Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến xâm nhập mặn trong sông vùng ven biển tỉnh nghệ an

Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động biến đổi khí hậu, nước biển dâng đến xâm nhập mặn tại Nghệ An. Nghiên cứu giải pháp ứng phó hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Ngọc Vũ
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Hồng Thái
• Trường học: Trường Đại Học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Thủy Văn Học
• Đề tài: Nghiên Cứu, Đánh Giá Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Và Nước Biển Dâng Đến Xâm Nhập Mặn Trong Sông Vùng Ven Biển Tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MẶC LẠC LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm liên quan
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp mô hình toán thủy văn, thủy lực
• 2.2. Giới thiệu mô hình. Thiết lập mô phỏng. Kết quả hiệu chỉnh, kiểm định mô hình MIKE 11
• 2.3. Kịch bản biến đổi khí hậu cho khu vực nghiên cứu
• 2.4. Dữ liệu phục vụ nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NƯỚC BIỂN DÂNG ĐẾN XÂM NHẬP MẶN VÙNG VEN BIỂN TỈNH NGHỆ AN
• 3.1. Tác động biến đổi khí hậu đến xâm nhập mặn
• 3.2. Tác động biến đổi khí hậu đến chiều sâu xâm nhập mặn trên các sông
• 3.3. Tác động của xâm nhập mặn đến sử dụng đất nông nghiệp
• 3.4. Các biện pháp ứng phó hiện tượng xâm nhập mặn
• 3.5. Các giải pháp ứng phó
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tác Động Biến Đổi Khí Hậu 55 ký tự

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang diễn ra phức tạp và khó lường, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng trên toàn cầu. Một trong những hệ lụy đáng lo ngại là xâm nhập mặn, đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân, đặc biệt là tại các vùng ven biển như Nghệ An. Các nghiên cứu về tác động của BĐKH và xâm nhập mặn đến lưu vực sông Cả hiện nay còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào dòng chính và sử dụng mô hình thủy lực một chiều, chưa đưa ra bức tranh toàn cảnh về tình hình xâm nhập mặn tại khu vực này. Luận văn này mở rộng phạm vi nghiên cứu, tập trung đánh giá tác động của BĐKH và nước biển dâng đến xâm nhập mặn toàn bộ hệ thống sông và vùng đất ven biển Nghệ An trong bối cảnh BĐKH. Mục tiêu chính là nghiên cứu, đánh giá tác động của BĐKH và nước biển dâng đến xâm nhập mặn tại vùng ven biển Nghệ An, xác định ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp, và đề xuất các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro.

1.1. Biến Đổi Khí Hậu và Ảnh Hưởng Đến Nghệ An

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là sự thay đổi của khí hậu trong một khoảng thời gian dài do tác động của điều kiện tự nhiên và hoạt động của con người. BĐKH biểu hiện qua sự nóng lên toàn cầu, mực nước biển dâng và gia tăng các hiện tượng khí tượng thủy văn cực đoan [1]. Nghệ An là một trong những tỉnh chịu nhiều ảnh hưởng của BĐKH, đặc biệt là các tác động liên quan đến xâm nhập mặn.

1.2. Xâm Nhập Mặn Định Nghĩa và Mối Nguy Hiểm Hiện Tại

Xâm nhập mặn là hiện tượng nước biển xâm nhập vào đất liền, sông ngòi, gây nhiễm mặn nguồn nước và đất đai. Độ mặn là lượng muối Natriclorua (NaCl) tính ra gam có trong một 1000 gam nước ở điều kiện bình thường (0 hay g/l) [3]. Xâm nhập mặn gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung cấp nước sinh hoạt và hệ sinh thái ven biển.

II. Thách Thức Tác Động Xâm Nhập Mặn Lên Nông Nghiệp 56 ký tự

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác động của xâm nhập mặn đến nông nghiệp Nghệ An. Sự thay đổi của khí hậu Nghệ An dẫn đến việc nước biển dâng cao, làm tăng nguy cơ xâm nhập mặn vào các vùng đất canh tác ven biển. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng, đặc biệt là lúa, và gây thiệt hại lớn cho sinh kế Nghệ An của người dân. Tình trạng này đòi hỏi phải có các biện pháp ứng phó biến đổi khí hậu và giải pháp xâm nhập mặn hiệu quả để bảo vệ sản xuất nông nghiệp Nghệ An và đảm bảo đời sống của người dân.

2.1. Nguy Cơ Xâm Nhập Mặn Đến Các Loại Đất Nông Nghiệp

Các loại đất chuyên trồng lúa nước (LUC), đất trồng lúa nước còn lại (LUK), đất trồng lúa nương (LUN) có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xâm nhập mặn. Xâm nhập mặn làm tăng độ mặn trong đất, gây khó khăn cho sự phát triển của cây lúa và làm giảm năng suất. Đất nuôi trồng thủy sản nước lợ, mặn (TSL) cũng chịu tác động từ biến đổi khí hậu Nghệ An

2.2. Ảnh Hưởng Đến Nguồn Nước Tưới Tiêu Cho Nông Nghiệp

Xâm nhập mặn làm giảm chất lượng nguồn nước Nghệ An tưới tiêu cho nông nghiệp, khiến cây trồng không thể hấp thụ đủ nước và dinh dưỡng. Việc sử dụng nguồn nước nhiễm mặn lâu dài có thể gây thoái hóa đất và làm giảm khả năng canh tác.

III. Giải Pháp Ứng Phó Xâm Nhập Mặn Hiệu Quả Tại Nghệ An 58 ký tự

Để đối phó với nguy cơ xâm nhập mặn do biến đổi khí hậu Nghệ An, cần có các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro hiệu quả. Các biện pháp ứng phó xâm nhập mặn bao gồm xây dựng hệ thống đê điều, hồ chứa nước ngọt, công trình thủy lợi ngăn mặn, và chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Ngoài ra, cần tăng cường thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nguy cơ biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.

3.1. Xây Dựng và Cải Tạo Hệ Thống Thủy Lợi Ngăn Mặn

Việc xây dựng và cải tạo hệ thống thủy lợi ngăn mặn là một trong những giải pháp biến đổi khí hậu quan trọng để bảo vệ nông nghiệp Nghệ An khỏi nguy cơ xâm nhập mặn. Hệ thống này giúp ngăn chặn nước mặn xâm nhập vào các vùng đất canh tác và đảm bảo nguồn nước ngọt tưới tiêu.

3.2. Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng Thích Ứng Xâm Nhập Mặn

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại cây chịu mặn tốt hơn là một giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu hiệu quả. Các loại cây trồng như lúa chịu mặn, rau màu chịu mặn, và cây ăn quả chịu mặn có thể giúp người dân duy trì sản xuất nông nghiệp trong điều kiện xâm nhập mặn gia tăng.

3.3. Quản Lý và Sử Dụng Hiệu Quả Nguồn Nước Ngọt

Quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn nước Nghệ An ngọt là một yếu tố quan trọng trong việc ứng phó với xâm nhập mặn. Các biện pháp như tưới tiết kiệm nước, trữ nước mưa, và khai thác hợp lý nguồn nước ngầm có thể giúp giảm áp lực lên nguồn nước ngọt và hạn chế xâm nhập mặn.

IV. Nghiên Cứu Đánh Giá Tác Động BĐKH Đến Xâm Nhập Mặn 54 ký tự

Nghiên cứu này sử dụng mô hình MIKE11, MIKE 21, MIKE COUPLE để đánh giá tác động của xâm nhập mặn và công cụ ArcGIS để phân tích, biểu diễn về mặt không gian. Kết hợp phương pháp kế thừa, thống kê, phân tích tổng hợp và chuyên gia. Luận văn đã thiết lập mô hình thủy động lực và lan truyền mặn, tính toán xâm nhập mặn cho các sông ven biển tỉnh Nghệ An. Từ đó, xác định ranh giới xâm nhập mặn trên các sông, thành lập bản đồ ranh giới xâm nhập mặn và đánh giá tác động đến toàn bộ đất nông nghiệp vùng ven biển của tỉnh.

4.1. Kịch Bản Biến Đổi Khí Hậu Sử Dụng Trong Nghiên Cứu

Nghiên cứu sử dụng các kịch bản biến đổi khí hậu khác nhau để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến xâm nhập mặn ở Nghệ An. Các kịch bản này dựa trên dự báo về nhiệt độ, lượng mưa và mực nước biển dâng trong tương lai. Cụ thể kịch bản RCP 4.5 và RCP 8.5.

4.2. Kết Quả Mô Phỏng và Đánh Giá Mức Độ Xâm Nhập Mặn

Kết quả mô phỏng cho thấy rằng biến đổi khí hậu sẽ làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn ở Nghệ An, đặc biệt là trong mùa khô. Mức độ xâm nhập mặn dự kiến sẽ tăng lên theo thời gian, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ven biển của tỉnh.

4.3 Phân tích tác động xâm nhập mặn đến các huyện ven biển

Qua phân tích các huyện ven biển chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi xâm nhập mặn là Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Cửa Lò và TP Vinh. Mức độ ảnh hưởng thể hiện qua diện tích đất nông nghiệp bị nhiễm mặn, giảm năng suất cây trồng và suy thoái môi trường.

V. Kết Luận Hướng Đi Nào Cho Tương Lai Bền Vững 51 ký tự

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn là những thách thức lớn đối với Nghệ An. Để đảm bảo phát triển bền vững Nghệ An, cần có các chính sách biến đổi khí hậu Nghệ An hiệu quả và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Việc đánh giá tác động biến đổi khí hậu và đánh giá tác động xâm nhập mặn thường xuyên là cần thiết để đưa ra các quyết định ứng phó kịp thời.

5.1. Vai Trò Của Chính Sách Trong Ứng Phó Biến Đổi Khí Hậu

Chính sách biến đổi khí hậu Nghệ An đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Các chính sách này cần tập trung vào việc giảm phát thải khí nhà kính, tăng cường khả năng thích ứng biến đổi khí hậu, và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu.

5.2. Cộng Đồng Tham Gia Ứng Phó Biến Đổi Khí Hậu

Sự tham gia tích cực của cộng đồng là yếu tố then chốt trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về biến đổi khí hậu và các biện pháp ứng phó có thể giúp người dân chủ động thích ứng và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu (BĐKH) và nước biển dâng đang là những thách thức lớn đối với các vùng ven biển trên thế giới, trong đó có tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Theo ước tính, vùng đồng bằng ven biển Nghệ An có diện tích khoảng 64.382 ha, bao gồm các huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, thị xã Cửa Lò và thành phố Vinh. Hiện tượng xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt trong mùa khô khi lượng nước ngọt giảm, đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân địa phương. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tác động của BĐKH và nước biển dâng đến xâm nhập mặn trong các sông vùng ven biển tỉnh Nghệ An, xác định ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến các loại hình sử dụng đất nông nghiệp, đồng thời đề xuất các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ lưu vực sông và vùng đất ven biển Nghệ An, với mốc thời gian dự báo đến năm 2100. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý tài nguyên nước, quy hoạch sử dụng đất và phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về biến đổi khí hậu và tác động của nước biển dâng đến môi trường ven biển. Lý thuyết về xâm nhập mặn được sử dụng để phân tích sự lan truyền của nước mặn vào hệ thống sông ngòi và đất đai. Mô hình thủy văn và thủy lực MIKE 11 và MIKE 21 được áp dụng để mô phỏng biến động dòng chảy và xâm nhập mặn trong lưu vực sông Cả. Các khái niệm chính bao gồm: biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, mô hình thủy văn, và sử dụng đất nông nghiệp. Ngoài ra, công cụ GIS được sử dụng để phân tích không gian và biểu diễn bản đồ ranh giới xâm nhập mặn, giúp đánh giá ảnh hưởng trên diện rộng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu quan trắc khí tượng thủy văn từ các trạm trong khu vực (1985-2015), số liệu đo mặn tại các điểm quan trắc trên sông Bến Thủy từ năm 1991 đến 2017, cùng với dữ liệu sử dụng đất và kinh tế xã hội của tỉnh Nghệ An. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ lưu vực sông và vùng đất ven biển thuộc các huyện nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ diện tích và các điểm quan trắc tiêu biểu để đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp mô hình hóa thủy văn kết hợp GIS để đánh giá biến động xâm nhập mặn theo các kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến năm 2100. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2017, bao gồm thu thập dữ liệu, hiệu chỉnh mô hình, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp. Phương pháp chuyên gia cũng được áp dụng để đánh giá và hiệu chỉnh kết quả mô hình nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp với điều kiện thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Biến động xâm nhập mặn theo thời gian: Dữ liệu quan trắc tại trạm Bến Thủy cho thấy đỉnh mặn mùa kiệt có giá trị dao động từ 10‰ đến 20‰, với mức cao nhất vào các năm 2007 (20‰), 2010 (17,1‰) và 2016 (14,1‰). Xu thế chung cho thấy đỉnh mặn có xu hướng giảm nhẹ trong những năm gần đây, tuy nhiên giá trị trung bình đỉnh mặn trong mùa kiệt lại có xu hướng tăng, phản ánh sự suy giảm dòng chảy mùa khô.

