V V T HOÀNG THỊ NỤ Ứ DỤ S ĐÁ ÁT Í Ợ ĐẤT Đ Ụ VỤ ĐỊ ƯỚ SỬ DỤ ĐẤT TRÊ ĐỊ BÀ UY LÂ T O, TỈ ÚT Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Thị Giang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 27 tháng 4 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Thị Nụ i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Lê Thị Giang, giảng viên bộ môn Hệ thống thông tin địa lý - Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam là người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài và hoàn thành bài báo cáo này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Hệ thống thông tin địa lý - Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện, Phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Nông nghiệp và Chi cục Thống kê huyện Lâm Thao đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 27 tháng 4 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Thị Nụ ii c MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ vıết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thıết của đề tàı.
Mục tıêu nghıên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tàı lıệu. Tổng quan về sử dụng đất nông nghıệp. Khái niệm về đất nông nghiệp.
Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Các yếu tố tác động đến sử dụng đất nông nghiệp. Tổng quan về đánh giá đất.
Khái niệm về đánh giá đất đai. Phương pháp đánh giá đất theo FAO. Quy trình đánh giá đai của FAO. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai theo FAO.
Tình hình đánh giá đất đai trên thế giới và Việt Nam. Hệ thống thông tin địa lý (gis). Khái niệm Hệ thống Thông tin địa lý (GIS). Thành phần, cấu tạo của hệ thống thông tin địa lý GIS.
Chức năng của GIS. Tình hình ứng dụng GIS trên thế giới và Việt Nam. Nộı dung và phƣơng pháp nghıên cứu. Địa đıểm nghıên cứu.
Thờı gıan nghıên cứu. Đốı tượng nghıên cứu. Nộı dung nghıên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Đánh giá thích hợp đất đai của các LUT. Phương pháp nghıên cứu. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu.
Phương pháp xây dựng bản đồ. Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Phương pháp tổng hợp, thống kê số liệu. Kết quả nghıên cứu.
Đıều kıện tự nhıên, kınh tế - xã hộı, thực trạng sử dụng đất nông nghıệp của huyện Lâm Thao. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện trạng sử dụng đất huyện Lâm Thao.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lâm Thao. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Xây dựng các bản đồ đơn tính. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai.
Mô tả các đơn vị đất đai. Đánh giá thích hợp đất đai huyện Lâm Thao. Xác định yêu cầu sử dụng đất của các loại sử dụng đất. Đánh giá thích hợp đất đai cho các loại sử dụng đất.
Kết luận và kiến nghị. 93 Tài liệu tham khảo. 94 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt CHXHCN Công hòa xã hội chủ nghĩa CSDL Cơ sở dữ liệu ĐVĐĐ Đơn vị đất đai ĐGĐĐ Đánh giá đất đai FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc GIS Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System) LMU Đơn vị bản đồ đất đai LUT Loại sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân v c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng đất huyện Lâm Thao năm 2016.
Phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lâm Thao. Phân loại đất huyện Lâm Thao. Thống kê chỉ tiêu địa hình tương đối huyện Lâm Thao. Diện tích chỉ tiêu địa hình tương đối theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao.
Thống kê chỉ tiêu độ dốc huyện Lâm Thao. Diện tích chỉ tiêu độ dốc theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao. Thống kê chỉ tiêu độ dày tầng đất huyện Lâm Thao. Diện tích chỉ tiêu độ dày tầng đất theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao.
Thống kê chỉ tiêu thành phần cơ giới huyện Lâm Thao. Diện tích chỉ tiêu thành phần cơ giới theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao. Thống kê chỉ tiêu chế độ tưới huyện Lâm Thao. Diện tích chỉ tiêu chế độ tưới theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao.
Đơn vị đất đai của huyện Lâm Thao. Yêu cầu sử dụng đất cho các LUT chính huyện Lâm Thao. Tổng hợp các mức độ thích hợp đất đai của LMU. Tổng hợp diện tích thích hợp đất chuyên lúa.
