Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Của Dây Mướp Đắng (Momordica Charantia L.)

Khóa luận tốt nghiệp hóa học nghiên cứu thành phần hóa học của dây mướp đắng Momordica charantia L, góp phần vào y học và dinh dưỡng.

• Tác giả: Nguyen Tan Phat
• Người hướng dẫn: ThS. Phung Van Trung
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa Hữu Cơ
• Đề tài: Góp Phần Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Của Dây Mướp Đắng (Momordica Charantia L.)
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ DÂY MƯỚP ĐẮNG
• 1.2. PHÂN BỐ VÀ SINH THÁI
• 1.3. Y HỌC DÂN GIAN CỦA DÂY MƯỚP ĐẮNG
• 1.4. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ MƯỚP ĐẮNG
• 1.4.1. THÀNH PHẦN HÓA HỌC
• 1.4.2. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ
• 2. NGUYÊN LIỆU VÀ THIẾT BỊ
• 2.1. ĐỊNH TÍNH CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ TRONG TRÁI MƯỚP ĐẮNG
• 2.2. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT ALKALOID
• 2.3. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT FLAVONOID
• 2.4. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT STEROL
• 2.5. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT SAPONIN
• 2.6. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT ĐƯỜNG KHỨ
• 2.7. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT TANIN
• 2.8. KHẢO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CỦA CÁC HỢP CHẤT GLYCOSIDE
• 3. CÔ LẬP VÀ TINH CHẾ
• 3.1. PHƯƠNG PHÁP
• 4. ĐỊNH TÍNH CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ TRONG DÂY MƯỚP ĐẮNG
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
• 5.2. KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Dây Mướp Đắng

Dây Mướp Đắng (Momordica charantia L.) là một loại cây thuộc họ Cucurbitaceae, nổi tiếng với nhiều công dụng trong y học cổ truyền và hiện đại. Nghiên cứu về thành phần hóa học của dây Mướp Đắng đã chỉ ra rằng nó chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe, bao gồm các triterpene glycoside, alkaloid và flavonoid. Những hợp chất này không chỉ có tác dụng hạ đường huyết mà còn hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý khác nhau.

1.1. Đặc Điểm Sinh Thái Của Dây Mướp Đắng

Dây Mướp Đắng phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Cây có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ấm áp, với nhiệt độ lý tưởng từ 20 đến 35°C. Dây Mướp Đắng thường được trồng quanh năm và có thể phát triển trên nhiều loại đất khác nhau.

1.2. Lịch Sử Sử Dụng Dây Mướp Đắng Trong Y Học

Dây Mướp Đắng đã được sử dụng trong y học dân gian từ lâu, đặc biệt là để điều trị bệnh tiểu đường và các bệnh liên quan đến gan. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chiết xuất từ dây Mướp Đắng có khả năng giảm đường huyết và hỗ trợ chức năng gan.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Dây Mướp Đắng

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về dây Mướp Đắng, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Các nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào trái và lá, trong khi thành phần hóa học của dây vẫn chưa được khai thác đầy đủ. Điều này tạo ra thách thức cho việc ứng dụng các hợp chất từ dây Mướp Đắng trong y học.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Thành Phần Hóa Học

Nhiều nghiên cứu chưa xác định được cấu trúc của các hợp chất có trong dây Mướp Đắng, dẫn đến việc khó khăn trong việc ứng dụng các hợp chất này trong điều trị bệnh. Việc thiếu thông tin chi tiết về thành phần hóa học cũng làm giảm khả năng phát triển sản phẩm từ dây Mướp Đắng.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Chiết Xuất Hợp Chất

Quá trình chiết xuất và cô lập các hợp chất từ dây Mướp Đắng gặp nhiều khó khăn do sự đa dạng của các hợp chất có trong cây. Điều này yêu cầu các phương pháp chiết xuất tiên tiến và hiệu quả hơn để thu được các hợp chất có giá trị.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Dây Mướp Đắng

Để nghiên cứu thành phần hóa học của dây Mướp Đắng, các phương pháp chiết xuất hiện đại như sắc ký lỏng, sắc ký khí và phổ hồng ngoại được áp dụng. Những phương pháp này giúp xác định và phân tích các hợp chất có trong dây Mướp Đắng một cách chính xác.

3.1. Phương Pháp Chiết Xuất Hợp Chất

Phương pháp chiết xuất sử dụng dung môi hữu cơ như methanol và ethanol để thu được các hợp chất từ dây Mướp Đắng. Các hợp chất này sau đó được phân tích bằng các kỹ thuật sắc ký để xác định cấu trúc và hoạt tính sinh học.

3.2. Phân Tích Thành Phần Hóa Học

Các hợp chất chiết xuất được phân tích bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) và phổ khối (MS) để xác định cấu trúc và tính chất của chúng. Những phương pháp này giúp cung cấp thông tin chi tiết về thành phần hóa học của dây Mướp Đắng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dây Mướp Đắng Trong Y Học

Dây Mướp Đắng đã được chứng minh có nhiều ứng dụng trong y học, đặc biệt là trong điều trị bệnh tiểu đường và các bệnh lý liên quan đến gan. Các chiết xuất từ dây Mướp Đắng có khả năng hạ đường huyết và hỗ trợ chức năng gan, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

4.1. Tác Dụng Hạ Đường Huyết

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất từ dây Mướp Đắng có khả năng hạ đường huyết hiệu quả. Các hợp chất như charantin và p-insulin có trong dây Mướp Đắng giúp cải thiện tình trạng bệnh tiểu đường.

4.2. Hỗ Trợ Chức Năng Gan

Dây Mướp Đắng cũng được biết đến với khả năng hỗ trợ chức năng gan. Các hợp chất trong dây giúp giảm thiểu tổn thương gan và cải thiện sức khỏe gan, đặc biệt là ở những người mắc bệnh gan.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Dây Mướp Đắng

Nghiên cứu thành phần hóa học của dây Mướp Đắng là một lĩnh vực tiềm năng với nhiều ứng dụng trong y học. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để khai thác triệt để các hợp chất có trong dây Mướp Đắng, từ đó phát triển các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe hiệu quả.

