Nghiên Cứu Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng Thương Mại Tại Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

Luận văn phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại tại Bà Rịa - Vũng Tàu, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho nghiên cứu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thiên Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Kiều
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng Thương Mại Tại Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Xác định vấn đề
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung nghiên cứu
• 1.6. Giới hạn nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Các hoạt động của ngân hàng thương mại
• 2.2. Các loại rủi ro trong hoạt động NHTM
• 2.2.1. Rủi ro thanh khoản
• 2.2.2. Rủi ro lãi suất
• 2.2.3. Rủi ro tỷ giá
• 2.2.4. Rủi ro khác
• 2.3. Rủi ro tín dụng
• 2.3.1. Chính sách tín dụng
• 2.3.2. Giới hạn cấp tín dụng
• 2.3.3. Bình giá khoản vay
• 2.3.4. Xếp hạng tín dụng
• 2.3.5. Tài sản thế chấp
• 2.3.6. Đa dạng hóa danh mục đầu tư
• 3. CHƯƠNG 3: RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn đầu tư
• 3.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế, xã hội của địa bàn tác động tới hoạt động tín dụng ngân hàng thương mại trên địa bàn
• 3.2. Đặc điểm hoạt động các Ngân hàng trên địa bàn Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 1999-2004
• 3.2.1. Các sản phẩm, dịch vụ, quy mô hoạt động
• 3.2.2. Phân chia thị phần giữa các NHTM
• 3.2.3. Khả năng sinh lời, hiệu quả quản lý
• 3.3. Hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 1999-2004
• 3.3.1. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng
• 3.3.2. Bình giá khoản vay
• 3.3.3. Chất lượng danh mục cho vay
• 3.3.3.1. Tỷ lệ nợ quá hạn trong tổng dư nợ
• 3.3.3.2. Nợ quá hạn phân theo ngành, thành phần kinh tế
• 3.3.5. Trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng
• 3.3.6. Các khoản mục ngoài bảng tổng kết tài sản
• 3.4. Những tình huống điển hình của rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng thương mại trên địa bàn Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 1999-2004
• 3.4.1. Đánh giá chung qua nghiên cứu 10 tình huống
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN DẠNG VÀ HỆ THỐNG HÓA CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG
• 4.1. Các yếu tố thuộc về phía ngân hàng
• 4.1.1. Chính sách quản trị tín dụng của NH
• 4.1.2. Quy trình cấp tín dụng, mô hình quản trị rủi ro tín dụng
• 4.1.3. Năng lực của cán bộ tín dụng
• 4.1.4. Giám sát, kiểm tra sau khi cho vay
• 4.1.5. Tốc độ tăng trưởng tín dụng quá cao, vượt tầm kiểm soát và tâm lý cho vay dễ dãi trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế
• 4.1.6. Cho vay DN Nhà nước
• 4.1.7. Định giá khoản vay không theo mức độ rủi ro của KH
• 4.1.8. Tâm lý ỷ lại tài sản thế chấp
• 4.1.9. Không đa dạng hóa danh mục
• 4.1.10. Rủi ro đạo đức của cán bộ ngân hàng
• 4.1.11. Chính sách quản trị nguồn nhân lực
• 4.2. Các yếu tố thị trường (yếu tố hệ thống)
• 4.2.1. Chu kỳ kinh tế
• 4.2.2. Lãi suất, lạm phát
• 4.2.3. Thị trường bất động sản
• 4.2.4. Rủi ro chính sách
• 4.3. Các yếu tố thuộc về KH (yếu tố phi hệ thống)
• 4.3.1. Rủi ro tổng thể của KH
• 4.3.1.1. Yếu tố tài chính
• 4.3.1.1.1. Khả năng thanh khoản
• 4.3.1.1.2. Khả năng sinh lời
• 4.3.1.1.3. Đòn cân nợ
• 4.3.1.1.4. Hiệu quả quản lý
• 4.3.1.2. Yếu tố phi tài chính
• 4.3.1.2.1. Đạo đức, uy tín Chủ doanh nghiệp
• 4.3.1.2.2. Năng lực kinh doanh, quản trị
• 4.3.1.2.3. Triển vọng ngành
• 4.3.1.2.4. Khả năng cạnh tranh
• 4.3.1.2.5. Đa dạng hóa trong kinh doanh và đối tác
• 4.3.2. Rủi ro riêng lẻ
• 4.3.3. Tài sản thế chấp, cầm cố của khoản vay
• 4.4. Các yếu tố khác
• 4.4.1. Tính chính xác và sẵn có của thông tin
• 4.4.2. Hành lang pháp lý chưa hoàn thiện
• 4.4.3. Vai trò giám sát của Ngân hàng Nhà nước
• 4.5. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Quản trị rủi ro tín dụng luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà làm ngân hàng. Tín dụng là hoạt động mang tính sơ khai, bản chất của ngân hàng và là cơ sở chủ yếu để đánh giá chất lượng hoạt động ngân hàng. Hoạt động tín dụng giữ vai trò cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ ngân hàng nào. Nó xứng đáng được sự chú ý trong quản trị ngân hàng, công tác giám sát, chỉnh đốn ngân hàng của Ngân hàng Trung ương (NHNN) và xây dựng khung pháp lý cho hoạt động ngân hàng, bởi vì quản trị tín dụng có hiệu quả hay không ảnh hưởng lớn đến sự thành công hay thất bại của ngân hàng. Theo IMP Country report No. 2, nhiều nghiên cứu về các cuộc khủng hoảng ngân hàng trên khắp thế giới chỉ ra sự liên hệ giữa sự sụp đổ của một ngân hàng với chất lượng quản trị kém của tài sản (thông thường là danh mục cho vay).

1.1. Định Nghĩa Rủi Ro Tín Dụng Trong Hoạt Động Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng người vay không trả được nợ gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro này phát sinh từ nhiều nguyên nhân, bao gồm khả năng tài chính của người vay suy giảm, biến động kinh tế vĩ mô bất lợi, hoặc quản lý tín dụng yếu kém của ngân hàng. Theo tài liệu gốc, hoạt động ngân hàng thương mại bản chất là rủi ro và ngân hàng phải đối mặt với nhiều loại rủi ro, trong đó quản trị rủi ro tín dụng đóng vai trò quan trọng nhất.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Với NHTM

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả giúp ngân hàng thương mại (NHTM) duy trì sự ổn định tài chính, bảo vệ vốn và lợi nhuận. Nó cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững bằng cách đảm bảo nguồn vốn được phân bổ hiệu quả cho các dự án và doanh nghiệp có tiềm năng. Việc quản lý tốt nợ xấu giúp ngân hàng tránh được các khủng hoảng tài chính, từ đó ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

II. Thách Thức Rủi Ro Tín Dụng Tại Bà Rịa Vũng Tàu Phân Tích Thực Trạng

Hoạt động tín dụng của các ngân hàng tại Việt Nam, đặc biệt là tại Bà Rịa - Vũng Tàu, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Lịch sử ngân hàng Việt Nam đã chứng kiến nhiều tổn thất tín dụng. Vài năm trở lại đây, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, tín dụng của hệ thống NHTM Việt Nam tăng trưởng nóng, và đến cuối năm 2003, đầu 2004, nợ xấu của hệ thống NHTM Việt Nam có dấu hiệu quay trở lại. Phân tích tài chính đối với các Ngân hàng thương mại Nhà nước (NHTMNN) theo tiêu chuẩn quốc tế cho thấy công cuộc tái cấp vốn có thể cần đến khoảng 7% GDP.

2.1. Ảnh Hưởng Kinh Tế Bà Rịa Vũng Tàu Đến Rủi Ro Tín Dụng

Kinh tế Bà Rịa - Vũng Tàu phụ thuộc lớn vào ngành dầu khí, du lịch và bất động sản. Biến động trong các ngành này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ của các doanh nghiệp và cá nhân vay vốn. Ví dụ, sự suy thoái của thị trường bất động sản có thể dẫn đến rủi ro tín dụng bất động sản gia tăng.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ SME Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Doanh nghiệp Bà Rịa - Vũng Tàu, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), thường có nguồn lực tài chính hạn chế và dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế. Rủi ro tín dụng đối với các SME này cao hơn so với các doanh nghiệp lớn. Cần có các chính sách tín dụng phù hợp để hỗ trợ SME phát triển bền vững.

III. Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Phương Pháp Quy Trình Thẩm Định Khoản Vay

Việc đánh giá và phân tích tín dụng kỹ lưỡng là then chốt để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp và quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, bao gồm phân tích tình hình tài chính, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, và thẩm định giá trị tài sản đảm bảo. Theo Nguyễn Thị Thiên Hương, việc đánh giá khoản vay cần xem xét đầy đủ các yếu tố, từ năng lực tài chính của khách hàng đến triển vọng ngành.

3.1. Phân Tích Tình Hình Tài Chính Khách Hàng Vay Vốn

Phân tích tình hình tài chính của khách hàng vay vốn bao gồm đánh giá khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, và cấu trúc vốn. Các chỉ số tài chính quan trọng cần xem xét bao gồm tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ thanh khoản hiện hành, và tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Ngoài ra, lịch sử tín dụng và uy tín của khách hàng cũng cần được xem xét kỹ lưỡng.

3.2. Thẩm Định Tài Sản Đảm Bảo Tiền Vay Yếu Tố Quan Trọng

Tài sản đảm bảo đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng. Việc thẩm định giá trị tài sản đảm bảo cần được thực hiện một cách khách quan và chính xác, có tính đến các yếu tố thị trường và rủi ro liên quan đến tài sản đó. Các ngân hàng cần đảm bảo rằng giá trị tài sản đảm bảo đủ bù đắp cho khoản vay trong trường hợp người vay không trả được nợ.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Tín Dụng Kinh Nghiệm Thực Tế

Có nhiều giải pháp để giảm thiểu rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Các giải pháp này bao gồm cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, tăng cường quản lý nợ xấu, đa dạng hóa danh mục cho vay, và áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro. Theo kinh nghiệm của các ngân hàng hàng đầu thế giới, việc kết hợp các giải pháp này một cách linh hoạt và sáng tạo là chìa khóa để quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả.

4.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tín Dụng Đào Tạo Kinh Nghiệm

Năng lực của cán bộ tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng. Các ngân hàng cần đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ tín dụng, trang bị cho họ kiến thức chuyên môn vững chắc, kỹ năng phân tích tín dụng sắc bén, và kinh nghiệm thực tế phong phú. Cần có các chương trình đào tạo thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho cán bộ tín dụng.

4.2. Kiểm Soát Nợ Quá Hạn Quy Trình Thu Hồi Nợ Hiệu Quả

Kiểm soát nợ quá hạn là một phần quan trọng của quản lý rủi ro tín dụng. Các ngân hàng cần xây dựng quy trình thu hồi nợ hiệu quả, bao gồm các biện pháp đôn đốc nợ, cơ cấu lại nợ, và khởi kiện đòi nợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan để đảm bảo quá trình thu hồi nợ diễn ra nhanh chóng và hiệu quả.

