Luận văn thạc sĩ về ô nhiễm môi trường nước và trầm tích ở vịnh Hạ Long

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu môi trường nghiên cứu đặc điểm và đánh giá ô nhiễm môi trường nước trầm tích vịnh hạ long, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Lê Hoàng Giao
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Hoài Nhơn
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ô Nhiễm Nước Và Trầm Tích Tại Vịnh Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ KHU VỰC VỊNH HẠ LONG
• 1.1. Tổng quan về các nghiên cứu ô nhiễm nước và trầm tích vịnh Hạ Long
• 1.2. Một số nghiên cứu về ô nhiễm nước vịnh Hạ Long
• 1.3. Một số nghiên cứu về trầm tích vịnh Hạ Long
• 1.4. Giới thiệu khu vực nghiên cứu
• 1.4.1. Khu vực nghiên cứu
• 1.4.2. Kinh tế - xã hội. Các nguồn thải chính từ hoạt động của con người gây ô nhiễm vịnh Hạ Long
• 1.4.2.1. Hoạt động phát triển đô thị ven bờ vịnh Hạ Long
• 1.4.2.2. Hoạt động du lịch trên vịnh Hạ Long
• 1.4.2.3. Hoạt động phát triển công nghiệp ven bờ vịnh Hạ Long
• 1.4.2.4. Hoạt động của bến cảng, giao thông thủy và kinh doanh xăng dầu trên vịnh Hạ Long
• 1.4.2.5. San lấp mặt bằng, lấn biển để phát triển đô thị ven bờ vịnh Hạ Long
• 1.5. Chế nguy cơ gây suy thoái môi trường vịnh Hạ Long
• 1.5.1. Ô nhiễm môi trường nước
• 1.5.2. Đụ hôn, bùn hóa và nông hóa đáy vịnh Hạ Long. Nguy cơ khai thác quá mức nguồn lợi hủy sản và suy giảm đa dạng sinh học
• 1.6. Kết luận chương
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG NƯỚC BIỂN VÀ TRẦM TÍCH VỊNH HẠ LONG
• 2.1. Giới thiệu chung
• 2.2. Xác định, đánh giá và quy chuẩn đánh giá các thông số môi trường nước biển và trầm tích vịnh Hạ Long
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu, phân tích chất lượng nước biển và trầm tích vịnh Hạ Long
• 2.3.1. Phương pháp khảo sát thực địa
• 2.3.2. Phương pháp thống kê
• 2.3.3. Phương pháp bản đồ
• 2.3.4. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.3.5. Phương pháp chuyên gia
• 2.3.6. Phương pháp thu thập, kế thừa và sơ ánh số liệu
• 2.3.7. Các kỹ thuật lấy mẫu
• 2.4. Đánh giá đặc điểm môi trường nước biển và trầm tích vịnh Hạ Long
• 2.4.1. Đặc điểm môi trường nước biển vịnh Hạ Long
• 2.4.2. Đặc điểm môi trường trầm tích vịnh Hạ Long
• 2.5. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG NƯỚC BIỂN, TRẦM TÍCH VỊNH HẠ LONG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VỊNH HẠ LONG
• 3.1. Giới thiệu chung
• 3.2. Đánh giá ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích vịnh Hạ Long
• 3.2.1. Ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích tổng mặt vịnh Hạ Long
• 3.2.2. Ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích lỗ khoan vịnh Hạ Long
• 3.3. Đánh giá ô nhiễm nước vịnh Hạ Long
• 3.3.1. Số liệu quan trắc chất lượng nước vịnh Hạ Long
• 3.3.2. Đánh giá ô nhiễm nước vịnh Hạ Long theo các thông số đặc trưng
• 3.3.3. Đánh giá ô nhiễm nước vịnh Hạ Long theo từng khu vực
• 3.3.4. Đánh giá chung về ô nhiễm nước vịnh Hạ Long
• 3.4. Đề xuất định hướng giải pháp quản lý môi trường, giảm thiểu ô nhiễm vịnh Hạ Long
• 3.4.1. Đánh giá chung về quản lý bảo vệ môi trường vịnh Hạ Long
• 3.4.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm vịnh Hạ Long
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về các nghiên cứu ô nhiễm nước và trầm tích vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long, với diện tích 1.553 km², được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Nghiên cứu về ô nhiễm nước và trầm tích tại đây đã được thực hiện bởi nhiều cơ quan và nhà khoa học. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào chất lượng nước, với các thông số hóa lý - sinh được phân tích để đánh giá tình trạng ô nhiễm. Tuy nhiên, tồn tại một khoảng trống trong việc nghiên cứu ô nhiễm trầm tích, điều này gây khó khăn trong việc đánh giá tổng thể tác động của hoạt động con người đến môi trường. "Những nghiên cứu về chất lượng nước trong vịnh Hạ Long cho thấy sự gia tăng ô nhiễm từ các chất hữu cơ và kim loại nặng". Điều này cho thấy sự cần thiết phải mở rộng nghiên cứu không chỉ về nước mà còn về trầm tích, để có cái nhìn toàn diện hơn về ô nhiễm tại vịnh Hạ Long.

II. Đánh giá đặc điểm môi trường nước biển và trầm tích vịnh Hạ Long

Việc đánh giá đặc điểm môi trường nước biển và trầm tích tại vịnh Hạ Long là rất cần thiết. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát thực địa, lấy mẫu nước và trầm tích, cùng với các phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy rằng các thông số chất lượng nước biển như pH, TSS, DO và các kim loại nặng đều có sự biến động theo mùa và địa điểm. "Hàm lượng kim loại nặng trong trầm tích vịnh Hạ Long đã vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ sinh thái". Điều này không chỉ ảnh hưởng đến động thực vật mà còn tác động đến đời sống của người dân địa phương phụ thuộc vào nguồn lợi từ biển. Việc đánh giá này giúp cung cấp thông tin cần thiết cho các biện pháp quản lý và bảo vệ môi trường.

III. Đánh giá ô nhiễm môi trường nước biển trầm tích vịnh Hạ Long và đề xuất một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm

Ô nhiễm môi trường nước biển và trầm tích tại vịnh Hạ Long đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Các nghiên cứu cho thấy rằng ô nhiễm kim loại nặng và chất hữu cơ đang gia tăng, gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường sống của các sinh vật biển. "Đánh giá ô nhiễm nước vịnh Hạ Long cho thấy có sự gia tăng đáng kể về hàm lượng amoni và coliform, đặc biệt tại các khu vực du lịch". Để giảm thiểu ô nhiễm, cần thiết phải có các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn, bao gồm kiểm soát nguồn thải, nâng cao nhận thức cộng đồng và thực hiện các dự án phục hồi môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới trong xử lý nước thải và bảo vệ hệ sinh thái cũng là những giải pháp khả thi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vịnh Hạ Long, thuộc tỉnh Quảng Ninh, là một trong những di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận từ năm 1994, với diện tích khoảng 1.553 km² và độ sâu trung bình 5m, độ sâu lớn nhất lên đến 25m. Đây là khu vực có giá trị địa chất - địa mạo đặc biệt, đồng thời là vùng biển ven bờ có hoạt động kinh tế - xã hội sôi động như du lịch, cảng biển, công nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đô thị hóa. Tuy nhiên, các hoạt động này đã gây ra nhiều áp lực lên môi trường nước biển và trầm tích đáy vịnh, dẫn đến suy thoái chất lượng môi trường và đa dạng sinh học.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá đặc điểm môi trường nước biển và trầm tích vịnh Hạ Long, xác định mức độ ô nhiễm và đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản thiên nhiên. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ vùng vịnh Hạ Long, với các điểm lấy mẫu phân bố đều trên không gian vịnh, khảo sát trong hai mùa mưa (tháng 6/2014) và khô (tháng 3/2015). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp số liệu khoa học làm cơ sở cho công tác quản lý, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững khu vực vịnh Hạ Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về môi trường biển và trầm tích, bao gồm:

• Lý thuyết về chất lượng nước biển: Đánh giá các thông số hóa lý như pH, độ muối, oxy hòa tan (DO), tổng chất rắn lơ lửng (TSS), độ đục nhằm xác định trạng thái môi trường nước biển.
• Lý thuyết về trầm tích đáy biển: Phân tích thành phần cấp hạt, khoáng vật và hàm lượng kim loại nặng trong trầm tích để đánh giá mức độ tích tụ và ô nhiễm.
• Mô hình tích lũy kim loại nặng (chỉ số Muller): Sử dụng hệ số tích lũy để đánh giá mức độ ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích so với hàm lượng trung bình trong vỏ Trái Đất.
• Khái niệm ô nhiễm môi trường biển: Bao gồm ô nhiễm hữu cơ, kim loại nặng, dầu mỡ, vi sinh vật gây bệnh và các chất dinh dưỡng gây phú dưỡng.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chất lượng nước biển, trầm tích đáy, kim loại nặng, ô nhiễm môi trường, tích lũy sinh học.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tổng hợp số liệu từ các báo cáo khoa học, tài liệu đã xuất bản, số liệu quan trắc của Ban Quản lý vịnh Hạ Long và Viện Tài nguyên Môi trường biển.
• Khảo sát thực địa: Lấy mẫu nước biển và trầm tích tại 51 điểm phân bố đều trên vịnh Hạ Long, trong đó có 7 điểm khoan lấy mẫu trầm tích lõi sâu. Thời gian khảo sát gồm hai đợt đại diện cho mùa mưa và mùa khô.
• Phân tích trong phòng thí nghiệm: Xác định các thông số chất lượng nước (TSS, pH, DO, độ muối, độ đục), phân tích thành phần cấp hạt, khoáng vật và hàm lượng kim loại nặng (Cu, Pb, Zn, As, Cd, Ni) trong trầm tích bằng các phương pháp chuẩn như ICP-MS, máy nhiễu xạ tia X.
• Phương pháp thống kê và bản đồ: Sử dụng phần mềm Sigmaplot, Origin Pro để xử lý số liệu, phân tích tương quan và lập bản đồ phân bố các thông số môi trường.
• Phương pháp chuyên gia: Đánh giá mức độ ô nhiễm trầm tích dựa trên tiêu chuẩn chất lượng trầm tích của Canada và hệ số tích lũy kim loại nặng.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 51 điểm lấy mẫu nước và trầm tích, được chọn theo phương pháp phân bố đều nhằm đảm bảo tính đại diện không gian và thời gian. Phương pháp phân tích kết hợp giữa đo nhanh tại hiện trường và phân tích chi tiết trong phòng thí nghiệm nhằm đảm bảo độ chính xác và toàn diện của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm môi trường nước biển:

   • Nhiệt độ nước biển dao động từ 20,8°C đến 28°C, cao hơn vào mùa mưa khoảng 1°C so với mùa khô.
   • pH nước biển trung bình từ 7,76 đến 7,93, pH mùa mưa cao hơn mùa khô nhưng không đáng kể.
   • Độ muối dao động từ 8,9% đến 28,2%, thấp hơn vào mùa mưa do ảnh hưởng nước lục địa.
   • Độ đục và TSS cao hơn rõ rệt vào mùa mưa, với TSS trung bình tầng đáy mùa mưa đạt 40,92 mg/l, cao hơn 1,7 lần so với mùa khô.
   • Oxy hòa tan (DO) trung bình cao hơn vào mùa khô, dao động từ 6,6 đến 9,8 mg/l, phản ánh điều kiện sinh thái tốt hơn.

2. Đặc điểm trầm tích đáy:

   • Thành phần cấp hạt chủ yếu là bùn bột và bùn sét, với sự phân bố không đồng đều theo không gian và độ sâu.
   • Khoáng vật chính gồm thạch anh, fenspat, kaolini, illit và flori, phản ánh nguồn gốc trầm tích đa dạng.
   • Hàm lượng kim loại nặng Cu, Pb, Zn, As, Cd, Ni trong trầm tích vượt ngưỡng tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt Pb và As có mức vượt cao hơn 1,5 lần so với tiêu chuẩn Canada.
   • Hệ số tích lũy kim loại nặng cho thấy mức độ ô nhiễm từ trung bình đến cao, với Pb và As là những kim loại tích lũy nhiều nhất.

3. Nguồn gây ô nhiễm chính:

   • Nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý chiếm khoảng 59% tổng lượng thải của TP. Hạ Long, gây ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật.
   • Hoạt động khai thác than với lượng nước thải khoảng 58,9 triệu m³/năm, trong đó 33 triệu m³ chưa được xử lý, chứa pH thấp (khoảng 3,3) và nhiều chất ô nhiễm.
   • Hoạt động du lịch, vận chuyển thủy và kinh doanh xăng dầu tạo ra lượng dầu thải và rác thải lớn, với hơn 1.000 tàu thuyền hoạt động thường xuyên.
   • Các dự án san lấp mặt bằng, lấn biển và đổ thải bùn gây bồi lắng trầm tích, làm giảm chất lượng môi trường đáy và ảnh hưởng đến hệ sinh thái.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy môi trường nước biển vịnh Hạ Long đang chịu ảnh hưởng rõ rệt của các yếu tố tự nhiên và nhân sinh, đặc biệt là sự gia tăng ô nhiễm hữu cơ, kim loại nặng và vật chất lơ lửng vào mùa mưa. Độ đục và TSS cao vào mùa mưa phản ánh sự gia tăng dòng chảy từ đất liền mang theo các chất ô nhiễm và phù sa. Mức độ DO cao hơn vào mùa khô cho thấy điều kiện oxy hóa tốt hơn, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về môi trường biển ven bờ.

Hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng trong trầm tích đáy là dấu hiệu cảnh báo ô nhiễm tích tụ lâu dài, có thể ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và sức khỏe hệ sinh thái. So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, mức độ ô nhiễm kim loại nặng tại vịnh Hạ Long tương đối cao, đặc biệt là Pb và As, chủ yếu do hoạt động khai thác than và các hoạt động công nghiệp ven bờ.

Các nguồn thải từ sinh hoạt, công nghiệp, du lịch và vận tải thủy là nguyên nhân chính gây ô nhiễm, đồng thời các dự án san lấp và đổ thải làm thay đổi cấu trúc trầm tích và làm tăng nguy cơ bồi lắng, ảnh hưởng đến cảnh quan và hệ sinh thái biển. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố các thông số môi trường theo mùa và bản đồ phân bố ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xử lý nước thải sinh hoạt:

   • Mở rộng và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tại TP. Hạ Long và các khu đô thị ven vịnh, nhằm giảm lượng nước thải chưa qua xử lý từ 59% xuống dưới 20% trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương phối hợp với các công ty môi trường.

2. Kiểm soát và xử lý nước thải công nghiệp, đặc biệt ngành than:

   • Áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến tại các mỏ khai thác than, đảm bảo 100% nước thải được xử lý trước khi xả ra môi trường trong 5 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: các doanh nghiệp khai thác than, Sở Tài nguyên và Môi trường.

3. Quản lý chặt chẽ hoạt động du lịch và vận tải thủy:

   • Thiết lập hệ thống thu gom, xử lý rác thải và nước thải trên các tàu du lịch, giảm thiểu lượng dầu thải và rác thải đổ xuống vịnh.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý vịnh Hạ Long, các doanh nghiệp du lịch.

4. Kiểm soát các dự án san lấp, lấn biển và đổ thải bùn:

   • Rà soát, đánh giá tác động môi trường nghiêm ngặt trước khi phê duyệt các dự án, hạn chế diện tích lấn biển và đổ thải bùn không kiểm soát.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, chính quyền địa phương.

5. Xây dựng hệ thống giám sát môi trường liên tục:

   • Thiết lập mạng lưới quan trắc tự động các thông số môi trường nước và trầm tích, cập nhật dữ liệu theo thời gian thực để kịp thời phát hiện và xử lý ô nhiễm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý vịnh Hạ Long, Viện nghiên cứu môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường và phát triển bền vững:

   • Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch và biện pháp quản lý môi trường hiệu quả cho vịnh Hạ Long.

2. Các nhà khoa học và nghiên cứu sinh trong lĩnh vực môi trường biển:

   • Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu và phân tích để phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về ô nhiễm và bảo tồn môi trường biển.

3. Doanh nghiệp hoạt động trong ngành khai thác than, du lịch và vận tải thủy:

   • Áp dụng các khuyến nghị để cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng địa phương:

   • Nâng cao nhận thức về tình trạng ô nhiễm và tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường vịnh Hạ Long.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vịnh Hạ Long lại bị ô nhiễm nghiêm trọng?
   Vịnh Hạ Long chịu áp lực lớn từ các hoạt động kinh tế - xã hội như khai thác than, du lịch, vận tải thủy và đô thị hóa ven bờ, dẫn đến lượng lớn nước thải, rác thải và chất ô nhiễm đổ vào vịnh, làm suy giảm chất lượng nước và trầm tích.

2. Các thông số môi trường nào được sử dụng để đánh giá chất lượng nước biển?
   Các thông số chính gồm nhiệt độ, pH, độ muối, oxy hòa tan (DO), tổng chất rắn lơ lửng (TSS) và độ đục, phản ánh các yếu tố hóa lý và sinh học quan trọng của môi trường nước biển.

3. Kim loại nặng nào gây ô nhiễm nghiêm trọng nhất trong trầm tích vịnh Hạ Long?
   Pb (chì) và As (arsenic) là hai kim loại nặng có hàm lượng vượt ngưỡng tiêu chuẩn nhiều nhất, chủ yếu do hoạt động khai thác than và các hoạt động công nghiệp ven bờ.

4. Biện pháp nào hiệu quả nhất để giảm ô nhiễm nước thải sinh hoạt?
   Mở rộng và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tập trung, đồng thời tăng cường kiểm soát xả thải không qua xử lý, là giải pháp hiệu quả để giảm tải ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật.

5. Làm thế nào để giám sát và phát hiện sớm ô nhiễm môi trường vịnh Hạ Long?
   Thiết lập mạng lưới quan trắc tự động, sử dụng công nghệ đo đạc hiện đại và cập nhật dữ liệu liên tục sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu ô nhiễm và kịp thời xử lý.

Kết luận

• Vịnh Hạ Long đang chịu tác động mạnh mẽ từ các hoạt động kinh tế - xã hội, dẫn đến suy thoái chất lượng môi trường nước biển và trầm tích đáy.
• Đặc điểm môi trường nước biển và trầm tích có sự biến đổi theo mùa, với mức độ ô nhiễm cao hơn vào mùa mưa do dòng chảy từ đất liền.
• Hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng tiêu chuẩn, đặc biệt Pb và As, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm tích tụ lâu dài.
• Các nguồn thải chính gồm nước thải sinh hoạt chưa xử lý, nước thải công nghiệp khai thác than, hoạt động du lịch và vận tải thủy, cùng các dự án san lấp, đổ thải bùn.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, xử lý nước thải, kiểm soát hoạt động kinh tế và giám sát môi trường để bảo vệ và phát triển bền vững vịnh Hạ Long.

Next steps: Triển khai các đề xuất giải pháp trong vòng 3-5 năm, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động lâu dài và đa dạng sinh học.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, giữ gìn giá trị di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU VÀ KHU VỰC VINH HẠ LONG 11, Tổng quan về các nghiên cứu 6 nhiễm nước và trầm tích vịnh Hạ Long Vinh Hạ Long là một trong các vịnh lớn cua cả nước có diện tích I.553kmỶ, phía nam tiếp giáp với vịnh Bắc Bộ, phía đông và đồng bắc tiếp giáp với vịnh Bái Tử Long, phía tây nam tiếp giáp với đảo Cát Bà của TP.Hải Phòng. Trung tâm vịnh có độ sâu lớn nhất 25m, độ sâu trung bình Sm, bé rộng của vịnh 22km, bé dài 20km [3]. Được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thé giới vào năm 1994 và được công nhận thêm giá trị địa chất - địa mạo vào năm 2000, vịnh Hạ Long là một tài sản quý của Vi Nam cần được bảo tổn và bảo vệ trước những tác động tiêu cực do con người gây nên từ hoạt động kinh tế - xã hội. Với tầm quan trong của vinh Hạ Long, đã có khá nhiều nghiên cứu, phân tích và dự báo về môi trường vịnh Hạ Long do cơ quan quản lý của tinh Quảng Ninh, các nhà khoa học, các tổ chức trong nước và gu LLL.

Mật số nghiên cứu về nhiễm mước vịnh Hạ Long Hàng năm, Sở Tải nguyên và Mai trường tinh Quảng Ninh và Ban Quản lý vịnh Hạ Long thường xuyên quan tric định kỳ chất lượng nước vịnh Hạ Long theo chương trình, Các số iệu quan trắc được phân tích, đánh giá nhằm đưa ra nhận định về hiện trạng chất lượng nước vịnh tài thời điểm quan trắc. Từ số liệu quan trắc nhiều năm. cùng với xác định các nguồn thải được thống kê tir đó đưa ra những dự báo về tình hình chất lượng nước trong thời gian tới "Nhìn chung, các nại cứu trước đây về môi trường chất lượng nước vịnh Hạ Long là dựa trên các thông số hóa lý - sinh của nước vịnh dé phân tích và đưa ra phân vùng chất lượng nước vịnh Hạ Long "Những nghiên cứu vé chất lượng nước rong vịnh Hạ Long được các tác giả đề cập đến anh hưởng của đầu - mỡ, xyanua, dinh dưỡng tan trong nước cho thấy có sự ra tăng trong những năm gần day ở dai ven bờ Việt Nam trong đó có vịnh Hạ Long (đồng tác giả Vũ Thị Lựu, Cao thị Thu Trang năm 2010); Tác giả Dương Thanh Nghị năm 2011 đã nghiên cứu vé các chất ô nhiễm hữu cơ bền. như PAHs, PCBs và hóa chất bảo vệ thực vật gốc clo có mặt trong nước và trong cơ thể sinh vật.

Kim loại nặng trong nước với các thông số Mn, Cu, Pb, Zn, As, Cd, He cho thấy chi có Ma và Pb vượt tiêu chun QCVN10:2008/BTNMT của tác giả Phạm “Thị Nga năm 2011 Tác gia Nguyễn Thị Thể Nguyên đã có nghiên cứu nhận điện các áp lực đến chất lượng nước vịnh Hạ Long, hiện trang và diễn biến chit lượng nước vịnh trong nhiễu năm và dự báo diễn biến chất lượng nước vịnh rong thi gian tới, đồng thời để xuất hoàn thiện thêm các thông số quan trắc chất lượng nước vịnh như: COD, TOC, POs". chlorophyll a vào danh mục các thông số cin quan trắc đo đạc [1] “Tổ chức Bảo tổn Thiên nhiên Quốc tễIUCN) cũng tiễn hành nghiên cứu nhận diện và phân loại các nguồn gây ô nhiễm chỉnh đến nước vịnh từ góc nhìn của các doanh nghiệp du lịch trên vịnh Hạ Long [4]. Tuy nt nghiên cứu trên mới chỉ mang tính định tính các chit 6 nhiễm tên vịnh Hạ Long từ phương pháp điều tra, khảo sắt mang tính cảm quan từ các đối tượng thuộc nhóm du lịch (chủ tàu, thuyền trưởng, khách sạn, nhà hàng) về hiện trang chất lượng nước vịnh Hạ Long. Thông qua nghiên cứu này, IUCN đã tổng hợp những nhận định cảm quan về 6 nhiễm môi trường nước vịnh Hạ Long inh giá sie tải của nước vịnh Hạ Long được đề cập đến dưới tác động của tự nhiên và nhân sinh càng kém chịu tải trong thời gian tới khi áp lực tăng lên môi trường vịnh.

Hạ Long [5] [61 nguy cơ 6 nhiễm và suy thoái môi trường vịnh Hạ Long cũng được đề cập đến khá sớm. Mật số nghiên cứu về trằm tích vịnh Hạ Long “Trong vịnh Hạ Long phân bổ các dio, phin lớn các đảo có thành phần cacbonnat của hệ ting Bắc Sơn (C-P bs) và hệ tang Cát Bà (C, cb) các dé trim tích có cầu tạo phân lớp dày, dạng khối, hoặc trứng cá màu xám có chứa hóa thạnh, [8] và là vịnh nữa kín s cấu tạo từ đá gốc. Nhimg đặc trưng và vé đẹp về dia chit, dia mạo được các tác giả để cập đến [9], những đặc trưng này vé sau được UNESCO công nhận là di sản vẻ địa chất địa mạo. Bên cạnh các dang tài nguyên ph sinh vật nê tên, thi nguyên sinh vật được thống ké có đến 10 hệ sinh thái phân bổ trong vịnh gồm cả trên cạn lẫn dưới 5 nước, các hệ sinh thái này đang đứng trước nhiều nguy cơ suy giảm đa dạng của các loài sinh vật trong đó đề cập đến các nguy cơ đến từ du lịch và dịch vụ, đô thi hóa Xhai thie than, 6 nhiễm môi trường, nhà b và lồng bè trên biển [10] Vinh Hạ Long là một trong các vịnh tiêu biểu ven bờ miễn Bắc và của Việt Nam, nơi đây đang diễn ra các hoại động kinh tế ôi động nhất cả nước như cảng biễn, khai thác khoáng sin, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp và ngư nghiệp.

Đó là những tác động chủ yếu đến môi trường vịnh Hạ Long. Những tác động đó được ghỉ nhận là đã tác động đến môi trường ở đây, một số nghiên cứu về đặc trưng môi trường đã chỉ ra có mặt những chất ô nhiễm: dầu mỡ, kim loại nặng. hóa chit bảo vệ thực vật gốc clo PCBs trong trim tích đã có dấu hiệu ô nhiễm [I1]. Những nghiên cứu này đã chỉ ra lượng mỗi trường đã bị 6 nh rong.

trầm tích có hàm lượng khá cao cia cấc chit 6 nhiễm [2] đây là những nguy cơ ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và sinh vật trong vịnh vẫn rit giàu có. Các chit 6 nhiễm hữu eo bin khác gồm hóa chit bảo vệ thực vật gốc clo, PCBs tong: trim tích được nghiên cứu bởi các tác giả Hàn Quốc [12] đã chỉ ra có dấu hiệu hàm. lượng PCBs vượt ngưỡng ISQGs. Hàm lượng PAHs trong trim tích có hàm lượng cao vượt ngường ISQG và có xu thể ra tăng theo thời gian và có nguyên nhân từ sử dụng.

đốt chấy các nhiên liệu hóa thạch [I3]. Kim loại nặng trong trim tích đổi gian triều ở vùng Cửa Lục được chi ra him lượng cao trong trằm tích vượt ngudng ISQG [14]. Tốc động đọng trim tích lơ lừng trên các rạn san hô ở vịnh Hạ Long được nghiên cứu theo mùa, theo đới độ sâu đã chỉ ra vai tr của trim tích lơ lừng với rạn san hộ làm giảm tốc độ phát triển của rạn [15]. Tốc độ king dong trim tích đáy được một số tác giả nghiên cứu và chỉ ra tốc độ ven bờ xa hơn tốc độ xa bờ [16].