5.1. Triển Vọng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Với những lợi ích sức khỏe tiềm năng, nghiên cứu về dây Mướp Đắng cần được mở rộng hơn nữa. Các nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và cơ chế hoạt động của các hợp chất sẽ giúp phát triển các sản phẩm mới.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần khuyến khích các nghiên cứu liên ngành để khai thác tối đa tiềm năng của dây Mướp Đắng. Việc hợp tác giữa các nhà khoa học và các tổ chức y tế sẽ giúp thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng các hợp chất từ dây Mướp Đắng trong thực tiễn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bệnh đái tháo đường là một trong những bệnh lý mãn tính không lây có tỷ lệ tử vong cao trên toàn cầu, xếp thứ ba sau các bệnh lý tim mạch và ung thư. Căn bệnh này tạo ra áp lực điều trị lớn đối với nền y tế cũng như cộng đồng, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các nguồn dược liệu tự nhiên có hoạt tính sinh học hạ đường huyết hiệu quả và an toàn. Trong y học dân gian, cây mướp đắng (còn gọi là khổ qua, tên khoa học Momordica charantia L., thuộc họ Bầu bí - Cucurbitaceae) được sử dụng phổ biến vừa làm thực phẩm, vừa làm vị thuốc giải nhiệt, giải độc, trị mụn nhọt, giảm đau và hỗ trợ điều trị đái tháo đường.

Các nghiên cứu dược lý hiện đại trên thế giới đã xác nhận dịch chiết từ quả mướp đắng có tác dụng hạ đường huyết, hỗ trợ bảo vệ men gan và ức chế tế bào khối u. Đồng thời, nhiều công trình quốc tế đã chỉ ra rằng phần dây và lá mướp đắng cũng tích tụ phong phú các hợp chất triterpenoid có hoạt tính sinh học giá trị. Tuy nhiên, tại Việt Nam thời điểm năm 2010, hầu hết các nghiên cứu hóa thực vật chỉ tập trung vào bộ phận quả và hạt, trong khi nguồn phụ phẩm dây mướp đắng chưa được khảo sát chuyên sâu về mặt thành phần hóa học. Khóa luận tốt nghiệp cử nhân hóa học của tác giả Nguyễn Tấn Phát được thực hiện nhằm góp phần làm sáng tỏ thành phần hóa học của dây mướp đắng, tạo tiền đề khoa học cho các nghiên cứu dược tính và phát triển dược phẩm từ nguồn thảo dược này.

Mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Thu thập, xử lý và chuẩn bị mẫu nguyên liệu phần trên mặt đất của dây mướp đắng khô.
2. Khảo sát định tính sự hiện diện của các nhóm hợp chất tự nhiên chính (alkaloid, flavonoid, sterol, saponin, đường khử, tanin, glycoside) bằng các phản ứng hóa học màu và kết tủa đặc trưng.
3. Chiết xuất cao tổng bằng phương pháp đun hoàn lưu và tiến hành chiết phân bố lỏng - lỏng bằng các dung môi có độ phân cực tăng dần để thu các phân đoạn cao chiết.
4. Ứng dụng kỹ thuật sắc ký cột hấp phụ pha thường kết hợp sắc ký lớp mỏng (TLC) và kỹ thuật kết tinh phân đoạn để cô lập, tinh chế các hợp chất sạch từ phân đoạn cao tiềm năng.
5. Xác định các hằng số vật lý (điểm nóng chảy) và giải mã cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập được thông qua phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D và 2D (NMR).

Đối tượng nghiên cứu là phần trên mặt đất của dây mướp đắng, thuộc loài phụ mướp đắng rừng/mướp đắng nhỏ (Momordica charantia L. abbreviata Ser). Phạm vi không gian của nguồn mẫu được thu hái tại huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Dược liệu miền Trung cung cấp. Toàn bộ các thực nghiệm chiết tách, sắc ký và đo phổ được triển khai tại Phòng Hóa học các Hợp chất Thiên nhiên thuộc Viện Công nghệ Hóa học (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam), số 1 Mạc Đĩnh Chi, phường Bến Nghé, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh trong niên khóa 2006-2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý thuyết, cây mướp đắng (Momordica charantia L.) chứa hơn 200 hợp chất tự nhiên đã được định danh trên thế giới, bao gồm các nhóm chính: triterpene và triterpene glycoside (chủ yếu thuộc khung cucurbitane như các momordicoside A, B, C, D, E, F1, F2, G, I, K, L; momordicine; goyasaponin); steroid và steroid glycoside (đặc biệt là charantin – hỗn hợp 1:1 của $\beta$-sitosterol-3-O-$\beta$-D-glucoside và 3-O-[$\beta$-D-glucosyl]-stigmasta-5,25(27)-diene); protein hoạt tính (p-insulin, v-insulin, momorcharin, ribosome-inactivating protein); lipid, acid béo, carotenoid và alkaloid. Về cơ chế hạ đường huyết, các tài liệu dược lý chỉ ra hoạt chất của mướp đắng có thể hoạt động theo cơ chế tương tự insulin, kích thích tuyến tụy tăng tiết insulin, tăng cường oxy hóa glucose và hạn chế sự hấp thu glucose tại đường ruột.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm trong khóa luận được thiết kế theo quy chuẩn hóa học hợp chất thiên nhiên cổ điển và hiện đại:

