PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Con ngƣời ra quyết định bởi cảm tính (Richard Thaler 2017) là học thuyết mới nhất về hành vi của con ngƣời trong các quyết định kinh tế, thay vì lý tính nhƣ trong các học thuyết cổ điển. Do đó, để có những hành vi tích cực từ trong chính ý thức của con ngƣời, thì sự hài lòng của họ là điều vô cùng quan trọng. Trong một doanh nghiệp, nhân lực là nguồn lực giúp doanh nghiệp phát triển hoặc là sẽ kéo doanh nghiệp vào vùng thua lỗ, phá sản.
Khi nhân viên trong một tổ chức hài lòng với các quyết sách của tổ chức đó, thì sức mạnh đến từ nguồn nhân lực này là cực kỳ lớn, đẩy doanh nghiệp đi xa hơn và ngày càng lớn mạnh. Tại Việt Nam, những nghiên cứu về nguồn nhân lực trong đội ngũ lãnh đạo khá dồi dào với các chủ đề về nghệ thuật lãnh đạo, quản trị doanh nghiệp…. Lãnh đạo là nguồn nhân lực lớn và quan trọng, là đầu tàu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đội ngũ còn lại quan trọng không kém – chính là đội ngũ nhân viên đông đảo, thì chƣa có quá nhiều nghiên cứu quan tâm.
Sự hài lòng của nhân viên trong một tổ chức có thể thay đổi cục diện của hoạt động quản trị và hiệu quả hoạt động của tổ chức. Nhƣng làm thế nào để có đƣợc một mức độ hài lòng tối đa của nhân viên trong đơn vị? Doanh nghiệp chắc chắn cần phải có một cách thức quản trị chuyên biệt cho từng tổ chức, bởi mỗi một tổ chức lại có những đặc tính khác nhau. Trong lĩnh vực tài chính, để có đƣợc mức độ hài lòng của nhân viên tối đa, nhà quản trị dƣờng nhƣ phải quan tâm nhiều hơn đến các tiêu chí ngoài tiền lƣơng do đây là một ngành có sự cạnh tranh khá lớn trong việc thu hút nguồn nhân lực có chất lƣợng. Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần công thƣơng Việt Nam đƣợc thành lập từ năm 1998 hoạt động trong lĩnh vực Cho thuê tài chính.
Trong quá trình hoạt động kinh doanh công ty, hầu hết các cán bộ có sự gắn bó lâu dài và có nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển của Công ty, tuy nhiên vẫn còn một số cán bộ rời bỏ công ty sang đơn vị khác, một số cán bộ làm việc kém hiệu quả. 5 Xuất phát từ các lý do trên tác giả chọn đề tài: “ Sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam” làm đề tài luận văn thạc sỹ. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu: Phân tích thực tế vấn đề hài lòng của nhân viên làm cơ sở đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao sự hài lòng của nhân viên tại đơn vị đã đƣợc chọn.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hoá cơ sở lý thuyết và lựa chọn thang đo để đánh giá thực trạng vấn đề hài lòng của nhân viên tại công ty; - Phân tích thực trạng sự hài lòng của nhân viên trong công ty dựa vào kết quả điều tra khảo sát; - Đƣa ra giải pháp nâng cao sự hài lòng của nhân viên trong công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng thƣơng mại cổ phần công thƣơng Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu - Thực trạng sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam? - Những nhân tố nào ảnh hƣởng đến sự hài lòng của nhân viên tại Công ty? - Những giải pháp nào cần đề xuất nhằm góp phần nâng cao sự hài lòng của nhân viên tại công ty? 4.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu: Sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam.2 Phạm vi nghiên cứu: • Phạm vi nghiên cứu về nội dung: sự hài lòng của nhân viên tại Công ty 6 • Phạm vi nghiên cứu về không gian: Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam • Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 2019 – 2021. Đóng góp của luận văn 5.1 Đóng góp về mặt lý luận: Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về sự hài lòng của nhân viên.2 Đóng góp mới về thực tiễn: - Đánh giá thực trạng sự hài lòng của nhân viên tại đơn vị. - Đề xuất các giải pháp nâng cao sự hài lòng của nhân viên tại đơn vị. Kết cấu của luận văn Luận văn gồm 04 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về sự hài lòng của nhân viên tại doanh nghiệp Chƣơng 2: Quy trình và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Phân tích và đánh giá thực trạng sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam.
Chƣơng 4: Giải pháp cải thiện sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam. 7 CHƢƠNG I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG CỦA NHÂN VIÊN TẠI DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các nghiên cứu trong nƣớc Huỳnh Diễm Phƣơng Trang (2017) nghiên cứu ảnh hƣởng đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên tại Công ty CP Tập đoàn CT (C.T Group) bởi các yếu tố văn hóa tổ chức. Tác giả đánh giá thực trạng về những mặt hạn chế về nguồn nhân lực hiện do những vấn đề thuộc văn hóa tổ chức và cơ sở từ những nghiên cứu có liên quan trƣớc đây, đồng thời dựa vào nghiên cứu của Sarros và các cộng sự (2005) và nghiên cứu của Zaki Rashidi và các cộng sự (2015) để đề xuất 7 yếu tố văn hóa tổ chức ảnh hƣởng đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên tại C.T Group là: (1) sự hỗ trợ; (2) sự đổi mới; (3) khả năng cạnh tranh; (4) định hƣớng vào kết quả; (5) sự ổn định; (6) nhấn mạnh vào phần thƣởng và (7) trách nhiệm xã hội.
