cần đẩy mạnh chuyển giao các gói kỹ thuật này vào thực tiễn sản xuất. Hãy áp dụng ngay quy trình quản lý dịch hại tổng hợp IPM để tối ưu hóa năng suất và nâng cao giá trị bền vững cho cây khoai tây!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN KIM HOÀN YẾN THÀNH PHẦN SÂU, NHỆN HẠI KHOAI TÂY TẠI QUẾ VÕ, BẮC NINH NĂM 2017; ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI BỌ PHẤN TRẮNG BEMISIA TABACI (GENNADIUS) Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 8620112 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đức Tùng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các kết quả nghiên cứu của luận văn ―Thành phần sâu, nhện hại khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh năm 2017; Đặc điểm sinh học, sinh thái bọ phấn trắng Bemisia tabaci (Gennadius)‖ được hoàn thành dựa trên các kết quả nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả của nghiên cứu trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa được dùng cho bất cứ luận văn cùng cấp nào khác. Hà Nội, ngày … tháng ….

năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Kim Hoàn Yến i c LỜI CẢM ƠN Luận văn này là kết quả nghiên cứu khoa học được thực hiện nhờ sự nỗ lực của bản thân cùng với sự giúp đỡ của quý thầy cô và đồng nghiệp. Xin đặc biệt gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới TS Nguyễn Đức Tùng, người đã luôn động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi có cơ hội hoàn thành luận văn này. Xin cảm ơn các thầy, cô giáo đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu, nhiệt tình hỗ trợ giúp tôi hoàn thành các học phần và các chuyên đề trong chương trình đào tạo. Xin chân thành cảm ơn các cô, các chú, các anh, các chị tại Trạm KDTV nội địa – Chi cục trồng trọt và BVTV tỉnh Bắc Ninh đã luôn giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu tại đơn vị.

Xin trân trọng biết ơn gia đình đã luôn ủng hộ tôi cả về vật chất lẫn tinh thần cho tôi học tập và phát triển như ngày hôm nay. Chân thành cảm ơn tất cả mọi người đã giúp đỡ tôi trong thời gian qua ! Hà Nội, ngày … tháng …. năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Kim Hoàn Yến ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài. Những đóng góp mới của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài.

Những nghiên cứu ở ngoài nước. Tình hình sản xuất khoai tây. Những nghiên cứu về sâu hại trên cây khoai tây. Những nghiên cứu về đặc điểm sinh vật học của bọ phấn trắng B.

Những nghiên cứu về sinh thái học của bọ phấn trắng B. Những nghiên cứu về biện pháp phòng trừ bọ phấn trắng B. Những nghiên cứu ở trong nước. Tình hình sản xuất khoai tây.

Những nghiên cứu về đặc điểm sinh vật học của bọ phấn trắng B. Những nghiên cứu về sinh thái học của bọ phấn trắng B. Những nghiên cứu về biện pháp phòng trừ bọ phấn trắng B. Vật liệu và phƣơng pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu, đối tượng, dụng cụ nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Dụng cụ nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Điều tra, xác định thành phần, độ thường gặp của sâu, nhện hại và thiên địch của chúng trên cây khoai tây. Điều tra diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci ngoài đồng ruộng. Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của bọ phấn trắng B.

tabaci trên cây khoai tây và cà chua trong phòng thí nghiệm. Đánh giá hiệu quả của một số loại thuốc hóa học phòng trừ bọ phấn trắng B. tabaci trong phòng thí nghiệm. Phương pháp xử lý, bảo quản và giám định mẫu.

Phương pháp tính toán và xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Thành phần loài sâu, nhện hại và thiên địch của chúng trên cây khoai tây tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh. Thành phần loài sâu, nhện hại trên cây khoai tây.

Thành phần thiên địch trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng Bemisia tabaci trên cây khoai tây tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên 3 giống khoai tây tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017.

Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên 3 giống khoai tây có bón và không bón phân Silic silicon dioxide. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci tại 3 xã trồng khoai tây trong huyện Quế Võ, Bắc Ninh.

Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trong vụ khoai tây đông và vụ khoai tây xuân tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh. Đặc điểm hình thái, sinh học của bọ phấn trắng Bemisia tabaci. Đặc điểm hình thái các pha phát dục của bọ phấn trắng B.