Hạng mục nghiên cứu	Phương pháp và điều kiện kỹ thuật triển khai	Hóa chất, thuốc thử và thiết bị sử dụng
Định tính hóa thực vật	Phản ứng tạo màu và kết tủa đặc trưng trong ống nghiệm cho từng nhóm chất tự nhiên.	Thuốc thử Mayer, Dragendorff, Wagner, Bouchardat (Alkaloid); bột Mg và HCl đậm đặc - phản ứng Shibata (Flavonoid); Liebermann-Burchard, Rosenheim, Salkowski (Sterol); chỉ số tạo bọt, Liebermann, Kahlenberg (Saponin); thuốc thử Fehling A và B (Đường khử); gelatin muối, $\text{FeCl}_3$ 1% (Tanin); thuốc thử Molisch, Baljet, Legal, Tollens (Glycoside).
Chiết xuất và phân đoạn	Đun hoàn lưu chiết kiệt hồi lưu nhiệt độ $<60^\circ\text{C}$; cô quay thu hồi dung môi; chiết lỏng - lỏng phân đoạn tăng dần độ phân cực.	Dung môi kỹ thuật tinh khiết: ethanol $95^\circ$, ether petroleum (EP), chloroform ($\text{CHCl}_3$), butanol (BuOH), ethyl acetate (EtOAc). Thiết bị cô quay chân không Buchi Rotavapor R-200.
Sắc ký và tinh chế	Sắc ký cột hấp phụ pha thường nạp mẫu khô; sắc ký lớp mỏng (TLC) theo dõi phân đoạn; kết tinh lại nhiều lần.	Pha tĩnh: Silica gel 60 $\text{F}{254}$ (Scharlau, kích thước hạt 0,04 - 0,063 mm) cho sắc ký cột; bản mỏng tráng sẵn Silica gel 60 $\text{F}{254}$ (Merck). Thuốc thử hiện vết: $\text{H}_2\text{SO}_4$ 10% trong ethanol, đèn soi tử ngoại Mineralight Lamp.
Xác định tính chất và cấu trúc	Đo điểm nóng chảy mao quản không hiệu chính; ghi phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D và 2D.	Máy đo điểm chảy Electrothermal IA 9000 Series. Thiết bị phổ NMR Bruker AV500 và Varian 500 MHz ($^1\text{H}$-NMR, $^{13}\text{C}$-NMR, DEPT, COSY, HSQC, HMBC).

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm số liệu thực nghiệm gốc (khối lượng mẫu, thể tích phân đoạn, giá trị $R_f$, điểm nóng chảy, độ dịch chuyển hóa học $\delta$ và hằng số ghép $J$ của các tín hiệu phổ NMR) thu thập trực tiếp tại phòng thí nghiệm, kết hợp với các dữ liệu phổ chuẩn từ các tài liệu tham khảo khoa học trong nước và quốc tế để so sánh đối chiếu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa các tư liệu khoa học về dây mướp đắng trên cả phương diện thực vật học, công dụng y học cổ truyền và các thành tựu nghiên cứu hóa dược học trong và ngoài nước. Tác giả trình bày đặc điểm hình thái của hai dạng quần thể mướp đắng (mọc hoang và trồng trọt; phân loại theo kích thước quả to $>5\text{ cm}$ và quả nhỏ $<5\text{ cm}$ mang vị rất đắng), vùng phân bố sinh thái thích ứng nhiệt độ từ $20 - 35^\circ\text{C}$ và vũ lượng $1500 - 2500\text{ mm}$. Tác giả tổng hợp chi tiết kinh nghiệm dân gian sử dụng tất cả các bộ phận của cây (rễ, lá, hoa, trái, hạt) làm thuốc trị các chứng bệnh như lỵ, tiểu đường, mụn nhọt, giải nhiệt, diệt giun sán và hỗ trợ làm liền vết thương.

Về mặt hóa học và dược lý, chương này tổng kết cấu trúc hóa học của hơn 200 hoạt chất đã biết, phân loại các khung triterpene (dammarane, lanostane, cucurbitane) và đặc tính của charantin (phức hợp steroid glycoside có khả năng làm giảm 42% lượng đường huyết trên mô hình thỏ đái tháo đường thực nghiệm ở liều $50\text{ mg/kg}$ qua đường uống). Chương tổng quan cũng phân tích các công trình nghiên cứu tại Việt Nam của Viện Dược liệu (chế phẩm Morantin từ mướp đắng) và các nghiên cứu của nhóm tác giả tại Đại học Y Dược TP.HCM cùng Viện Công nghệ Hóa học, qua đó chỉ ra khoảng trống nghiên cứu đối với bộ phận dây mướp đắng.

Chương 2: Nguyên liệu - Thiết bị

Chương 2 mô tả chi tiết nguồn gốc nguyên liệu và các trang thiết bị phân tích phục vụ đề tài. Nguyên liệu sử dụng là phần trên mặt đất của dây mướp đắng rừng (Momordica charantia L. abbreviata Ser) thu hái tại Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Dây tươi sau khi thu hái được cắt thành từng khúc nhỏ, đưa vào hệ thống sấy ở nhiệt độ dưới $60^\circ\text{C}$ cho đến khi đạt khối lượng không đổi, thu được 3,4 kg bột dây khô.

Hệ thống dung môi hóa chất sử dụng đều đạt tiêu chuẩn phân tích (AR) gồm ether petroleum, chloroform, ethyl acetate, methanol, butanol và ethanol $95^\circ$. Chương này liệt kê cụ thể các thiết bị thực nghiệm: máy cô quay chân không Buchi Rotavapor R-200; hệ thống sắc ký cột thủy tinh; bản mỏng silica gel tráng sẵn MERCK Silica gel 60 $\text{F}_{254}$; đèn soi tử ngoại Mineralight Lamp; máy đo điểm nóng chảy Electrothermal IA 9000 Series; và hai hệ thống phổ cộng hưởng từ hạt nhân phân giải cao AV500 của Bruker và Varian 500 MHz dùng để phân tích mẫu.

Chương 3: Thực nghiệm

Chương 3 trình bày toàn bộ quy trình thực nghiệm hóa học gồm ba phần: định tính nhóm chất, chiết xuất phân đoạn và cô lập tinh chế các hợp chất sạch.

• Định tính hóa thực vật trên dây mướp đắng: Kết quả thử nghiệm ghi nhận phản ứng dương tính rõ rệt với hầu hết các nhóm hợp chất tự nhiên:

  • Alkaloid: Dịch chiết acid tác dụng với thuốc thử Wagner cho kết tủa màu nâu.
  • Flavonoid: Phản ứng Shibata (dịch chiết ethanol tác dụng với bột Mg và HCl đậm đặc) chuyển dung dịch sang màu tím.
  • Sterol: Thử nghiệm Liebermann-Burchard cho màu hồng đỏ bền.
  • Saponin: Nước sắc bột dược liệu lắc mạnh tạo cột bọt bền cao tới $6\text{ cm}$ (đáp ứng tiêu chuẩn thử chỉ số bọt CSB); phản ứng Liebermann xuất hiện vòng ngăn cách màu đỏ tím (đặc trưng của saponin triterpene).
  • Đường khử: Phản ứng với thuốc thử Fehling A và B cho kết tủa đỏ gạch ($\text{Cu}_2\text{O}$).
  • Tanin: Dịch chiết nước tạo tủa trắng với dung dịch gelatin mặn và tạo phức màu nâu đen với dung dịch $\text{FeCl}_3$ 1%.
  • Glycoside: Phản ứng Molisch cho màu đỏ thắm.