Nguyễn Tiến Thức (2018) xem xét tác động của động cơ làm việc, mối quan hệ nơi làm việc, niềm tin vào tổ chức đối với sự hài lòng trong công việc của nhân viên quản lý cấp trung trong các khu công nghiệp tại khu vực Đông Nam bộ. Kết quả kiểm định trên mẫu gồm 315 đối tƣợng khảo sát với phƣơng pháp chọn mẫu ngẫu nhiên cho thấy (1) động cơ làm việc và mối quan hệ nơi làm việc tác động cùng chiều vào cả niềm tin vào tổ chức và sự hài lòng trong công việc của nhân viên quản lý cấp trung, (2) niềm tin vào tổ chức tác động cùng chiều vào sự hài lòng của nhân viên quản lý cấp trung. Dựa trên kết quả kiểm định kết hợp đánh giá thực trạng tại các khu công nghiệp tại khu vực Đông Nam bộ, tác giả đã có các đề xuất hàm ý quản trị nâng cao sự hài lòng trong công việc của nhân viên, quản lý cấp trung trong các khu công nghiệp tại khu vực Đông Nam bộ. 8 Trần Anh Quang (2017) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng.
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên quan hệ khách hàng bán lẻ Vietinbank trên địa bàn TP Hồ Chí Minh nhằm đƣa ra đề xuất hàm ý quản trị. Tác giả sử dụng phƣơng pháp phân tích định tính và định lƣợng trên 9 nhân tố qua đó xác định 7 nhân tố tác động nhiều nhất đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên Vietinbank trên địa bàn TP Hồ Chí Minh gồm 7 nhân tố theo thứ tự ảnh hƣởng từ cao đến thấp nhƣ sau: (1) Đánh giá thành tích trong công việc, (2) Phúc lợi, (3) Lƣơng thƣởng, (4) Quy trình thủ tục hệ thống, (5) Mối quan hệ với đồng nghiệp, (6) Mối quan hệ với cấp trên, (7) Đào tạo phát triển, qua đó giải thích nguyên nhân, đƣa ra định hƣớng nhằm cải thiện sự hài lòng công việc của nhân viên tại đơn vị nghiên cứu. Huỳnh Ngọc Tuấn (2020) nghiên cứu để đƣa ra đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao sự hài lòng của nhân viên tại Công ty Cổ phần Cảng Đồng Nai qua phỏng vấn toàn bộ nhân viên Công ty. Quá trình nghiên cứu, tác giả thực hiện khảo sát và đánh giá năm nhân tố ảnh hƣởng đến sự hài lòng của nhân viên Công ty là (1) Lƣơng, phúc lợi và khen thƣởng; (2) Đồng nghiệp; (3) Cấp trên; (4) Đào tạo và phát triển; (5) Điều kiện làm việc.
Kết quả nghiên cứu qua khảo sát kết hợp đánh giá thực trạng đã đƣa ra đƣợc các đề xuất phù hợp thực tiễn của Công ty tập trung tại bốn nhân tố là (1) Lƣơng, phúc lợi và khen thƣởng; (2) Đồng nghiệp; (3) Cấp trên; (4) Đào tạo và phát triển. Hà Nam Khánh Giao (2018) nghiên cứu nhằm phân tích các yếu tố tác động đến sự hài lòng công việc của nhân viên Bệnh viện đa khoa tỉnh Sóc Trăng (BVST), bằng việc phỏng vấn 216 nhân viên. Kết quả nghiên cứu định lƣợng cho thấy 4 trong tổng số 7 yếu tố của mô hình lý thuyết có tác động tích cực đến sự hài lòng công việc của nhân viên BVST, giảm dần theo thứ tự: (1) Đào tạo và thăng tiến, (2) Tiền lƣơng, (3) Phúc lợi, (4) Đồng nghiệp. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị đối với Ban Quản lý bệnh viện nhằm có chính sách quản trị nguồn nhân lực thích hợp để duy trì sự hài lòng của điều dƣỡng, và nâng cao chất lƣợng công tác của nhân viên.
9 Hoàng Ngọc Quế Nhân (2019) đã chỉ ra sự hài lòng trong công việc của nhân viên là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào sự thành công của doanh nghiệp. Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, phƣơng pháp phân tích định lƣợng và định tính đƣợc tiến hành để xác định các nhân tố cũng nhƣ mức độ tác động của chúng đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên, cũng nhƣ giải thích nguyên nhân, đƣa ra định hƣớng nhằm cải thiện sự hài lòng công việc của nhân viên trong tƣơng lai. Các nghiên cứu nước ngoài Sowmya và Panchanatham (2011) nghiên cứu về hài lòng trong công việc của nhân viên doanh nghiệp tại Chennai (Ấn Độ). Kết quả của Sowmya và Panchanatham (2011) cho thấy: lƣơng và thăng tiến, các yếu tố tổ chức, hành vi của lãnh đạo, hành vi của đồng nghiệp, điều kiện làm việc có tác động đến sự hài lòng của nhân viên nhân viên doanh nghiệp tại Chennai.