Thời gian phát dục các pha của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên hai loại cây ký chủ là cây khoai tây và cây cà chua trong phòng thí nghiệm. Tỷ lệ sống sót của các pha phát dục của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua trong phòng thí nghiệm.

Thời gian sinh sản của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên cây khoai tây và cây cà chua trong phòng thí nghiệm. Sức sinh sản của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên cây khoai tây và cây cà chua trong phòng thí nghiệm.

Nhịp điệu sinh sản của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên cây khoai tây và cây cà chua trong phòng thí nghiệm. Hiệu lực phòng trừ của một số loại thuốc hóa học đối với bọ phấn trắng Bemisia tabaci trong phòng thí nghiệm. Kết luận và kiến nghị.

48 Tài liệu tham khảo. 55 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt KDTV Kiểm dịch thực vật BVTV Bảo vệ thực vật TT Thứ tự QCVN Quy chuẩn Việt Nam BNNPTNT Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Các loại thuốc bảo vệ thực vật dùng trong thí nghiệm. Thành phần sâu, nhện hại cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018.

Tỷ lệ các bộ sâu, nhện hại cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018. Thành phần thiên địch trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên 3 giống khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017.

Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên giống khoai tây Marabel có bón và không bón silic tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên giống khoai tây Solara có và không bón silic tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017.

Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên giống khoai tây Markies có và không bón silic tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017. Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên giống khoai tây Marabel tại 3 xã thuộc huyện Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017.

Diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên giống khoai tây Marabel tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018. Kích thước các pha phát dục của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC.

Thời gian phát dục của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC. Tỷ lệ sống sót của các pha phát dục của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC.

Thời gian sinh sản của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC. Sức sinh sản của bọ phấn trắng B. tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC.

Hiệu lực trừ bọ phấn trắng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật đối với ấu trùng tuổi 1, tuổi 2 trên cây khoai tây trong phòng thí nghiệm. 45 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Ảnh một số loài sâu, nhện hại khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018. Ảnh các loài thiên địch trên cây khoai tây tại Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 và vụ xuân 2018.

Ảnh các pha phát dục bọ phấn Bemisia tabaci. Nhịp điệu sinh sản của bọ phấn trắng Bemisia tabaci nuôi trên khoai tây và cà chua tại 18,13oC. 44 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Kim Hoàn Yến Tên luận văn: Thành phần sâu, nhện hại khoai tây tại Quẽ Võ, Bắc Ninh năm 2017; Đặc điểm sinh học, sinh thái Bọ phấn trắng Bemisia tabaci (Gennadius) Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 8620112 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu thành phần sâu, nhện hại và thiên địch trên cây khoai tây và đi sâu nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của bọ phấn trắng Bemisia tabaci (Gennadius) trên cây khoai tây nhằm cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các biện pháp phòng chống hiệu quả loài sâu hại này. Phƣơng pháp nghiên cứu: Vật liệu nghiên cứu: + Các giống khoai tây trồng phổ biến tại huyện Quế Võ: Marabel, Solara và Markies.

+ Thuốc hóa học sử dụng làm thí nghiệm: Miretox 10WP, Oshin 20WP, Actara 25WP, Applaud 10WP. Đối tượng nghiên cứu: + Các loài sâu, nhện hại trên cây khoai tây tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh vụ đông 2017 (từ tháng 11/2017 đến tháng 2/2018), vụ xuân 2018 (từ tháng 1 đến tháng 3/2018). + Bọ phấn trắng Bemisia tabaci (Gennadius). Nội dung nghiên cứu: + Điều tra, xác định thành phần, độ thường gặp của sâu, nhện hại và thiên địch trên cây khoai tây tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh.

+ Điều tra diễn biến mật độ bọ phấn trắng B. tabaci trên 3 giống khoai tây (Marabel, Solara và Mackies), tại 3 xã và 2 vụ (vụ đông năm 2017 và vụ xuân 2018) tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh. + Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của bọ phấn trắng B. tabaci trên khoai tây và cà chua trong phòng thí nghiệm.

+ Xác định hiệu lực của một số loại thuốc BVTV phòng trừ bọ phấn trắng trong phòng thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu: + Điều tra thành phần sâu, nhện hại và thiên địch trên cây khoai tây trồng ngoài ix c ruộng sản xuất tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh.