Chương 1: Những van đề lý luận về mua bán doanh nghiệp va pháp luật về mua bán doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng pháp luật về mua bán doanh nghiệp ở Việt Nam. Chương 3: Yêu cầu và giải pháp hoàn thiện pháp luật về mua bán doanh nghiệp ở Việt Nam. PHAN TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU DE TÀI LUẬN ÁN 1.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến mua bán doanh nghiệp Cum từ Mergers and Acquisitions (viết tat là M&A) luôn được viết và đọc kèm với nhau. Mergers có thé dich là sáp nhập nhưng căn cứ vào hệ quả sau vụ sap nhập thì Mergers còn bao gồm cả hình thức hợp nhất doanh nghiệp. Acquisitions được dịch là mua bán hoặc mua lại doanh nghiệp. Rất ít có các công trình nghiên cứu tách rời từng hoạt động mua bán hoặc sáp nhập doanh nghiệp mà chủ yêu các công trình khoa học đều nghiên cứu chung về hai hoạt động sáp nhập và mua bán doanh nghiệp.
Tên gọi mua bán hay mua lại doanh nghiệp có sự khác nhau vì cách dịch ra tiếng Việt có sự khác nhau. Bản chất mua bán hoặc mua lại doanh nghiệp đều giống nhau, đều phản ánh việc một bên (bên bán) chuyển quyền sở hữu một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp cho một bên (bên mua) và bên mua có quyền kiểm soát hoạt động của doanh nghiệp mà họ mua lại. Vì vậy, luận án sẽ đánh giá tình hình nghiên cứu về mua bán doanh nghiệp từ nội dung các công trình khoa học về sáp nhập và mua bán/mua lại doanh nghiệp. Trong hoạt động kinh doanh, không có giao dịch nào phức tạp hơn mua bán và sáp nhập doanh nghiệp, vô số vẫn đề phát sinh trên phạm vi rộng, từ định giá đến cau trúc giao dịch, từ tác động của Luật Thuế đến Luật Chứng khoán, Luật Môi trường, Luật Lao động.ảnh hưởng đến việc thực hiện các thương vụ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp.
Nhận thức được tầm quan trọng va cả những rủi ro tiềm an trong thương vụ mua bán va sáp nhập doanh nghiệp, trên thé giới và ở Việt Nam đã xuất hiện nhiêu công trình khoa học kinh tế, pháp lý nghiên cứu về mua bán và sáp nhập doanh nghiệp. Có thé kế đến một số công trình khoa học sau: 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến mua bán doanh nghiệp của các tac giả nwéc ngoài 1. Nhóm các công trình nghiên cứu về mua bán doanh nghiệp dưới góc độ kinh tế- tài chính * Các nghiên cứu: M&A- Mua lại và sắp nhập căn bản, các bước quan trong trong quá trình mua bản doanh nghiệp và dau tw của tác giả Michael E.
Frankel, Nxb Tri thức, Hà Nội (2009) và Mua lại và sáp nhập từ A đến Z của Andrew J. Hart, Nxb Tri thức, Hà Nội (2009) cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tổng quát về các bước quan trọng khi tiến hành các thương vụ mua lại và sáp nhập doanh nghiệp, những bài học và hướng dẫn cơ bản trong lần đầu tiên thực hiện thương vụ mua lại và sáp nhập, bao gồm các nội dung sau: Thứ nhất, M&A là một thuật ngữ dé mô tả các thương vụ liên quan đến sự thay đổi, chuyển giao quyền kiểm soát một doanh nghiệp. Các hình thức M&A bao gồm: mua tài sản của doanh nghiệp, mua cô phiếu, mua lại doanh nghiệp dựa trên vốn vay nợ (Leveraged Buy Outs, viết tắt là LBO); mua lại doanh nghiệp dé giữ quyền quản lý (Management Buy Outs, viết tắt là MBO). Thứ hai, hai cuỗn sách trên đã giới thiệu chủ thé tham gia thương vụ mua lại và sáp nhập doanh nghiệp, mục tiêu, động cơ của họ.
Đó là bên bán, bên mua doanh nghiệp, hai nhân vật chính của thương vụ mua bán doanh nghiệp. Ngoài sự có mặt bắt buộc của hai bên mua bán doanh nghiệp, các chủ thể khác như các nhà đầu tư tài chính, kiểm toán viên, đội ngũ tư vẫn, cơ quan quản lý nhà nước, hệ thống báo chí, khách hàng. đều có vai trò trong thương vụ mua lại và sáp nhập. Thứ ba, các bên mua bán doanh nghiệp phải chuẩn bị những công việc cần thiết dé mua bán doanh nghiệp và ký kết hợp đồng có tinh chất như hợp đồng ghi nhớ và bảo mật một số nội dung thông tin trong thương vụ mua lại và sáp nhập.
Một trong những bước quan trọng nhất của quá trình chuẩn bị là lựa chọn một nhóm nhà tư vấn, vai trò của các nhà tư vấn đối với thương vụ mua lại và sáp nhập rất quan trọng. Chính các nhà tư vẫn sẽ trợ giúp các bên chuẩn bị những công việc cần thiết dé thực hiện thành công thương vụ mua lại và sáp nhập. Nhóm tư van tối thiểu phải có các thành viên sau: người môi giới đầu tư, cố vấn tài chính, nhân viên kế toán, cô vấn pháp lý, chuyên viên thâm định giá, chuyên viên bảo hiểm. Bên mua cân chú ý tới vai trò của người môi giới đầu tư bởi vì người môi giới đầu tư có những nguồn thông tin mà công ty mua khó có thé tiếp cận được.
Người môi giới đầu tư có thé đưa ra những tư vấn quý giá về đàm phán và định giá, giúp bên mua doanh nghiệp có thé tiết kiệm được hàng triệu đô cho thương vụ mua lại và sáp nhập. Nhóm các nhà tư van hướng dẫn các bên mua bán thảo luận về quyết định mua và bán doanh nghiệp. Từ nội dung thảo luận, các bên sẽ ký kết hợp đồng được gọi là hợp đồng tạm thời hoặc ý định thư dé cụ thê hóa các nội dung mà các bên đã thảo luận, điều chỉnh và hướng dẫn cách xử sự của các bên cho đến khi thực hiện giao dịch. Y định thư có ý nghĩa là một chất xúc tác quan trọng, là một bước đi cần thiết trong các thương vụ mua lại và sáp nhập.
Y định thư thường được coi là một hợp đồng về nguyên tắc, có các điều khoản dé nghị, điều khoản ràng buộc theo mẫu tham khảo mà các tác giả cuỗn sách đã đưa ra. Thứ tw, giới thiệu về phần cốt lõi của thương vụ mua lại và sáp nhập, đó là công việc thâm định chi tiết doanh nghiệp mục tiêu của bên mua. Thâm định chỉ tiết là việc bên mua có nghĩa vụ xem xét chi tiết và cân trọng về thương vụ mua lại và sáp nhập. Quá trình này sẽ xem xét toàn diện về pháp lý, tài chính và chiến lược tất cả những tài liệu, những quan hệ hop dong, lich sử hoạt động và cấu trúc tổ chức của bên bán.
Tham định dau tư thường được chia làm hai nhóm làm việc: tài chính chiến lược, thường do kế toán và đội ngũ quản lý của người mua đảm nhiệm; thâm định pháp ly do cô van của người mua thực hiện. Thâm định pháp ly sẽ phân tích những van đề về tổ chức; những van dé tài chính; những vấn đề quản lý và nhân sự; những hợp đồng và giao kết chính của bên ban; kiện tụng và khiếu nại. Nhóm làm việc của người mua sẽ phải thu thập các dữ liệu để xem xét điều kiện để giao dịch mua lại và sáp nhập có hiệu lực pháp luật; giao dịch này có chịu sự điều chỉnh của pháp luật cạnh tranh không; những rủi ro mà người mua có thể phải gánh chịu sau khi thực hiện giao dịch. Thứ năm, van đề định giá doanh nghiệp, giá trị và giá cả của doanh nghiệp mục tiêu và các phương pháp định giá tiêu chuẩn.
Giá là vẫn đề tôi cao trong một thương vụ mua lại và sáp nhập. Nó quyết định lượng giá trị được chuyển cho người bán để đổi lấy quyền sở hữu doanh nghiệp bán. Trong thương vụ mua lại và sắp nhập, các bên đều rất chú trọng thỏa thuận về giá mua bán doanh nghiệp vì nó chính là một yêu tố quan trọng dé quyết định liệu thương vụ mua lại và sáp nhập có hoàn tat được không? Do đó, các bên mua bán, sáp nhập doanh nghiệp phải sử dụng các phương pháp định giá theo nguyên tắc nhất định và phù hợp với giá thị trường, đặc biệt là khi định giá đối với tài sản không thể hiện trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp nhưng lại có giá trị rất lớn, đó là tài sản vô hình như thương hiệu, hệ thống khách hàng. 10 Thứ sáu, giới thiệu về các van đề tài chính dé thực hiện thương vu mua lại và sáp nhập như chi phí vốn qua việc dùng vốn tiền mặt hoặc huy động nguồn vốn khác.
Cuốn sách cũng hé mở những thông tin hữu ích về nguồn tài chính dang sau các thương vụ mua lại và sáp nhập ngày càng được đầu tư lớn và được bảo mật hơn so với những giai đoạn đầu xuất hiện hoạt động mua lại và sáp nhập. Các tác giả cũng lưu ý về cách thức bên mua thanh toán bằng cổ phan hay thanh toán bằng tiền mặt dé mang lại hiệu quả nhất cho bên mua. Thứ bảy, quy định của Nhà nước điều tiết chung đối với tat cả các thương vụ mua lại và sáp nhập. Các yêu tô điều tiết chung bao gồm những van đề chống độc quyền, môi trường, chứng khoán, các van dé phúc lợi nhân viên.
Các quy định điều tiết trong từng ngành chỉ ảnh hưởng một vài loại giao dịch trong những ngành nhất định và vẫn đề điều tiết từng ngành sẽ phụ thuộc vào sự chấp thuận của những người quản lý của liên bang. Các tác giả đã phân tích các đạo luật về chống độc quyền, đạo luật môi trường, Luật Chứng khoán, Luật Lao động và việc làm.có ảnh hưởng như thế nào đối với các thương vụ mua lại và sáp nhập. Đặc biệt, so với các cuốn sách khác viết về hoạt động mua lại và sáp nhập, hai tác giả cuốn sách trên đã đề cập thêm các thông tin mà thông thường bên bán không có hoặc có rất ít nghĩa vụ pháp lý phải tiết lộ cho bên mua về việc có sử dụng những chất có khả năng nguy hiểm trong cơ sở kinh doanh của mình hay báo cáo về việc thải những chất như vậy ra môi trường. Từ đó, các bên sẽ thỏa thuận về việc phân bổ trách nhiệm theo luật bảo vệ môi trường như thé nào và cần phải tiễn hành các thủ tục pháp lý gì dé được co quan có thâm quyền chấp thuận các giấy phép môi trường.
Thứ tám, vẫn đề hậu mua lại và sáp nhập doanh nghiệp. Nội dung hậu mua lại và sáp nhập trong cuốn sách Mua lại và sap nhập từ A đến Z được truyền tải đầy đủ, logic và dễ hiểu với văn phong người Việt.