mở đầu trình bày hệ thống cai quản tù binh Phú Quốc, đồng thời còn trình bày khá rõ nét các hình thức đàn áp khủng bố tù bình và hình thức đấu tranh của tù binh ở Phú Quốc khi phải chiến đấu trong môi trường hoàn toàn không có sự lãnh đạo của cấp trên, không có nhân dân, chẳng có vũ khí và cũng chẳng có thê tránh mặt mà phải luôn luôn đối mặt với quân thù. Cuốn sách là nguồn SL quý giúp tác giả có thể khai thác để cụ thể hóa những sự kiện lịch sử về tội ác của kẻ thù đối với tù binh ở nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 - 1975). 10 Trong cuốn sách "Nhà tù Côn Đảo - Danh sách hy sinh và từ trần giai đoạn 1930-1975”, do NXB Thanh niên và Báo Thanh niên phối hợp ấn hành, năm 2009, tác giả Bùi Văn Toản đã làm rõ âm mưu thủ đoạn của kẻ thù đối với lực lượng tù chính trị. Cuốn sách tuy chưa phản ánh đầy đủ chỉ tiết về quá trình đấu tranh của các tù chính trị ở nhà tù Côn Đảo nhưng đã giúp cho tác giả có thêm những trang tư liệu quý về nhà tù Côn Đảo để phục vụ việc dạy học, giáo dục truyền thống, đạo đức, bôi dưỡng niềm tin, niềm tự hào về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, phẩm chất cao đẹp của thế hệ cha anh và giáo dục ý thức trách nhiệm cho HS đối với đất nước.
Tác giả Nguyễn Hồng Mai trong cuốn sách “Chiếm tàu địch vượt Côn Đảo” NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2011 đã tái hiện lại cuộc vượt ngục ngày 27-2-1965 của 57 chiến sĩ cách mạng đang bị giam giữ tại nhà tù Côn Đảo. Đây cũng là nguồn tư liệu quý giúp tác giả vận dụng những giá trị của quá khứ để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về sự hy sinh to lớn của các thế hệ người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ. Trong cuốn "Một số di tích lịch sử văn hóa Việt Nam dùng trong nhà trường" của tác giả Định Ngọc Bảo (Chủ biên) NXB Đại học sư phạm, năm 2012 đã cung cấp hàng loạt tranh ảnh có hệ thống về các DTLS trong cả nước gắn liền với các thời kỳ lịch sử, đặc biệt về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc được khái quát ngắn gọn nhằm mục đích phục vụ cho việc dạy học môn Lịch sử. Đồng thời, bước đầu tác gia cũng đã gợi ý một số định hướng trong việc phát huy giá trị của DTLS cách mạng trong công tác giáo dục lòng yêu nước, truyền thống đánh giặc của ông cha cho thế hệ trẻ.
Cuốn sách "Côn Đảo từ góc nhìn lịch sử" của tác giả Trần Đình Thống, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2012 đã tập hợp những bài viết chuyên khảo về Côn Đảo. Thông qua những sự kiện, nhân vật lịch sử, tác giả cuốn sách đem đến một góc nhìn mới giúp người đọc hiểu sâu hơn về cuộc đấu tranh khốc liệt của những người yêu nước trong cảnh ngộ cực kì nghiệt ngã ở "địa ngục trần gian" để lại trong lòng người đọc những giá trị thiêng liêng của độc lập tự do và đánh thức những khát vọng vươn tới lẽ sống cao đẹp của đời thường. Cuốn sách cũng là tài liệu quan trọng đề chúng tôi lựa chọn nguồn SL của nhà tù Côn Đảo trong quá trình DHLS Việt Nam ở trường THPT phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ nghiên cứu của dé tai. Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh đã ra mắt công trình "Lịch sử đấu tranh của các chiến sĩ yêu nước và cách mạng nhà tù Côn Đảo (1662 — 1975)", NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2013.
Cuốn sách trình bày đầy đủ các số liệu và sự kiện về những nhân vật và hoàn cảnh cụ thể của các phong trào đấu tranh, 11 kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ, cải tao chế độ lao tù của đế quốc Pháp, Mĩ và sự kiên quyết bảo vệ khí tiết cách mạng, giữ vững lý tưởng cộng sản của các chiến sĩ bị giam giữ tại nhà tù Côn Đảo. Cuốn sách đã cung cấp cho tác giả LA những tư liệu cụ thể về cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của các chiến sĩ cộng sản ở nhà tù Côn Đảo, đồng thời cũng là nguồn SL quý trong DHLS Việt Nam (1930 — 1975). Trong cuốn sách “Lịch sử nhà từ Côn Đảo”, các tác giả Nguyễn Đình Thống, Nguyễn Linh, Hồ Sĩ Hành, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2013 đã dẫn dắt người đọc tìm về cội nguồn Côn Đảo, nơi ấy ghi sâu trong lòng những giá trị thiêng liêng của độc lập tự do và đánh thức những khát vọng vươn tới lẽ sống cao đẹp, vượt qua những hạn hẹp của đời thường. Cuốn sách cũng là nguồn tài liệu quan trọng giúp tác giả LA lựa chọn nguồn SL trong DHLS Viét Nam (1930 — 1975) 6 truong THPT.