2. Ranh giới xâm nhập mặn: Mô hình MIKE 11 và MIKE 21 xác định ranh giới xâm nhập mặn trên các sông ven biển Nghệ An có thể tiến sâu vào nội địa đến 46 km trong mùa kiệt, với nồng độ mặn dao động từ 0,01‰ đến 0,12‰ tại các điểm như Hưng Lĩnh, Linh Cảm và Châu Tràng. Diện tích đất nông nghiệp có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn tăng dần theo các kịch bản biến đổi khí hậu đến năm 2100, với tỷ lệ tăng từ 10% đến 30% tùy từng huyện.

3. Ảnh hưởng đến sử dụng đất nông nghiệp: Xâm nhập mặn tác động tiêu cực đến các loại đất trồng lúa nước, cây công nghiệp ngắn ngày và nuôi trồng thủy sản. Diện tích đất trồng lúa nước giảm khoảng 0,27% so với năm trước do hạn hán và xâm nhập mặn. Năng suất lúa giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì ở mức 54,13 tạ/ha. Diện tích nuôi trồng thủy sản tăng nhẹ 1,01% nhưng cũng chịu ảnh hưởng bởi mặn xâm nhập sâu.

4. Tác động kinh tế - xã hội: Tổng sản phẩm GRDP tỉnh Nghệ An năm 2016 đạt 62.655,5 tỷ đồng, tăng 7,5% so với năm 2015. Tuy nhiên, khu vực nông nghiệp chỉ tăng 3,53%, thấp hơn nhiều so với khu vực công nghiệp và dịch vụ. Sự suy giảm năng suất nông nghiệp do xâm nhập mặn và hạn hán là nguyên nhân chính làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế nông thôn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự gia tăng xâm nhập mặn là do sự kết hợp của biến đổi khí hậu làm giảm lượng mưa và dòng chảy mùa khô, cùng với nước biển dâng làm tăng mực nước mặn tại cửa sông. So sánh với các nghiên cứu tại Đồng bằng sông Cửu Long và Bắc Bộ, hiện tượng xâm nhập mặn tại Nghệ An có mức độ nghiêm trọng tương đương nhưng có xu hướng tiến sâu hơn do đặc điểm địa hình và lưu vực sông. Kết quả mô hình và phân tích GIS cho thấy sự biến động không gian và thời gian của xâm nhập mặn rất phức tạp, đòi hỏi các giải pháp thích ứng linh hoạt và đa dạng. Biểu đồ đường xu thế đỉnh mặn và bản đồ ranh giới xâm nhập mặn là công cụ trực quan giúp các nhà quản lý và người dân hiểu rõ hơn về mức độ ảnh hưởng và vùng nguy cơ cao. Việc duy trì và phát triển nông nghiệp bền vững tại vùng ven biển Nghệ An cần dựa trên cơ sở khoa học này để điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và giám sát xâm nhập mặn: Thiết lập hệ thống quan trắc mặn liên tục kết hợp với mô hình dự báo để cảnh báo sớm và hỗ trợ ra quyết định. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Khí tượng Thủy văn tỉnh. Thời gian: ngay trong 1-2 năm tới.

2. Phát triển hệ thống công trình thủy lợi chống xâm nhập mặn: Xây dựng và nâng cấp các đập ngăn mặn, cống điều tiết nước ngọt tại các cửa sông trọng điểm nhằm kiểm soát mặn xâm nhập sâu. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh, các huyện ven biển. Thời gian: 3-5 năm.

3. Thích ứng sản xuất nông nghiệp: Khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại cây chịu mặn, áp dụng kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước và sử dụng giống cây trồng thích ứng với điều kiện xâm nhập mặn. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các hợp tác xã nông nghiệp. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 2-3 năm tới.

4. Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về tác động của BĐKH và xâm nhập mặn, đồng thời hướng dẫn các biện pháp phòng chống và thích ứng cho người dân vùng ven biển. Chủ thể thực hiện: UBND các huyện, tổ chức xã hội, trường học. Thời gian: triển khai ngay và duy trì thường xuyên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách quản lý tài nguyên nước, quy hoạch sử dụng đất và phát triển kinh tế vùng ven biển.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên: Tài liệu tham khảo quan trọng về mô hình thủy văn, thủy lực và ứng dụng GIS trong nghiên cứu biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.

3. Người dân và cộng đồng địa phương: Hiểu rõ tác động của biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn đến sản xuất và sinh hoạt, từ đó chủ động áp dụng các biện pháp thích ứng.

4. Các tổ chức phi chính phủ và doanh nghiệp: Hỗ trợ thiết kế các dự án phát triển bền vững, đầu tư công trình thủy lợi và phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Câu hỏi thường gặp

1. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến xâm nhập mặn tại Nghệ An?
   Biến đổi khí hậu làm giảm lượng mưa và dòng chảy mùa khô, kết hợp với nước biển dâng làm tăng mực nước mặn, khiến xâm nhập mặn tiến sâu vào nội địa, ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt và sản xuất nông nghiệp.

2. Mô hình MIKE 11 và MIKE 21 được sử dụng ra sao trong nghiên cứu?
   Hai mô hình này mô phỏng thủy văn và thủy lực, giúp đánh giá biến động dòng chảy và xâm nhập mặn trong lưu vực sông, từ đó xác định ranh giới và mức độ ảnh hưởng của xâm nhập mặn.

3. Diện tích đất nông nghiệp bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn là bao nhiêu?
   Theo mô hình và phân tích GIS, diện tích đất nông nghiệp có nguy cơ bị ảnh hưởng tăng từ khoảng 10% đến 30% tùy theo kịch bản biến đổi khí hậu đến năm 2100.

4. Các giải pháp chính để giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn là gì?
   Bao gồm tăng cường giám sát, xây dựng công trình thủy lợi ngăn mặn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang loại chịu mặn, và nâng cao nhận thức cộng đồng về thích ứng với biến đổi khí hậu.

5. Nghiên cứu có thể hỗ trợ gì cho người dân vùng ven biển?
   Nghiên cứu cung cấp thông tin về mức độ và xu hướng xâm nhập mặn, giúp người dân chủ động điều chỉnh sản xuất, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp và tham gia các chương trình thích ứng do chính quyền tổ chức.

Kết luận

• Luận văn đã thiết lập thành công mô hình thủy văn và thủy lực đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến xâm nhập mặn tại vùng ven biển Nghệ An.
• Xác định được ranh giới xâm nhập mặn có thể tiến sâu đến 46 km trong mùa kiệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đất nông nghiệp và sinh kế người dân.
• Đánh giá chi tiết tác động của xâm nhập mặn đến các loại hình sử dụng đất và năng suất nông nghiệp, đồng thời phân tích tác động kinh tế - xã hội.
• Đề xuất các giải pháp quản lý, kỹ thuật và nâng cao nhận thức nhằm thích ứng và giảm thiểu rủi ro do xâm nhập mặn gây ra.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống giám sát liên tục, hoàn thiện công trình thủy lợi và thúc đẩy chuyển đổi sản xuất bền vững.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ tài nguyên nước và phát triển bền vững vùng ven biển Nghệ An là cần thiết. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng cùng chung tay thực hiện các giải pháp thích ứng để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯äNG TR¯âNG Đ¾I HæC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯âNG HÀ NÞI LU¾N VN TH¾C S) NGHIÊN CĄU, ĐÁNH GIÁ TÁC ĐÞNG CĂA BI¾N ĐâI KHÍ H¾U VÀ N¯àC BIÂN DÂNG Đ¾N XÂM NH¾P M¾N TRONG SÔNG VÙNG VEN BIÂN TâNH NGHà AN CHUYÊN NGÀNH: THĄY VN HâC HOÀNG NGæC Và HÀ NÞI, NM 2017 Bà TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯äNG TR¯âNG Đ¾I HæC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯âNG HÀ NÞI LU¾N VN TH¾C S) NGHIÊN CĄU, ĐÁNH GIÁ TÁC ĐÞNG CĂA BI¾N ĐâI KHÍ H¾U VÀ N¯àC BIÂN DÂNG Đ¾N XÂM NH¾P M¾N TRONG SÔNG VÙNG VEN BIÂN TâNH NGHà AN HOÀNG NGæC Và CHUYÊN NGÀNH: THĄY VN HâC Mà Sà: 60440224 NG¯âI H¯àNG DẪN KHOA HæC PGS.TS TRÀN HàNG THÁI HÀ NÞI, NM 2017 CÔNG TRÌNH Đ¯ĀC HOÀN THÀNH T¾I TR¯âNG Đ¾I HæC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯âNG HÀ NÞI Cán bá h°ãng d¿n: PGS. TrÁn Háng Thái Cán bá chÃm phÁn biãn 1: PGS. TrÁn Thanh Tùng Cán bá chÃm phÁn biãn 2: PGS. Nguyßn Kiên Dũng LuÁn vn th¿c s* đ°āc bÁo vã t¿i: HàI ĐâNG CHÂM LUÀN VN TH¾C S) TR¯äNG Đ¾I HâC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯äNG HÀ NàI Ngày 27 tháng 10 nm 2017 i LâI CAM ĐOAN Tôi tên là: Hoàng Ngãc Vã MSSV: 1598010047 Hiãn đang là hãc viên lãp CH1T – Ngành Thąy vn – Khoa Khí t°āng Thąy vn – Tr°ång Đ¿i hãc Tài nguyên và Môi tr°ång Hà Nái.

