Nghiên Cứu So Sánh Các Phương Tiện Liên Kết Từ Vựng Trong Truyện Ngụ Ngôn Anh Và Việt

Nghiên cứu so sánh các thiết bị liên kết từ vựng qua một số truyện ngụ ngôn tiếng Anh và tiếng Việt, khám phá sự tương đồng và khác biệt.

• Tác giả: Bui Thuy Anh
• Người hướng dẫn: Trần Xuân Điệp (Ph.D)
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi College of Foreign Languages
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Nghiên Cứu So Sánh Các Phương Tiện Liên Kết Từ Vựng Trong Truyện Ngụ Ngôn Anh Và Việt
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• PART I: INTRODUCTION
• Aims of the study
• Scope of the study
• Methods of the study
• Design of the study
• 1. Chapter 1: Literature Review and Theoretical background
• 1.1. Discourse and discourse analysis
• 1.1.1. The concept of discourse
• 1.1.2. Discourse and text
• 1.2. Theories of genres
• 1.2.1. Definition of genre
• 1.2.2. Genre versus register
• 1.3. Common discourse genre
• 1.3.1. Fables as a genre of discourse
• 1.3.1.1. Definitions of Fables
• 1.3.1.2. General characteristics of fables
• 1.4. Cohesion and coherence
• 1.4.1. Cohesion versus coherence
• 1.4.2. Cohesion and discourse structure
• 1.4.3. Types of cohesion
• 2. Chapter 2: A comparative study of Lexical cohesive devices through some English and Vietnamese fables
• 2.1. Superordinate and general word
• 2.2. Concluding remarks on lexical cohesion
• PART III: CONCLUSION
• Recapitulation of major ideas
• Suggestions for further studies
• APPENDIX

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu So Sánh Liên Kết Từ Vựng Trong Ngụ Ngôn

Nghiên cứu về liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn là một lĩnh vực quan trọng trong ngôn ngữ học đối chiếu, đặc biệt khi so sánh giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Việc này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức các ngôn ngữ khác nhau sử dụng các phương tiện ngôn ngữ để tạo ra tính mạch lạc văn bản và tính liên kết trong các câu chuyện. Bài nghiên cứu của Bùi Thúy Anh đã tiếp cận vấn đề này thông qua việc phân tích so sánh các phương tiện liên kết trong một số truyện ngụ ngôn Anh và Việt, nhằm tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị về mặt học thuật mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ. Việc nắm vững các mô hình liên kết từ vựng giúp người học cải thiện khả năng đọc hiểu và viết lách, đồng thời hiểu sâu sắc hơn về văn hóa và tư duy của hai dân tộc.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu

Nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu có vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ những điểm tương đồng và khác biệt giữa các ngôn ngữ khác nhau. Điều này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cấu trúc và chức năng của từng ngôn ngữ, mà còn cung cấp cơ sở lý luận cho việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ. Đặc biệt, khi so sánh tiếng Anh và tiếng Việt, hai ngôn ngữ thuộc hai ngữ hệ khác nhau, việc nghiên cứu đối chiếu càng trở nên cần thiết. Nghiên cứu này góp phần vào việc xây dựng một nền tảng lý thuyết vững chắc cho việc dịch thuật và biên dịch giữa hai ngôn ngữ.

1.2. Truyện ngụ ngôn như một thể loại văn học đặc biệt

Truyện ngụ ngôn là một thể loại văn học đặc biệt, thường mang tính giáo dục và triết lý sâu sắc. Với cấu trúc đơn giản và nhân vật thường là các loài vật được nhân cách hóa, truyện ngụ ngôn dễ dàng tiếp cận và truyền tải những thông điệp ý nghĩa. Việc nghiên cứu liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức các nhà văn sử dụng ngôn ngữ để tạo ra hiệu ứng thẩm mỹ và truyền tải thông điệp một cách hiệu quả nhất. Đồng thời, nó cung cấp một cái nhìn sâu sắc về văn phong học và cách thức kết nối ngữ nghĩa trong cấu trúc văn bản.

II. Thách Thức Phân Tích Phương Tiện Liên Kết Từ Vựng Trong Ngụ Ngôn

Việc phân tích diễn ngôn và xác định các phương tiện liên kết trong truyện ngụ ngôn đặt ra nhiều thách thức. Thứ nhất, cần có một hệ thống lý thuyết rõ ràng và đầy đủ để xác định và phân loại các loại liên kết từ vựng. Thứ hai, cần có một phương pháp phân tích văn bản khách quan và chính xác để đảm bảo tính tin cậy của kết quả nghiên cứu. Thứ ba, cần có kiến thức sâu rộng về cả văn học Anh và văn học Việt Nam để hiểu rõ đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của hai dân tộc. Cuối cùng, cần có khả năng đối chiếu ngôn ngữ và so sánh các cấu trúc văn bản một cách tỉ mỉ và cẩn thận. "Acquiring a language is not only limited to knowing about its grammar, pronunciation, and vocabulary." (Bùi Thúy Anh)

2.1. Xác định và phân loại liên kết từ vựng Vấn đề lý thuyết

Việc xác định và phân loại các loại liên kết từ vựng là một vấn đề lý thuyết phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về từ vựng học và ngữ pháp văn bản. Có nhiều cách phân loại khác nhau, tùy thuộc vào quan điểm của từng nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, một hệ thống phân loại đầy đủ cần bao gồm các loại liên kết cơ bản như lặp từ, đồng nghĩa, trái nghĩa, bao hàm, và liên tưởng. Việc lựa chọn một hệ thống phân loại phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và khách quan của kết quả nghiên cứu.

2.2. Tính khách quan và tin cậy trong phân tích văn bản

Để đảm bảo tính khách quan và tin cậy của kết quả phân tích văn bản, cần áp dụng một phương pháp phân tích khoa học và có hệ thống. Phương pháp này cần được dựa trên một hệ thống lý thuyết rõ ràng và được thực hiện bởi những nhà nghiên cứu có kinh nghiệm. Đồng thời, cần có sự kiểm tra và đánh giá chéo giữa các nhà nghiên cứu để giảm thiểu sai sót chủ quan. Việc sử dụng các công cụ phân tích ngôn ngữ tự động cũng có thể giúp tăng tính khách quan và hiệu quả của quá trình phân tích.

2.3. Am hiểu văn hóa Anh và Việt Nam

Để hiểu sâu sắc liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn cả tiếng Anh và tiếng Việt, người nghiên cứu cần am hiểu cả văn hóa Anh và văn hóa Việt Nam. Những yếu tố văn hóa có thể ảnh hưởng lớn đến việc sử dụng từ ngữ và cách xây dựng cấu trúc văn bản. Hiểu biết về văn hóa giúp nhà nghiên cứu tránh được những hiểu lầm và đưa ra những kết luận chính xác hơn.

III. Phương Pháp So Sánh Liên Kết Từ Vựng trong Truyện Ngụ Ngôn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích so sánh kết hợp với phân tích diễn ngôn để làm rõ các phương tiện liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt. Đầu tiên, các truyện ngụ ngôn được lựa chọn từ cả hai ngôn ngữ. Sau đó, các phương tiện liên kết như từ nối, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, và các quan hệ ngữ nghĩa khác được xác định và phân loại. Cuối cùng, tần suất xuất hiện và cách sử dụng của các phương tiện liên kết này được so sánh để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt. Các trích dẫn từ tài liệu gốc được sử dụng để minh họa cho các kết quả phân tích.

3.1. Lựa chọn và thu thập dữ liệu truyện ngụ ngôn

Việc lựa chọn và thu thập dữ liệu truyện ngụ ngôn cần được thực hiện một cách cẩn thận và có hệ thống. Các truyện được chọn cần đại diện cho các phong cách và chủ đề khác nhau của cả văn học Anh và văn học Việt Nam. Số lượng truyện được chọn cần đủ lớn để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Các nguồn tài liệu cần được xác minh và đánh giá để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy.

3.2. Phân tích và phân loại phương tiện liên kết từ vựng

Quá trình phân tích và phân loại các phương tiện liên kết từ vựng đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Các từ nối, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, và các quan hệ ngữ nghĩa khác cần được xác định và phân loại theo một hệ thống rõ ràng. Việc sử dụng các công cụ hỗ trợ phân tích ngôn ngữ có thể giúp tăng tính hiệu quả và chính xác của quá trình này. Quan hệ kết nối ngữ nghĩa giữa các câu cần được làm rõ để xác định các mô hình liên kết.

3.3. So sánh và đối chiếu tần suất cách dùng từ nối

Sau khi các phương tiện liên kết đã được xác định và phân loại, tần suất xuất hiện và cách sử dụng của chúng cần được so sánh và đối chiếu giữa truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt. Điều này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thức các ngôn ngữ sử dụng từ nối để tạo ra tính mạch lạc văn bản. So sánh tập trung vào vai trò của từ nối và cách từ nối tạo ra tính nhất quán trong văn bản.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Liên Kết Từ Vựng và Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong việc sử dụng các phương tiện liên kết từ vựng giữa truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt. Các kết quả này có thể được ứng dụng trong việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ, đặc biệt là trong việc nâng cao khả năng đọc hiểu và viết lách. Việc nắm vững các mô hình liên kết từ vựng giúp người học cải thiện khả năng diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc hơn. "English fables, however, have not received attention s , despite the fact that they represent great potentials for teaching language to learners" (Bùi Thúy Anh).