• Quy trình chiết xuất cao: 3,4 kg dây mướp đắng khô được đun hoàn lưu chiết kiệt với 30 lít ethanol $95^\circ$ ở nhiệt độ dưới $60^\circ\text{C}$ lặp lại 5 lần. Gộp dịch chiết và cô quay áp suất thấp thu được 427 g cao ethanol thô. Cao thô được hòa tan và lắc phân bố lỏng - lỏng lần lượt với các dung môi có độ phân cực tăng dần:

  • Thu được 50 g cao phân đoạn ether petroleum (cao MCP).
  • Thu được 49 g cao phân đoạn chloroform (cao MCC).
  • Thu được 151 g cao phân đoạn butanol (cao MCB).
  • Lấy toàn bộ 50 g cao MCP tiếp tục hòa tan lại trong ethanol $95^\circ$, lọc bỏ phần không tan và cô quay thu hồi dung môi thu được 36 g cao phân đoạn cồn (ký hiệu là cao MCPE).

• Cô lập và tinh chế hợp chất: Tiến hành sắc ký cột hấp phụ pha thường trên 646 g silica gel (Scharlau), nạp cột khô (kích thước cột: đường kính $7\text{ cm}$, chiều cao lớp silica gel $31\text{ cm}$), ổn định bằng ether petroleum. Nạp 36 g cao MCPE dạng bột khô lên cột. Giải ly bằng hệ dung môi ether petroleum - ethyl acetate với tỷ lệ EtOAc tăng dần; thể tích thu mỗi phân đoạn là 250 ml. Kiểm tra thành phần các phân đoạn bằng sắc ký lớp mỏng TLC, hiện vết bằng dung dịch $\text{H}_2\text{SO}_4$ 10% trong cồn và hơ nóng trên bếp điện:

  • Từ phân đoạn 5 (hệ dung môi giải ly EP : EtOAc = 7 : 3): Rửa nhiều lần bằng EtOAc, hòa tan trong MeOH và kết tinh lại, thu được hợp chất sạch ký hiệu MCPE1 dạng bột màu trắng, điểm nóng chảy $196 - 197,5^\circ\text{C}$. Kiểm tra TLC hiện vết tròn màu cam, có giá trị $R_f = 0,40$ (trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$) và $R_f = 0,625$ (trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 85 : 15$).
  • Từ phân đoạn 7 (hệ dung môi giải ly EP : EtOAc = 4 : 6): Rửa bằng EtOAc, hòa tan trong hỗn hợp $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH}$ (1:1), thu được hợp chất sạch ký hiệu MCPE2 dạng bột màu trắng, điểm nóng chảy $275 - 278^\circ\text{C}$. Trên bản mỏng TLC hiện vết tròn màu tím, có giá trị $R_f = 0,25$ (trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$) và $R_f = 0,45$ (trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 85 : 15$).
  • Từ phân đoạn 10: Rửa nhiều lần bằng EtOAc, hòa tan trong hỗn hợp MeOH và $\text{CHCl}_3$, kết tinh lại thu được hợp chất sạch ký hiệu MCPE3 dạng tinh thể hình kim không màu, điểm nóng chảy $236 - 237^\circ\text{C}$. TLC hiện vết tròn màu tím, có giá trị $R_f = 0,74$ (trong hệ giải ly $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} : \text{H}_2\text{O} = 7 : 3 : 1$).

Chương 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 tập trung phân tích cấu trúc hóa học của các hợp chất cô lập được dựa trên dữ liệu phổ cộng hưởng từ hạt nhân đa chiều. Tác giả lập các bảng quy kết tín hiệu phổ $^1\text{H}$-NMR, $^{13}\text{C}$-NMR, DEPT, COSY, HSQC và HMBC của hợp chất MCPE1 và MCPE3:

• Phân tích phổ của hợp chất MCPE1 (Bảng 4.3, 4.4, 4.5): Xác định các tín hiệu proton và carbon đặc trưng cho khung sườn steroid hoặc triterpenoid, các nhóm methyl bậc ba, các carbon mang nối đôi olefin và các tín hiệu của phần đường liên kết glycoside. Dữ liệu phổ $^{13}\text{C}$-NMR của MCPE1 được so sánh đối chiếu với các tài liệu tham khảo chuẩn (Bảng 4.6).
• Phân tích phổ của hợp chất MCPE3 (Bảng 4.7, 4.8): Xác định các thông số phổ phân giải cao của khung cucurbitane triterpene glycoside, ghi nhận sự hiện diện của nhóm chức carbonyl/aldehyde, các carbon mang nhóm hydroxyl và các tín hiệu cộng hưởng spin của phần aglycone liên kết với một đơn vị đường $\beta$-D-glucopyranoside. Tác giả so sánh dữ liệu phổ $^{13}\text{C}$-NMR của MCPE3 với dữ liệu công bố của Momordicoside K (Bảng 4.9), cho thấy sự trùng khớp về hằng số vật lý (điểm nóng chảy $236 - 237^\circ\text{C}$, dạng tinh thể hình kim không màu) và độ dịch chuyển hóa học của các nguyên tử carbon trên khung phân tử.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả thực nghiệm định lượng và định tính cụ thể như sau:

