Nghiên Cứu Tác Động Của FDI Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Các mô hình kinh tế lượng không gian nghiên cứu hội tụ thu nhập năng suất và vai trò lan tỏa không, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Khắc Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Toán Kinh tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của FDI Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tác Động FDI Đến Tăng Trưởng Kinh Tế

Nghiên cứu về tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế là một chủ đề quan trọng, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà kinh tế và hoạch định chính sách. Sự hội tụ thu nhập và năng suất là vấn đề kinh tế được bàn cãi nhiều nhất trong những năm gần đây. Nghiên cứu sự hội tụ đáng quan tâm do những hàm ý về lý thuyết và thực hành. Về lý thuyết, phân tích hội tụ có thể giúp phân biệt giữa các lý thuyết tăng trưởng khác nhau theo các dự đoán của nó về tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu sự hội tụ sẽ hỗ trợ cho việc lập kế hoạch và đánh giá các chính sách ngành, vùng một cách có hiệu quả hơn nếu ta hiểu được những khác biệt kinh tế ngành và vùng hiện tại đã phát triển thế nào. Bởi vậy, vấn đề về hội tụ đã được nghiên cứu rộng rãi giữa các nước và các vùng. Nhiều nghiên cứu tập trung vào hội tụ của thu nhập cá nhân, do đó quan tâm đến cả sự hội tụ của GDP theo vùng sẽ cho ta những thông tin quan trọng. Sự hội tụ năng suất và hiệu quả lại cho ta biết mức độ phát triển công nghiệp và ảnh hưởng của nó như thế nào. Sự hội tụ năng suất và hiệu quả của các doanh nghiệp là một quá trình dài hạn trong đó các doanh nghiệp có năng suất thấp hơn có xu hướng tăng trưởng nhanh hơn như là một kết quả của sự lan tỏa công nghệ từ các doanh nghiệp đi trước (tiến bộ hơn) tới doanh nghiệp đi sau. Người ta cho rằng không phải sự tích lũy nhân tố mà tiến bộ công nghệ và sự lan tỏa công nghệ mới chính là nguồn lực chính của tăng trưởng kinh tế. Khi các quốc gia trở nên mở hơn và sự phụ thuộc lẫn nhau của các công nghệ mới thúc đẩy sự lan tỏa của quá trình hội tụ công nghệ và năng suất của các quốc gia, các ngành cũng như các doanh nghiệp. Như vậy, về mặt chính sách, hội tụ năng suất, hiệu quả cho ta biết ngành nào, vùng nào có tốc độ hội tụ cao khiến cho chính sách hướng tới thúc đẩy tiến bộ công nghệ và đặc biệt lan tỏa công nghệ và chính sách sao cho có thể kết hợp cả đổi mới công nghệ và lan tỏa công nghệ sẽ cho phép nền kinh tế sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tóm lại, cả về lý thuyết và thực hành hội tụ thu nhập và năng suất, hiệu quả là vấn đề hết sức cần thiết nghiên cứu.

1.1. Tại Sao Nghiên Cứu Tác Động Của FDI Lại Quan Trọng

Nghiên cứu này quan trọng vì nó cung cấp cái nhìn sâu sắc về vai trò của FDI trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam. Nó giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về cách FDI ảnh hưởng đến các khía cạnh khác nhau của nền kinh tế, từ đó đưa ra các quyết định chính sách hiệu quả hơn. Theo một nghiên cứu, "phân tích hội tụ có thể giúp phân biệt giữa các lý thuyết tăng trưởng khác nhau theo các dự đoán của nó về tăng trưởng kinh tế".

1.2. Mục Tiêu và Phạm Vi Nghiên Cứu Về FDI Tại Việt Nam

Mục tiêu của nghiên cứu này là chỉ định mô hình lý thuyết mà trong đó có sự hiện diện của yếu tố hiệu ứng lan tỏa không gian trong việc nghiên cứu hội tụ thu nhập, năng suất và lan tỏa không gian của FDI. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lý thuyết và thực nghiệm, tập trung vào hội tụ thu nhập cấp tỉnh, hội tụ năng suất nhân tố tổng hợp cấp tỉnh, hội tụ hiệu quả cấp tỉnh, hội tụ năng suất nhân tố tổng hợp ở cấp ngành. Dữ liệu sử dụng là các bộ số liệu vĩ mô và vi mô của Tổng cục Thống kê.