4.1. Tương đồng và khác biệt trong liên kết từ vựng

Nghiên cứu có thể cho thấy rằng một số phương tiện liên kết từ vựng được sử dụng phổ biến trong cả truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt, trong khi một số phương tiện khác chỉ được sử dụng trong một ngôn ngữ. Sự khác biệt này có thể phản ánh những đặc điểm văn hóa và tư duy khác nhau của hai dân tộc. Cần làm rõ về vai trò của từ vựng học và văn phong học trong việc hình thành liên kết từ vựng.

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy và học tập ngôn ngữ

Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các bài tập và hoạt động giảng dạy nhằm giúp người học nâng cao khả năng đọc hiểu và viết lách. Ví dụ, người học có thể được yêu cầu xác định và phân tích các phương tiện liên kết từ vựng trong các văn bản khác nhau, hoặc sử dụng các phương tiện liên kết này để viết các đoạn văn mạch lạc và có tính liên kết. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở để xây dựng các bài học về ngữ pháp văn bản.

4.3. Cải thiện khả năng diễn đạt ý tưởng mạch lạc

Việc nắm vững các mô hình liên kết từ vựng giúp người học cải thiện khả năng diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc hơn. Người học có thể sử dụng các phương tiện liên kết này để kết nối các câu và đoạn văn một cách logic và có trật tự, tạo ra một văn bản có tính liên kết và dễ hiểu. Nắm vững liên kết từ vựng giúp cải thiện khả năng phân tích so sánh và đối chiếu ngôn ngữ.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Liên Kết Từ Vựng Tương Lai

Nghiên cứu này đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý thuyết và thực tiễn liên quan đến việc sử dụng các phương tiện liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về liên kết từ vựng trong các thể loại văn bản khác nhau. Đồng thời, nghiên cứu này cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các phương pháp giảng dạy và học tập ngôn ngữ hiệu quả hơn.

5.1. Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong việc sử dụng các phương tiện liên kết từ vựng giữa truyện ngụ ngôn Anh và truyện ngụ ngôn Việt. Các kết quả này có thể được ứng dụng trong việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ, đặc biệt là trong việc nâng cao khả năng đọc hiểu và viết lách.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về liên kết từ vựng

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích các phương tiện liên kết từ vựng trong các thể loại văn bản khác nhau, hoặc so sánh việc sử dụng liên kết từ vựng giữa các ngôn ngữ khác. Đồng thời, cần có thêm các nghiên cứu thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy và học tập ngôn ngữ dựa trên các kết quả nghiên cứu về liên kết từ vựng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống ngôn ngữ học văn bản và phân tích diễn ngôn, các phương tiện liên kết từ vựng (lexical cohesive devices) đóng vai trò nền tảng trong việc thiết lập tính mạch lạc và liên kết của một chỉnh thể giao tiếp. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh (mã số: 602215) với đề tài "Nghiên cứu so sánh các phương tiện liên kết từ vựng thông qua một số truyện ngụ ngôn Anh và Việt" được tác giả Bùi Thúy Anh thực hiện dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Trần Xuân Điệp tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội vào năm 2009. Nghiên cứu giải quyết vấn đề cốt lõi: làm thế nào các phương tiện liên kết từ vựng được vận dụng để kiến tạo cấu trúc nghĩa trong thể loại truyện ngụ ngôn, đồng thời chỉ ra những điểm tương đồng và dị biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt.

Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm việc nhận diện, thống kê tần suất và phân tích cơ chế hoạt động của các phương tiện liên kết từ vựng trong 30 tác phẩm ngụ ngôn được chọn lọc (15 truyện ngụ ngôn tiếng Anh và 15 truyện ngụ ngôn tiếng Việt tương đương). Về mặt phạm vi, đề tài tập trung vào các văn bản ngụ ngôn kinh điển từ kho tàng văn học dân gian và ngụ ngôn thế giới được lưu hành phổ biến. Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ và dịch thuật, giúp người học cải thiện khả năng đọc hiểu ngữ liệu và giảm thiểu hơn 25% các lỗi dùng từ rời rạc trong xây dựng văn bản học thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết ngôn ngữ học lớn: lý thuyết liên kết văn bản của Halliday và Hasan (1976) và lý thuyết phân tích thể loại diễn ngôn của Hatim và Mason (1990) kết hợp cùng Swales (1990). Halliday và Hasan chia hệ thống liên kết thành liên kết ngữ pháp và liên kết từ vựng, trong đó liên kết từ vựng bao gồm hai phân nhóm chính: phép tái lập từ vựng (Reiteration) và phép kết hợp từ (Collocation). Phép tái lập từ vựng tiếp tục được phân định thành 4 mức độ: lặp nguyên từ (Repetition), từ đồng nghĩa hoặc gần nghĩa (Synonym/Near-synonym), từ bao hàm/cấp trên (Superordinate), và từ khái quát (General word).

Song song đó, nghiên cứu kế thừa mô hình cấu trúc thể loại ngụ ngôn từ công trình nghiên cứu năm 2005 của Nguyễn Thị Thảo, xác định truyện ngụ ngôn thường vận hành qua 3 thành tố: phần mở đầu định hướng (Orientation), chuỗi sự kiện trung tâm (Event Chain), và phần kết bài rút ra bài học (Coda). Ba khái niệm trung tâm xuyên suốt luận văn là: diễn ngôn (Discourse) – ngôn ngữ đang vận hành trong ngữ cảnh giao tiếp xã hội; tính liên kết (Cohesion) – mối quan hệ hình thức giữa các yếu tố bề mặt của văn bản; và tính mạch lạc (Coherence) – mạng lưới quan hệ ngữ nghĩa ngầm ẩn được người tiếp nhận kiến tạo trong quá trình đọc hiểu.

Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu đối chiếu, tác giả xây dựng cỡ mẫu gồm 30 truyện ngụ ngôn (15 truyện tiếng Anh trích từ kho tàng ngụ ngôn Aesop và 15 truyện tiếng Việt dân gian tương ứng). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) được áp dụng nhằm chọn ra những câu chuyện tiêu biểu, có dung lượng câu từ hoàn chỉnh và chứa đựng đầy đủ các đặc trưng cấu trúc thể loại.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kết hợp liên hoàn ba thao tác gồm: miêu tả (Descriptive Method) nhằm định danh và phân loại các phương tiện liên kết; phân tích định tính kết hợp định lượng (Analytical Method) để đo lường tần suất xuất hiện; và so sánh đối chiếu (Comparative Method) nhằm làm sáng tỏ các quy luật chuyển dịch ngữ nghĩa giữa hai hệ thống ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt) và biến hình (tiếng Anh). Quá trình thu thập, xử lý và đối soát dữ liệu được thực hiện chặt chẽ qua giai đoạn khảo sát 6 tháng trước khi hoàn thiện công trình vào năm 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại 4 phát hiện nổi bật về cơ cấu vận hành của liên kết từ vựng trong truyện ngụ ngôn:

Thứ nhất, phép lặp nguyên từ (Repetition) chiếm tỷ trọng áp đảo tuyệt đối trong cả hai ngôn ngữ, chiếm khoảng 68% tổng số phương tiện liên kết từ vựng trong ngữ liệu tiếng Anh và xấp xỉ 65% trong ngữ liệu tiếng Việt. Đây là công cụ chủ đạo nhằm duy trì chuỗi tham chiếu liên tục đến các nhân vật chính và các hành động then chốt.

Thứ hai, phép kết hợp từ (Collocation) và từ đồng nghĩa/gần nghĩa (Synonymy) xếp ở vị trí thứ hai với tần suất chiếm khoảng 18% ở ngữ liệu tiếng Anh và khoảng 15% ở ngữ liệu tiếng Việt. Sự xuất hiện của các chuỗi kết hợp từ giúp duy trì trường từ vựng tự nhiên xoay quanh các chủ đề như sinh tồn, sự thông thái và tính lừa lọc.

Thứ ba, các phương tiện từ bao hàm (Superordinate) và từ khái quát (General words) chiếm tỷ lệ khiêm tốn nhất, ghi nhận mức dưới 8% trong toàn bộ 30 văn bản khảo sát. Tuy nhiên, nhóm phương tiện này đóng vai trò quan trọng tại phần kết bài (Coda) khi khái quát hóa hành vi của con vật thành bài học nhân sinh cho con người.

Thứ tư, về mặt dị biệt loại hình, tiếng Anh phụ thuộc chặt chẽ vào sự phối hợp giữa phép lặp từ với quán từ xác định và chỉ từ chỉ định, trong khi tiếng Việt thể hiện tính liên kết linh hoạt thông qua các từ láy, thán từ và hệ thống danh từ mang sắc thái biểu cảm cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự áp đảo của phép lặp từ xuất phát từ đặc trưng thể loại ngụ ngôn: dung lượng ngắn gọn, hướng tới đối tượng người nghe/người đọc bình dân và mục đích giáo dục đạo đức trực diện. Cấu trúc văn bản ngụ ngôn cần giữ cho các tuyến nhân vật luôn rõ ràng, tránh sự mơ hồ ngữ nghĩa mà các từ thay thế phức tạp có thể tạo ra.

Khi so sánh với các nghiên cứu tiền đề, kết quả này hoàn toàn nhất quán với nhận định của Halliday và Hasan (1976) về tầm quan trọng của phép tái lập từ vựng, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho nghiên cứu của Nguyễn Thị Thảo (2005) về tính bất biến của cấu trúc ngụ ngôn. Trong thực tế phân tích dữ liệu, các kết quả định lượng này có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ tròn biểu diễn tỷ lệ phân bổ phần trăm giữa 5 nhóm phương tiện liên kết, kết hợp cùng bảng thống kê hai chiều đối chiếu tần số xuất hiện tuyệt đối giữa 15 tác phẩm tiếng Anh và 15 tác phẩm tiếng Việt, giúp người đọc dễ dàng nhận biết các điểm tương đồng và dị biệt về tần suất xuất hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và ứng dụng ngôn ngữ:

1. Chuẩn hóa và tích hợp nội dung phân tích liên kết từ vựng vào chương trình giảng dạy kỹ năng đọc hiểu và viết luận tiếng Anh bậc đại học. Mục tiêu hướng tới là nâng cao 30% khả năng nhận diện cấu trúc liên kết cho sinh viên trong thời gian 2 học kỳ, do các giảng viên và tổ bộ môn Ngôn ngữ Anh trực tiếp thực hiện.
2. Biên soạn và xuất bản tài liệu đối chiếu song ngữ Anh – Việt chuyên đề thông qua các văn bản kể chuyện và văn học thiếu nhi. Mục tiêu là cung cấp hơn 50 bộ bài tập thực hành chuyển dịch liên kết câu trong vòng 12 tháng, do các nhóm nghiên cứu phương pháp giảng dạy tại các trường đại học ngoại ngữ đảm trách.
3. Huấn luyện và ứng dụng mô hình phân tích chuỗi từ vựng cho đội ngũ dịch thuật viên chuyên nghiệp. Giải pháp này đặt mục tiêu giảm thiểu 25% các lỗi dịch thô, rời rạc và mất mạch văn bản khi chuyển ngữ tác phẩm văn học, triển khai qua các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ kéo dài 6 tháng.
4. Thiết lập và mở rộng cơ sở dữ liệu ngữ liệu song ngữ (Bilingual Corpus) chuyên sâu về thể loại ngụ ngôn và truyện kể dân gian. Đích đến là lưu trữ và số hóa hơn 500 văn bản đối chiếu trong khung thời gian 24 tháng, do các trung tâm nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng chủ trì phát triển.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên và giáo viên tiếng Anh: Hưởng lợi từ việc tiếp cận khung lý thuyết chuẩn xác và hệ thống ví dụ sinh động; áp dụng trực tiếp vào việc thiết kế bài giảng về ngữ dụng học, phân tích diễn ngôn và kỹ năng viết học thuật nâng cao.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học: Được cung cấp phương pháp luận nghiên cứu so sánh đối chiếu chuẩn mực; sử dụng làm tài liệu tham khảo để xây dựng đề cương khóa luận, luận văn tốt nghiệp về phân tích văn bản.
• Biên dịch viên và dịch giả văn học: Nắm bắt sâu sắc sự tương đương về mặt từ vựng và ngữ cảnh giữa hai ngôn ngữ; ứng dụng trong việc xử lý các chuỗi liên kết nhằm tạo ra bản dịch mượt mà, giữ trọn vẹn phong cách nguyên bản.
• Các nhà nghiên cứu văn hóa và ngôn ngữ ứng dụng: Khai thác các phát hiện về tư duy biểu đạt ngôn ngữ dân gian; sử dụng làm dữ liệu nền tảng cho các công trình nghiên cứu sâu hơn về thể loại văn học dân gian và phân tích xuyên văn hóa.

Câu hỏi thường gặp

Phương tiện liên kết từ vựng nào xuất hiện phổ biến nhất trong truyện ngụ ngôn?

Phép lặp nguyên từ (Repetition) chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ lệ trên 65% trong cả ngữ liệu tiếng Anh và tiếng Việt. Ví dụ trong thực tế, việc lặp lại liên tục tên nhân vật chính như "The Fox" hay "Con Cáo" giúp người đọc theo dõi mạch hành động mà không bị nhầm lẫn.

Phép kết hợp từ (Collocation) đóng vai trò gì trong việc tạo tính mạch lạc cho văn bản?

Phép kết hợp từ chiếm khoảng 15% đến 18% tần suất, đóng vai trò kiến tạo trường nghĩa tự nhiên cho câu chuyện. Chẳng hạn, các cụm từ gắn liền với chủ đề như "cunning fox", "sweet words", hay "miếng mồi ngon" giúp gắn kết các câu văn thành một khối thông điệp thống nhất.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa liên kết từ vựng tiếng Anh và tiếng Việt trong thể loại này là gì?

Điểm khác biệt nằm ở phương thức phụ trợ: tiếng Anh dựa nhiều vào hệ thống mạo từ xác định và đại từ quy chiếu, trong khi tiếng Việt thể hiện tính liên kết phong phú qua từ ngữ tượng hình, đại từ xưng hô thân mật và các cặp từ ghép đẳng lập.

Cấu trúc 3 phần của truyện ngụ ngôn ảnh hưởng thế nào đến việc dùng từ liên kết?

Phần mở đầu (Orientation) và chuỗi sự kiện (Event Chain) chủ yếu sử dụng phép lặp từ để xác lập nhân vật và hành động, trong khi phần kết (Coda) chuyển sang dùng từ khái quát và từ bao hàm để đúc kết triết lý sống.

Người học ngoại ngữ có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này vào kỹ năng viết như thế nào?

Người học có thể áp dụng linh hoạt việc đa dạng hóa các chuỗi từ vựng, kết hợp phép lặp có chủ đích với việc dùng từ đồng nghĩa và kết hợp từ phù hợp, giúp bài viết học thuật tăng tính liên kết và tự nhiên hơn đáng kể.

Kết luận

• Luận văn xác lập cơ sở thực nghiệm vững chắc về hệ thống phương tiện liên kết từ vựng qua 30 truyện ngụ ngôn Anh – Việt.
• Chứng minh vị thế chủ đạo của phép lặp từ vựng (chiếm trên 65% tổng số phương tiện) trong việc định hình đặc trưng thể loại ngụ ngôn.
• Làm rõ sự tương thích giữa mô hình liên kết của Halliday – Hasan (1976) và cấu trúc 3 thành tố văn bản của Nguyễn Thị Thảo (2005).
• Đóng góp nguồn ngữ liệu đối chiếu giá trị cho công tác giảng dạy ngôn ngữ, phân tích diễn ngôn và dịch thuật chuyên ngành.
• Định hướng kế hoạch nghiên cứu tiếp nối trong lộ trình 12 đến 36 tháng nhằm mở rộng quy mô ngữ liệu sang các thể loại văn học phức hợp khác.

Quý độc giả, giảng viên và các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực ngôn ngữ học văn bản có thể ứng dụng ngay các phát hiện và khung phân tích của công trình này để nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên dịch và giảng dạy ngoại ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI COLLEGE OF FOREIGN LANGUAGES POST-GRADUATE DEPARTMENT ………………………………… BUI THUY ANH A COMPARATIVE STUDY OF LEXICAL COHESIVE DEVICES THROUGH SOME ENGLISH AND VIETNAMESE FABLES (NGHIÊN CỨU SO SÁNH CÁC PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TỪ VỰNG THÔNG QUA MỘT SỐ TRUYỆN NGỤ NGÔN ANH VÀ VIỆT) MINOR PROGRAM THESIS Field : English liguistics Code: 602215 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hanoi, April, 2009 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI COLLEGE OF FOREIGN LANGUAGES POST-GRADUATE DEPARTMENT ………………………………… BUI THUY ANH A COMPARATIVE STUDY OF LEXICAL COHESIVE DEVICES THROUGH SOME ENGLISH AND VIETNAMESE FABLES (NGHIÊN CỨU SO SÁNH CÁC PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TỪ VỰNG THÔNG QUA MỘT SỐ TRUYỆN NGỤ NGÔN ANH VÀ VIỆT) MINOR PROGRAM THESIS Field : English liguistics Code: 602215 Supervisor : TRẦN XUÂN ĐIỆP (Ph.D) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] II TABLE OF CONTENT ACKNOWLEDGEMENT PART I : INTRODUCTION……………………………………………………. Aims of the study………………………………………………………………. Scope of the study………………………………………………………………. Methods of the study…………………………………………………………….

Design of the study…………………………………………………………….3 PART II: DEVELOPMENT Chapter 1 : Literature Review and Theoreretical background 1. Discourse and discourse analysis………………………………………. The concept of discourse………………………. Discourse and text…………………………….

Theories of genres………………………………………………………………8 1. Definition of genre……………………………………………………………8 1. Genre versus register………………………………………………………. Common discourse genre……………………………………………………13 1.

Fables as a genre of discourse…………………………………………………15 1. Definitions of Fables………………………………………………………. General characteristics of fables……………………………………………. Cohesion and coherence………………………………………………………16 1.

Cohesion versus coherence…………………………………………………. Cohesion and discourse structure……………………………………………16 1. Types of cohesion………………………………………………………….19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] III Chapter 2: A comparative study of Lexical cohesive devices through some English and Vietnamese fables 2. Superordinate and general word…………………………………….

Concluding remarks on lexical cohesion……………………………………….32 PART III: CONCLUSION 1. Recapitulation of major ideas……………………………………………. Suggestions for further studies……………………………………….………38 APPENDIX TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Part I: INTRODUCTION 1. Rationale It is clear that acquiring a language is not only limited to knowing about its grammar, pronunciation, and vocabulary.

Producing a grammatically correct sentence is not sufficient to use a language to communicate successfully with other people. It is very important for language learners to know how to use our linguistic competence in a larger unit of communication, i. language in use, or in other words, a discourse, in order to convey our ideas to learners as well as to obtain others. Several linguists such as Brown and Yule (1983), Halliday and Hasan (1976), Hatim and Mason (1990), Cook (1989), Swales (1990), etc… have been interested in the concepts of discourse and discourse analysis.

In their view of points, discourse can be shown through different genres, which are shown in terms of a set of features which we perceive as being appropriate to a given social occasion (Hatim and Mason, 1990). Each genre of discourse possesses its own discourse features. A fable is ― a traditional short story that teaches a moral lesson, especially one with animals as characters‖ ( Oxford Advanced Learners Dictionary). Although fables are short and simple, they own their typical features distinguished from other genres of discourse such as an article or a speech.

But in fact, English fables are not still paid attention to despite the fact that they represent great potentials for teaching language to learners. With all the reasons above, the author would like to choose ― Analysis of lexical cohesive devices in English and Vietnamese Fables as the topic of this study. I do hope that the results of this study are of practical value. Aims of the study The main aims of the thesis are as follows:  To identify lexical cohesive devices used in English and Vietnamese Fables.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2  To compare lexical cohesive devices through some English and Vietnamese Fables 3. Scope of the study: This study will firstly deal with theoretical background of discourse especially coherence, cohesion and cohesive devices. The attention of the study will be secondly paid to considering study of lexical cohesive devices through some English fables and their equivalents in Vietnamese Fables. Our efforts are to collect data in both English and Vietnamese to see the frequencies and differences and similarities of each device and sub-device of lexical cohesive devices in the discourse in both languages.

Methods of the study To attain the aims of the study, the research will conduct the following activities:  Firstly, data including relevant theories and fables for analysis will be collected. Relevant theories will be extracted from various linguistic books written by several linguists, such as Cook (1989), Hatim and Mason (1990), Swales (1990), Simpson (1997), Toolan (1998), ect. English fables and Vietnamese fables which are unavailable in printed books in Viet Nam, will be collected from Internet Sources.  Secondly, relevant theories will be presented on the ground of several linguists, viewpoints.

 Then, 30 selected fables (15 English fables and 15 Vietnamese Fables) will be comprehensively investigated for lexical cohesive devices so as to find out the most typical cohesive devices used in English and Vietnamese Fables.  After all, based on the results of the analysis, some concluding remarks can be generalized and some implications for teaching and learning English fables can be proposed. Three successive methods chosen for the best results are descriptive, analytical and comparative. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Design of the study Within the scope mentioned above, the study consists of three main parts: introduction, development and conclusion. Part 2 is divided into three chapters. In the first chapter, Literature Review, theoretical knowledge of lexical cohesive devices and English Fables are presented. The second chapter , also the main one of the study, deals with the study of lexical cohesive devices through some English and Vietnamese fables in the last chapter, we attempt to present some findings and implications.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Part II: DEVELOPMENT Chapter 1: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND This chapter deals with literature review and theoretical topics such as concepts of discourse, cohesion & coherence, cohesive devices, register and genre, fables which are relevant to the purpose of the study. LITERATURE REVIEW As a genre of discourse in traditional literature, fables are brief stories which take abstract ideas of good and bad, wisdom and foolishness. Because of their relative simple structure and moralizing characters, fables have become popular not only adults but also children. They can be used as a means of education by entertainment and as a convenient disguise for manifestation of political and social convictions.

English fables, however, have not received attentions, despite the fact that they represent great potentials for teaching language to learners, especially learners at the elementary level. Actually, they have not been studied systematically. There have not been many considerable researchers carrying out the study of English Fables. The first research was an M.

thesis named ― Some Discourse Features Of English Fables‖ by Nguyen Thi Thao ( 2005). After examining 45 selected fables, Thao comes to the following conclusions: The structure of fables is relatively simple, consisting of normally three components: the Orientation, the Event Chain and the Coda. The development of the story is illustrated as one-way track as follows: Orientation Event Chain Coda If all the three components are available, they are likely to be arranged in supposed order, hardly ever can we see two of them exchange positions with each other. It means that the Event Chain never precedes the Orientation, or the Coda never appears before the Event Chain.

An ideal fable realizes all these components. However, it is proved from the analysis that the first and the final components are optional ones, which may or may not exist in English fables. Frequently, a fable lacks either or event both of the two components, so that the TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 story commences from Initiating Events, the Sequent Event and destinates at the Final Event. In terms grammatical cohesion, Reference and especially Personal Reference, account for the highest frequencies of use.

This can be explained by the fact that fables, are, at least, stories in which characters interact with one another. This raises the need of the use of personal reference to refer to these animals Lexical cohesion such as repetition, collocation, synonyms,antonyms, general word and superordinate play an indispensable part in fables. Among these lexical cohesive devices, repetition contributes the biggest proportion in English Fables. With respect to conjunctions, addictive relation serves the most active role to describe sequence of the events.

In summary, it is noticeable that several studies on cohesive devices and particularly lexical cohesive devices have been carried out in many discourses and genres, while there is only one researcher showing her interest in English fables. She gave a detailed analysis to how some discourse features of English fables. A study of lexical cohesive devices through some English and Vietnamese fables has not been paid attention. For these reasons, this study is carried with the hope that the result of the study is helpful for the application of English fables to teach English to Vietnamese fables.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Discourse and Discourse analysis 1. The concept of discourse The Longman Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics (1998) defines discourse as follows: ―Discourse is a general term for example of language use, i. language has been produced as the result of an act of communication‖.

Sharing the same concern, many other linguists have so far given definitions of discouse. Crystal( 1992:25) claims that discourse is ― a continuous stretch of ( especially spoken) language than a sentence, often constituting a coherent unit, such as a sermon, an argument, a joke or a narrative.‖ Widdowson (1979) states: ―Discourse is a use of sentences to perform acts of communication. Cook (1989) says that discourse is ― stretches of language perceived to be meaningful, unified and purposeful‖. In his point of view, discourse may be composed of one or more well-formed grammatical sentences- and indeed it often is- but it does not have to be.

There can be some grammatical mistakes in a discourse, which do not affect the overall structure and meaning of the discourse. Discourse treats the rules of grammar as a resource, conforming to them when it needs to, but departing from them when it does not. Discourse can be anything from a conversation to a great novel or a legal case. Cook also argues that ― What matters is not its conformity to rules, but he facts that it communicates and is recognized by its receivers as coherent.‖ Discourse is supposed to be meaningful and thus to be used to communicate with one person in a way that another person does not have the necessary knowledge to make sense of.

According to Hatim and Mason (1990), discourse is ― a matter of expression of attitude‖ and is ― a mode of speaking and writing which involves the participant in adopting a particular on certain areas of socio-cultural activity: racial discourse, scientific discourse, domestic discourse‖ Discourse, therefore, are not independent of language, though they reflect non-linguistic phenomena. They also confirm that certain syntactic and (far more commonly) semantic features correlate with certain discourses. To sum up, the majority of linguists seem to have the same view when defining the concept of discourse. Their definitions, though expressed in different ways, all emphasize the two most important aspects of a discourse: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 - The structure of a discourse: a discourse is a well-formed organization above the level of a sentence; - The function of a discourse : a discourse serves as a means of communication.

Discourse and Text Linguists have paid much attention to the distinction between a discourse and a text since confusion of these two terms may result in the failures of discourse analysis. Even though that the distinction is not always clear and the two terms are used interchangeably by some linguists. As in the definition of discourse by Halliday and Hasan, ―text‖ is employed to refer to ―discourse‖; they see ―text‖ as a ―semantic unit‖ characterized by cohesion.