Đối tượng / Chỉ số	Kết quả thực nghiệm đạt được
Định tính thành phần hóa thực vật	Xác định dây mướp đắng chứa 7 nhóm hoạt chất: alkaloid, flavonoid, sterol, saponin triterpene, đường khử, tanin và glycoside.
Khối lượng nguyên liệu và dịch chiết	3,4 kg dây khô $\rightarrow$ 427 g cao ethanol thô (hiệu suất trích ly khoảng 12,56%).
Khối lượng các phân đoạn cao lỏng - lỏng	Cao ether petroleum (MCP): 50 g; cao chloroform (MCC): 49 g; cao butanol (MCB): 151 g; cao phân đoạn cồn của MCP (MCPE): 36 g.
Hợp chất MCPE1	Bột màu trắng; điểm nóng chảy $\text{mp} = 196 - 197,5^\circ\text{C}$; TLC cho vết màu cam với thuốc thử $\text{H}_2\text{SO}_4$ 10%; $R_f = 0,40$ ($\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$). Đã thu thập đầy đủ bộ phổ $^1\text{H}, ^{13}\text{C}$, DEPT, COSY, HSQC, HMBC.
Hợp chất MCPE2	Bột màu trắng; điểm nóng chảy $\text{mp} = 275 - 278^\circ\text{C}$; TLC cho vết màu tím với thuốc thử $\text{H}_2\text{SO}_4$ 10%; $R_f = 0,25$ ($\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$).
Hợp chất MCPE3	Tinh thể hình kim không màu; điểm nóng chảy $\text{mp} = 236 - 237^\circ\text{C}$; TLC cho vết màu tím; $R_f = 0,74$ ($\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} : \text{H}_2\text{O} = 7 : 3 : 1$). Bộ dữ liệu phổ NMR trùng khớp với hợp chất Momordicoside K.

Về mặt đóng góp khoa học, đây là một trong những nghiên cứu hóa thực vật tiên phong tại khu vực phía Nam tập trung phân lập các hợp chất triterpenoid trực tiếp từ bộ phận dây (thân lá trên mặt đất) của cây mướp đắng rừng thu hái tại Phú Yên, thay vì sử dụng quả hay hạt như các công trình trước đó. Nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình chiết tách, phân đoạn và tinh chế hệ thống trên cột silica gel nạp khô, đồng thời ứng dụng thành công kỹ thuật phổ cộng hưởng từ hạt nhân 2D hiện đại để nhận danh hoạt chất. Kết quả này cung cấp cơ sở dữ liệu hóa học thực nghiệm quan trọng, khẳng định tiềm năng tận dụng nguồn sinh khối dây mướp đắng sau thu hoạch làm nguyên liệu chiết xuất dược chất.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:

  • Nguồn mẫu nguyên liệu khảo sát chỉ giới hạn ở một quần thể mướp đắng rừng (Momordica charantia L. abbreviata Ser) thu hái tại một địa bàn duy nhất (Đông Hòa, Phú Yên) vào một thời điểm nhất định, chưa khảo sát biến động hàm lượng hoạt chất theo mùa vụ hoặc so sánh giữa các giống mướp đắng khác nhau.
  • Quá trình cô lập và tinh chế mới chỉ tập trung xử lý phân đoạn cao ether petroleum phân đoạn cồn (MCPE); hai phân đoạn cao có khối lượng lớn là cao chloroform (MCC, 49 g) và cao butanol (MCB, 151 g) chưa được tiến hành sắc ký phân lập triệt để.
  • Nghiên cứu dừng lại ở mức độ chiết tách, tinh chế và xác định cấu trúc hóa học; chưa thực hiện các thử nghiệm đánh giá hoạt tính sinh học trực tiếp (in vitro hoặc in vivo về khả năng hạ đường huyết, kháng khuẩn hoặc chống oxy hóa) của các hợp chất tinh khiết thu được.

• Hướng nghiên cứu tiếp theo:

  • Tiếp tục triển khai sắc ký cột trên các phân đoạn cao còn lại (đặc biệt là phân đoạn cao butanol MCB vốn chứa nhiều hợp chất saponin glycoside phân cực) để cô lập thêm các hoạt chất mới.
  • Hoàn thiện quy kết phổ chi tiết và xác định cấu trúc lập thể tuyệt đối cho hợp chất MCPE1 và MCPE2.
  • Thực hiện các thử nghiệm sàng lọc hoạt tính dược lý trên mô hình tế bào và động vật thực nghiệm đối với các hợp chất cucurbitane triterpenoid tinh khiết thu được từ dây mướp đắng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Hóa học (Hóa hữu cơ, Hóa học các hợp chất thiên nhiên), Dược học, Dược liệu học và Công nghệ Hóa học.
• Các nhóm nghiên cứu đang thực hiện đề tài về chiết xuất hoạt chất sinh học từ các loài thực vật thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae).

Những nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn cao bao gồm:

• Quy trình chiết xuất hồi lưu và sơ đồ phân bố lỏng - lỏng bằng các hệ dung môi có độ phân cực tăng dần giúp làm giàu hoạt chất hiệu quả.
• Hệ thống các quy trình phản ứng định tính hóa thực vật bài bản kèm mô tả hiện tượng màu/kết tủa rõ ràng, có thể áp dụng làm giáo trình thực tập phân tích dược liệu.
• Điều kiện sắc ký cột nạp khô (khối lượng silica gel, đường kính cột, chiều cao lớp hấp phụ, tỷ lệ dung môi giải ly EP : EtOAc) và hệ dung môi triển khai sắc ký bản mỏng TLC thích hợp để phân tách các dẫn xuất cucurbitane.
• Các bảng số liệu quy kết độ dịch chuyển hóa học phổ NMR ($^1\text{H}$-NMR, $^{13}\text{C}$-NMR, DEPT, HMBC, HSQC, COSY) phục vụ tra cứu, so sánh và đối chiếu khi xác định cấu trúc các hợp chất triterpene glycoside tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng nguồn nguyên liệu dây mướp đắng nào và phương pháp xử lý mẫu ban đầu ra sao?
Nghiên cứu sử dụng phần trên mặt đất của dây mướp đắng rừng, thuộc phân loài Momordica charantia L. abbreviata Ser, do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Dược liệu miền Trung thu hái tại huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Dây tươi được cắt thành khúc nhỏ, sau đó sấy trên sàn máy sấy ở nhiệt độ kiểm soát dưới $60^\circ\text{C}$ cho đến khi đạt khối lượng không đổi, thu được 3,4 kg bột nguyên liệu khô.

2. Hiệu suất thu hồi các phân đoạn cao chiết từ 3,4 kg dây mướp đắng khô đạt được những con số cụ thể nào?
Từ 3,4 kg bột khô chiết hồi lưu với 30 lít ethanol $95^\circ$ (trích 5 lần), tác giả thu được 427 g cao ethanol thô (hiệu suất khoảng 12,56%). Qua chiết phân bố lỏng - lỏng thu được: 50 g cao ether petroleum (cao MCP), 49 g cao chloroform (cao MCC) và 151 g cao butanol (cao MCB). Từ 50 g cao MCP xử lý tiếp bằng ethanol $95^\circ$ đã thu được 36 g cao phân đoạn cồn (cao MCPE) dùng cho sắc ký cột.

3. Phản ứng định tính saponin trong dây mướp đắng thể hiện hiện tượng thực nghiệm như thế nào?
Khi đun sôi 1 g bột dây mướp đắng với 100 ml nước trong 30 phút, lấy 1 ml dịch lọc cho vào ống nghiệm và lắc mạnh theo chiều dọc trong 15 giây, quan sát thấy lượng bọt tạo ra rất nhiều với cột bọt bền cao tới $6\text{ cm}$. Phản ứng Liebermann trên mẫu cho vòng ngăn cách màu đỏ tím, sơ bộ khẳng định sự hiện diện của nhóm saponin triterpene.

4. Ba hợp chất sạch MCPE1, MCPE2, MCPE3 có đặc tính lý hóa và sắc ký phân biệt như thế nào?

• Hợp chất MCPE1: Dạng bột màu trắng, kết tinh trong MeOH, điểm nóng chảy $196 - 197,5^\circ\text{C}$, TLC hiện vết tròn màu cam với thuốc thử $\text{H}_2\text{SO}_4$ 10% ($R_f = 0,40$ trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$).
• Hợp chất MCPE2: Dạng bột màu trắng, điểm nóng chảy $275 - 278^\circ\text{C}$, TLC hiện vết tròn màu tím ($R_f = 0,25$ trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} = 9 : 1$).
• Hợp chất MCPE3: Dạng tinh thể hình kim không màu kết tinh trong MeOH, điểm nóng chảy $236 - 237^\circ\text{C}$, TLC hiện vết tròn màu tím ($R_f = 0,74$ trong hệ $\text{CHCl}_3 : \text{MeOH} : \text{H}_2\text{O} = 7 : 3 : 1$).

5. Hoạt chất MCPE3 được định danh cấu trúc tương đồng với chất nào trong các nghiên cứu trước đó?
Dựa trên sự trùng khớp về hằng số vật lý (điểm nóng chảy $236 - 237^\circ\text{C}$, dạng tinh thể kim không màu, vị đắng) và sự tương thích cao giữa các số liệu phổ $^{13}\text{C}$-NMR với tài liệu tham khảo khoa học, hợp chất MCPE3 được xác định có cấu trúc tương đồng với Momordicoside K (một glycoside triterpene có công thức phân tử $\text{C}{36}\text{H}{56}\text{O}_9$, cấu trúc 3-O-$\beta$-D-glucopyranoside của $3\beta,7\beta\text{-dihydroxy-25-methoxycucurbita-5,23-dien-19-al}$).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Tấn Phát đã thực hiện thành công việc khảo sát hóa thực vật trên phần trên mặt đất của dây mướp đắng (Momordica charantia L. abbreviata Ser) thu hái tại Phú Yên. Nghiên cứu đã xác định sự hiện diện của 7 nhóm hoạt chất tự nhiên chính, đồng thời chiết xuất và phân đoạn hiệu quả 427 g cao ethanol thô thành các phân đoạn cao có độ phân cực khác nhau. Bằng kỹ thuật sắc ký cột hấp phụ pha thường kết hợp kết tinh phân đoạn, tác giả đã cô lập thành công ba hợp chất sạch (MCPE1, MCPE2, MCPE3), trong đó MCPE3 được phân tích và xác định cấu trúc tương đồng với hoạt chất Momordicoside K dựa trên dữ liệu phổ NMR đa chiều. Công trình cung cấp những dẫn liệu thực nghiệm có giá trị khoa học tin cậy, góp phần mở rộng hiểu biết về thành phần hóa học của nguồn phụ phẩm dây mướp đắng tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HÒ CHÍ MINH œs£kÌgœ› KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP CỬ NHÂN HÓA HỌC Chuyên ngành: Hóa hữu cơ ĐÈTÀI: GÓP PHÀN NGHIÊN CỨU THÀNH PHAN HOÁ HỌC DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) Người hướng dẫn Khoa học: ThS. PHUNG VAN TRUNG PGS. NGUYÊN NGỌC HẠNH Người thực hiện: NGUYEN TAN PHÁT THANH PHO HO CHi MINH 2010 BO GIAO ĐỤC VÀ DAO TẠO LÁT HC SU PHAM EP.I1O CHE VIINH Œ#ÍLL] ke) KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP CU NHÂN HÓA HỌC Chuyển ngành: Hóa hữu cơ (MOMORDICA CHARANTIA L.) Người hướng dẫn Khoa học: ThS. PHUNG VAN TRUNG PGS.

NGUYEN NGOC HANH _ THU VIEN ` Ngườihựchiện: hal hieMiNe THÀNH PHO HO CHÍ MINH 2010 GÓP PHAN NGHIÊN CỨU THANH PHAN HÓA HỌC CUA DAY MUGP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) NHAN XET CUA GV “. **«« *6*#1999999416 949494969649 699661 69919696969 6969696969996 9696969961499 ESSE ES SCRE TO TO Cee eee ee SCORE EHH EEE ETE .À EEE EOE ^^ 2 2 ^^ ee ee tee eed Doo oe Pee eee Pee PPP PPP eR PPR RPP RRR EPR RRR ERR RRR ERR ERR EERE RSS SEE EEE EEE EEE EEE ETE ERR 44496, OTERO HOOT Pee eee eee eee eee eee ree CCE DIPLO eee eee eee PPP PER ERR EER ERR ERR ERR EER RR ^^ 2 ^^ ^^ 2a SORE EEE `“. eee OEE EEE EEE EEE EEE TEESE ETT CCH 6169699169699 ee eee eee eee eee (Dea R RRR RRR EER RRR ERR RRR ERR ERR ERR RRR EER ERR EERE REESE REESE RASS TROP ee eee eee RRR ERR RRR ERR RRR RR RER REE ERR RRR RRR RRR RRR EERE REESE TROP PRP RRR PEER RRR ERR RRR ERR RRR EERE RRR RRR RRR EERE TROP eee eee eR RRR ERR ERR ERR RRR ER RRR EERE RRR RRR RRR R RRR EERE EES LPRoa RRR RRR REE RRR EERE ERR ERR RRR RRR ERR EERE REESE RRR RARE (PoP eRe eee eee eee RRR ERR EERE RRR RRR REESE REESE 0V V6 6$ 69960 VQ ee GV. StTH NGL YEN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CUU THÀNH PHÁN HOA HỌC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) LOI CAM ON Luận văn này được thực hiện tại phòng Hóa Học Các Hợp Chat Thiên Nhiên — Vién Công Nghệ Hóa Học - Vién Khoa học và Công Nghệ Việt Nam: số | Mạc Dinh Chi, phường Bên Nghẻ, quan 1.