Ngoài ra đặc điểm về thành phan khoáng vật trong trim tích gồm có 8 loại chủ yếu, loại trim tích đã chỉ ra trong vịnh có9 loại [17] Ving này đã được ứng dụng Mô hình vào nghiên cứu dự báo chất lượng nước, vận chuyển trim tích, lan truyền các chất rắn lở lim, các chất 6 nhiễm [I8] [I9] các kết aqua này bước đầu có thể hiểu được quá tink vận chuyển, phân tin của vật chit trong thủy vực. Sự tăng cao của độ đục đã dẫn đến gia tăng các chất ô nhiễm bởi hẳu hét các 6 nhiễm tăng co và phân tin ra môi trường nhờ gió, dồng chay và nước, các chất 6 này hòa tan hoặc được hap phụ trong chat rắn lơ lửng được phân tán trong vịnh. Các chỉ tiêu chất lượng nước ở đãi ven bở Hạ Long được quan trắc nhiều năm đã chỉ ra đã bị suy giảm làm ting cao nguy cơ ð nhigm môi trường, giảm đa dạng sinh học ở vịnh Hạ Long (71. Nghiên cửu quản lý mỗi trường vịnh Hạ Long do TS chức Hợp tác quốc tế Nhật Ban JICA [20] tién hành năm 1998 cũng đã đánh dấu suy giảm chất lượng môi trường vinh Hạ Long do tác động của con người thông qua các hoạt động kỉnh tẾ xã hội trên toàn lưu vực, đặc biệt là khai thác than.

Giớid gu khu vực nghiên cứu 1. Khu vực nghiên cứu Khu vực nghiên cứu của đề tài luận văn là vịnh Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh như. trong bản đồ hành chính tinh Quảng Ninh.1) Vịnh Hạ Long là một vịnh nhỏ, bộ phận của vịnh Bắc Bộ, vinh được giới han với phía đồng bắc giáp vịnh Bái Tử Long; phia tây nam giáp quin đảo Cát Bà: phía tay và tây bắc giáp dt liền bing đường bờ biển khoảng 120km kéo dai từ thị xã Quảng Yên, qua ‘TP. im Phả đến hết huyện đảo Vân Đồn; phía đông nam và phía nam.

hướng ra vịnh Bắc Bộ như bản dé vịnh Hạ Long. Dia hink Vang biển đồng bắc và các đảo hình thành nên một số bờ biển chạy doe theo chiều di bở biển, xen giữa những bãi cất có sườn thoải, et rắn là những đãi núi đã vôi vách dựng đứng tir khu vực đèo Bụttới xã Quang Hanh (Cảm Phả). Khu vục này có bở biễn phức tạp nhất ở Việt Nam do sự ổn ti của bàng ngàn đảo lớn nhỏ ngoài khơi tạo nên các vịnh lớm (Hạ Long, Bái Tit Long.) với nhiều sông, luồng lạch nhỏ chia cất Đường bờ thường hình thành từ ede đoạn ber phát tiễn rên các thành tạo đá gốc rắn chic, xen kế các đoạn bờ phát triển trên các thành tạo Đệ tứ bở rời. Một số bãi biển đẹp như tại khu du lịch Hoàng Gia, khu du lịch Tuần Châu - Bãi Cháy, bãi Titop trên đảo Titop, bãi Ba Trái Bio.

BE mặt đáy biển tổn tại các bộc địa hình liên quan đến sắc đường bờ biển cổ trong suốt thôi gian Đệ tử (Hình 1. Các bộc địa hình này phân độ sâu 3 - Sm; 10 - 20m; 25 - 30m ứng với thời kỳ bi tiến Flandrian. Day vịnh Hạ Long ở kiểu đồng bằng tích ụ có dạng địa hình kế thi ra và xâm thực của dng triều, bể mặt đáy nghiêng từ bờ ra độ sâu vào khoảng 0,002 - 0,005, trên mặt đáy 7 được tạo thành một lớp tram tích tir tuổi Holocen sớm. Thêm san hô được phân bố ở phía đông bắc đến đông nam vịnh Hạ Long, rạn an hô cảng di racing phat iển, còm vào phía trong kém phát triển.