II. Thách Thức Đánh Giá Đúng Ảnh Hưởng Của FDI Đến Kinh Tế

Việc đánh giá chính xác tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như hiệu ứng lan tỏa không gian, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các vùng, và sự khác biệt về điều kiện kinh tế xã hội có thể làm sai lệch kết quả nghiên cứu. Các nghiên cứu thực nghiệm trong lĩnh vực này chủ yếu dựa trên các kết luận từ bộ số liệu chéo hoặc số liệu mảng nhưng hầu hết bỏ qua hai đặc điểm quan trọng của số liệu theo không gian một cách hệ thống. Thứ nhất, số liệu theo không gian biểu diễn sự tích hợp của các cá thể với tính chất biên giới riêng phản ánh các điều kiện về lịch sử và chính trị. Sự lựa chọn về mức độ tích hợp không gian do đó là thiết yếu bởi sự khác biệt giữa các vùng có thể dẫn đến kết quả khác nhau trong ước lượng sự hội tụ thu nhập và năng suất. Thứ hai, rõ ràng rằng các số liệu vùng không thể được cho là tạo lập một cách độc lập bởi sự hiện diện của những đặc điểm tương tự về mặt không gian giữa các vùng tiếp giáp. Hơn nữa, tất cả các vùng đều biến thành “hòn đảo”, tương tác thị trường tiềm năng, trao đổi thông tin, giao lưu văn hóa, giao dịch thương mại… giữa các vùng bị bỏ qua, không có một biện pháp nào phản ánh chính xác tác động và liên kết giữa các vùng kinh tế với nhau, tất cả đều dẫn đến lời giải thích là thiếu biến quan trọng, do đó làm cho phân tích lý thuyết và kết quả nghiên cứu không còn đáng tin cậy.

2.1. Vấn Đề Bỏ Qua Yếu Tố Không Gian Trong Phân Tích FDI

Một trong những thách thức lớn nhất là việc bỏ qua yếu tố không gian trong phân tích. Các nghiên cứu thường không tính đến sự tương tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa các vùng, dẫn đến kết quả không chính xác. Sự thật là, tồn tại tính hiệu ứng lan tỏa của không gian địa lý, giữa các vùng (đặc biệt vùng lân cận) có trình độ không như nhau, tức là thông qua giao dịch thương mai, giao lưu văn hóa, chuyển giao công nghệ, trao đổi thông tin, hợp tác hỗ trợ… tiến hành tương tác giữa các vùng. Vì vậy cần đưa yếu tố lan tỏa không gian vào mô hình nghiên cứu hội tụ thu nhập, năng suất và đặc biệt là vai trò lan tỏa không gian của FDI.

2.2. Khó Khăn Trong Lượng Hóa Các Kênh Truyền Tải FDI

Việc lượng hóa các kênh truyền tải tác động của FDI cũng là một thách thức lớn. Chẳng hạn, nếu ta muốn nghiên cứu hội tụ năng suất dưới tác động của FDI thì một loạt vấn đề được đặt ra là xây dựng mô hình sẽ như thế nào? Làm thế nào để có thể lượng hóa các kênh truyền tải? Nếu đã lượng hóa được thì làm thế nào có thể đưa chúng vào mô hình?

III. Phương Pháp Mô Hình Kinh Tế Lượng Không Gian Nghiên Cứu FDI

Để giải quyết các thách thức trên, nghiên cứu này sử dụng mô hình kinh tế lượng không gian để phân tích tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế. Mô hình này cho phép tính đến các yếu tố không gian và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các vùng. Sử dụng cách tiếp cận mô hình hóa để nghiên cứu lý thuyết và tiếp cận kinh tế lượng để ước lượng hội tụ. Phương pháp nghiên cứu Sử dụng công cụ toán học để mở rộng hồi quy Barro. Sử dụng lý thuyết kinh tế và thống kê để cấu trúc các kênh truyền tải. Sử dụng kinh tế lượng để ước lượng hội tụ trong đó hồi quy số liệu mảng, kinh tế lượng không gian. Sử dụng lý thuyết kinh tế để phân tích kết quả hội tụ. Sử dụng phương pháp bán tham số để ước lượng TFP.

