Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC VŨ MINH HI¾U THĂC TR¾NG STRESS VÀ MàT Sà Y¾U Tà LIÊN QUAN â BÆNH NHÂN CÂT CĂT CHI T¾I BÆNH VIÆN VIÆT ĐĀC NM 2023 KHÓA LUÀN TàT NGHIÆP Đ¾I HàC NGÀNH Y ĐA KHOA Hà Nái – 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC Ng°ái thăc hiÇn: VŨ MINH HI¾U THĂC TR¾NG STRESS VÀ MàT Sà Y¾U Tà LIÊN QUAN â BÆNH NHÂN CÂT CĂT CHI T¾I BÆNH VIÆN VIÆT ĐĀC NM 2023 KHÓA LUÀN TàT NGHIÆP Đ¾I HàC NGÀNH Y ĐA KHOA Khóa: QH2017.Y Ng°ái h°ßng d¿n: ThS. NGUYÄN VI¾T CHUNG Hà Nái - 2023 LàI CÀM ¡N Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, tôi đã nhân được sự dạy bảo tận tình của các thầy cô, sự giúp đỡ của bạn bè, sự động viên to lớn của gia đình và người thân. Trước tiên, tôi xin trân tròn cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Bộ môn Tâm thần và Tâm lý học lâm sàng, trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, Ban Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, Khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao - Bệnh viện Việt Đức đã tại điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết sơn sâu sắc tới ThS.BS Nguyễn Viết Chung, là những người thầy tận tâm đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và làm khóa luận.
Tôi vô cùng cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn Tâm thần và Tâm lý học lâm sàng, cùng các anh chị, các bác sĩ ở Khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao - Bệnh viện Việt Đức đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Sau cùng, tôi xin gửi lời biết ơn tới bố mẹ, gia đình và bạn bè – những người thân yêu đã khích lệ tinh thần, giúp đỡ tôi về mọi mặt để tôi yên tâm học tập. Một lần nữa xin được trân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2023 Sinh viên DANH MĂC CÁC CHĀ VI¾T TÂT WHO : World Health Organization (Tổ chức Y T¿ th¿ giới) PSS : Perceived stress scale (Thang đo căng thẳng) DASS : Depression Anxiety and Stress Scales (Thang đánh giá trầm cÁm, lo âu và căng thẳng) ICD 10 : Classifications International Classification of Diseases, 10th (BÁng phân lo¿i quốc t¿ vê bệnh t¿t lần thứ 10) CDC : Centers for Disease Control and Prevention (Trung tâm kiÃm soát và phòng ngừa dịch bệnh) MĂC LĂC Đ¾T VÂN ĐÀ.
Đ¾I C¯¡NG VÀ CÀT CĀT CHI THÂ. Khái niệm cÁt cāt chi thÃ. Thống kê dịch tễ. Nguyên nhân cÁt cāt chi.
Các vÃn đÁ vÁ sức khỏe bệnh nhân phÁi đối mặt sau cÁt cāt chi. Định nghĩa stress. Triệu chứng của stress. Giới thiệu thang đo l°ßng stress cho bệnh nhân.
Đặc điÃm tâm lý và các y¿u tố liên quan á bệnh nhân cÁt cāt chi. Đặc điÃm tâm lý á bệnh nhân cÁt cāt chi. Các y¿u tố liên quan đ¿n stress á bệnh nhân cÁt cāt chi. S¢ đồ tổng hÿp một số y¿u tố liên quan đ¿n stress á bệnh nhân cÁt cāt chi.
Tình hình nghiên cứu vÁ stress trên bệnh nhân cÁt cāt chi á Việt Nam và trên th¿ giới. Trên th¿ giới:. Giới thiệu vÁ địa điÃm thực hiện nghiên cứu. ĐàI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU.
Thßi gian và địa điÃm nghiên cứu. Đối t°ÿng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn lo¿i trừ.
Ph°¢ng pháp nghiên cứu. Thi¿t k¿ nghiên cứu: Nghiên cứu mô tÁ cÁt ngang. Cỡ mẫu và chọn mẫu. S¢ đồ quy trình nghiên cứu.
Các bi¿n số nghiên cứu. Công cā thu th¿p thông tin. Xử lý và phân tích số liệu. Đ¿o đức trong nghiên cứu.
Đặc điÃm chung vÁ đối t°ÿng nghiên cứu. Đặc điÃm vÁ giới tính. Phân bố tuổi á bệnh nhân cÁt cāt chi. Tình tr¿ng hôn nhân.