Đà tài luÁn vn th¿c s*: <Nghiên cću đánh giá tác đáng cąa biÁn đåi khí hÁu và n°ãc bißn dâng đÁn xâm nhÁp mÁn trong sông vùng ven bißn tßnh Nghã An= Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cću cąa bÁn thân, đ°āc thăc hiãn d°ãi să h°ãng d¿n cąa PGS. Trần Hãng Thái. Các nái dung nghiên cću, kÁt quÁ trong đà tài này là trung thăc và ch°a đ°āc công bá d°ãi bÃt kÿ hình thćc nào tr°ãc đây. Các sá liãu, tài liãu đ°āc thu thÁp từ các nguãn khác nhau và có ghi rõ trong phần tài liãu tham khÁo, có trích d¿n và có ghi rõ nguãn gác.

NÁu phát hiãn có bÃt kÿ să gian lÁn nào, tôi xin hoàn toàn cháu trách nhiãm và nái dung nghiên cću cąa mình. Hà Nội, ngày 7 tháng 8 năm 2017 Hçc viên thực hián Hoàng Ngçc Vá ii LâI CÀM ¡N Tôi xin gÿi låi cÁm ¢n sâu sắc và chân thành nhÃt đÁn PGS. Trần Hãng Thái – Phó Tång giám đác Trung tâm Khí t°āng Thąy vn quác gia đã tÁn tình giúp đÿ, chß bÁo, truyÃn đ¿t và kiÁn thćc, kinh nghiãm, kỹ nng làm viãc cho tôi hoàn thành luÁn vn này. Tôi chân thành cÁm ¢n Ban Giám hiãu và các thầy cô Tr°ång Đ¿i hãc Tài Nguyên và Môi Tr°ång Hà Nái đã hÁt lòng truyÃn đ¿t cho tôi nhāng kiÁn thćc, kinh nghiãm quý báu trong thåi gian hãc t¿i Tr°ång và t¿o mãi điÃu kiãn giúp tôi hoàn thành luÁn vn.

Xin gÿi låi cÁm ¢n đÁn các b¿n hãc viên cao hãc Thąy vn khóa 1 đã đóng góp ý kiÁn, giúp đÿ, đáng viên, khuyÁn khích tôi trong suát thåi gian hãc tÁp và thăc hiãn luÁn vn này. Tôi xin chân thành cÁm ¢n Ban Lãnh đ¿o và các anh, chá công tác t¿i Trung tâm T° vÃn, Dách vă Khí t°āng Thąy vn và BiÁn đåi khí hÁu – Viãn Khoa hãc Khí t°āng Thąy vn và BiÁn đåi khí hÁu đã t¿o điÃu kiãn tát nhÃt cho tôi trong quá trình làm luÁn vn. MÁc dù đã nß lăc hÁt mình nh°ng trong quá trình nghiên cću và làm viãc tôi không thß không tránh khßi nhāng thiÁu sót. RÃt mong nhÁn đ°āc nhāng ý kiÁn đóng góp từ các thầy cô và các b¿n đß luÁn vn đ°āc hoàn thiãn h¢n.

Xin kính chúc quý các thầy, cô, anh, chá dãi dào sćc khße và đ¿t đ°āc nhiÃu thành công h¢n nāa trong nhāng công viãc sắp tãi. iii MĀC LĀC LâI CAM ĐOAN. iii DANH MĀC VI¾T TÀT. vi DANH MĀC HÌNH.

viii TÓM TÀT LU¾N VN. TâNG QUAN VÀ NGHIÊN CĄU .1 Các khái niãm liên quan .3 Kịch bản BĐKH .2 Tång quan tình hình nghiên cću trong và ngoài n°ãc .1 Tãng quan k¿t quÁ nghiên cąu qußc t¿. Tãng quan k¿t quÁ nghiên cąu trong n°ác .3 Tång quan các điÃu kiãn tă nhiên [21].4 Thã nh°ỡng .7 Hiện trạng tài nguyên nước .8 Hiện trạng xâm nhập mặn khu vực nghiên cứu .4 Tång quan các điÃu kiãn kinh tÁ xã hái .1 Tình hình phát triển kinh tế năm 2016 [21] .2 Đånh h°áng phát triÃn kinh t¿ xã hßi đ¿n nm 2020 [5]. Hián tr¿ng sử dāng đ¿t nông nghiáp .37 CH¯¡NG 2: PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU .1 Ph°¢ng pháp mô hình toán thąy vn, thąy lăc .1 Giới thiệu mô hình.