3.1. Ưu Điểm Của Mô Hình Kinh Tế Lượng Không Gian

Mô hình kinh tế lượng không gian có ưu điểm là có thể khắc phục một số sai lầm trong chỉ định mô hình nghiên cứu. Luận án cũng đã đưa thêm một số biến mới vào nghiên cứu năng suất cấp tỉnh như tăng trưởng FDI, tăng trưởng GDP; còn đối với nghiên cứu năng suất cấp ngành như biến lan tỏa ngược, lan tỏa xuôi, lan tỏa công nghệ. Đặc biệt, luận án đã sử dụng phương pháp GMM để ước lượng mô hình động.

3.2. Các Bước Thực Hiện Mô Hình Kinh Tế Lượng Không Gian

Các bước thực hiện mô hình kinh tế lượng không gian bao gồm: (1) Xác định mô hình lý thuyết có yếu tố lan tỏa không gian. (2) Trình bày cơ sở phương pháp luận về mô hình có sự hiện diện của yếu tố hiệu ứng lan tỏa không gian. (3) Áp dụng mô hình lý thuyết và cơ sở phương pháp luận để phân tích tác động hiệu ứng lan tỏa không gian tới hội tụ năng suất và nguyên nhân của sự hội tụ hay phân kỳ của một số ngành.

IV. Kết Quả Tác Động Thực Tế Của FDI Đến Tăng Trưởng Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, nhưng tác động này có sự khác biệt giữa các vùng và các ngành. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hiệu ứng lan tỏa không gian đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Thứ nhất, vấn đề nghiên cứu hội tụ thu nhập cấp tỉnh ở Việt Nam trong giai đoạn 1995-2015. Luận án phát hiện ra rằng giả thiết các tỉnh là độc lập là không hiện thực mà có tác động tương tác theo không gian (trễ không gian và lan tỏa không gian của biến độc lập). Tính đến tương tác không gian sẽ dẫn đến tốc độ tăng trưởng thấp hơn so với ước lượng rút ra từ cách tiếp cận truyền thống. Phân tích của luận án chỉ ra rằng mô hình hội tụ không điều kiện truyền thống gặp phải những chỉ định sai lầm do bỏ sót tính phụ thuộc về mặt không gian và các cú sốc ngẫu nhiên xảy ra với từng tỉnh không chỉ ảnh hưởng tới quá trình vận động của tỉnh về trạng thái dừng mà còn ảnh hưởng lan tỏa ra toàn bộ các tỉnh. Một cách tổng quát, các kết quả của của luận án khẳng định rằng bỏ qua bản chất không gian của số liệu dẫn đến cả việc thiết lập sai mô hình về mô hình tăng trưởng và các ước lượng về tốc độ hội tụ là chệch một cách nghiêm trọng.

4.1. FDI và Hội Tụ Thu Nhập Cấp Tỉnh Tại Việt Nam

Nghiên cứu phát hiện ra rằng giả thiết các tỉnh là độc lập là không hiện thực mà có tác động tương tác theo không gian (trễ không gian và lan tỏa không gian của biến độc lập). Tính đến tương tác không gian sẽ dẫn đến tốc độ tăng trưởng thấp hơn so với ước lượng rút ra từ cách tiếp cận truyền thống.

4.2. Tác Động Lan Tỏa Không Gian Của FDI Đến Năng Suất Lao Động

Nghiên cứu đã phát hiện ra tồn tại hiệu ứng lan tỏa không gian của năng suất lao động, của tăng trưởng FDI đến quá trình tăng trưởng của năng suất lao động trong giai đoạn 1998-2015.

V. Giải Pháp Chính Sách Thu Hút FDI Hiệu Quả Cho Việt Nam

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất các chính sách thu hút FDI hiệu quả hơn cho Việt Nam. Các chính sách này nên tập trung vào việc tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi, khuyến khích chuyển giao công nghệ, và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, sau khi tiến hành cải cách mở cửa, thị trường Việt Nam có sức hút lớn tới các nhà đầu tư nước ngoài, thể hiện ở vốn đầu tư FDI không ngừng tăng lên sau từng năm. Với môi trường đầu tư ngày được cải thiện, càng ngày càng có nhiều các công ty đa quốc gia nổi tiếng thế giới đầu tư trực tiếp vào Việt Nam với lượng vốn đầu tư lớn, kinh tế đầu tư đã trở thành một điểm tăng trưởng quan trọng giúp nền kinh tế nước ta phát triển. Trên thế giới hiện nay có rất ít các nghiên cứu đưa ảnh hưởng lan tỏa của FDI để xem xét tác động của nó đến hội tụ năng suất như thế nào.

