Luận văn thạc sĩ hub rủi ro trong cho vay khách hàng doanh nghiệp lớn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh gia lai

Luận văn thạc sĩ phân tích rủi ro trong cho vay khách hàng doanh nghiệp lớn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam chi nhánh Gia Lai.

• Tác giả: Trần Nam Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Nhung
• Trường học: Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu rủi ro trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN
• 1.1.1. Tổng quan về cho vay
• 1.1.2. Đặc điểm của hoạt động cho vay
• 1.1.3. Vai trò của hoạt động cho vay đối với nền kinh tế
• 1.1.4. Khái niệm về khách hàng Doanh nghiệp lớn
• 1.1.5. Các đặc điểm của khách hàng Doanh nghiệp lớn
• 1.2. RỦI RO TRONG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN
• 1.2.1. Khái niệm về rủi ro trong hoạt động cho vay
• 1.2.2. Các tiêu chí đo lường rủi ro
• 1.2.3. Phân loại nợ
• 1.2.4. Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu
• 1.2.5. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng
• 1.2.6. Đặc trưng của rủi ro trong cho vay đối với khách hàng Doanh nghiệp lớn
• 1.3. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN
• 1.3.1. Kinh nghiệm của một số nước
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH GIA LAI
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH GIA LAI
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai
• 2.2. THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH GIA LAI
• 2.2.1. Tình hình khách hàng Doanh nghiệp lớn tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai
• 2.2.1.1. Điều kiện tự nhiên và tình hình Doanh nghiệp lớn tỉnh Gia Lai
• 2.2.1.2. Tình hình khách hàng Doanh nghiệp lớn tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai
• 2.2.1.3. Tình hình dư nợ của khách hàng Doanh nghiệp lớn tại NHCT CN Gia Lai
• 2.2.2. Thực trạng rủi ro trong hoạt động cho vay đối với khách hàng Doanh nghiệp lớn tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai
• 2.2.2.1. Thực trạng rủi ro đã xảy ra trong hoạt động cho vay
• 2.2.2.2. Thực trạng rủi ro trong cho vay đối với một số dự án điển hình của Doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai
• 2.2.2.3. Thực trạng rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động cho vay đối với Khách hàng Doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai
• 2.3. ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN
• 2.3.1. Kết quả đạt được trong phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại trên
• 2.3.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.3.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH GIA LAI
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH GIA LAI
• 3.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh năm 2017
• 3.1.1.1. Định hướng chung của Vietinbank
• 3.1.1.2. Định hướng chung của Vietinbank Gia Lai
• 3.1.1.3. Mục tiêu kinh doanh năm 2017
• 3.1.1.4. Định hướng về công tác phòng ngừa hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay đối với khách hàng Doanh nghiệp lớn
• 3.2. GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH GIA LAI
• 3.2.1. Hoàn thiện quy trình cho vay
• 3.2.2. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát cho vay
• 3.2.3. Thực hiện bảo hiểm tín dụng
• 3.2.4. Nâng cao công tác nhận diện rủi ro cho vay
• 3.2.5. Tăng cường kênh thông tin giữa Ngân hàng và khách hàng
• 3.2.6. Một số giải pháp khác
• 3.2.6.1. Đối với Chính phủ
• 3.2.6.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.6.3. Đối với các Doanh Nghiệp Lớn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai

Nghiên cứu rủi ro trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Các doanh nghiệp lớn đóng vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các ngân hàng thương mại. Việc hiểu rõ về các loại rủi ro tín dụng, đặc biệt là trong hoạt động cho vay, sẽ giúp VietinBank Gia Lai có những chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho vay doanh nghiệp lớn

Cho vay doanh nghiệp lớn là hoạt động cung cấp vốn cho các doanh nghiệp có quy mô lớn, nhằm hỗ trợ họ trong việc mở rộng sản xuất, đầu tư và phát triển kinh doanh. Hoạt động này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng trưởng mà còn tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng thông qua lãi suất cho vay.

1.2. Đặc điểm của rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp lớn

Rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp lớn thường liên quan đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Các yếu tố như tình hình tài chính, quản lý và môi trường kinh doanh có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp, từ đó tạo ra rủi ro cho ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai

Quản lý rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai gặp nhiều thách thức do sự biến động của nền kinh tế và các yếu tố bên ngoài. Việc nhận diện và đánh giá rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho nguồn vốn của ngân hàng.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng

Các yếu tố như tình hình kinh tế, chính sách tài chính, và sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng đều có thể tác động đến rủi ro tín dụng. Đặc biệt, sự thay đổi trong lãi suất và tỷ giá cũng có thể làm gia tăng rủi ro cho ngân hàng.

2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai

Thực trạng rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai cho thấy tỷ lệ nợ xấu có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Điều này đòi hỏi ngân hàng cần có những biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời để bảo vệ nguồn vốn.

III. Phương pháp phân tích rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp lớn

Phân tích rủi ro tín dụng là một phần quan trọng trong quy trình cho vay. Việc áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại sẽ giúp VietinBank Gia Lai đánh giá chính xác hơn về khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

3.1. Phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp bao gồm việc xem xét các báo cáo tài chính, chỉ số tài chính và các yếu tố khác để đánh giá khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp. Điều này giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

3.2. Đánh giá rủi ro thị trường

Đánh giá rủi ro thị trường liên quan đến việc phân tích các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp, như biến động giá cả, cạnh tranh và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác.

IV. Giải pháp hạn chế rủi ro trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai

Để hạn chế rủi ro trong cho vay doanh nghiệp lớn, VietinBank Gia Lai cần áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

4.1. Hoàn thiện quy trình cho vay

Hoàn thiện quy trình cho vay bao gồm việc cải tiến các bước thẩm định, phê duyệt và giám sát khoản vay. Điều này giúp ngân hàng kiểm soát tốt hơn các rủi ro tiềm ẩn.

4.2. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát

Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát sẽ giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp xử lý kịp thời, từ đó bảo vệ nguồn vốn cho ngân hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rủi ro tín dụng

Nghiên cứu về rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

5.1. Kết quả đạt được trong phòng ngừa rủi ro

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro đã giúp giảm tỷ lệ nợ xấu tại VietinBank Gia Lai. Ngân hàng đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý rủi ro tín dụng.

5.2. Những tồn tại và hạn chế

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong công tác quản lý rủi ro. Ngân hàng cần tiếp tục cải thiện quy trình và nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai là một vấn đề cần được quan tâm. Triển vọng tương lai phụ thuộc vào khả năng của ngân hàng trong việc áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả.

6.1. Tương lai của rủi ro tín dụng tại VietinBank

Tương lai của rủi ro tín dụng tại VietinBank Gia Lai sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự phát triển của nền kinh tế và khả năng quản lý rủi ro của ngân hàng.

6.2. Đề xuất hướng đi cho VietinBank Gia Lai

Đề xuất hướng đi cho VietinBank Gia Lai là cần tiếp tục cải tiến quy trình cho vay, nâng cao năng lực phân tích rủi ro và tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu tài sản sinh lời của hệ thống ngân hàng thương mại, tín dụng dành cho khối doanh nghiệp lớn luôn đóng vai trò trụ cột khi thường xuyên chiếm từ 50% đến 60% tổng dư nợ toàn ngành. Tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai, dư nợ cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp lớn vào năm 2016 đã đạt mức 2.999 tỷ đồng, chiếm 35,19% trong tổng quy mô tín dụng 8.522 tỷ đồng của toàn chi nhánh. Mặc dù đóng góp phần lớn vào thu nhập lãi thuần và thúc đẩy phát triển hạ tầng kinh tế tại vùng Bắc Tây Nguyên, các khoản vay quy mô lớn luôn tiềm ẩn rủi ro tín dụng đặc thù do tính chất tập trung vốn cao và thời hạn thu hồi kéo dài. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và đánh giá toàn diện các nguy cơ tổn thất tín dụng phát sinh từ nhóm khách hàng này trong bối cảnh thị trường nông sản và năng lượng có nhiều biến động.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm ba nội dung cốt lõi: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro cho vay doanh nghiệp lớn; phân tích thực trạng hoạt động cấp tín dụng và chất lượng nợ tại chi nhánh trong giai đoạn 5 năm từ năm 2012 đến năm 2016; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm kiểm soát nợ xấu. Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại địa bàn tỉnh Gia Lai thông qua mạng lưới hoạt động gồm 11 phòng giao dịch loại 1 cùng 184 cán bộ nhân viên của chi nhánh. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học để đơn vị duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 0,5%, tối ưu hóa danh mục cho vay trung dài hạn vốn đang chiếm tới 80,51% tổng dư nợ doanh nghiệp lớn, đồng thời nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn vốn an toàn trong toàn bộ hệ thống ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý thuyết tín dụng cổ điển của Louis Baudlin với định nghĩa bản chất quan hệ vay mượn là sự trao đổi giá trị hiện tại lấy giá trị tương lai, trong đó yếu tố thời gian và sự bất trắc là nguồn gốc phát sinh rủi ro. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại theo các nguyên tắc của Hiệp ước Basel, kết hợp mô hình Đo lường giá trị chịu rủi ro (Value at Risk) với độ tin cậy chuẩn hóa 99,9% nhằm ước lượng mức độ tổn thất vốn tối đa trong điều kiện kinh tế bất lợi. Bên cạnh đó, lý thuyết bất cân xứng thông tin cũng được sử dụng để luận giải các hành vi trục lợi hoặc sử dụng vốn sai mục đích từ phía bên đi vay.

Bốn khái niệm chuyên ngành nền tảng được chuẩn hóa xuyên suốt công trình gồm:

• Hoạt động cho vay: Một hình thức cấp tín dụng theo quy định tại Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, cam kết hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi vô điều kiện.
• Khách hàng doanh nghiệp lớn: Được xác định theo tiêu chí phân khúc của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam tại Công văn số 14859_NHCT60, bao gồm các đơn vị có doanh thu thuần từ 500 tỷ đồng trở lên hoặc tổng mức đầu tư dự án từ 1.000 tỷ đồng trở lên.
• Nợ xấu: Các khoản nợ thuộc nhóm 3 (dưới tiêu chuẩn), nhóm 4 (nghi ngờ) và nhóm 5 (có khả năng mất vốn) căn cứ theo Quyết định số 22/VBHN-NHNN.
• Trích lập dự phòng rủi ro: Khoản chi phí trích trước theo Thông tư số 02/2013/TT-NHNN, bao gồm dự phòng chung tỷ lệ 0,75% tổng dư nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4 và dự phòng cụ thể với các mức trích lập tương ứng từ 5% đến 100% cho từng nhóm nợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ các báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính và bảng phân loại nợ nội bộ của VietinBank Gia Lai trong khoảng thời gian 5 năm liên tục từ năm 2012 đến năm 2016. Dữ liệu vĩ mô bổ trợ được trích xuất từ báo cáo giám sát ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Gia Lai và niên giám thống kê địa phương.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 17 khách hàng doanh nghiệp lớn và 187 doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tổng số 204 khách hàng doanh nghiệp có phát sinh quan hệ tín dụng tại chi nhánh vào cuối năm 2016. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu tổng thể có chủ đích đối với 100% doanh nghiệp lớn nhằm đảm bảo tính bao quát và phản ánh chính xác bức tranh tín dụng đặc thù của phân khúc này.

Phương pháp phân tích được lựa chọn kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích tỷ số tài chính và phương pháp so sánh chuỗi thời gian (so sánh số tuyệt đối và tương đối qua các năm). Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác động thái dịch chuyển của quy mô 8.522 tỷ đồng tổng dư nợ, đồng thời phân tích sâu mối tương quan giữa sự gia tăng tỷ trọng nợ trung dài hạn và chất lượng kiểm soát danh mục tài sản sinh lời của chi nhánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô dư nợ cho vay khối khách hàng doanh nghiệp lớn ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc qua từng năm. Từ mức 1.035,05 tỷ đồng vào năm 2012, dư nợ phân khúc này đã tăng lên 2.999 tỷ đồng vào năm 2016, tương ứng mức tăng trưởng 189,74% sau 5 năm. Riêng trong năm 2016, dư nợ doanh nghiệp lớn đạt tốc độ tăng 53,72% so với mức 1.951 tỷ đồng của năm 2015, giữ vai trò động lực chính thúc đẩy tổng dư nợ toàn chi nhánh đạt 8.522 tỷ đồng.

Thứ hai, cơ cấu kỳ hạn tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp lớn thể hiện sự mất cân đối khi tỷ trọng cho vay trung và dài hạn chiếm ưu thế tuyệt đối. Cụ thể vào năm 2016, dư nợ trung và dài hạn đạt 2.427,088 tỷ đồng, chiếm tới 80,51% tổng dư nợ cho vay doanh nghiệp lớn, trong khi cho vay ngắn hạn chỉ đạt 571,912 tỷ đồng (chiếm 19,49%). Xu hướng này phản ánh sự tập trung vốn vào các dự án hạ tầng lớn như Thủy điện Sê San 3, Thủy điện Sê San 3A, Thủy điện Ry Ninh II và các dự án nâng cấp Quốc lộ 14 theo hình thức BOT.

Thứ ba, mức độ tập trung khách hàng ở mức rất cao trong khi số lượng đối tác hạn chế. Trong giai đoạn 2012 - 2016, số lượng doanh nghiệp lớn vay vốn tại chi nhánh chỉ tăng nhẹ từ 15 lên 17 doanh nghiệp (tăng 13,33%), trong khi khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng mạnh từ 105 lên 187 doanh nghiệp (tăng 78,1%). Dù chỉ chiếm 8,33% tổng số lượng khách hàng doanh nghiệp, 17 khách hàng này lại nắm giữ tới 35,19% tổng dư nợ của toàn chi nhánh.

Thứ tư, chất lượng tín dụng tổng thể và tỷ lệ bảo đảm tiền vay được kiểm soát tốt nhưng tiềm ẩn áp lực trích lập. Tỷ lệ nợ xấu chung của chi nhánh năm 2016 được giữ ở mức 0,18%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 0,73% của toàn hệ thống VietinBank. Dư nợ có tài sản bảo đảm đạt 8.257,818 tỷ đồng, chiếm 96,9% tổng dư nợ, trong khi dư nợ không có tài sản bảo đảm chỉ chiếm 3,1% (264,182 tỷ đồng).

Thảo luận kết quả

Thực trạng tập trung tín dụng trung dài hạn lên tới 80,51% bắt nguồn từ đặc thù địa lý và chiến lược khai thác tiềm năng của tỉnh Gia Lai. Với trữ lượng thủy năng sông Sê San chiếm 11,3% cả nước cùng 760 nghìn ha đất đỏ bazan, các doanh nghiệp địa phương chủ yếu đầu tư vào các dự án thủy điện và vùng chuyên canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su). Khi các hiện tượng thời tiết cực đoan như El Nino xảy ra hoặc giá nông sản thế giới sụt giảm, dòng tiền hoàn vốn của doanh nghiệp bị kéo dài, gây áp lực thanh khoản trực tiếp lên ngân hàng.

Khi đối chiếu với các nghiên cứu của các chuyên gia trong ngành tài chính, kết quả tại Gia Lai phản ánh rõ nghịch lý chung: các chỉ số an toàn thống kê như nợ xấu 0,18% hay tài sản bảo đảm 96,9% rất tích cực, nhưng rủi ro thanh khoản tiềm tàng lại rất lớn do dòng tiền bị giam giữ tại các dự án BOT và nhà máy năng lượng có chu kỳ thu hồi từ 10 đến 15 năm. Nếu một trong 17 khách hàng lớn gặp biến cố, tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể từ 20% đến 100% sẽ làm suy giảm nghiêm trọng lợi nhuận chi nhánh.

Để trực quan hóa các phát hiện trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu dư nợ 3 khối khách hàng (Cá nhân, Doanh nghiệp lớn, Doanh nghiệp vừa và nhỏ) qua 5 năm, kết hợp với bảng ma trận phân loại nợ theo ngành kinh tế nhằm làm nổi bật mức tăng trưởng 53,72% của khối doanh nghiệp lớn trong năm 2016.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu danh mục cho vay và kiểm soát kỳ hạn tín dụng. Ban Giám đốc cùng Phòng Khách hàng Doanh nghiệp cần chủ động cơ cấu lại thời hạn cấp tín dụng, từng bước kéo giảm tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn từ mức 80,51% hiện tại xuống dưới 70% trong lộ trình từ năm 2017 đến năm 2020. Chi nhánh cần tập trung đẩy mạnh các gói tài trợ vốn lưu động ngắn hạn và tài trợ thương mại đối với các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu nông sản có chu kỳ luân chuyển vốn nhanh.

Thứ hai, tăng cường quy trình kiểm tra và giám sát dòng tiền sau giải ngân. Phòng Quản lý rủi ro và các cán bộ tín dụng phải thực hiện tái thẩm định định kỳ 100% các dự án đầu tư có quy mô vốn vay trên 100 tỷ đồng. Thiết lập cơ chế kiểm soát trực tiếp nguồn thu hộ từ các trạm thu phí BOT Quốc lộ 14 và nguồn tiền bán điện từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đảm bảo dòng tiền của dự án được luân chuyển trực tiếp qua tài khoản mở tại VietinBank Gia Lai để tự động trích nợ, giữ vững tỷ lệ nợ xấu dưới mức 0,5% hàng năm.

Thứ ba, áp dụng các công cụ bảo hiểm tín dụng và hoàn thiện biện pháp bảo đảm. Chi nhánh cần phối hợp cùng các tổ chức bảo hiểm thực hiện bảo hiểm rủi ro xây dựng và vận hành đối với tối thiểu 30% tổng giá trị danh mục dự án thủy điện trong giai đoạn 2017 - 2018. Định giá lại tài sản bảo đảm định kỳ 6 tháng một lần theo sát giá trị thị trường, kiên quyết không cấp tín dụng tín chấp vượt quá tỷ lệ 3,1% tổng dư nợ.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng kênh kiểm tra chéo thông tin. Đơn vị cần tổ chức đào tạo chuyên sâu về phân tích báo cáo tài chính hợp nhất và kỹ năng nhận diện gian lận chứng từ cho 100% cán bộ quan hệ khách hàng. Đồng thời, thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa để theo dõi chéo tình trạng tài chính của 17 khách hàng doanh nghiệp lớn với hệ thống thông tin tín dụng quốc gia và cơ quan thuế địa phương.

Thứ năm, kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương. Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý tài sản thế chấp dự án hạ tầng lớn, đồng thời UBND tỉnh Gia Lai cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ các doanh nghiệp năng lượng và nông nghiệp tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và đền bù dự án.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất: Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại. Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về phương pháp kiểm soát sự tập trung tín dụng khi tỷ lệ vốn trung dài hạn vượt mức 80%, giúp xây dựng các hạn mức cấp tín dụng an toàn cho các tập đoàn lớn.

Nhóm thứ hai: Giám đốc tài chính và nhà quản trị tại các doanh nghiệp quy mô lớn. Luận văn giúp doanh nghiệp hiểu rõ 5 nhóm tiêu chí đánh giá tín nhiệm của ngân hàng, từ đó chủ động cơ cấu nguồn vốn vay hợp lý giữa ngắn hạn và dài hạn, giảm thiểu chi phí lãi vay và tránh nguy cơ bị phân loại nợ xấu.

Nhóm thứ ba: Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Gia Lai. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng dữ liệu thực chứng từ 17 doanh nghiệp lớn của tỉnh để xây dựng các chính sách tín dụng đặc thù hỗ trợ phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn như thủy điện và nông sản xuất khẩu tại Tây Nguyên.

Nhóm thứ tư: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm tại một chi nhánh ngân hàng cụ thể, kết hợp hài hòa giữa số liệu thống kê giai đoạn 2012 - 2016 và lý thuyết quản trị rủi ro hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ trọng cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp lớn tại VietinBank Gia Lai lại lên tới 80,51%? Tỷ trọng này chiếm 2.427,088 tỷ đồng trên tổng số 2.999 tỷ đồng dư nợ doanh nghiệp lớn năm 2016 do đặc thù chi nhánh tham gia tài trợ vốn cho các dự án xây dựng hạ tầng quy mô lớn như Thủy điện Sê San 3, Sê San 3A, Ry Ninh II và các gói thầu nâng cấp Quốc lộ 14 theo hình thức BOT với thời gian hoàn vốn kéo dài.

Tỷ lệ nợ xấu 0,18% tại thời điểm năm 2016 phản ánh điều gì về chất lượng tín dụng của chi nhánh? Mức nợ xấu 0,18% thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 0,73% của toàn hệ thống VietinBank và mức bình quân ngành ngân hàng. Điều này chứng minh hiệu quả phân loại nợ chính xác theo Quyết định 22/VBHN-NHNN và nỗ lực xử lý kịp thời các khoản nợ nhóm 2, tuy nhiên chưa loại trừ hết rủi ro tiềm ẩn từ các dự án dài hạn.

Những rủi ro khách quan lớn nhất đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại tỉnh Gia Lai là gì? Rủi ro khách quan xuất phát từ sự biến động giá cả nông sản thế giới (cà phê, cao su) và hiện tượng thời tiết El Nino gây hạn hán cục bộ. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến công suất phát điện của các nhà máy thủy điện và nguồn thu xuất khẩu của các nông trường lớn trên địa bàn.

Quy định trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hiện nay được thực hiện theo nguyên tắc nào? Theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, ngân hàng phải trích lập dự phòng chung 0,75% cho các khoản nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4 và dự phòng cụ thể theo tỷ lệ từ 0% đối với nhóm 1, 5% đối với nhóm 2, 20% đối với nhóm 3, 50% đối với nhóm 4 và 100% đối với nợ nhóm 5 sau khi đã khấu trừ giá trị tài sản bảo đảm.

Giải pháp trọng tâm nào giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tập trung vào 17 khách hàng doanh nghiệp lớn? Chi nhánh cần đẩy mạnh chính sách phát triển phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ (đã đạt 187 khách hàng năm 2016), đồng thời chuyển dịch mạnh mẽ sang cho vay bán lẻ cá nhân và đa dạng hóa sang các gói tín dụng ngắn hạn có tài sản bảo đảm thanh khoản cao.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp lớn gắn với chuẩn mực Basel và các quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Phân tích chi tiết quy mô dư nợ doanh nghiệp lớn đạt 2.999 tỷ đồng, tăng trưởng 189,74% sau 5 năm tại VietinBank Gia Lai.
• Làm rõ rủi ro tập trung khi 17 doanh nghiệp lớn nắm giữ tới 35,19% tổng dư nợ toàn chi nhánh và tỷ trọng vốn trung dài hạn chiếm mức cao 80,51%.
• Khẳng định kết quả kiểm soát nợ xấu an toàn ở mức 0,18% cùng tỷ lệ tài sản bảo đảm đạt 96,9%.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp khả thi nhằm kéo giảm tỷ trọng cho vay trung dài hạn về dưới 70% và hoàn thiện hệ thống giám sát dòng tiền dự án.

Đóng góp chính của luận văn là đã cung cấp bức tranh thực nghiệm xác thực về công tác quản trị rủi ro tín dụng tại địa bàn miền núi Tây Nguyên. Trong lộ trình tiếp theo từ năm 2017 đến năm 2020, việc hiện đại hóa quy trình thẩm định và áp dụng các công cụ lượng hóa rủi ro tiên tiến sẽ là bước đi then chốt. Các tổ chức tín dụng cần nhanh chóng ứng dụng các khuyến nghị này để tối ưu hóa an toàn vốn và đồng hành bền vững cùng sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP LỚN CỦ A NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀ NG DOANH NGHIỆP LỚN 1. Tổng quan về cho vay 1. Định nghĩa Cho vay là hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thương mại để tạo ra lợi nhuận.

Doanh thu từ hoạt động cho vay mới bù đắp nổi chi phí tiền gửi, chi phí dự trữ, chi phí kinh doanh và quản lý, chi phí vốn trôi nổi, chi phí thuế các loại và các chi phí rủi ro đầu tư. Kinh tế càng phát triển, doanh số cho vay của các ngân hàng thương mại càng tăng nhanh và loại hình cho vay càng trơ nên vô cùng đa dạng ở hầu hết các nước phát triển hàng đầu thế giới, cho vay của các ngân hàng thương mại đã chuyển dần từ cho vay ngắn hạn sang cho vay dài hạn. khu vực cho vay ngắn hạn nhường chổ cho thị trương tài chính - tiền tệ cung ứng. ngược lại ở hầu hết các nước đang phát triển, cho vay ngắn hạn vẫn chiếm bộ phận lớn hơn cho vay dài hạn, xuất phát từ chỗ thiếu an toàn cho các khoản đầu tư dài hạn (trong đó có những tác nhân chủ yếu như tình hình tăng trưởng, lạm phát…) Nhà kinh tế pháp Louis Baundin, đã định nghĩa tín dụng như là “Một sự trao đổi hàng hoá hiện tại lấy một hàng hoá tương lai”.

Ở đây, chúng ta thấy yếu tố thời gian đã xen lẫn vào cũng vì có sữ xen lẫn đó, cho nên có sự bất trắc, rủi do xảy ra và cần có sự tín nhiệm, sử dụng sự tín nhiệm của nhau nên mới có danh từ tín dụng. Như vậy, chúng ta có thể rút ra được “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Đây là định nghĩa được các ngân hàng và tổ chức tín dụng khác áp dụng để làm tiền đề 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] căn bản cho các hoạt động cho vay của mình. Đặc điểm của hoạt động cho vay Bùi Diệu Anh, Hồ Diệu, Lê Thị Hiệp Thương (2011) đưa ra những đặc trưng của tín dụng ngân hàng gồm: Tài sản giao dịch trong quan hệ cho vay là tiền tệ.

Rủi ro trong cho vay ngân hàng có tính tất yếu, không thể loại trừ hoàn toàn. Rủi ro cho vay sẽ xảy ra khi một trong hai yếu tố khả năng trả nợ và/hoặc thiện chí trả nợ không được hình thành đầy đủ. Trong đó thiện chí trả nợ là yếu tố vô hình, do vậy rủi ro cho vay là yếu tố xuất phát từ bản chất của quan hệ cho vay, ngân hàng không thể triệt tiêu, loại bỏ hoàn toàn được rủi ro cho vay. Sự hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi là bản chất của cho vay nói chung và hoạt động cho vay của ngân hàng nói riêng.

Phần lãi là giá phải trả cho quyền sử dụng vốn tạm thời nhàn rỗi. Để thực hiện được nguyên tắc này phải xác định lãi suất danh nghĩa lớn hơn tỷ lệ lạm phát, hay nói cách khác phải xác định lãi suất dương. Để hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi phải cân nhắc hai yếu tố căn bản sau đây: (i) xác định thời hạn và kỳ hạn cho vay phải hợp lý, (ii) chính sách lãi suất cho vay cần phải đảm bảo một cách hài hòa giữa mục tiêu lợi nhuận của ngân hàng và được nền kinh tế chấp nhận. Sự hoàn trả trong cho vay ngân hàng là vô điều kiện.

Các chứng từ được hình thành trong quan hệ cho vay Ngân hàng như hợp đồng tín dụng, giấy nhận nợ, khế ước nhận nợ…đều thể hiện trên đó nội dung cam kết hoàn trả vô điều kiện cho ngân hàng khi khoản nợ đến hạn. Đây chính là những ràng buộc pháp lý mà khách hàng phải tuân thủ trong quá trình ngân hàng cho vay. Vai trò của hoạt động cho vay đối với nền kinh tế Nguyễn Văn Tiến (2009) nêu lên vai trò của hoạt động cho vay của ngân hàng đối với nền kinh tế gồm: Thứ nhất, vai trò kinh tế cơ bản của hoạt động cho vay của ngân hàng là luân chuyển vốn từ những người (cá nhân, hộ gia đình, công ty và chính phủ) có nguồn vốn thặng dư 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kênh luân chuyển vốn qua ngân hàng có ý nghĩa rất lớn trong việc thúc đẩy tính hiệu quả của nền kinh tế.

Thứ hai, hoạt động cho vay của ngân hàng giúp phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính trong nền kinh tế, góp phần tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm và tăng năng suất lao động. Thứ ba, thông qua việc đầu tư vốn huy động vào những ngành, nghề, khu vực kinh tế trọng điểm sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành, nghề đó và hình thành nên cơ cấu hiện đại, hợp lý và hiệu quả. Thứ tư, hoạt động cho vay góp phần lưu thông tiền tệ, hàng hóa, điều tiết thị trường, kiểm soát giá trị dòng tiền và thúc đẩy quá trình mở rộng giao lưu kinh tế giữa các nước. Thứ năm, hoạt động cho vay mang lại nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước (NSNN) thông qua thuế thu nhập và lãi từ ủy thác đầu tư vốn của chính phủ.

Thứ sáu, hoạt động cho vay là kênh truyền tải vốn tài trợ của nhà nước đến nông nghiệp, nông thôn, góp phần xóa đói, giảm nghèo, ổn định chính trị, xã hội. ̣ về khách hàng Doanh nghiệp lớn. Các đă ̣c điể m của khách 1. Khái niêm hàng Doanh nghiệp lớn 1.

Khái niệm về Doanh nghiệp lớn Theo luật doanh nghiệp số 68/2014/QH13 do Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2014 định nghĩa “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động với nhiều hình thức đa dạng và phong phú: Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh… và được phân loại dựa trên tiêu chí qui mô kinh doanh. Tại Châu Âu, doanh nghiệp được gọi là DNL khi thỏa mãn bất kỳ điều kiện nào trong 3 điều sau: số lao động lớn hơn 250 người, doanh thu trên 50 triệu euro, tổng tài sản 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lớn hơn 43 triệu euro (theo trang ec.eu) Tại Mỹ, DNL là doanh nghiệp đóng thuế nhiều hơn 1 triệu USD/năm tại bất kỳ năm nào trong vòng 3 năm gần nhất hoặc trong thời gian thành lập doanh nghiệp (nếu thời gian thành lập < 3 năm) (theo trang web của Sở thuế vụ Mỹ: www. Tại Nhật, DNL là công ty cổ phần (đã niêm yết đại chúng) có vốn điều lệ lớn hơn 500 triệu yên Nhật hoặc có khoản mục Nợ phải trả lớn hơn 20 triệu yên Nhật trong báo cáo tài chính gần nhất (theo Tổ chức WIPO – Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới, www.int) Hiện nay tại Việt Nam, theo điều 3 của Nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Chính Phủ, DNL là doanh nghiệp có tổng nguồn vốn trên 100 tỷ đồng và có số lao động hơn 300 người đối với các ngành nông lâm nghiệp thủy sản và công nghiệp xây dựng.

Đối với ngành thương mại và dịch vụ, DNL là doanh nghiệp có tổng nguồn vốn lớn hơn 50 tỷ đồng và có số lao động hơn 100 người. Theo quy định của NHCT, khách hàng DNL được định nghĩa là “các khách hàng DNL, khách hàng doanh nghiệp siêu lớn, khách hàng doanh nghiệp FDI lớn (không bao gồm các khách hàng tổng công ty, tập đoàn nhà nước) và các phân khúc khách hàng doanh nghiệp khác theo quy định từng thời kỳ. Khách hàng DNL được căn cứ vào doanh thu thuần, số dư tiền gửi/ tiền vay bình quân tại NCHT, và tổng mức đầu tư dự án của doanh nghiệp. Cụ thể: Bảng 1.1 : Tiêu chí xác định doanh nghiệp lớn của NHCT 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đơn vị: tỷ đồng 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tiêu chí phân khúc Doanh Số dư bình Nhóm Tổng mức đầu tư thu quân phân Phân khúc thuần khúc Tổng Tiền Tiền Lĩnh vực mức vay gửi đầu tư KHDN KH Tập đoàn, Theo danh sách của NHCT theo từng thời kỳ lớn tổng công ty nhà nước KHDN Siêu lớn Năng lượng, Đầu tư ≥ 2.000 ≥ 200 ≥ 20 các dự án giao thông BOT, Kinh doanh bất động sản Khách sạn /Resort ≥ 1.000 KHDN Lớn Năng lượng, Đầu tư 1.000 ≤ 500 ≤ 50 ≤ 5 ≤ các dự án giao thông 2.000 200 20 BOT, Kinh doanh bất động sản Khách sạn/ Resort 300 ≤ 1.000 Ban Quản lý dự án 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] KHDN KHDN FDI Lớn ≥ 500 ≥ 100 ≥ 25 FDI Nguồn: Công văn số 14859_NHCT60 của NHCT 1.

Vai trò của các doanh nghiệp lớn đối với nền kinh tế Tại Việt Nam, phân tích về các DNL thường nhấn mạnh vào những yếu kém và phi hiệu quả của các tập đoàn kinh tế nhà nước, trong khi các vấn đề chính sách về quản lý, giám sát và khuyến khích phát triển các DNL, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế tư nhân quy mô lớn, ít được đề cập và nghiên cứu. Cho dù tầm quan trọng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất cần được ghi nhận và tôn vinh, không nên phủ nhận vai trò khó thay thế của các DNL trong quá trình phát triển kinh tế Việt Nam. Chúng ta nhận thấy: DNL đóng góp phần quyết định vào việc định hướng thị trường: Ngành nghề tập trung chủ yếu là các doanh nghiệp khai thác kinh doanh tài nguyên khoáng sản như: dầu khí, than và các ngành kinh tế nhà nước nắm thế độc quyền như: hàng không, ngân hàng, tài chính, viễn thông, điện lực…đó là các ngành nghề mang tính chất quyết định vào sự bình ồn của thị trường. Các DNL đóng vai trò chính trị giúp nhà nước điều tiết nền kinh tế: Do các DNL ở VN hiện nay chủ yếu là các doanh nghiệp nhà nứơc, có tới hơn một nửa doanh nghiệp trong danh sách 500 DNL nhất VN là doanh nghiệp nhà nước vì vậy nhà nước có thể tác động dễ dàng tới các DNL để điều khiển nền kinh tế theo ý muốn.

Sự ổn định của các DNL liên quan tới sự ổn định của thị trường: Sự phá sản của một tập đoàn kinh tế lớn có thể dẫn tới sự bất ổn định của toàn nền kinh tế.