tp Hỗ Chi Minh: năm 2010 TY: `. 4 Vai tam lòng tran trọng và biết ơn sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn đên: PGS. Nguyễn Ngọc Hanh Nguyên Phó Viện Trưởng Viện Công Nghệ Hóa Học - Viện Khoa học và Công Nghệ Việt Nam. Có đã truyền dat cho em những kiến thức chuyên môn, luôn động viên và luôn tạo điều kiện tốt nhất dé em hoàn thành khóa luận.

Phùng Van Trung Phó Trưởng phòng Hóa Học Các Hợp Chất Thiên Nhiên Thay da truyền dat cho em kiến thức chuyén môn, tận tình hướng dan kỳ thuật cũng nue những kinh nghiệm hết site quỷ báu và đẩy tâm huyết trong suốt quả trình thưc hiện luận van. Các anh chị và các bạn thực hiện dé tài luận văn tại phỏng Hoá Học Các Hợp Chất Thiên Nhiễn, năm 2010 đã giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập. Quỷ thay cô Ban Giám Hiệu trưởng Đại Học Sư Phạm TP.HCM, Ban chủ nhiệm Khoa Khoa Héa-Té Hóa Hữu Cơ, cùng tất cả quỷ thây cô giáo đã trang bị cho em những kiển thức nên tảng vững chắc trong suốt thời gian học tại trưởng, niên khỏa 2006-2010 Cuối cùng con rất cảm ơn gia đình đã giúp đỡ, động viên, tạo mọi điều kiện từ vật chất đến tinh thân cho con học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận van này TP. Hỏ Chi Minh, thang 0S, năm 2010.

NGUYEN TAN PHÁT XITH NóI TÊN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CUU THÀNH PHÁN HOA HOC CUA DAY MUGP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) MUC LUC 3m Trang LOI CẢM ON MUC LUC 3 DANH MỤC CÁC KY HIỆU, CHU VIET TAT 6 DANH MUC CAC BANG § DANH MỤC CÁC HINH 9 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỎ, ĐỎ THỊ 10 MO BAU 1. ĐẠI CUONG VE DAY MUGP DANG 13 1. MO TẢ DAY 13 I.2, PHAN BO VÀ SINH THAI 16 1. Y HỌC DAN GIAN CUA DAY MƯỚP DANG 16 113.

CAC NGHIEN CUU VE MUGP DANG 18 12. THÀNH PHAN HOA HỌC 18 1. TÁC DUNG DƯỢC LY 20 1. Trong nước Ps| 1.

Một số hoạt chat da phân lập từ Mướp Dang 22 1.1, MỘT SỐ TRITERPENE GLYCOSIDE CÓ TRONG DAY MƯỚP DANG 26 SITH NGUYEN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CỨU THÁNH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L) 1. Cae triterpene glycoside được cô lập từ hat Mướp Dang 26 1. Cac triterpene glycoside được cô lập tử trải Mướp Đắng 28 1. Cae triterpene glycoside được cô lập từ lá và dây Mướp Dang 33 2.

NGUYEN LIEU VA THIẾT BỊ 2. ĐỊNH TINH CAC HOP CHAT HỮU CƠ TRONG TRAI MƯỚP DANG 41 3. KHAO SÁT SỰ HIỆN DIEN CUA CÁC HOP CHAT ALKALOID 41 3. Thuốc thir alkaloid 4l 3.

Định tính alkaloid 41 3. KHẢO SAT SỰ HIEN DIEN CUA CÁC HOP CHAT FLAVONOID 4] 3. Thuốc thử flavonoid 41 3. Định tinh flavonoid 42 3.

KHAO SÁT SỰ HIỆN DIEN CUA CÁC HỢP CHAT STEROL 42 3. Thuốc thử sterol 42 3.2, Dinh tính sterol 42 3. KHAO SAT SỰ HIỆN DIEN CUA CÁC HOP CHAT SAPONIN 43 3. Thudc thử saponin 43 3.

Định tinh saponin 44 3. KHAO SÁT SỰ HIỆN DIỆN CUA CÁC HOP CHAT DUONG KHỨ 44 3. KHAO SÁT SU HIỆN DIEN CUA CAC HOP CHAT TANIN 44 3. Thuốc thử tanin 44 3.2, Định tính tanin 45 3.

KHAO SÁT SU HIỆN DIEN CUA CÁC HOP CHAT GLYCOSIDE 45 3.1, Thuốc thử glycoside 45 3.2, Định tinh glycoside 45 SITH NGt TÊN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CỨU THANH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L ) 3.CO LAP VA TINH CHẾ 48 3.1, Phương pháp 50 3. KET QUA VA THAO LUAN 4. ĐỊNH TINH CÁC HOP CHAT HỮU CO TRONG DAY MUOP DANG 33 4. KET LUẬN VA KIÊN NGHỊ 5.CAC KET QUA DAT DUOC 72 5.