5.1. Tạo Môi Trường Đầu Tư Thuận Lợi Cho FDI

Chính phủ cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư bằng cách giảm thiểu thủ tục hành chính, tăng cường minh bạch, và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Cần có những chính sách cụ thể để cải thiện môi trường đầu tư ngày càng trở nên hấp dẫn hơn.

5.2. Khuyến Khích Chuyển Giao Công Nghệ Từ FDI

Cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp FDI chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp trong nước, thông qua các hoạt động hợp tác nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, và hỗ trợ kỹ thuật.

VI. Tương Lai Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tác Động FDI

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn tác động của FDI đến các khía cạnh cụ thể của nền kinh tế, như năng suất lao động, chuyển giao công nghệ, và phát triển bền vững. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng phạm vi sang các quốc gia khác để so sánh và đối chiếu. Luận án cũng đã đưa thêm một số biến mới vào nghiên cứu năng suất cấp tỉnh như tăng trưởng FDI, tăng trưởng GDP; còn đối với nghiên cứu năng suất cấp ngành như biến lan tỏa ngược, lan tỏa xuôi, lan tỏa công nghệ. Đặc biệt, luận án đã sử dụng phương pháp GMM để ước lượng mô hình động.

6.1. Phân Tích Tác Động Của FDI Đến Phát Triển Bền Vững

Nghiên cứu cần tập trung vào việc đánh giá tác động của FDI đến các mục tiêu phát triển bền vững, như bảo vệ môi trường, giảm nghèo, và tăng cường bình đẳng giới.

6.2. So Sánh Tác Động Của FDI Giữa Các Quốc Gia

Nghiên cứu có thể mở rộng phạm vi sang các quốc gia khác để so sánh và đối chiếu, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 trình bày ngắn gọn về cơ sở lý thuyết hội tụ. Phần tiếp theo sẽ mô tả tóm tắt về phương pháp kinh tế lượng không gian. Phần cuối của chương sẽ giới thiệu tổng quan các nghiên cứu hội tụ sử dụng phương pháp kinh tế lượng không gian đã có trên thế giới và ở Việt Nam. Đối với phương pháp luận về các phương pháp bán tham số ước lượng TFP được trình bày trong Nguyễn Khắc Minh và cộng sự (2015).

Các công thức trong phần cơ sở lý thuyết hội tụ được tham khảo trong Barro và Sala-i-Martin (1995), Mankiw và cộng sự (1992) và trong phần kinh tế lượng không gian được tham khảo trong Anselin và cộng sự (2004), Elhorst (2014). Cơ sở lý thuyết hội tụ Trong mô hình tăng trưởng kinh tế, Ramsey (Ramsey, 1928) đưa ra lựa chọn tối ưu của người tiêu dùng và từ đó hình thành lý thuyết hiện đại về tăng trưởng kinh tế. Ramsey chỉ ra rằng, do tăng trưởng kinh tế có khả năng tương quan nghịch với thu nhập, nên tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế phát triển sẽ chậm hơn so với nền kinh tế lạc hậu, từ đó đưa ra giả thuyết hội tụ tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết tăng trưởng kinh tế dựa trên cơ sở của mô hình Harrod-Domar, mô hình phản ánh mối quan hệ vốn, tỷ lệ tiết kiệm và tăng trưởng kinh tế.

Solow (Solow, 1956) và Swan (Swan, 1956) đã hiệu chỉnh bằng cách sử dụng một hàm sản xuất có hiệu quả không đổi theo quy mô với giả định tốc độ tăng trưởng dân số và tỷ lệ tiết kiệm ngoại sinh là không đổi để đưa ra mô hình tăng trưởng đặt cơ sở cho lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển. Sau đó, lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển nhanh chóng đóng vai trò quan trọng của kinh tế học. Cass (Cass, 1965) và Koopmans (Koopmans, 1965) đã phát triển mô hình tăng trưởng tân cổ điển bằng cách vận dụng phương pháp cân bằng động của Ramsey. Đến giữa nhưng năm 80 của thế kỷ trước, lý thuyết tăng trưởng hiện đại hay còn gọi là lý thuyết tăng trưởng nội sinh là một trong những bước đột phá quan trọng nhất trong lĩnh vực kinh tế học vĩ mô với điểm khởi đầu là các nghiên cứu của Romer (1986) và Lucas (1988).

Sự khác nhau lớn nhất giữa lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và lý thuyết tăng trưởng hiện đại là thông qua phân tích quá trình tiến bộ công nghệ và nguyên nhân tiến bộ công nghệ để nội sinh hóa tiến bộ công nghệ. Một kết luận quan trọng của lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển là giữa các nền kinh tế có mức độ phát triển khác nhau tồn tại hội tụ có điều kiện. Nhưng Romer 7 (1986) dựa theo giả thiết cơ bản của Arrow (1962) đưa công nghệ sản xuất tăng theo quy mô vào mô hình, từ đó nền kinh tế phát triển có thể phát triển càng nhanh, điều này phù hợp với thực tế tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc gia sau chiến tranh, do đó giữa các nền kinh tế không tồn tại sự hội tụ tăng trưởng kinh tế. Lucas (1988) giả định vốn tái tạo rộng hơn (bao gồm vốn con người) không đổi theo quy mô, do đó tốc độ tăng trưởng sản lượng bình quân đầu người và mức ban đầu của sản lượng bình quân đầu người là độc lập, điều này cũng dẫn đến nghi ngờ sự tồn tại của hội tụ.

Do vậy, giữa lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và lý thuyết tăng trưởng hiện đại tồn tại tranh luận về vấn đề hội tụ cho đến ngày nay. Cơ chế hội tụ của lý thuyết tăng trưởng kinh tế tân cổ điển Giả thuyết hội tụ tăng trưởng kinh tế là ý tưởng cốt lõi của mô hình tăng trưởng tân cổ điển (Solow, 1956; Swan, 1956), mô hình tăng trưởng tân cổ điển là một phương trình của hàm sản xuất, vốn và tích lũy với ý tưởng cơ bản là hiệu quả không đổi theo quy mô. Một dự đoán quan trọng của mô hình tân cổ điển là: Trong số các quốc gia có cùng trạng thái dừng, giả thuyết hội tụ đúng: tính trung bình, các nước nghèo sẽ tăng trưởng nhanh hơn các nước giàu. Một dự đoán quan trọng khác của mô hình này gắn với tốc độ tăng trưởng, dự đoán này có thể được tìm thấy trong nhiều mô hình tăng trưởng.

Dự đoán này đủ quan trọng để có thể gán cho tên “nguyên lý về sự vận động quá độ” đó là: Nền kinh tế đang thấp hơn trạng thái dừng của nó và ở càng xa trạng thái dừng thì nền kinh tế đó sẽ tăng trưởng càng nhanh. Nền kinh tế đang cao hơn trạng thái dừng của nó và ở càng xa trạng thái dừng thì nền kinh tế đó tăng trưởng càng chậm. Căn cứ vào những giả định trên, có thể đạt được động thái dịch chuyển của vốn bình quân trên một lao động được điều chỉnh dần dần từ trạng thái ban đầu đến một trạng thái dừng ổn định trong quá trình tăng trưởng kinh tế (Romer, 1994). Vì vậy, trạng thái dừng ổn định của nền kinh tế được đưa ra, cụ thể mô hình Solow-Swan tồn tại một trạng thái dừng ổn định trong quá trình tăng trưởng kinh tế.

Mô hình Solow-Swan giả thiết tỷ lệ tiết kiệm, tăng trưởng dân số, tiến bộ công nghệ là ngoại sinh. Mô hình giả thiết đối với nền kinh tế đóng chỉ sử dụng hai đầu vào là vốn và lao động với hàm sản xuất xác định như sau: Y = F ( K, L, A ) = A.1) Trong đó, Y là sản lượng, K là vốn, L là lao động, A là trình độ công nghệ. Mô hình phải thỏa mãn một số điều kiện sau: 8 (1) Hiệu quả không đổi theo quy mô. Hàm sản xuất thỏa mãn: Với mọi λ > 0 thì F ( λK, λL ) = λ.L ∂F Y w= = (1 − α ) ; ∂L L ∂F Y r= = (α) ∂K K Với wL + rK = Y .2) trong đó A ( t ) L ( t ) là biến hiệu quả lao động.2) được viết dưới dạng mô hình AK như sau: AL L α y ( t ) = A ( t ) .5) với n + g + δ là tỷ lệ khấu hao hiệu quả của k.