Diện tích thích hợp đất chuyên lúa theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao. Tổng hợp diện tích thích hợp đất lúa - màu. Tổng hợp diện tích thích hợp đất lúa cá. Diện tích thích hợp đất lúa cá theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao.
Tổng hợp diện tích thích hợp đất chuyên màu. Diện tích thích hợp đất chuyên màu theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao. Tổng hợp diện tích thích hợp đất cây ăn quả. Diện tích thích hợp đất cây ăn quả theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao.
Tổng hợp diện tích thích hợp đất rừng sản xuất. Diện tích thích hợp đất rừng sản xuất theo đơn vị hành chính huyện Lâm Thao. 91 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quy trình đánh g á đất theo FAO.
Các bước xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Thành phần của hệ thống thông tin địa lý. Sơ đồ vị trí huyện Lâm Thao. Cơ cấu sử dụng đất huyện Lâm Thao.
Sơ đồ đất huyện Lâm Thao. Sơ đồ địa hình tương đối huyện Lâm Thao. Sơ đồ độ dốc huyện Lâm Thao. Sơ đồ độ dày tầng đất huyện Lâm Thao.
Sơ đồ thành phần cơ giới huyện Lâm Thao. Sơ đồ chế độ tưới huyện Lâm Thao. Sơ đồ đơn vị đất đai huyện Lâm Thao. Sơ đồ thích hợp đất chuyên lúa.
Sơ đồ thích hợp đất lúa - màu. Sơ đồ thích hợp đất lúa cá. Sơ đồ thích hợp đất chuyên màu. Sơ đồ thích hợp đất cây ăn quả.
Sơ đồ thích hợp đất rừng sản xuất. 90 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Thị Nụ Tên Luận văn: Ứng dụng GIS đánh giá thích hợp đất đai phục vụ định hướng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Ứng dụng GIS xây dựng bản đồ ĐVĐĐ tỷ lệ 1/10.000 huyện Lâm Thao. - Đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại sử dụng đất nông nghiệp huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra thu thập số liệu. - Phương pháp xây dựng bản đồ. - Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. - Phương pháp tổng hợp, thống kê số liệu.
Kết quả chính và kết luận - Lâm Thao cách thành phố Việt Trì khoảng 10 km về phía Tây với hệ thống giao thông phát triển đồng bộ cả về đường bộ, đường sông, đường sắt đã tạo nên mối liên kết với các huyện, tỉnh khác là điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Hiện trạng quỹ đất được đưa vào khai thác sử dụng chiếm 99,60% tổng diện tích tự nhiên, trong đó đất nông nghiệp chiếm 63,82%. Lâm Thao có địa hình tương đối bằng phẳng chiếm tỷ lệ lớn, hệ thống thủy văn và điều kiện khí hậu thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp. - Ứng dụng công nghệ GIS với việc sử dụng một số công cụ của phần mềm MicroStation, MapInfo và ArcGIS đã xây dựng được 6 bản đồ đơn tính với các chỉ tiêu lựa chọn: Loại đất (G); Địa hình tương đối (E); Độ dốc (SL); Độ dày tầng đất (D); Thành phần cơ giới (C); Chế độ tưới (I).
Chồng xếp các bản đồ đơn tính xây dựng được bản đồ đơn vị đất đai huyện Lâm Thao tỷ lệ 1/10.000 với 22 LMU, trong đó LMU số 12 có diện tích nhỏ nhất là 6,71 ha; LMU số 3 có diện tích lớn nhất là 2.490,81 ha phân bố hầu hết tại các xã, thị trấn trong huyện, có địa hình vàn, độ dày tầng đất trên 100cm, thành phần cơ giới trung bình, chế độ tưới chủ động rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp trên quy mô rộng. ix c - Đề tài đã đánh giá thích hợp của 06 loại sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Lâm Thao với 4 mức độ: rất thích hợp (S1), thích hợp (S2), ít thích hợp (S3) và không thích hợp (N): - LUT chuyên lúa: mức độ rất thích hợp (S1) có diện tích 2.