KIEN NGHỊ 72 TÀI LIEU THAM KHAO 73 PHU LUC 77 STH. NGUYEN TAN PHAT GÓP PHAN NGHIÊN CUU THANH PHAN HÓA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) DANH MỤC CAC KÝ HIEU, CHỮ VIET TAT px mm— = : m ——m— ——m— SUTH NGUYEN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CUU THANH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L.) Parts per million Retention factor Triplet Thin Layer Chromatography Ultra Violet Chemical shift GÓP PHAN NGHIÊN CUU THÁNH PHAN HOA HỌC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L ) DANH MUC CAC BANG BANG TRANG Bang 3.1: Kết qua sắc ky cột thường cao MCPE 50 Bang 4. Kết quá định tính các hợp chat hữu cơ trong dây Mudp ding 53 Bang 4.3: Dữ liệu phố ‘H-NMR, "C-NMR; DEPT va HMBC của MCPEI 56 Bang 4.4: Dữ liệu pho H-NMR, "C-NMR , COSY va HSQC của MCPEI 58 Bang 4.5: Dữ liệu pho 'ÌC-NMR va DEPT của MCPEI 60 Bang 4.6: So sánh dữ liệu phỏ "C-NMR của MCPEI với tài liệu tham khao — 6Ì Bang 4.7: Dữ liệu phd H-NMR, "C-NMR va HMBC của MCPE3 a Bang 4.8: Dữ liệu phổ "H-NMR, "C-NMR, COSY va HSQC của MCPE3 66 Bang 4.9: So sánh dữ liệu phổ "C-NMR của MCPE3 với tải liệu tham khảo 69 ele SITH NGUYEN TAN PHAT GOP PHÁN NGHIÊN CỨU THÀNH PHAN HÓA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L) DANH MỤC CÁC HÌNH HÌNH TRANG Hình 1. abbreviata Ser 13 Hinh |.3: Dây Mướp ding l4 Hinh I.4: Hạt Mướp dang is Hình 1.S: Hoa Mướp đẳng 15 Hình 1.6: Trái Mướp ding IS Hinh |.7: Mướp dang tròng ở Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Dược liệu miễn Trung (Phú Yên) 15 Hình 1.8: Tra Mướp đẳng của Viện Dược Liệu 21 Hinh 2.9: Dây Mướp đẳng được sấy trên sàn máy sấy 38 Hình 3.10: Sắc ký cột thường 49 Hình 3.11: Sắc ký bản mỏng 49 Hình 4.12: Kết quả khảo sát Alkaloid 54 Hinh 4.13: Két qua khao sat Sterol s4 Hinh 4,14: Kết quả khảo sat Saponin 54 Hinh 4.15: Kết qua khảo sát Tanin 54 Hình 4.16: Kết qua khảo sát Glycoside 54 NITH NGL TÊN TAN PHAT GOP PHÁN NGHIÊN CỨU THANH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L) DANH MUC CAC SO DO SO DO TRANG Sơ đỏ 3.1: Quy trình chiết xuất cao 47 Sơ đỏ 3.2: Quy trinh cô lập vả tỉnh chế các hợp chất 49 œ====—=ï=ễEẺÃẼÃẼÃẼïẼ.aaaaaá{¡` a5 §SITH NGUYÊN TAN PHAT GOP PHAN NGHIÊN CUU THANH PHAN HÓA HOC CUA DAY MƯỚP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L) MO DAU Hiện nay, bệnh đái tháo đường là một trong các bệnh mãn tinh, gây tử vong cao, đứng hàng thứ ba trên thẻ giới sau bệnh tím mạch vả ung thư.

Đái tháo đường ngày trở nên lả van dé lớn đối với giới y khoa cũng như đối với cộng đồng. Vi vậy, đôi hói phải tìm ra các loại thuốc hiệu quả đối với bệnh đái tháo đường. Theo kinh nghiệm dan gian, có khá nhiều dược liệu được dùng lam thuốc cho bệnh đái tháo đường. Trong đó, được dùng khá phỏ biến là Mướp đẳng.

Mướp dang hay còn gọi là khổ qua (Momordica charantia L., thuộc họ Bau bí - Cucurbitaceae) được dùng làm thức ăn phỏ biến. Trái Mướp đẳng có vị dang, tinh hàn nên trong dan gian thường dùng để trị các bệnh mụn nhọt, giải nhiệt, sáng mắt, giám đau. Khoa học ngày nay đã chứng minh địch chiết từ trái Mướp dang có kha nang ức chế khỏi u, có tác dụng hỗ trợ men gan. đặc biệt điều trị bệnh đái tháo đường.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu trên thé giới cũng chứng minh rằng trong dây Mướp đăng cũng có nhiều thành phần hoá học quan trọng. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong nước đối với dây Mướp đẳng cũng còn hạn chế. Chúng tôi tiến hành thực hiện dé tai: “Góp phần nghiên cứu thành phần hóa học của dây Mướp đắng (Momordica charantia L.)” để góp phần nghiên cứu thành phần hoá học của dây Mướp Đắng, làm cơ sở cho các việc nghiên cứu được tính của các hợp chat cô lập từ Mướp Dang. Trong luận văn này, chúng tôi trình bày một số kết quả chiết tách, cô lập các hoạt chất cũng như việc xác định cấu trúc các hoạt chất cô lập được, góp phân làm sáng tỏ thêm thành phan hóa học của dây Mướp dang.

GOP PHÁN NGHIÊN CUU THANH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L) CHUONG 1: TONG QUAN Nene errr SITH NGUYEN TAN PHAT GÓP PHAN NGHIÊN CUU THÀNH PHAN HOA HOC CUA DAY MUOP DANG (MOMORDICA CHARANTIA L ) 1. DAI CUONG VE DAY MUOP DANG 1. MÔ TA DAY 1. Khái quát Tên khoa học: Momordica charantia L.

Họ: Bau bí (Cucurbitaceae) rén nước ngoài: Bitter melon, bitter gourd (Anh), bitter apple, wild cucumber. bitter cucumber, ampalaya (Philipines), balsam pear (Mỹ), karela (An Độ). | {13, Tên Việt Nam: Khê qua, Mướp đăng, Lương qua, Cam lệ chi. Ngoài ra nó còn có nhiều tên khác như: Mướp mủ, chua hao, dưa mát, hồng cô nương.

hồng đương, bè dat, lại qua ''!, Hiện nay.