Phương trình (1.5) được gọi là đẳng thức Solow, chỉ ra các nhân tố quyết định sự thay đổi của vốn bình quân đầu người theo từng thời kỳ.f ( k ) = ( n + g + δ ) k thì nền kinh tế sẽ đạt trạng thái dừng tại mức k*. Đẳng thức Solow chỉ ra vốn bình 1  s  1−α quân đầu người k hội tụ đến giá trị trạng thái dừng k * =   , k* tương quan n + g + δ dương với tỷ lệ tiết kiệm và tương quan âm với tỷ lệ tăng dân số và thỏa mãn: s.6) Đưa giá trị của k* vào hàm sản xuất sau đó lấy logarit tự nhiên hai vế thu được trạng thái dừng của thu nhập bình quân đầu người y* : α α log ( y* ) = log ( A ( 0 ) ) + gt + log ( s ) − log ( n + g + δ ) (1.7) 1− α 1− α Từ phương trình (1.5), chia cả hai vế cho k sẽ xác định được γ*k : k& f (k) γ *k ≡ = s. đơn điệu giảm dần về 0, nên (1.8) chỉ ra nền kinh k tế dừng, giá trị trạng thái dừng k* tồn tại duy nhất (ở đây, chỉ nghiên cứu k > 0 và bỏ qua trường hợp k = 0 ). Tốc độ tăng trưởng mức độ tiến bộ công nghệ g không đổi, tỷ lệ tăng trưởng trạng thái dừng của vốn bình quân đầu người bằng g.

Vì vậy, khi tiến bộ công nghệ ngoại sinh trong mô hình Solow-Swan, tốc độ tăng trưởng kinh tế do mức độ tăng trưởng tiến bộ công nghệ ngoại sinh quyết định. Hội tụ mô hình Solow-Swan Với trường hợp s, n,g,δ và hàm sản xuất giống nhau thì tất cả các nền kinh tế đều có giá trị trạng thái dừng k * và y* giống nhau. Hơn nữa giá trị k càng nhỏ thì khoảng cách giá trị giữa γ k và γ y càng lớn. Điều này chỉ ra rằng những nền kinh tế có tỷ lệ vốn bình quân đầu người thấp thì có tốc độ tăng trưởng nhanh.

Đối với trạng thái dừng giống nhau, hiện tượng hội tụ của nền kinh tế có sự thay đổi ngược chiều nhau giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế và mức độ ban đầu được gọi là hội tụ tuyệt đối hay còn gọi là hội tụ không điều kiện. Trong giả thiết hội tụ tuyệt đối thì giả thiết các nền kinh tế liên quan có tham số và hàm sản xuất giống nhau là rất chặt chẽ. Khi giả thiết tỷ lệ tiết kiệm khác nhau thì hội tụ tuyệt đối của mô hình Solow-Swan không tồn tại, tuy nhiên mô hình tân cổ điển không dự báo được các nền kinh tế hội tụ về trạng thái dừng của chính nền kinh tế đó, hơn nữa tốc độ hội tụ và khoảng cách với trạng thái dừng tương quan dương. Trong trường hợp kiểm soát trạng thái dừng, nền kinh tế lạc hậu hơn sẽ có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn và được gọi là hội tụ có điều kiện.

Mô hình tăng trưởng tân cổ điển Ramsey-Cass-Koopmans Trong mô hình Solow-Swan giả thiết tỷ lệ tiết kiệm là ngoại sinh và không đổi, hơn nữa cũng không xét đến sở thích của người tiêu dùng, do vậy không thể kiểm định được mối quan hệ giữa phúc lợi xã hội với tăng trưởng kinh tế. Cass và Koopmans tham khảo phương pháp phân tích tối ưu hóa hành vi gia đình của Ramsey đưa tối ưu hóa hành vi gia đình và sản xuất trong thị trường cạnh tranh vào mô hình. Từ cơ sở mô hình Solow-Swan, hiệu chỉnh tỷ lệ tiết kiệm được coi là nội sinh vào trong mô hình Ramsey-Cass-Koopmans (gọi tắt mô hình CKR). Trong mô hình này tỷ lệ tiết kiệm không còn là ngoại sinh không đổi mà phụ thuộc vào lựa chọn mức tiêu dùng hiện tại và tiêu dùng dài hạn của người tiêu dùng.

Mặc dù tốc độ hội tụ theo tỷ lệ tiết kiệm gia tăng bị chậm lại, nhưng vẫn tồn tại tính chất hội tụ của các nền kinh tế. Giả sử hàm sản xuất là hàm sản xuất tân cổ điển của hàm tiến bộ công nghệ Harrod trung tính Y = F ( K, AL ) thỏa mãn hiệu quả không đổi theo quy mô, quy luật lợi ích cận biên giảm dần và điều kiện Inada.