V. Ứng Dụng Mô Hình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Việc ứng dụng các mô hình quản trị rủi ro tín dụng hiện đại là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Các mô hình này giúp ngân hàng định lượng rủi ro tín dụng, phân bổ vốn hiệu quả hơn, và đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt. Các ngân hàng cần lựa chọn các mô hình phù hợp với đặc điểm và điều kiện kinh doanh của mình.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ

Xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng của khách hàng một cách khách quan và chính xác. Hệ thống này cần dựa trên các tiêu chí đánh giá rõ ràng, minh bạch, và phù hợp với điều kiện kinh doanh của ngân hàng. Kết quả xếp hạng tín dụng là cơ sở quan trọng để đưa ra các quyết định tín dụng và định giá lãi suất.

5.2. Sử Dụng Các Công Cụ Phòng Ngừa Rủi Ro Tín Dụng Phái Sinh

Các công cụ phòng ngừa rủi ro tín dụng phái sinh, như hợp đồng hoán đổi tín dụng (CDS) và chứng khoán hóa tín dụng (securitization), giúp ngân hàng chuyển giao rủi ro tín dụng cho các nhà đầu tư khác. Việc sử dụng các công cụ này có thể giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng, tăng cường tính thanh khoản, và giải phóng vốn.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu Rủi Ro Tín Dụng Phát Triển Ngân Hàng BR VT

Nghiên cứu về rủi ro tín dụng cần tiếp tục được đẩy mạnh để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động ngân hàng hiện đại. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc phát triển các mô hình định lượng rủi ro tín dụng tiên tiến, đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến rủi ro tín dụng, và đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam và đặc thù của Bà Rịa - Vũng Tàu.

6.1. Nghiên Cứu Tác Động Của Ngành Dầu Khí Đến Rủi Ro Tín Dụng

Ngành dầu khí đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Bà Rịa - Vũng Tàu. Cần có các nghiên cứu sâu sắc về tác động của biến động giá dầu và các yếu tố liên quan đến ngành dầu khí đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng tại địa phương. Các nghiên cứu này giúp ngân hàng đưa ra các quyết định tín dụng phù hợp và giảm thiểu rủi ro.

6.2. Phát Triển Các Sản Phẩm Tín Dụng Phù Hợp Với Đặc Thù BR VT

Các ngân hàng tại Bà Rịa - Vũng Tàu cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù của địa phương, như các sản phẩm tín dụng cho ngành du lịch, ngành thủy sản, và các ngành công nghiệp phụ trợ. Việc phát triển các sản phẩm tín dụng này giúp ngân hàng đáp ứng nhu cầu của thị trường, tăng cường khả năng sinh lời, và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng luôn đóng vai trò huyết mạch và là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu cho các ngân hàng thương mại, thể hiện qua việc thu lãi cho vay chiếm tỷ trọng bình quân tới 56,74% trong tổng cơ cấu doanh thu của hệ thống ngân hàng tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 1999-2004. Trong bối cảnh kinh tế địa phương tăng trưởng vượt bậc với tổng sản phẩm nội địa đạt xấp xỉ 72.000 tỷ đồng năm 2004 và thu nhập bình quân đầu người đạt 5.238 USD/người/năm, tốc độ tăng trưởng tín dụng cũng ghi nhận mức bình quân 22,48%/năm. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng này lại đi kèm với những hiểm họa tiềm ẩn khi tỷ lệ nợ quá hạn từng chạm ngưỡng báo động từ 13% đến gần 20% tổng dư nợ trong giai đoạn 1999-2001.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là việc cấp tín dụng gia tăng về quy mô nhưng chất lượng kiểm soát rủi ro chưa tương xứng, dẫn đến nguy cơ thất thoát vốn và đe dọa sự an toàn của toàn hệ thống tài chính địa phương. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc nhận dạng, phân loại và hệ thống hóa toàn diện các nhân tố tác động đến rủi ro tín dụng, từ đó xác định nguyên nhân căn bản gây ra các khoản nợ xấu khó đòi. Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong khung thời gian từ năm 1999 đến năm 2004, bao quát hoạt động của 8 tổ chức tín dụng đại diện cho các khối ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn phát sinh mới về mức an toàn dưới 3%, đồng thời tối ưu hóa chi phí trích lập dự phòng vốn đang chiếm tới 65,03% lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính của Peter Rose và lý thuyết quản trị danh mục đầu tư hiện đại của Markowitz. Theo lý thuyết trung gian tài chính, ngân hàng là định chế cung cấp danh mục dịch vụ tài chính đa dạng nhất, trong đó việc chuyển hóa kỳ hạn và chấp nhận rủi ro tín dụng là hoạt động trọng tâm để tạo ra giá trị gia tăng. Để kiểm soát tổn thất, mô hình lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro được áp dụng nhằm xác định mức biên bù rủi ro phù hợp từ 0,25% đối với khách hàng có độ rủi ro thấp cho đến 5,00% đối với các khoản vay dưới tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, lý thuyết danh mục đầu tư chỉ ra rằng rủi ro tín dụng của ngân hàng được đo lường bằng độ lệch chuẩn giữa lợi nhuận thực tế và lợi nhuận kỳ vọng, đòi hỏi ngân hàng phải đa dạng hóa danh mục theo ngành kinh tế, thành phần sở hữu và loại tiền tệ để giảm thiểu phương sai rủi ro phi hệ thống.

Năm khái niệm then chốt được sử dụng xuyên suốt nghiên cứu gồm: rủi ro tín dụng (khả năng khách hàng không thực hiện hoặc không thể thực hiện nghĩa vụ trả nợ đã thỏa thuận); rủi ro thanh khoản (trạng thái thiếu hụt tiền mặt hoặc tài sản thanh khoản cao để đáp ứng nhu cầu chi trả); rủi ro lãi suất (sự chênh lệch giữa tài sản nhạy cảm lãi suất và nguồn vốn nhạy cảm lãi suất); giới hạn cấp tín dụng (hạn mức tối đa bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định 8% trên tổng tài sản có rủi ro); và tài sản bảo đảm (nguồn hoàn trả thứ cấp hỗ trợ thu hồi nợ khi dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chính bị gián đoạn).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ báo cáo thống kê chính thức của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hệ thống báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo tín dụng nội bộ của 8 tổ chức tín dụng trên địa bàn từ năm 1999 đến tháng 8 năm 2004. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 10 tình huống rủi ro tín dụng điển hình phát sinh thực tế tại các ngân hàng thương mại.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng để lựa chọn các case study mang tính đại diện cao nhất, bao phủ đa dạng các ngành nghề trọng điểm như thương mại, thủy hải sản, xây dựng cơ bản, khai khoáng và trải rộng qua các mô hình sở hữu từ doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn cho đến hộ gia đình.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích khám phá kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng là nhằm bóc tách toàn diện các mối quan hệ hữu cơ bên trong và bên ngoài quy trình cấp tín dụng. Cách tiếp cận định tính này cho phép đào sâu vào bản chất của các quyết định quản trị, sự bất cân xứng thông tin và rủi ro đạo đức, thay vì chỉ dừng lại ở việc mô tả hiện tượng bề mặt qua các chỉ tiêu kế toán thuần túy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, rủi ro tín dụng có sự phân hóa rõ nét theo thành phần kinh tế và ngành nghề kinh doanh. Doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng nợ quá hạn áp đảo với 60,93% tổng nợ quá hạn toàn hệ thống, dù khu vực này nhận được nhiều ưu đãi về hạn mức và điều kiện vay. Xét theo ngành kinh tế, lĩnh vực thương mại và dịch vụ gánh chịu rủi ro cao nhất khi chiếm tới 47,65% tổng nợ quá hạn, tiếp theo là nông - lâm - thủy sản với 16,00% và công nghiệp khai thác mỏ chiếm 11,00%. Về kỳ hạn, các khoản vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng nợ quá hạn lên tới 81,47%, phản ánh sự thiếu hụt nghiêm trọng trong quản lý dòng tiền lưu động của các doanh nghiệp vay vốn.

Thứ hai, cơ cấu danh mục cho vay thể hiện sự bất cân xứng kỳ hạn nghiêm trọng giữa tài sản có và tài sản nợ. Tỷ trọng cho vay trung và dài hạn có xu hướng tăng mạnh từ 46,00% năm 2001 lên mức 56,28% tổng dư nợ vào cuối năm 2003, trong khi nguồn vốn huy động trung và dài hạn của các ngân hàng tại địa phương chỉ chiếm vỏn vẹn 11,85% tổng nguồn vốn huy động. Tình trạng lấy nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án dài hạn từ 7 đến 10 năm đã làm gia tăng đáng kể rủi ro thanh khoản và rủi ro tái tài trợ cho hệ thống ngân hàng thương mại.

Thứ ba, chất lượng tín dụng nội bộ tiềm ẩn nguy cơ tổn thất lớn mặc dù tỷ lệ nợ quá hạn báo cáo giảm xuống 2,33% năm 2003. Việc sụt giảm này chủ yếu nhờ vào việc các ngân hàng đã xử lý và xóa nợ khoanh tồn đọng lên tới 378 tỷ đồng trong giai đoạn 2000-2003 (tương đương 82,95% tổng lợi nhuận sau thuế của toàn hệ thống trong cùng thời kỳ). Khi đánh giá xếp hạng tín dụng khách hàng doanh nghiệp, nhóm khách hàng có mức độ rủi ro thấp chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn 2,00% số lượng khách hàng (chiếm 14,00% tổng dư nợ), trong khi nhóm khách hàng có rủi ro trung bình chiếm 77,50% và nhóm rủi ro cao chiếm tới 20,50% số lượng khách hàng. Điều này dẫn tới tốc độ tăng chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng bình quân lên đến 65%/năm, chiếm tới 65,03% lợi nhuận sau thuế năm 2004.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu trên có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu nợ quá hạn theo ngành kinh tế (dạng biểu đồ tròn làm nổi bật tỷ trọng 47,65% của ngành thương mại) và đồ thị đường thể hiện biến động tương quan giữa tốc độ tăng trích lập dự phòng rủi ro với lợi nhuận sau thuế giai đoạn 1999-2004.

Nguyên nhân căn bản dẫn đến các tổn thất tín dụng xuất phát từ mô hình cấp tín dụng một cửa lạc hậu, nơi một cán bộ tín dụng phải đảm nhiệm toàn bộ quy trình từ tiếp cận khách hàng, thẩm định, trình duyệt, giải ngân cho đến thu hồi nợ. Việc thiếu sự tách bạch giữa bộ phận kinh doanh và bộ phận quản trị rủi ro độc lập đã làm xói mòn tính khách quan trong việc ra quyết định. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương mại nhà nước khiến biên lãi suất cho vay bị ép xuống mức quá thấp, chỉ dao động từ mức lãi suất liên ngân hàng cộng 1,1% đến 1,7%/năm, hoàn toàn không đủ bù đắp phần bù rủi ro kỳ hạn dài hạn. Hơn nữa, tâm lý ỷ lại vào tài sản thế chấp bất động sản mà xem nhẹ phân tích dòng tiền thực tế của dự án đã đẩy ngân hàng vào thế bị động khi thị trường đóng băng hoặc phát sinh tranh chấp pháp lý. So sánh với các chuẩn mực quản trị ngân hàng quốc tế, thực trạng này cho thấy khoảng cách lớn trong việc thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và lượng hóa tổn thất dự kiến.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc toàn diện quy trình cấp tín dụng và thiết lập mô hình quản trị rủi ro độc lập. Hội đồng quản trị và Ban điều hành các ngân hàng thương mại cần khẩn trương tách bạch chức năng thẩm định rủi ro ra khỏi chức năng phát triển kinh doanh trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Mục tiêu cụ thể là kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn phát sinh mới ở mức dưới 3,00% và nâng cao tính minh bạch, độc lập của khâu phê duyệt hạn mức.

Thứ hai, chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và thực hiện định giá khoản vay dựa trên mức độ rủi ro. Khối Quản trị rủi ro chịu trách nhiệm xây dựng bộ tiêu chí chấm điểm kết hợp giữa các chỉ số tài chính định lượng và các yếu tố phi tài chính định tính trong thời hạn 12 đến 18 tháng. Cần áp dụng cơ chế định giá linh hoạt với biên bù rủi ro từ 0,25% đến 5,00% tương ứng với từng nhóm khách hàng nhằm đảm bảo nguyên tắc bù đắp đầy đủ chi phí vốn và tổn thất kỳ vọng cho 100% các khoản cấp tín dụng mới.

Thứ ba, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ cân đối kỳ hạn và thực thi chiến lược đa dạng hóa danh mục đầu tư. Phòng Quản lý nguồn vốn và Phòng Tín dụng cần duy trì rà soát định kỳ hàng quý nhằm khống chế tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn ở ngưỡng an toàn dưới 30%. Đồng thời, cần thiết lập hạn mức tín dụng tối đa cho từng ngành kinh tế, khống chế tỷ trọng cho vay ngành thương mại dịch vụ không vượt quá 25% tổng danh mục và thực hiện trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ, tương ứng tối thiểu 1,00% tổng dư nợ thực tế.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và thắt chặt kiểm soát đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng. Phòng Nhân sự phối hợp với bộ phận Kiểm toán nội bộ triển khai các khóa đào tạo thường niên bắt buộc về phân tích báo cáo tài chính chuyên sâu, thẩm định dòng tiền dự án và nhận diện gian lận thương mại cho 100% chuyên viên quan hệ khách hàng. Song song đó, cần xây dựng cơ chế kiểm tra chéo sau giải ngân để phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm Ban điều hành, Hội đồng tín dụng và cán bộ quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Nghiên cứu cung cấp bức tranh toàn diện về các lỗ hổng trong quy trình cấp tín dụng một cửa, giúp các nhà quản trị thiết lập lại mô hình tổ chức, xây dựng chính sách phân bổ hạn mức tín dụng theo ngành và hoàn thiện công cụ định giá khoản vay dựa trên mức độ rủi ro.

Nhóm thứ hai là đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng và chuyên viên thẩm định tín dụng. Luận văn mang đến những bài học thực tiễn quý giá từ 10 tình huống rủi ro cụ thể, giúp cán bộ tác nghiệp nâng cao kỹ năng bóc tách số liệu tài chính, đánh giá năng lực quản trị của chủ doanh nghiệp và loại bỏ tâm lý phụ thuộc tuyệt đối vào tài sản thế chấp khi thẩm định phương án vay vốn.

Nhóm thứ ba gồm các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là cơ quan Thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước. Đề tài cung cấp các căn cứ thực nghiệm sâu sắc về mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng nóng, mất cân đối kỳ hạn huy động - cho vay và nguy cơ phát sinh nợ xấu cục bộ, hỗ trợ việc hoạch định chính sách điều hành tiền tệ và hoàn thiện khung pháp lý về an toàn hoạt động ngân hàng.

Nhóm thứ tư là các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Luận văn đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật chất lượng cao về phương pháp nghiên cứu tình huống, cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm phong phú về thị trường tín dụng tại một vùng kinh tế trọng điểm đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân vì sao nợ quá hạn tại địa bàn nghiên cứu lại tập trung chủ yếu ở khối doanh nghiệp nhà nước?

Doanh nghiệp nhà nước chiếm 60,93% tổng nợ quá hạn do năng lực quản trị kinh doanh còn hạn chế, cơ cấu vốn mỏng và tỷ lệ đòn bẩy tài chính quá cao. Sự ỷ lại vào bảo lãnh ngầm của ngân sách cùng việc các ngân hàng thương mại nhà nước buông lỏng thẩm định thực chất đã khiến rủi ro tích tụ nghiêm trọng tại phân khúc này.

Tại sao tài sản bảo đảm không thể coi là điều kiện đủ để quyết định cấp tín dụng?

Tài sản bảo đảm chỉ đóng vai trò là nguồn hoàn trả thứ cấp khi phương án kinh doanh thất bại. Nguồn trả nợ gốc và lãi bền vững phải xuất phát từ dòng tiền hoạt động kinh doanh chính của khách hàng. Hơn nữa, tài sản thế chấp bất động sản thường có tính thanh khoản thấp và biến động mạnh theo chu kỳ kinh tế, gây khó khăn lớn khi xử lý thu hồi nợ.

Sự chênh lệch giữa kỳ hạn huy động vốn và kỳ hạn cho vay gây ra những rủi ro gì cho ngân hàng?

Khi tỷ trọng dư nợ trung dài hạn lên tới 56,28% trong khi vốn huy động trung dài hạn chỉ đạt 11,85%, ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản nghiêm trọng và rủi ro lãi suất khi chi phí vốn ngắn hạn biến động tăng, trực tiếp làm suy giảm biên thu nhập lãi thuần và an toàn hệ thống.

Mô hình định giá khoản vay theo mức độ rủi ro hoạt động như thế nào trong thực tế?

Mô hình xác định lãi suất cho vay bằng lãi suất cơ sở cộng với phần bù rủi ro kỳ hạn và phần bù rủi ro tín dụng (dao động từ 0,25% đến 5,00%). Khách hàng có điểm xếp hạng tín dụng càng thấp và tiềm ẩn nguy cơ vỡ nợ càng cao thì phải chịu mức lãi suất biên cao hơn để bù đắp chi phí tổn thất dự kiến cho ngân hàng.

Chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tác động ra sao đến hiệu quả tài chính của ngân hàng?

Chi phí dự phòng rủi ro được hạch toán trực tiếp vào chi phí hoạt động của ngân hàng. Với tốc độ tăng bình quân 65%/năm, khoản trích lập này đã bào mòn tới 65,03% lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng vào năm 2004, làm sụt giảm tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản xuống mức bình quân 0,94%/năm.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và nhận dạng thành công 3 nhóm nhân tố cốt lõi tác động đến rủi ro tín dụng tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, bao gồm nhóm nhân tố thuộc về ngân hàng, nhóm nhân tố từ phía khách hàng và nhóm nhân tố thị trường vĩ mô.
• Nghiên cứu chỉ ra rằng các khiếm khuyết trong quy trình phê duyệt một cửa, sự mất cân đối kỳ hạn khi cho vay trung dài hạn chiếm 56,28% tổng dư nợ và việc thiếu công cụ định giá theo rủi ro là các nguyên nhân căn bản tạo ra nợ xấu.
• Phân tích thực nghiệm trên 10 tình huống điển hình tại 8 tổ chức tín dụng khẳng định nhân tố con người và năng lực thẩm định dòng tiền giữ vai trò quyết định hàng đầu đối với an toàn tín dụng.
• Đề tài đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn cao, tập trung vào tái cấu trúc quy trình quản trị rủi ro độc lập, áp dụng biên bù rủi ro từ 0,25% đến 5,00% và kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ quá hạn dưới 3,00%.
• Về lộ trình tiếp theo, các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng số hóa hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ trong 12 tháng tới; các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý quan tâm có thể khai thác ngay các phát hiện của luận văn để tối ưu hóa chính sách quản trị danh mục tín dụng thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BQ GIAO Dl)C VA DAO T~O ' ,., , ~ TRUONG D~I HOC KINH TE TP HO CHI MINH NGUYEN THl THIEN HUONG A , ~ K. NHANDANGCACYEUTO AND Hu'dNG BEN RUI RO TiN DVNG TRONG. NGAN HANG TRUONG MAl ?. ' - ' TINH BA RfA-VUNG TAU Chuy~n nganh: Tai chlnh- Lu'u th6ng tien t~ va tin dQng Ma sff : 5.09 A ~ ~ ~ LU~N VAN TH~C SI KINH TE NGUOI HUONG DAN KHOA HQC: ?::: ~ TS.

NGUYEN MINH KIEU ~ , TP. HO CHI MINH- Nam 2004 BQ GIAO Dl!C \1\ f :._\)go TRllC1NG f.iH K!NH ·~ ,: TP.HCM THU VI:¢N ( Ml)CLl)C Trang DANH MVC CAC TU VIET TAT DANH MVC CAC BANG DANHMVCDOTHJ DANH MVC so DO CHUONG I: GIOI THI:tu 1 1.1 Ly do nghien cd'u.2 Xac dinh va'n dS .3 Mt;tc tieu nghien CUu .4 Phttdng ph a p nghien CUu .5 N()i dung nghien cuu. 6 Gioi h~n nghien CUu. 7 Ynghia nghien CUu .7 CHUONG II : RiJI RO TRONG HO~ T I>QNG TIN Dl)NG NGAN HANG THUONG M~I 2.1 Cac ho~t d()ng cua ngan hang thttdng m~i .2 Cac lo~i riii ro trong ho~t d()ng NHTM .1 Rui ro thanh khoan .2 Rui ro Hi i sua't .3 Rui ro ty gia .4 Rui ro khac .3 Rui ro tin dl}ng .1 Chinh sa ch tin dl}ng .2 Gioi h~n ca'p tin dl}ng .3 Binh gia khoan vay .4 Xe'p h~ng tin dl}ng .5 Tai san the' cha'p .6 Ba d~ng hoa danh ml}c dffu ttt .23 CHUONG III : RiJI RO TIN Dl)NG TRONG HO~ T DONG NGAN HANG TRUONG M~I TREN DlA BAN TiNH BA RlA VUNG TAU 3.1 B~c di~m dia ban dffu ttt .1 B~c di~m kinh te'- xa h()i Tinh Ba ria-Viing tau .2 B~c di~m kinh te', xa h()i cua dia ban tac d()ng toi ho~t d()ng tin dl;lng ngan hang thttong m~i tren dia ban .2B~c di~m ho~t d()ng cac Ngan hang tren dia ban Tinh Ba ria - Viing tau giai do~n 1999-2004 .1 Cac san ph~m.

dich Vl}, quy mo ho~t d()ng .2 Phan chia thi phffn giua cac NHTM .3 Kha nang sinh loi, hi~u qua quan ly .3 Ho~t d()ng tin dl}ng cua cac ngan hang thttong m~i tren dia ban Tinh Ba ria - Viing tau giai do~n 1999-2004 .1 Mo hmh quan tri rui ro tin dl}ng.2 Binh gia khoan vay .3 Cha't lttqng danh ml}c cho vay .1 Ty lt$ nq qua h~n trong tdng du' n<;$.2 Nq qua h~n phan theo ng[mh, th[mh ph~n kinh te' .5 Trich l~p va su dt;mg dlf phong rui ro tin d1;1ng .6 Cac khoan mvc ngoai bang tdng ke't tai san .4 Nhung tlnh huo'ng diin hlnh ctia rui ro tin dvng trong ho~t d<)ng ngan hang thu'dng m~i tren dia ban Tinh Ba ria-Viing tau giai do~n 1999-2004 .44 Danh gia chung qua nghien cliu 10 tlnh huo'ng. 53 CHu'ONG IV: NH!N D~NG vA ut THONG uoA.c vfu TO TAC A K ? " DONG DEN RUI RO TIN Dl)NG 4.1 Cac ye'u to' thu<)c v~ phia ngan hang .1 Chinh sach quan tq tin dvng cua NH .2 Quy tn'nh cap ~ t"m dvng, mo h'nh t quan tq• rut ro t"m dvng .3 Nang llfc cua can b<) tin d1;1ng .4 Giam sat, kiim tra sau khi cho vay .5 To'c d<? tang truong tin dvng qua cao, vuqt t~m kiim soat va tam ly ch o vay d:;;:e d-· at trong th'. ot k"y tang - tru'ong k"nh t te~ .6 Cho vay DN Nha nu'oc .7 Dinh gia khoan vay khong theo muc d<) rui ro ctia KH .8 Tam ly y l~i tai san the' ch(p .9 Khong da d~ng hoa danh mvc .10 Rui ro d~o due ctia can b<? ngan hang .11 Chinh sach quan tq ngu6n nhan llfc .2 Cac ye'u to' thi tru'ong (ye'u to' ht$ tho'ng) .1 Chu ky kinh te' .2 Lai sufft, l~m phat .3 Thi tntong b(t d<?ng san .4 Rui ro chinh sach .3 Cac ye"u tcf thu<?c v~ KH (ye"u tcf phi ht$ thcfng) .1 Rui ro t6ng the cua KH .1 Ye"u tcf tai chinh. 61 Kha nang thanh khoan.

62 Kha nang sinh loi. 62 Bon can nc} .62 Hit$u qua quan ly .2 Ye"u tcf phi tai chinh. 63 E>~o due, uy tin Chu doanh nghit$p. 63 Nang llfc kinh doanh, quan tri .64 Trien VQng nganh.

64 Kha nang c~nh tranh. 64 E>a d~ng hoa trong kinh doanh va dcfi tac .2 Rui ro rieng le .3 Tai san the" chffp, c~m ccf cua khoan vay .4 Cac ye"u tcf khac .1 Tinh chinh xac va sifn c6 cua thong tin .2 Hanh lang phap ly chua hoan thit$n .3 Vai tro giam sat cua Ngan hang Nha mtoc .5 Ke"t lu~n va kie"n nghi. " ? TAl LI:eu TRAM KHAO lV DANH M\]C CAC TU VIET TAT CP: C6 ph~n DN : Doanh nghi<$p DNNN: Doanh nghi<$p Nha m.toc DNTN : Doanh nghi<$p tu' nhan KH : Khach hang NH: Nganhang NHNN : Ngan hang Nha nu'oc NHTM: Ngan hang thu'dng m~i NHTMCP : Ngan hang thu'dng m~i c6 ph~n NHTMNN : Ngan hang thu'dng m~i Nha nu'oc NHTW : Ngan hang Trung u'dng NQH : Nq qua h~n TNHH : Trach nhi<$m hii'u h~n "' ? DANH Ml}C CAC BANG Trang Bang 3.1 : To'c d9 bing tntong GDP va cd ca'u kinh te" dia phu'dng 27 Bang 3.2 : Ty trQng vo'n vay Ngan hang so voi GDP cua dia phu'dng 30 Bang 3.3 : Kha nang sinh 1C1i cua cac ngan hang giai do~n 1999-2004 34 Bang 3.4 : Ty It$ n<;l qua h~n trong t6ng du' n<;l 40 Bang 3.5 : Phan b6 dlf phong rui ro so voi du' nq, vo'n va lqi nhu~n sau thuS 42 .R ~ ~ DANH Ml}C BIEU DO, DO THJ BiSu dd 3.1 : Ty trQng vo'n vay Ngan hang so voi GDP cua dia phu'dng 30 BiSu dd 3.2 : Cd ca'u doanh thu blnh quan 31 BiSu dd 3.3 : Thi phdn huy d()ng vo'n blnh quan 32 BiSu dd 3.4 : Thi phdn cho vay blnh quan 33 BiSu dd 3.5 : Nq qua h~n phan theo nganh kinh te" 41 BiSu dd 3.6 : Phan b6 dlf phong rui ro so voi du nq, vo'n va lqi nhu~n sau thuS 43 DANH Ml}C Sd DO Sd dd 2.1 : Nhung chuc nang cd ban cua Ngan hang da nang hit$n nay 10 Sd dd 4.1 : Cac ySu to' anh hu'ong dSn rui ro tin dl;lng 67 Chucmg I: Gi(Ji thi~u CHUONGI: GidiTHieu 1.1 Ly do nghie n cuu: Tir xu'a de'n nay, qmln tri riii ro tin d\}ng luon la m6i quan tam hang dfru ciia cac nha lam Ngan hang (NH) tren toan the' gidi. Tin d\}ng la ho~t dqng mang tinh so khai, tinh ban cha"t ciia NH 1 va la co sd chii ye'u dc3' danh gia cha"t lu'<;lng ho~t dqng NH.

Ho~t dqng tin d\}ng giii' mqt vai tro ct;tc ky quan trqng d6i vdi ba"t ky mqt NH nao. N6 xti'ng dang nh~n du'<;lc st;t chu y d~c bi~t trong quan tri NH cfing nhu' trong cong tac giam sat, di~u chinh ho~t dqng NH ciia NH Trung u'ong (d nu'dc ta la Ngan hang Nha nu'dc - NHNN), va vi~c xay dt;tng khung phap ly cho ho~t dqng NH, bdi vi vi~c quan tri tin d\}ng c6 hi~u qua hay khong c6 anh httdng ra"t ldn de'n st;t thanh cong hay tha"t b~i ciia NH. Cac nghien cti'u v~ cac cuqc khiing hoang NH tren khil:p the' gidi da rut ra r~ng: c6 st;t lien h~ ch~t che giii'a st;t S\JP dd ciia mqt NH vdi cha"t lttqng quan tri kern ciia tai san (thong thttong la danh m\}c cho vay) ciia hq. Trong hfru he't cac trttong h<;lp, mqt danh ID\JC cho vay dttqc quan tri kern la tac nhan chii ye'u gay nen st;t tha"t b~i ciia NH va do tinh cha"t d~c bi~t nh~y cam ciia lo~i hlnh DN nay, anh hu'dng de'n ca h~ th6ng tai chinh Va dOi khi, lit md dfru ciia IDQt CUQC khiing hoang kinh te'.

NH Vi~t Nam khong phai la ngo~i 1~. Hon the', cfing gi6ng nhu' cac nttdc dang phat tric3'n khac, ho~t dqng tin d\}ng ciia cac NH Vi~t Nam c6 tinh riii ro ra"t cao. Lich sii' NH Vi~t Nam da chd'ng kie'n ra"t nhi~u t6n thftt tin d\}ng tir khi E>~ nglin g<;m, thu~t ngu "ngan hang" (J day co nghia Ia "ngan hang thttdng m;;ti". 1 1 Chucmg /: Gi<Ji thi¢u chuyen dcSi co che' kinh te' tir ke' ho~ch hoa t~p trung sang kinh te' thi tntong.

Cuqc deS vo tin d1;1ng nhung nam 1989-1990; giai do~n dfiu tht!c hi~n tai co diu h~ th6ng NH nam 1993-1995, Chinh phd da phai t6n rfft nhi~u ti~n de h8 trq cac NH, trong va ngoai qu6c doanh, xoa mqt lu'qng khcSng 16 nq t6n dQng, khong sinh loi va khong c6 kha nang thu h6i. Nam 2001 ngan sach uoc tinh ban dfiu de tai co cffu, lam Ianh m~nh h~ th6ng Ngan hang Vi~t nam (NHVN) la 17. Vai nam trd l~i day, cung voi t6c dq tang tru'dng kinh te' cda dfft nu'oc luon d muc cao so voi the' gioi, tin d1;1ng cda h~ th6ng NH thuong m~i (NHTM) Vi~t Nam l~i da tang tru'1jng rfft n6ng, va tinh de'n cu6i nam 2003, dfiu 2004, nq xffu cda h~ th6ng NH thu'ong m~i Vi~t Nam da c6 dffu hi~u quay trd l~i. Theo phan tich tai chinh d6i voi cac Ngan hang thuong m~i Nha nude (NHTMNN) theo tieu chuftn qu6c te', cong cuqc tai dip v6n cho cac NHTMNN c6 the phili cfin de'n khoang 7% GDP cda dfft nude.

Tu tru'oc de'n nay da c6 kha nhi~u nghien cuu duqc tht!c hi~n v~ cac giai phap nang cao hi~u qua quan tri rdi ro tin d1;1ng d cac NH Vi~t Nam, song nhi~u nghien cuu di tim nguyen nhan va du'a ra cac giili phap lien quan de'n co. che', chinh sach vi mo cda Nha nu'oc, phap lu~t rna quen di mqt di~u can ban ding NH ciing la mqt doanh nghi~p (DN). Ban than n6 tru'oc nhfft phai tt! trang bj cho mlnh cac bi~n phap, each thuc de sinh t6n trong moi tru'ong kinh te' dang phat trien, lam sao vua tang tru'dng vua dam bao an toan. Rdi ro tin d1;1ng xay ra, nguyen nhan tru'oc tien thuqc v~ ban than cac NH, v~ chinh sach quan trj, giam sat tin d1;1ng cda NH va ye'u t6 c6t loi nhfft la nang lt!c cda can bq de tht!c thi hi~u qua h~ th6ng quan tri d6.

2 IMP Country report No. 2 Chttdng I: Gi(li thifu Cfing hfiu nhu chua c6 nghien cti'u nao he$ th6ng duqc m<?t each khoa hQc Hit ca cac ye'u t6 anh hudng de'n nii ro cda ho~t d{?ng tin dt!ng d€' giup cac NH c6 each nhin quan tri rdi ro khoa hQc, toan dic$n hon d€' tU d6 giam thi€'u rdi ro va t6n thil't tin dt!ng. Xua:'t phat tU' yeu cfiu thlJc ti~n neu tren, toi da chQn d~ tai "Nh~n d~ng cac ye'u t6 anh hudng de'n rdi ro trong ho~t d{?ng tin dt!ng cda Ngan hang thuong m~i tren d!a ban Tinh Ba ria- Vfing tau" cho lu~n van cda minh. Nhi~u t6n tha:'t khong thu duqc nq cda NH Vic$t Nam truoc day d~u duqc giai thich voi ly do "thay d6i co che', chinh sach" va de'n nay, van con t6n t~i m{?