Thực tr¿ng stress á bệnh nhân cÁt cāt chi. Lý do vào viện. TiÁn sử bệnh t¿t. Mức độ tổn th°¢ng – vị trí làm mỏm cāt.
Mức độ h¿n ch¿ v¿n động. Triệu chứng đau, rối lo¿n cÁm giác t¿i chi cÁt cāt. Thßi gian nằm viện. Mức độ hài lòng với nhân viên y t¿ và ch¿ độ chăm sóc.
Đặc điÃm tâm lý á bệnh nhân cÁt cāt chi. Stress á bệnh nhân cÁt cāt chi. Các y¿u tố liên quan. Nhóm y¿u tố vÁ nhân trÁc học.
Nhóm y¿u tố vÁ xã hội học. Nhóm y¿u tố vÁ cÁt cāt chi. Thực tr¿ng stress á bệnh nhân cÁt cāt chi t¿i Bệnh viện Việt Đức năm 2023. Đặc điÃm chung của bệnh nhân cÁt cāt chi.
Đặc điÃm tâm lý của bệnh nhân stress sau cÁt cāt chi thÃ. Thực tr¿ng stress á bệnh nhân cÁt cāt chi t¿i Bệnh viện Việt Đức năm 2023. Một số y¿u tố liên quan đ¿n nguy c¢ stress á bệnh nhân cÁt cāt chi t¿i Bệnh viện Việt Đức năm 2023. Những h¿n ch¿ của nghiên cứu:.
47 TÀI LIÆU THAM KHÀO. 1 DANH MĂC BÀNG BÁng 1. Bộ câu hỏi đánh giá stress, lo âu, trầm cÁm. BÁng phân lo¿i thang đánh giá stress, lo âu, trầm cÁm DASS21.
TiÁn sử bệnh của các bệnh nhân cÁt cāt chi. Vị trí làm mỏm cāt á bệnh nhân cÁt cāt chi. Mức độ h¿n ch¿ v¿n động của các bệnh nhân cÁt cāt chi. Tình tr¿ng sức khỏe bệnh nhân sau phẫu thu¿t cÁt cāt chi.
Thßi gian nằm viện của các bệnh nhân cÁt cāt chi. Mức độ hài lòng của bệnh nhân dịch vā y t¿. Đặc điÃm tâm lý á bệnh nhân cÁt cāt chi. Mức độ stress á bệnh nhân cÁt cāt chi.
Mối liên quan giữa giới tính và các mức độ stress. Mối liên quan giữa tuổi và các mức độ stress. Mối liên quan giữa tình tr¿ng hôn nhân và các mức độ stress. Mối liên quan giữa điÁu kiện kinh t¿ và các mức độ stress.
mối liên quan giữa mức độ hài lòng vÁ dịch vā y t¿ và tình tr¿ng stress á bệnh nhân cÁt cāt chi. Mối liên quan giữa vị trí làm mỏm cāt và tình tr¿ng stress. Mối liên quan giữa mức độ h¿n ch¿ v¿n động và tình tr¿ng stress trên bệnh nhân cÁt cāt chi. Mối liên quan giữa tình tr¿ng đau, rối lo¿n cÁm giác sau phẫu thu¿t cÁt cāt chi với các mức độ stress.
Mối liên quan giữa tiÁn sử các bệnh đã mÁc với tình tr¿ng stress 34 BÁng 3. Mối liên quan giữa thßi gian nằm viện và mức độ stress. 34 DANH MĂC BIÂU Đâ BiÃu đồ 3. Tỷ lệ giới tính á bệnh nhân cÁt cāt chi.
Đặc điÃm nghÁ nghiệp trên bệnh nhân cÁt cāt chi. Tình tr¿ng hôn nhân bệnh nhân cÁt cāt chi. ĐiÁu kiện kinh t¿ của các bệnh nhân cÁt cāt chi. Lý do vào viện của các bệnh nhân cÁt cāt chi.
Mối t°¢ng quan giữa thßi gian nằm viện và điÃm DASS21. 35 DANH MĂC HÌNH ÀNH Hknh 1. Một số y¿u tố liên quan đ¿n stress á bệnh nhân cÁt cāt chi. S¢ đồ quy trình nghiên cứu.