Tác giả Bùi Văn Toản sưu tầm giới thiệu hai tập “Báo chí của tù nhân Trại 6 Khu B Côn Đảo” của NXB Thanh niên, năm 2014 đã tập trung giới thiệu hình thức sinh hoạt đặc biệt thông qua con đường báo chí của tù nhân Trại 6 Khu B. Việc tổ chức sinh hoạt báo chí được tiến hành trong phạm vi trại giam có tác dụng củng cố tỉnh thần chiến đấu của tập thể. Cuộc đấu tranh bằng báo chí của tù nhân Trại 6 được xem là sự dẫn đầu — một "Lõm giải phóng" trong phong trào đấu tranh bảo vệ khí tiết cách mạng ngay trong lòng ngục tù Côn Đảo [100; 16]. Đồng thời, cuỗn sách cũng cung cấp thêm tư liệu về cách làm báo ở trong tù và các cuộc đấu tranh tập thể tại trại 6B làm cơ sở cho hướng nghiên cứu của đề tài.
Trong cuốn sách “Những cuộc vượt ngục lịch sử ở các nhà tù Việt Nam trong kháng chiến chống xâm lược” của tác giả Lê Hồng Hải, NXB Lao động Xã hội, năm 2014 đã giới thiệu về những cuộc vượt ngục lịch sử ở các nhà tù Việt Nam của những chiến sĩ cách mạng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ, khắc họa chân dung người chiến sĩ cách mạng anh dũng, thông minh, sáng tạo, mưu trí tìm mọi cách đề vượt ngục, tiếp tục tham gia cách mạng. Cuốn sách “Trại giam tà binh Phú Quốc thời kỳ chống Thực dân Pháp và Để Quốc Mĩ xâm lược" của ban liên lạc tù binh Việt Nam, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2014 đã giới thiệu thành 2 phần gồm trại giam tù binh Phú Quốc trong thời kỳ thực dân Pháp xâm lược và trại giam tù binh Phú Quốc thời kỳ đế quốc Mĩ xâm lược, cùng với đó là hệ thống hiện vật dùng để tra tấn tù binh. Thông qua những trang viết, các tác giả đã dựng lại quá trình đấu tranh của các tù binh trong trại giam 12 diễn ra dưới nhiều hình thức. Cuốn sách đã giúp cho tác giả Luận án có thêm nguồn SL về cuộc đấu tranh trong nhà tù Phú Quốc phục vụ cho việc DHLS ở trường THPT.
Công trình nghiên cứu về “7rại giam tù bình Phú Quốc thời kỳ chống thực dân Pháp và để quốc Mĩ xâm lược” của tác giả Trần Văn Khiêm, NXB Tổng hợp, năm 2018 cung cấp nhiều tài liệu quý giá nghiên cứu về vùng đất, lịch sử hình thành trại giam tù binh Phú Quốc và âm mưu, thủ đoạn của Mĩ và chính quyền Sài Gòn đối với tù binh. Đồng thời, công trình còn nêu lên các cuộc đấu tranh của tù binh ở trại giam Phú Quốc, nêu bật ý chí bất khuất và tinh thần đấu tranh anh dũng của những chiến sĩ cách mạng chống lại kẻ thù. Do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan tác động nên bên trong công trình còn thiếu vắng những tư liệu, sự kiện, nhân vật tiêu biểu, chưa làm rõ được quá trình hình thành và hoạt động của tổ chức Đảng trong trại giam. Song với tác giả LA thì đây là một tài liệu, một lợi thế lớn đối với việc lựa chọn và sử dụng nguồn SL trong DHLS Việt Nam (1930-1975) ở trường THPT.
Bên cạnh sách còn có hồi ký cá nhân, tập san, bài viết in trên các tạp chí, kỉ yếu hội thảo viết về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc. Cuốn hồi kí đã in thành sách “Chứng tôi ở Côn Đảo” do Ban tuyên giáo tỉnh ủy, Ban liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo tỉnh Nam Định biên soạn, in ấn phát hành năm 1998. Đây là hồi kí cá nhân của những cựu tù Côn Đảo cho chúng ta thấy một góc nhìn trung thực về tội ác của kẻ thù đối với các tù nhân nhà tù Côn Đảo - địa ngục trần gian, nơi thực dân Pháp và dé quốc Mĩ đã giam cầm đầy ải, hành hạ những người Việt Nam yêu nước trên một thế kỷ từ năm 1862 đến năm 1975. Cuốn Hồi kí chính là một nguồn SL quý giá giúp tác giả LA trong nghiên cứu đề tài và phục vụ việc DHLS Việt Nam (1930 — 1975) ở trường PT.
Viết về nhà tù Côn Đảo còn có các hồi kí in thành sách do các Ban liên lạc cựu tù chính trị (hay Hội cựu tù yêu nước) phối hợp với Ban Tuyên Giáo các tinh đã ấn hành. Tiêu biểu như cuốn: “C#í khí trong lao tù”, tập I, II của Hội Tù yêu nước Thừa Thiên Huế, NXB Thuận hoá, năm 2003. Các công trình tập hợp nhiều bài viết của các đồng chí hội viên là cựu tù, kế lại sự đã man, tan bạo của bọn cai ngục trong nhà tù Côn Đảo và các cuộc đấu tranh kiên cường, bắt khuất của những người tù yêu nước trong nhà tù Côn Đảo. Cuốn “Những ngày tù ngục”, tập 1, 2, 3, 4, NXB Đà Nẵng, năm 2011 của Hội Tù yêu nước Thành phố Đà Nẵng.
Những cuốn sách này tập hợp các bài viết, bài nghiên cứu về quá trình bị bắt, tù đầy của những chiến sĩ cách mạng trong các nhà tù, trại giam của chính quyền Sài Gòn ở miền Nam, đặc biệt là ở nhà tù Côn Đảo. Đáng chú ý nhất trong đó là cuộc đấu tranh để tang Bác Hồ trong trại giam. Nội dung của các công trình nghiên cứu trên giúp tác giả lựa chọn được những tư liệu về cuộc đấu tranh của tù binh ở nhà tù Côn Đảo để DHLS Việt Nam 1930-1975 ở trường PT, qua đó giáo dục truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc.