Nghiên cứu so sánh cách khen trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Chuyên khảo phân tích A comparative study on complimenting in english and vietnamese conversations, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Hậu
• Người hướng dẫn: TS. Trương Văn Định
• Trường học: Quy Nhon University
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu So Sánh Cách Khen Trong Hội Thoại Tiếng Anh Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGUIRES
• 1. CHƯƠNG 1: AIM AND OBJECTIVES
• 1.1. Aim of the study
• 1.2. Objectives of the Study
• 1.3. Research Questions
• 1.4. Significance of the Study
• 1.5. Scope of the Study
• 1.6. Organization of the Study
• 2. CHƯƠNG 2: THEORETICAL BACKGROUND AND LITERATURE REVIEW
• 2.1. Speech Act Theory
• 2.2. Definition of Speech Act
• 2.3. Classification of Speech Acts
• 2.4. Speech Act of Complimenting
• 2.5. Definition of Politeness
• 2.6. Rules, principles and theories of politeness
• 2.7. Definition of Modality
• 2.8. Classification of Modality Markers in Conversations
• 3. CHƯƠNG 3: METHODOLOGY AND PROCEDURES
• 3.1. Validity and Reliability
• 4. CHƯƠNG 4: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. Compliment Topics in English and Vietnamese
• 4.1.1. Compliment Topics in English
• 4.1.2. Compliment Topics in Vietnamese
• 4.1.3. Similarities and Differences in Compliment Topics in English and Vietnamese
• 4.2. Compliment Strategies in English and Vietnamese
• 4.2.1. Compliment Strategies in English
• 4.2.2. Compliment Strategies in Vietnamese
• 4.2.3. Similarities and Differences of Compliment Strategies in English and Vietnamese
• 4.3. Modality Markers in Compliment Utterances in English and Vietnamese
• 4.3.1. Modality Markers in Compliment Utterances in English
• 4.3.2. Modality Markers in Compliment Utterances in Vietnamese
• 4.3.3. Similarities and Differences in Use of Modality Markers in Compliment Utterances in English and Vietnamese
• 4.4. Summary of Topics in Compliment Utterances in English and Vietnamese
• 4.5. Summary of Strategies Employed in Compliment Utterances in English and Vietnamese
• 4.6. Summary of Modality Markers Used in Compliment Utterances in English and Vietnamese
• 4.7. Limitations of the Study
• 4.8. Suggestions for Further Research
• 5. CHƯƠNG 5: CONCLUSION
• APPENDICES
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGUIRES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Đối Chiếu Khen trong Hội Thoại

Giao tiếp là nhu cầu cơ bản của mỗi người, diễn ra hàng ngày, mọi lúc, mọi nơi, và trong mọi lĩnh vực. Kỹ năng giao tiếp tốt mở ra nhiều mối quan hệ, tạo cơ hội thăng tiến. Trong thế kỷ 21, kỹ năng này càng trở nên quan trọng. Một người giáo viên giỏi cũng cần biết cách giao tiếp và truyền đạt ý tưởng cho học sinh. Một nhà quản lý giỏi cần biết cách giao tiếp với cấp trên và kết nối với nhân viên. Một doanh nhân giỏi cần biết cách giao tiếp để bán hàng. Kỹ năng giao tiếp tốt là điều kiện tiên quyết để xây dựng một chuẩn mực trong văn hóa giao tiếp hàng ngày. Dù ở phương Tây hay Việt Nam, nghệ thuật giao tiếp luôn là yếu tố quyết định thành công hay thất bại trong mọi mối quan hệ. Lời khen là một hành vi tồn tại trong mọi nền văn hóa và mọi thời đại. Nó cũng là một hành động ngôn ngữ được thực hiện trong mọi ngôn ngữ. Trong xã hội, lời khen là một trong những thành phần đặc biệt nhất của đời sống xã hội. Khi được trao đúng cách, chúng tạo ra rất nhiều năng lượng tích cực, giúp mọi việc diễn ra như phép màu. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc khen ngợi không chỉ khiến người khác cảm thấy tuyệt vời mà còn khiến họ muốn trải nghiệm điều đó một lần nữa. Khen ngợi là một thói quen tốt, cả về mặt hóa học lẫn trí tuệ. Mọi người đều muốn được khen ngợi và đánh giá cao. Do đó, nghệ thuật khen ngợi không chỉ là một kỹ năng xã hội mạnh mẽ mà còn đòi hỏi sự khôn ngoan và khéo léo.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Đối Chiếu Khen Tiếng Anh Việt

Nghiên cứu đối chiếu khen trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt có tầm quan trọng đặc biệt trong bối cảnh giao lưu văn hóa ngày càng tăng giữa Việt Nam và các nước nói tiếng Anh. Nhiều người gặp khó khăn trong giao tiếp liên văn hóa do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Nghiên cứu này giúp giảm thiểu "culture shock", "cultural conflict" và "communication breakdown". Nó cung cấp thông tin hữu ích để cải thiện giao tiếp và giảng dạy tiếng Anh theo phương pháp tiếp cận giao tiếp. Nghiên cứu này, dựa trên sự khác biệt văn hóa rõ rệt giữa Việt Nam và các nước nói tiếng Anh liên quan đến sự quan tâm đến các vấn đề riêng tư trong giao tiếp, sẽ đóng góp đáng kể vào sự thành công của giao tiếp văn hóa Việt-Anh và trong việc giảng dạy tiếng Anh theo định hướng tiếp cận giao tiếp. Nghiên cứu đối chiếu là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về cách hai nền văn hóa khác nhau thể hiện sự khen ngợi.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Của Nghiên Cứu Về Lời Khen

Nghiên cứu này tập trung vào việc so sánh cách khen trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt về các khía cạnh như chủ đề khen, chiến lược khen, và các dấu hiệu thái độ thể hiện sự lịch sự. Dữ liệu được thu thập từ phim ảnh và các ấn phẩm bằng cả hai ngôn ngữ. Nghiên cứu sử dụng lý thuyết lịch sự của Brown và Levinson (1987) làm nền tảng lý thuyết. Nghiên cứu này không phân tích các biến ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong giao tiếp. Ngôn ngữ sử dụng trong nghiên cứu bao gồm cả tiếng Anh-Anh và tiếng Anh-Mỹ, không phân biệt giữa hai biến thể này. Do hạn chế về nguồn lực và thời gian, nghiên cứu chủ yếu tập trung vào việc phân tích các câu khen trong bối cảnh hội thoại chân thực, thay vì tập trung vào phản hồi đối với những câu khen đó. Cuối cùng, nghiên cứu thừa nhận tầm quan trọng của một số yếu tố, bao gồm tuổi tác, giới tính, địa vị xã hội và mối quan hệ giữa những người đối thoại, vì chúng ảnh hưởng lớn đến các phương pháp lịch sự mà người nói sử dụng. Mục tiêu chính là xác định sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ.

II. Vấn Đề Rào Cản Văn Hóa và Hiểu Lầm Khi Khen Ngợi

Nhiều người khi giao tiếp xuyên biên giới văn hóa đã trải qua những rào cản và hiểu lầm do sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ. Việc khen ngợi, một hành động tưởng chừng đơn giản, cũng có thể gây ra những vấn đề nếu không hiểu rõ về các quy tắc và giá trị văn hóa của đối phương. Ví dụ, một lời khen về ngoại hình có thể được coi là lịch sự và thân thiện ở một nền văn hóa, nhưng lại bị coi là khiếm nhã hoặc xâm phạm đời tư ở một nền văn hóa khác. Trong văn hóa Việt Nam, việc quan tâm đến người khác là điều rất bình thường, thể hiện sự trân trọng và đánh giá cao sự tồn tại của họ. Ngược lại, trong văn hóa Mỹ, lời khen thường được sử dụng để thể hiện sự ngưỡng mộ hoặc tán thành về công việc, ngoại hình hoặc gu thẩm mỹ của ai đó (Manes, 1983; Herbert, 1990). Sự khác biệt này có thể dẫn đến những hiểu lầm không đáng có trong giao tiếp.

2.1. Sự Khác Biệt Về Giá Trị Và Quy Tắc Văn Hóa Trong Khen Ngợi

Mỗi nền văn hóa có những giá trị và quy tắc riêng về việc thể hiện sự khen ngợi. Ví dụ, ở một số nền văn hóa, việc khen ngợi trực tiếp và thẳng thắn được đánh giá cao, trong khi ở những nền văn hóa khác, sự khen ngợi cần phải tế nhị và gián tiếp hơn. Một số nền văn hóa có xu hướng tập trung vào việc khen ngợi thành tích cá nhân, trong khi những nền văn hóa khác lại nhấn mạnh vào việc khen ngợi sự đóng góp cho cộng đồng. Việc không hiểu rõ những khác biệt này có thể dẫn đến việc lời khen bị hiểu sai hoặc không được đánh giá đúng mức. Giá trị văn hóa ảnh hưởng đến cách lời khen được diễn đạt và tiếp nhận.

2.2. Nguy Cơ Mất Lịch Sự Trong Giao Tiếp Đa Văn Hóa Vì Lời Khen

Khi giao tiếp với người thuộc nền văn hóa khác, nguy cơ mất lịch sự do không hiểu rõ về cách khen ngợi là hoàn toàn có thể xảy ra. Một lời khen vô ý có thể bị coi là xúc phạm, hạ thấp, hoặc thậm chí là quấy rối. Ví dụ, việc khen ngợi quá mức về ngoại hình của một người phụ nữ có thể bị coi là quấy rối tình dục. Việc khen ngợi về tài sản hoặc địa vị xã hội có thể bị coi là khoe khoang hoặc phân biệt đối xử. Do đó, việc tìm hiểu và tôn trọng các quy tắc và giá trị văn hóa của đối phương là rất quan trọng để tránh những hiểu lầm và duy trì sự lịch sự trong giao tiếp. Giao tiếp đa văn hóa đòi hỏi sự nhạy bén và hiểu biết về lời khen.

III. Phương Pháp Phân Tích Đối Chiếu Chủ Đề Khen Tiếng Anh Việt

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích đối chiếu để so sánh các chủ đề thường được nhắc đến trong lời khen tiếng Anh và tiếng Việt. Dữ liệu được thu thập từ phim ảnh, sách báo, và các cuộc hội thoại thực tế. Các chủ đề này được phân loại và thống kê để xác định những điểm tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Theo nghiên cứu, cả người Anh và người Việt đều thường khen về ngoại hình, khả năng, tính cách, tài sản, phong cách thời trang, cách cư xử và kỹ năng xã hội. Trong đó, khả năng là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất. Việc phân tích các chủ đề này giúp hiểu rõ hơn về những giá trị và ưu tiên trong lời khen của mỗi nền văn hóa.

3.1. Xác Định Các Chủ Đề Khen Phổ Biến Trong Tiếng Anh

Nghiên cứu xác định các chủ đề khen phổ biến trong tiếng Anh bao gồm ngoại hình, khả năng, thành tích, tính cách, sở hữu vật chất, kỹ năng xã hội, phong cách thời trang và hành vi. Ví dụ, "You look great today!" (Ngoại hình), "You did a fantastic job on that project!" (Khả năng), "You have such a kind heart!" (Tính cách). Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau để đảm bảo tính đại diện và khách quan. Phân tích tần suất xuất hiện của các chủ đề này giúp xác định những ưu tiên trong lời khen của người nói tiếng Anh. Chủ đề khen phổ biến phản ánh giá trị văn hóa.

3.2. Xác Định Các Chủ Đề Khen Phổ Biến Trong Tiếng Việt

Tương tự, nghiên cứu xác định các chủ đề khen phổ biến trong tiếng Việt như ngoại hình, khả năng, tính cách, tài sản, phong cách ăn mặc, cư xử và kỹ năng giao tiếp. Ví dụ, "Hôm nay trông bạn xinh quá!" (Ngoại hình), "Bạn làm tốt dự án đó thật!" (Khả năng), "Bạn tốt bụng quá!" (Tính cách). So sánh với các chủ đề trong tiếng Anh, có những điểm tương đồng và khác biệt nhất định. Ví dụ, việc khen ngợi về gia đình hoặc con cái có thể phổ biến hơn trong tiếng Việt so với tiếng Anh. Việc so sánh tần suất xuất hiện của các chủ đề này giúp hiểu rõ hơn về những giá trị và ưu tiên trong lời khen của người nói tiếng Việt. Chủ đề khen phổ biến phản ánh chuẩn mực xã hội.

IV. Phân Tích Chiến Lược Khen Ngợi Trong Hội Thoại Anh Việt

Nghiên cứu so sánh các chiến lược khen ngợi được sử dụng trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, bao gồm thể hiện sự thích thú, thể hiện sự ngưỡng mộ, thể hiện sự hài lòng và ca ngợi, hoặc kết hợp một số chiến lược này. Theo nghiên cứu, người Anh và người Việt sử dụng số lượng chiến lược khen ngợi gần như nhau. Tuy nhiên, có sự khác biệt về tần suất sử dụng các chiến lược cụ thể. Ví dụ, người Anh có xu hướng sử dụng các câu khen trực tiếp và cụ thể hơn, trong khi người Việt có xu hướng sử dụng các câu khen gián tiếp và chung chung hơn. Hiểu rõ các chiến lược này giúp cải thiện khả năng giao tiếp và tránh những hiểu lầm trong giao tiếp đa văn hóa. Chiến lược khen ngợi ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp.

4.2. Các Chiến Lược Khen Ngợi Thường Dùng Trong Tiếng Việt

Tương tự, nghiên cứu xác định các chiến lược khen ngợi thường dùng trong tiếng Việt: Thể hiện sự thích thú, Thể hiện sự ngưỡng mộ, Thể hiện sự hài lòng, và Ca ngợi. Ví dụ: "Tớ thích cái áo của cậu quá!" (Thể hiện sự thích thú), "Cậu giỏi thật đấy!" (Thể hiện sự ngưỡng mộ), "Tớ hài lòng với công việc của cậu lắm!" (Thể hiện sự hài lòng), "Cậu là nhất!" (Ca ngợi). So sánh với các chiến lược trong tiếng Anh, có những điểm tương đồng và khác biệt nhất định. Ví dụ, người Việt có thể sử dụng các câu khen mang tính so sánh hoặc nhấn mạnh vào sự nỗ lực hơn so với người Anh. Chiến lược khen ngợi ảnh hưởng đến mức độ chân thành.

V. Dấu Hiệu Thái Độ Modality Markers Trong Lời Khen Anh Việt

Nghiên cứu này xem xét việc sử dụng các dấu hiệu thái độ (Modality Markers - MMs) trong lời khen bằng tiếng Anh và tiếng Việt để thể hiện sự lịch sự. Kết quả cho thấy cả hai ngôn ngữ đều sử dụng MMs trong lời khen, nhưng có sự khác biệt về loại MMs được ưu tiên. Người Anh sử dụng nhiều Zero-marker (không đánh dấu) hơn người Việt, trong khi người Việt thích sử dụng Intensifier (từ tăng cường). Các MMs khác cũng được người Anh sử dụng với tỷ lệ cao hơn đáng kể so với người Việt. Việc hiểu rõ cách sử dụng MMs giúp tăng cường hiệu quả giao tiếp và tránh gây hiểu lầm về ý định của người nói. Dấu hiệu thái độ ảnh hưởng đến cường độ và sắc thái của lời khen.

5.1. Cách Sử Dụng Dấu Hiệu Thái Độ Trong Lời Khen Tiếng Anh

Trong tiếng Anh, các dấu hiệu thái độ (Modality Markers) được sử dụng để tăng cường hoặc giảm nhẹ mức độ của lời khen. Ví dụ, sử dụng Intensifiers như 'really', 'very', 'so' (thực sự, rất, quá) để tăng cường lời khen: "You're really amazing!" (Bạn thực sự tuyệt vời!). Sử dụng Mitigators (từ giảm nhẹ) như 'kind of', 'sort of' (kiểu như, một chút) để giảm nhẹ lời khen: "That's kind of impressive." (Điều đó cũng khá ấn tượng). Zero-marker (không đánh dấu) cũng phổ biến, thể hiện sự khen ngợi trực tiếp và chân thành. Dấu hiệu thái độ thể hiện mức độ lịch sự và trang trọng.

5.2. Cách Sử Dụng Dấu Hiệu Thái Độ Trong Lời Khen Tiếng Việt

Trong tiếng Việt, các dấu hiệu thái độ (Modality Markers) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện sắc thái của lời khen. Người Việt thường sử dụng các từ tăng cường như 'quá', 'lắm', 'thật' để nhấn mạnh: "Cậu giỏi quá!" (Bạn giỏi quá!). Các từ chỉ mức độ như 'hơi', 'khá' cũng được sử dụng để giảm nhẹ lời khen: "Bài làm của cậu khá tốt." (Bài làm của cậu khá tốt). Tuy nhiên, việc sử dụng Zero-marker cũng khá phổ biến, đặc biệt trong các mối quan hệ thân thiết. Dấu hiệu thái độ thể hiện mức độ thân mật và trang trọng.

VI. Kết Luận Ứng Dụng và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Khen

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ những điểm tương đồng và khác biệt trong cách khen ngợi giữa người Anh và người Việt, từ chủ đề, chiến lược đến các dấu hiệu thái độ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện giao tiếp đa văn hóa và giảng dạy tiếng Anh. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, chẳng hạn như chưa xem xét đến các yếu tố như tuổi tác, giới tính và địa vị xã hội. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào những khía cạnh này để có cái nhìn toàn diện hơn về hành vi khen ngợi trong các nền văn hóa khác nhau. Nghiên cứu đối chiếu mở ra nhiều ứng dụng thực tiễn trong giao tiếp.

6.1. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Lời Khen Trong Giao Tiếp

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như đào tạo kỹ năng giao tiếp đa văn hóa cho doanh nhân, sinh viên, và những người làm việc trong môi trường quốc tế. Nó cũng có thể được sử dụng để phát triển các tài liệu giảng dạy tiếng Anh, giúp người học hiểu rõ hơn về các quy tắc giao tiếp và tránh những lỗi sai phổ biến. Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn với người thuộc các nền văn hóa khác nhau. Ứng dụng thực tiễn giúp cải thiện hiệu quả giao tiếp.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Lời Khen Trong Hội Thoại

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích phản hồi đối với lời khen, xem xét ảnh hưởng của các yếu tố như tuổi tác, giới tính, địa vị xã hội và mối quan hệ giữa những người đối thoại. Ngoài ra, có thể nghiên cứu sâu hơn về vai trò của ngôn ngữ cơ thể và các yếu tố phi ngôn ngữ khác trong việc truyền tải ý nghĩa của lời khen. Nghiên cứu về lời khen cần tiếp tục để hiểu rõ hơn về sự phức tạp của giao tiếp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giao tiếp là nhu cầu thiết yếu của con người trong mọi lĩnh vực và thời điểm. Theo ước tính, kỹ năng giao tiếp tốt giúp mở rộng mối quan hệ xã hội và tạo điều kiện thuận lợi cho sự thăng tiến trong công việc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giao tiếp đa văn hóa ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt giữa người Việt và người nước ngoài sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ trung gian. Tuy nhiên, sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ dẫn đến các tình huống "sốc văn hóa" và hiểu lầm trong giao tiếp. Luận văn này tập trung nghiên cứu hành vi phát ngôn khen ngợi trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, nhằm làm rõ sự tương đồng và khác biệt về chủ đề khen, chiến lược khen và các dấu hiệu ngữ khí thể hiện sự lịch sự.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là phân tích các chủ đề được đề cập trong lời khen, các chiến lược khen được sử dụng và các dấu hiệu ngữ khí (modality markers) thể hiện sự lịch sự trong lời khen của người nói tiếng Anh và tiếng Việt. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 200 câu khen trong các bộ phim tiếng Anh và tiếng Việt, phản ánh các tình huống giao tiếp thực tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giao tiếp đa văn hóa, góp phần giảm thiểu hiểu lầm và hỗ trợ giảng dạy tiếng Anh theo hướng giao tiếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính:

1. Lý thuyết hành vi ngôn ngữ (Speech Act Theory): Austin (1962) và Searle (1969) phân loại hành vi ngôn ngữ thành các loại như biểu đạt, chỉ thị, cam kết, cảm xúc và tuyên bố. Hành vi khen ngợi thuộc nhóm hành vi biểu đạt (expressive), nhằm thể hiện sự đánh giá tích cực về người nghe.

2. Lý thuyết lịch sự của Brown và Levinson (1987): Khái niệm "mặt" (face) được chia thành mặt tích cực (positive face) và mặt tiêu cực (negative face). Lời khen được xem là chiến lược lịch sự tích cực, nhằm củng cố mặt tích cực của người nghe. Lý thuyết này cũng phân loại các chiến lược giao tiếp từ "bald on record" đến "off record" nhằm giảm thiểu hành vi đe dọa mặt.

3. Lý thuyết ngữ khí (Modality Theory): Modality thể hiện thái độ chủ quan của người nói qua các dấu hiệu ngữ khí như downgrader (làm giảm tác động) và upgrader (tăng cường tác động). Các loại dấu hiệu này bao gồm politeness markers, hedges, intensifiers, overstater, v.v., giúp điều chỉnh mức độ lịch sự và sức mạnh của lời khen.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: hành vi khen ngợi, mặt tích cực và tiêu cực, chiến lược lịch sự tích cực và tiêu cực, dấu hiệu ngữ khí (modality markers), và chủ đề khen ngợi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu gồm 200 câu khen được thu thập từ các bộ phim tiếng Anh và tiếng Việt (mỗi ngôn ngữ 100 câu), phản ánh các tình huống giao tiếp thực tế. Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, tập trung vào các đoạn hội thoại có lời khen rõ ràng.

Phân tích dữ liệu được thực hiện theo các bước: phân loại chủ đề khen, xác định chiến lược khen dựa trên lý thuyết lịch sự của Brown và Levinson, và phân tích dấu hiệu ngữ khí theo phân loại của Juliane House và Gabriele Kasper. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng 6 tháng, bao gồm thu thập, phân tích và tổng hợp dữ liệu.

Để đảm bảo tính hợp lệ và độ tin cậy, tác giả đã tham khảo kỹ lưỡng các lý thuyết ngôn ngữ học và sử dụng dữ liệu thực tế từ phim ảnh, đồng thời áp dụng các phương pháp phân tích chuẩn trong lĩnh vực ngôn ngữ học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chủ đề khen ngợi:

   • Trong tiếng Anh, chủ đề khen phổ biến nhất là năng lực (43%), tiếp theo là ngoại hình (27%) và tài sản (17%). Các chủ đề khác như tính cách, phong cách thời trang, và cách cư xử chiếm tỷ lệ nhỏ hơn.
   • Trong tiếng Việt, năng lực cũng chiếm tỷ lệ cao nhất (51%), tiếp theo là ngoại hình (17%) và tính cách (11%). Các chủ đề kết hợp như ngoại hình và năng lực, ngoại hình và tính cách cũng xuất hiện với tỷ lệ nhỏ.

2. Chiến lược khen ngợi:

   • Cả hai ngôn ngữ sử dụng các chiến lược tương tự như thể hiện sự thích thú, ngưỡng mộ, hài lòng và ca ngợi kết hợp.
   • Tiếng Anh có xu hướng sử dụng chiến lược "zero-marker" (không dấu hiệu ngữ khí) nhiều hơn, trong khi tiếng Việt ưu tiên sử dụng các cường điệu (intensifier).

3. Dấu hiệu ngữ khí (Modality markers):

   • Cả tiếng Anh và tiếng Việt sử dụng số lượng dấu hiệu ngữ khí tương đương trong lời khen.
   • Tiếng Anh sử dụng nhiều hơn các loại dấu hiệu như "cajoler" (ví dụ: "You know"), "minus committer" (ví dụ: "I think") và các dấu hiệu khác với tỷ lệ cao hơn tiếng Việt.
   • Tiếng Việt ưu tiên sử dụng các cường điệu và các dấu hiệu tăng cường khác để thể hiện sự lịch sự và nhấn mạnh lời khen.

Thảo luận kết quả

Sự tương đồng trong chủ đề khen ngợi giữa tiếng Anh và tiếng Việt phản ánh nhu cầu xã hội chung về việc công nhận năng lực và ngoại hình của đối phương. Tuy nhiên, tỷ lệ cao hơn của chủ đề tính cách trong tiếng Việt cho thấy văn hóa Việt Nam chú trọng hơn đến các phẩm chất cá nhân và mối quan hệ xã hội.

Chiến lược khen ngợi và dấu hiệu ngữ khí thể hiện sự khác biệt văn hóa trong cách thể hiện sự lịch sự. Tiếng Anh có xu hướng sử dụng cách nói gián tiếp và dấu hiệu ngữ khí giảm nhẹ tác động (downgrader) nhiều hơn, phù hợp với văn hóa giao tiếp phương Tây đề cao sự tự do cá nhân và tránh gây áp lực. Ngược lại, tiếng Việt sử dụng nhiều cường điệu và dấu hiệu tăng cường nhằm thể hiện sự chân thành và tôn trọng trong giao tiếp, phù hợp với văn hóa Á Đông coi trọng sự hòa hợp và quan hệ xã hội.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phân bố tỷ lệ chủ đề khen, chiến lược và dấu hiệu ngữ khí trong hai ngôn ngữ, giúp minh họa rõ nét sự tương đồng và khác biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo giao tiếp đa văn hóa: Các tổ chức giáo dục và doanh nghiệp nên tổ chức các khóa học về sự khác biệt văn hóa trong giao tiếp, đặc biệt về cách sử dụng lời khen và biểu hiện lịch sự, nhằm nâng cao hiệu quả giao tiếp quốc tế trong vòng 1 năm tới.

2. Phát triển tài liệu giảng dạy tiếng Anh giao tiếp: Tài liệu nên bổ sung các bài học về chiến lược khen ngợi và dấu hiệu ngữ khí trong tiếng Anh và tiếng Việt, giúp người học nhận biết và áp dụng phù hợp trong các tình huống giao tiếp thực tế. Chủ thể thực hiện là các trường đại học và trung tâm ngoại ngữ trong vòng 6 tháng.

3. Khuyến khích nghiên cứu sâu hơn về giao tiếp phi ngôn ngữ: Nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phân tích các yếu tố phi ngôn ngữ như cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt trong lời khen để hiểu rõ hơn về sự khác biệt văn hóa. Thời gian nghiên cứu dự kiến 1-2 năm, do các viện nghiên cứu ngôn ngữ thực hiện.

4. Tăng cường nhận thức về văn hóa giao tiếp trong doanh nghiệp đa quốc gia: Các công ty có nhân viên đa văn hóa cần tổ chức các buổi đào tạo nội bộ về cách thức khen ngợi và thể hiện sự lịch sự phù hợp với từng nền văn hóa, nhằm giảm thiểu xung đột và tăng cường sự gắn kết. Thời gian triển khai trong 6 tháng, do phòng nhân sự chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và giảng viên ngành Ngôn ngữ Anh: Giúp hiểu sâu về hành vi ngôn ngữ trong giao tiếp, đặc biệt là lời khen và lịch sự, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy hiệu quả.

2. Người học tiếng Anh và tiếng Việt như ngôn ngữ thứ hai: Nắm bắt được sự khác biệt văn hóa trong lời khen, từ đó cải thiện kỹ năng giao tiếp và tránh hiểu lầm trong thực tế.

3. Chuyên gia và nhà quản lý trong các tổ chức đa quốc gia: Áp dụng kiến thức để xây dựng môi trường làm việc thân thiện, tăng cường giao tiếp hiệu quả giữa các nhân viên đến từ các nền văn hóa khác nhau.

4. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học và giao tiếp đa văn hóa: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và khung lý thuyết để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về hành vi ngôn ngữ và lịch sự trong giao tiếp.

Câu hỏi thường gặp

1. Lời khen có vai trò gì trong giao tiếp đa văn hóa?
   Lời khen giúp củng cố mối quan hệ xã hội và thể hiện sự tôn trọng, tuy nhiên cách thức và nội dung lời khen có thể khác nhau tùy văn hóa, ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp.

2. Chiến lược khen ngợi phổ biến trong tiếng Anh và tiếng Việt là gì?
   Cả hai ngôn ngữ đều sử dụng chiến lược thể hiện sự thích thú, ngưỡng mộ và ca ngợi, nhưng tiếng Anh thường dùng cách nói gián tiếp hơn, còn tiếng Việt ưu tiên cường điệu và nhấn mạnh.

3. Dấu hiệu ngữ khí (modality markers) ảnh hưởng thế nào đến lời khen?
   Chúng điều chỉnh mức độ lịch sự và sức mạnh của lời khen, giúp người nói thể hiện sự tôn trọng hoặc thân mật phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.

4. Tại sao nghiên cứu này chỉ tập trung vào lời khen trong phim ảnh?
   Phim ảnh cung cấp dữ liệu giao tiếp tự nhiên, phản ánh các tình huống thực tế, giúp phân tích chính xác hơn về cách sử dụng lời khen trong đời sống hàng ngày.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy tiếng Anh?
   Giáo viên có thể tích hợp các bài học về chiến lược khen ngợi và dấu hiệu ngữ khí, giúp học viên hiểu và sử dụng lời khen phù hợp trong giao tiếp thực tế, giảm thiểu hiểu lầm văn hóa.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ sự tương đồng và khác biệt trong chủ đề, chiến lược và dấu hiệu ngữ khí của lời khen trong tiếng Anh và tiếng Việt.
• Năng lực là chủ đề khen phổ biến nhất trong cả hai ngôn ngữ, phản ánh giá trị xã hội chung.
• Tiếng Anh ưu tiên chiến lược gián tiếp và dấu hiệu ngữ khí giảm nhẹ, trong khi tiếng Việt sử dụng nhiều cường điệu và dấu hiệu tăng cường.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong giao tiếp đa văn hóa và giảng dạy tiếng Anh giao tiếp.
• Các bước tiếp theo bao gồm phát triển tài liệu giảng dạy, đào tạo giao tiếp đa văn hóa và nghiên cứu sâu hơn về giao tiếp phi ngôn ngữ.

Mời độc giả và các nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác và ứng dụng kết quả này để nâng cao hiệu quả giao tiếp trong môi trường đa văn hóa ngày càng phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING QUY NHON UNIVERSITY NGUYỄN THỊ BÍCH HẬU A COMPARATIVE STUDY ON COMPLIMENTING IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Field: The English Language Code: 8 22 02 01 Supervisor: Trương Văn Định, PhD BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN NGUYỄN THỊ BÍCH HẬU NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU PHÁT NGÔN KHEN TRONG HỘI THOẠI ANH VÀ VIỆT Ngành: Ngôn ngữ Anh Mã số: 8 22 02 01 Người hướng dẫn: TS. Trương Văn Định i STATEMENT OF AUTHORSHIP I guarantee that the master thesis entitled: “A comparative study on complimenting in English and Vietnamese conservations” is the result of my own research. The thesis does not include any previously published or written documents by others, unless explicitly referenced within the thesis. The thesis has not been submitted to any other tertiary institution for a degree or diploma.

Binh Dinh, October 2023 Author’s signature Nguyen Thi Bich Hau ii ACKNOWLEDGMENTS This study's completion was made possible via the invaluable support and dedicated efforts of several individuals who provided assistance, shown belief in my abilities, and offered encouragement towards the attainment of the ultimate objective. I would want to express my profound appreciation to all those involved in this matter. My wholehearted appreciation goes to my supervisor, Dr. Truong Van Dinh for his enthusiasm, patience, motivation and friendliness.

Throughout the course of this thesis, the individual in question has provided invaluable guidance and assistance in shaping the research. I would like to express my gratitude to the instructors of the English master's program for imparting significant information, providing insightful feedback, and sharing valuable resources that greatly facilitated the completion of my research endeavor. A special mention goes to my best friends and colleagues whose understanding, sympathy, and support were invaluable spiritual strength for me during the process of completing this work. Last but not least, I owe a great obligation to my parents, who provide me with advice, unconditional affection, and encouragement to continue my education and fulfill my dual responsibilities throughout my life.

iii ABSTRACT The study aims to investigate the similarities and differences in complimenting in conversation in English and Vietnamese in terms of compliment strategies and modality markers displaying politeness. The data were collected from English and Vietnamese movies as well as English and Vietnamese publications. This study is carried out on the framework of Brown and Levinson’s politeness theory (1987). Modality markers and linguistic forms displaying politeness in complimenting utterances are presented in the study.

The collected data were classified into topics, compliment strategies and modality markers with a view to pointing out the English-Vietnamese similarities and differences in offering compliments in the light of politeness. As for topics in compliment utterances in English and Vietnamese, the findings of the study shows that the English and Vietnamese often mention such topics as physical appearance, capability, character, possessions, fashion style, manners and social skills. Of these topics, capability is by far the most mentioned. As regards strategies employed in compliment utterances in English and Vietnamese, the findings show the English and Vietnamese use almost the same number of compliment strategies such as expressing a liking, expressing admiration, expressing satisfaction and extolling or the combination of some of these strategies.

In terms of modality markers used in compliment utterances in English and Vietnamese, the findings show that both the English and Vietnamese use nearly the same number of MMs in the compliment utterances. However, the English use more Zero-marker than the Vietnamese while the Vietnamese favour Intensifier. Moreover, the other MMs are used by the English with a proportion considerably higher than those by the Vietnamese. iv TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF ABBREVIATIONS. vii LIST OF TABLES. viii LIST OF FIGUIRES.

Aim and Objectives. Aim of the study. Objectives of the Study. Significance of the Study.

Scope of the Study. Organization of the Study. THEORETICAL BACKGROUND AND LITERATURE REVIEW. Speech Act Theory.

Definition of Speech Act. Classification of Speech Acts. Speech Act of Complimenting. Definition of Politeness.

Rules, principles and theories of politeness. Definition of Modality. Classification of Modality Markers in Conversations. METHODOLOGY AND PROCEDURES.

Validity and Reliability. FINDINGS AND DISCUSSION. Compliment Topics in English and Vietnamese. Compliment Topics in English.

Compliment Topics in Vietnamese. Similarities and Differences in Compliment Topics in English and Vietnamese. Compliment Strategies in English and Vietnamese. Compliment Strategies in English.

Compliment Strategies in Vietnamese. Similarities and Differences of Compliment Strategies in English and Vietnamese. Modality Markers in Compliment Utterances in English and Vietnamese. Modality Markers in Compliment Utterances in English.

Modality Markers in Compliment Utterances in Vietnamese. Similarities and Differences in Use of Modality Markers in Compliment Utterances in English and Vietnamese. Summary of Topics in ompliment Utterances in English and Vietnamese. Summary of Strategies Employed in Compliment Utterances in English and Vietnamese.

Summary of Modality Markers Used in Compliment Utterances in English and Vietnamese. Limitations of the Study. Suggestions for Further Research. 78 APPENDICES vii LIST OF ABBREVIATIONS FTA Face-threatening Act H Hearer MM Modality marker MMs Modality markers S Speaker viii LIST OF TABLES Table 2.Functions of speech acts (following Searle 1979) Yule (1996, p.Types of communicative illocutionary acts (Bach & Harnish, 1979, p.Distribution of Compliment Topics in English .2 Distribution of Compliment Topics in Vietnamese.3 Distribution of Comliment Topics in English and Vietnamese.Distribution of Compliment Strategies in English.

Distribution of Compliment Strategies in Vietnamese. Distribution of Compliment Strategies in English and Vietnamese. Distribution of Modality Markers in Compliment Utterances in English. Distribution of Modality Markers in Compliment Utterances in Vietnamese.

Distribution of Modality Markers in Compliment Utterances in English and Vietnamese. 72 ix LIST OF FIGUIRES Figure 1. Possible strategies for doing FTAs. Rationale Communication is a basic need of every person from birth to death that happens every day, anytime, anywhere, in any field.

People with good communication skills will have wide relationships, easy promotion. Especially in the 21st century, communication skills are even more necessary. Even if you are a good teacher, if you do not know how to communicate and convey ideas to students, you will not be appreciated. As a manager, if you do not know how to express yourself to your superiors and connect with your subordinates, you cannot succeed.

As a business person, if you do not know how to communicate, you will not be able to sell many goods. Good communication skill is a prerequisite for establishing a standard in the culture of daily life and communication. Whether in Western countries or in Vietnam, the art of communication is always a decisive factor for success or failure in all relationships. “Compliment” is a behaviour that exists in all cultures and at all times.

It is also a speech act performed in every language. In our society, compliments are one of the most extraordinary components of social life. If given right they create so much positive energy that they make things happen almost as if by magic. When you compliment someone, you not only make that person feel great, you also make them want to experience it again.

Giving praise is a good habit and behavior, both chemically and intellectually. Everyone wants to be praised and appreciated, so it is really necessary for every person. In every case, compliments are little gifts of love. Although they are not asked for or demanded, they tell a person they are worthy of notice.

Therefore, the art of the compliment is not only a powerful social skill but also requires wisdom and tact. 2 Many people who communicate cross-cultural boundaries have experienced communication breakdowns with people from different first language backgrounds. At present, cultural activities between Vietnamese and foreign partners, with English as a communication tool, are taking place very actively. It is certain that these activities cannot avoid what linguists call "culture shock", "cultural conflict" and "communication breakdown" because of differences in language and culture.

Therefore, there is really neccesary for the study of the similarities and differences of the speech acts in the aspect of linguistic politeness in English and Vietnamese conversations. In Vietnamese culture, a culture of distinctive community characteristic, caring for others is very normal. The first and most generous reason to compliment someone is that you appreciate their existence. We all love to be recognized and feel good about ourselves.

It is considered rude when we ignore someone's achievement and don't acknowledge them. In American English, we use compliments for a variety of reasons. Expressing admiration or approbation of someone's work/ appearance/ taste is the first and most charitable reason to compliment someone (Manes, 1983; Herbert, 1990). It is because of clear differences in Vietnamese and English cultures regarding the interest in private matters in communication that a study of “A comparative study on complimenting in English and Vietnamese conservations” will contribute significantly to the success of Vietnamese- English cultural communication and in teaching English in the direction of communicative approach.

Aim and Objectives 1. Aim of the study The purpose of this research is to examine the similarities and differences in complimenting in conversations in English and Vietnamese in 3 terms of topics of compliment, compliment strategies and modality markers displaying politeness. Objectives of the Study To accomplish the research's purpose, the researcher directs their attention towards the following aims: - To investigate the topics mentioned in compliment utterances in English and Vietmamese. - To examine the similarities and differences in compliment strategies in English and Vietnamese compliment utterances.

- To explore the similarities and differences in the use of modality markers displaying politeness in English and Vietnamese compliment utterances. Research Questions In order to achieve the aim and objectives of the study, the following research inquiries will be examined: 1. What topics are mentioned in compliment utterances in English and Vietnamese? 2. What compliment strategies are used in English and Vietnamese compliment utterances? 3.

What modality markers are used in English and Vietnamese compliment utterances? 1. Significance of the Study Theoretically, first, the present study highlights the role of culture in verbal behaviors and contributes to the study of a speech act in the light of pragmatics and linguistic politeness. Furthermore, the use of language theories' advancements, both domestically and internationally, to investigate complimenting and politeness strategies used in compliment utterances would aid in safeguarding the integrity of the Vietnamese language. 4 Practically, the findings of the study demonstrate a number of notable similarities and differences between English and Vietnamese compliments.

Therefore, the current research will be very beneficial for those engaged in English language acquisition and those involved in professional collaborations with international counterparts. It aims to provide them with a comprehensive understanding of the art of expressing compliments, hence enhancing communication efficacy and mitigating potential cultural misunderstandings in cross-cultural interactions. Scope of the Study The focus of this research is to the act of complimenting in English and Vietnamese conversations. Specifically, it centers only on the analysis of complement utterances in both languages.

It is important to note that this study does not address or explore any related elements. Initially, it is noteworthy that the research does not include an analysis of paralinguistic and extralinguistic variables in communication. This omission might be attributed to the lack of consensus among linguists about these aspects. Furthermore, the language used in this research encompasses both British English and American English, thereby negating the need to differentiate between the two variations.

Thirdly, as a result of limitations in terms of available resources and time, the research primarily concentrates on the analysis of complementing statements in authentic conversational settings, rather than focusing on responses to such utterances. Finally, the study acknowledges the significance of several elements, including age, gender, social standing, and interlocutor connections, since they greatly impact the politeness methods used by speakers.