Thiết lập mô phỏng. Kết quả hiệu chỉnh, kiểm định mô hình MIKE 11. Kịch bản BĐKH cho khu vực nghiên cứu .3 Dā liãu phăc vă nghiên cću. NGHIÊN CĄU, ĐÁNH GIÁ TÁC ĐÞNG CĂA BĐKH VÀ N¯àC BIÂN DÂNG Đ¾N XÂM NH¾P M¾N VÙNG VEN BIÂN NGHà AN 57 3.1 Tác đáng BĐKH đÁn chÁ đá xâm nhÁp mÁn .2 Tác đáng BĐKH đÁn chiÃu sâu xâm nhÁp mÁn trên các sông .3 Tác đáng cąa xâm nhÁp mÁn đÁn sÿ dăng đÃt nông nghiãp.

Các biện pháp ứng phó hiện tượng xâm nhập mặn. Các giải pháp ứng phó. 83 K¾T LU¾N VÀ KI¾N NGHä. 85 TÀI LIàU THAM KHÀO.

88 PHĀ LĀC v DANH MĀC VI¾T TÀT STT KÝ HIàU NÞI DUNG 1 LUC ĐÃt chuyên trãng lúa n°ãc 2 LUK ĐÃt trãng lúa n°ãc còn l¿i 3 LUN ĐÃt trãng lúa n°¢ng 4 COC ĐÃt cß dùng vào chn nuôi 5 BHK ĐÃt bằng trãng cây hàng nm khác 6 NHK ĐÃt n°¢ng r¿y trãng cây hàng nm khác 7 LNC ĐÃt trãng cây công nghiãp lâu nm 8 LNQ ĐÃt trãng cây n quÁ lâu nm 9 LNK ĐÃt trãng cây lâu nm khác 10 RSN ĐÃt có rừng tă nhiên sÁn xuÃt 11 RST ĐÃt có rừng trãng sÁn xuÃt 12 RSK ĐÃt khoanh nuôi phăc hãi rừng sÁn xuÃt 13 RSM ĐÃt trãng rừng sÁn xuÃt 14 RPN ĐÃt có rừng tă nhiên phòng há 15 RPT ĐÃt có rừng trãng phòng há 16 RPK ĐÃt khoanh nuôi phăc hãi rừng phòng há 17 RPM ĐÃt trãng rừng phòng há 18 RDN ĐÃt có rừng tă nhiên đÁc dăng 19 RDT ĐÃt có rừng trãng đÁc dăng 20 RDK ĐÃt khoanh nuôi phăc hãi rừng đÁc dăng 21 RDM ĐÃt trãng rừng đÁc dăng 22 TSL ĐÃt nuôi trãng thąy sÁn n°ãc lā, mÁn 23 TSN ĐÃt nuôi trãng thąy sÁn n°ãc ngãt 24 LMU ĐÃt làm muái 25 NKH ĐÃt nông nghiãp khác 26 BĐKH BiÁn đåi khí hÁu 27 ĐBSH Đãng bằng sông Hãng 28 ĐBDHMT Đãng bằng duyên hÁi MiÃn trung 29 ĐBSCL Đãng bằng sông Cÿu Long 30 XNM Xâm nhÁp mÁn 31 QH Quy ho¿ch vi DANH MĀC BÀNG BÁng 1. Tång sá giå nắng trung bình nm (giå) thåi kÿ 1985 - 2015 .2 Nhiãt đá không khí trung bình tháng nm (0C) thåi kÿ: 1985 - 2015. Đá ẩm t°¢ng đái trung bình tháng nm (%) thåi kÿ: 1985 - 2015. Tác đá gió trung bình tháng nm (m/s) thåi kÿ: 1985 - 2015.

L°āng bác h¢i bình quân tháng trung bình nhiÃu nm (mm) thåi kÿ: 1985 - 2015. Măc n°ãc triÃu lãn nhÃt trung bình tháng. Măc n°ãc triÃu trung bình tháng. Măc n°ãc triÃu nhß nhÃt trung bình tháng.

Chênh lãch măc n°ãc lãn nhÃt cąa các đÁc tr°ng măc n°ãc triÃu trong nhiÃu nm t¿i Cÿa Hái. L°āng m°a trung bình tháng, nm t¿i mát sá tr¿m (mm). Tång l°āng dòng chÁy nm trên l°u văc sông CÁ. L°u l°āng trung bình tháng nm trung bình nhiÃu nm t¿i mát sá vá trí trên sông CÁ (m3/s) thåi kÿ: 1985 - 2015.

ĐÁc tr°ng dòng chÁy mùa kiãt trên l°u vćc sông CÁ. Tháng kê các trá sá đÁc tr°ng cąa đá mÁn mùa kiãt đißm đo mÁn BÁn Thąy từ nm 1991 - 2017. Dă kiÁn đàn gia súc, gia cầm nm 2020. Diãn tích nuôi trãng thąy sÁn giai đo¿n 2020.

Quy ho¿ch sÿ dăng đÃt đÁn 2020. Hiãn tr¿ng sÿ dăng đÃt nông nghiãp nm 2014 tßnh Nghã An. Tháng kê tißu l°u văc gia nhÁp vào khu giāa. KÁt quÁ hiãu chßnh thąy lăc mùa kiãt nm 1989.

KÁt quÁ hiãu chßnh xâm nhÁp mÁn nm 1989. KÁt quÁ kißm đánh thąy lăc nm 2001. KÁt quÁ kißm đánh mÁn t¿i mát sá tr¿m nm 2001. BiÁn đåi cąa nhiãt đá (oC) và l°āng m°a (%) so vãi thåi kÿ c¢ sç.

Đá cao măc n°ãc bißn dâng theo các thåi kÿ t°¢ng lai. L°u l°āng trung bình tháng các thåi kÿ t¿i các tr¿m thąy vn theo kách bÁn RCP 4.10: Tß lã thay đåi giá trá l°u l°āng trung bình tháng (%) giāa các thåi kÿ t°¢ng lai vãi thåi kÿ nÃn t¿i các tr¿m thąy vn l°u văc sông CÁ kách bÁn RCP 4. KÁt quÁ dă báo măc n°ãc, mÁn theo các thåi kÿ t°¢ng lai sông CÁ. ChiÃu sâu xâm nhÁp mÁn trên các sông theo các thåi kÿ.

Chênh lãch khoÁng cách xâm nhÁp mÁn các thåi kÿ t°¢ng lai so vãi thåi kÿ nÃn. diãn tích có khÁ nng bá Ánh h°çng bçi xâm nhÁp mÁn cąa các huyãn qua các thåi kÿ t°¢ng lai. Tß lã diãn tích các xã bá Ánh h°çng xâm nhÁp mÁn theo các thåi kÿ (%) 66 BÁng 3. Tß lã diãn tích sÿ dăng đÃt nông nghiãp bá Ánh h°çng xâm nhÁp mÁn theo các thåi kÿ t°¢ng lai d°ãi tác đáng cąa BĐKH (%).

Tß lã gia tng diãn tích các lo¿i đÃt nông nghiãp có thß bá Ánh h°çng xâm nhÁp mÁn theo các giai đo¿n t°¢ng lai do BĐKH so vãi thåi kÿ nÃn (%). 78 viii DANH MĀC HÌNH Hình 1. Sơ đồ tính toán, đánh giá tác động của của nước biển dâng đến xâm nhập mặn ở các huyện ven biển. Bản đồ hành chính tỉnh Nghệ An .3 Biểu đồ đường xu thế đỉnh mặn max theo các năm .4 Biểu đồ đường xu thế giá trị trung bình đỉnh mặn lớn nhất của các tháng mùa kiệt trong các năm.

Các ứng dụng trong kết nối tiêu chuẩn. Một ứng dụng trong kết nối bên. Một ví dụ trong kết nối công trình. Mạng thủy lực mùa kiệt trên các sông trong mô hình MIKE 11.

Sơ đồ mô phỏng kết nối mô hình 1-2D. Ranh giới xâm nhập mặn thời kỳ nền trên tỉnh Nghệ An. Ranh giới xâm nhập mặn thời kỳ (2016-2035) trên tỉnh Nghệ An. Ranh giới xâm nhập mặn thời kỳ (2046-2065) trên tỉnh Nghệ An.

Ranh giới xâm nhập mặn thời kỳ (2080-2099) trên tỉnh Nghệ An. Sự gia tăng tỉ lệ diện tích có khả năng bị ảnh hưởng bởi XNM của các huyện qua các thời kỳ tương lai so với thời kỳ nền. Tỉ lệ diện tích sử dụng đất nông nghiệp có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi XNM theo ngưỡng 4‰ qua các thời kỳ tương lai tại huyện Diễn Châu.