BiÃu đồ phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi. 22 Đ¾T VÂN ĐÀ Hiện nay rối lo¿n tâm thần và vÃn đÁ khá phổ bi¿n, gây Ánh h°áng đ¿n 25% dân số th¿ giới t¿i một thßi điÃm nào đó trong cuộc đßi mỗi con ng°ßi. Các rối lo¿n tâm thần th°ßng gặp nhÃt bao gồm trầm cÁm, lo âu và stress, trong đó stress là vÃn đÁ th°ßng gặp nhÃt [1]. Theo số liệu °ớc tính của tổ chức y t¿ th¿ giới WHO năm 2012, có khoÁng 350 triệu ng°ßi Ánh h°áng của trầm cÁm [2].
Tính riêng từ năm 1990 đ¿n h¿t năm 2012, tknh tr¿ng trầm cÁm, lo âu tăng gần 50% từ 416 triệu ng°ßi lên đ¿n 615 triệu ng°ßi [3]. ¯ớc tính đ¿n năm 2030, các rối lo¿n tâm thần th°ßng gặp sẽ sẽ là một trong những nguyên nhân hàng đầu trong gánh nặng bệnh t¿t toàn cầu [4]. N¿u tính riêng á Việt Nam thì tỉ lệ trầm cÁm và rối lo¿n lo âu là 4% và 2,2% [5]. Với những bệnh nhân đã và đang điÁu trị là nhóm ng°ßi phÁi trực ti¿p đối mặt với bệnh t¿t sẽ gặp phÁi ra những vÃn đÁ liên quan đ¿n sức khỏe thà chÃt và cÁ sức khỏe tâm thần [2].
Mệt mỏi vÁ mặt thà xác, những c¢n đau do bệnh t¿t gây ra, quá trknh điÁu trị lâu dài, hao tổn vÁ mặt kinh t¿ và rÃt nhiÁu những vÃn đÁ khác t¿o ra những bÃt ổn vÁ mặt tâm lý từ đó làm tăng nguy c¢ trầm cÁm, lo âu và stress [6]. RÃt nhiÁu các nghiên cứu trên th¿ giới đÁu chỉ ra rằng tỉ lệ bệnh nhân đã và đang điÁu trị một bệnh lý nào đó có nguy c¢ gặp phÁi các vÃn đÁ liên quan đ¿n sức khỏe tâm thần cao h¢n gÃp nhiÁu lần so với ng°ßi bknh th°ßng. CÁt cāt chi là một phẫu thu¿t ngo¿i khoa lo¿i bỏ những phần chi thà bị tổn th°¢ng, sau cÁt cāt chi bệnh nhân sẽ bị suy giÁm chức năng chi thÃ, Ánh h°áng đ¿n ngo¿i hình, khÁ năng lao dộng,… [7] những điÁu đó sẽ gây ra những rối lo¿n vÁ mặt sức khỏe tâm thần nhÃt định. Các nghiên cứu trên th¿ giới đã chỉ ra nguy c¢ stress á bệnh nhân cÁt cāt chi thà đÁu á mức cao h¢n bknh th°ßng, có thà kà đ¿n nh° nghiên cứu của Aaron Bolduc và các cộng sự cho ra tỉ lệ stress á bệnh nhân cÁt cāt chi là 19,25% [8]; một nghiên cứu khác trên 429 quân nhân gặp chÃn th°¢ng và phÁi cÁt cāt chi thà trong quân đội Hoa Kì sau khi tham chi¿n t¿i Iraq và Afghanistan cho ra tỉ lệ bị stress là 16,8% [9].
T¿i Việt Nam vÃn đÁ tâm lý và sức khỏe tâm thần ch°a đ°ÿc quan tâm một cách đúng mức và hiện ch°a có đÁ tài sức khỏe tâm thàn á bệnh nhân cÁt cāt chi thÃ, chính vì v¿y chúng tôi ti¿n hành nghiên cứu đÁ tài: <Thăc tr¿ng stress và mát sá y¿u tá liên quan ã bÇnh nhân cÃt căt chi t¿i BÇnh viÇn ViÇt Đāc nm 2023= với 2 māc tiêu nh° sau: 1. Mô tả thực trạng stress ở bệnh nhân cắt cụt chi tại bệnh viện Việt Đức năm 2023 2. Mô tả một số yếu tố liên quan đến stress ở bệnh nhân cắt cụt chi tại bệnh viện Việt Đức năm 2023. Đ¾I C¯¡NG VÀ CÂT CĂT CHI TH 1.
Khái niệm cắt cụt chi thể CÁt cāt chi là thủ thu¿t ngo¿i khoa nhằm māc đích cÁt bỏ đi một phần hoặc toàn bộ chi thÃ.