Nghiên Cứu Hoạt Chất NL197: Tác Động Chống Co Giật, Dược Động Học và Triển Vọng Phát Triển Thuốc Mới Dẫn Xuất 4(3H)-Quinazolinon
Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)
- Câu hỏi nghiên cứu chính: Hoạt chất mới NL197 [danh pháp hóa học: 3-(2-chloropyridin-3-yl)-2-methyl-4(3H)-quinazolinon] có thể hiện hiệu lực chống co giật, bảo vệ tế bào thần kinh và sở hữu các đặc tính dược động học (sinh khả dụng, phân bố mô, thải trừ) đáp ứng tiêu chuẩn phát triển thuốc mới hay không?
- Phương pháp tiếp cận: Đề tài tiến hành tổng hợp, tiêu chuẩn hóa nguyên liệu và điều chế 2 dạng bào chế (dung dịch uống 0,5% và thuốc tiêm 2,5%). Khảo sát tác động dược lý in vivo trên chuột nhắt trắng thông qua các mô hình gây co giật bằng hóa chất (NMDA, Picrotoxin, Bicuculline, Pentylenetetrazol, Strychnin) và mô hình bệnh Parkinson (Rotenone, MPTP); đánh giá stress oxy hóa mô não (MDA, GSH/GSSG) và mô học hồi hải mã. Đồng thời, đánh giá độc tính và bảo vệ tế bào thần kinh in vitro trên tế bào não giữa và dòng tế bào N18TG2. Xây dựng, thẩm định quy trình LC-MS/MS để xác định các thông số dược động học trên thỏ và chuột.
- Phát hiện chính: NL197 thể hiện tác động chống co giật cấp tính rõ rệt trên tất cả các mô hình hóa chất: kéo dài thời gian tiềm thời khởi phát cơn co giật, trì hoãn thời gian tử vong và giảm tỷ lệ tử vong ở động vật thí nghiệm. Thuốc bảo vệ tế bào thần kinh vùng hồi hải mã nhờ cơ chế chống stress oxy hóa (giảm MDA, tăng tỷ lệ GSH/GSSG). Sinh khả dụng đường uống đạt mức cao 86,4% với $T_{max} = 2,4$ giờ, $T_{1/2} = 5,14$ giờ; thuốc phân bố qua hàng rào máu não ($Gan > Phổi > Thận > Não$). Tuy nhiên, NL197 chưa thể hiện hiệu lực bảo vệ tế bào dopaminergic trên các mô hình thoái hóa thần kinh do Rotenone và MPTP.
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả cung cấp luận cứ khoa học và bộ hồ sơ dữ liệu tiền lâm sàng hoàn chỉnh, khẳng định NL197 là ứng viên tiềm năng để phát triển thành thuốc điều trị động kinh và các cơn co giật kháng thuốc trong tương lai.
Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)
Hiện trạng nghiên cứu và khoảng trống tri thức
Động kinh và các hội chứng co giật thần kinh trung ương hiện là gánh nặng bệnh tật toàn cầu, ảnh hưởng đến hơn 50 triệu người trên thế giới. Mặc dù kho vũ khí điều trị đã có nhiều nhóm thuốc chống co giật (AEDs) từ cổ điển đến hiện đại, khoảng 30% bệnh nhân vẫn rơi vào tình trạng kháng trị (drug-resistant epilepsy). Hơn nữa, đa phần các thuốc hiện hành đều đi kèm các tác dụng không mong muốn nghiêm trọng như an thần quá mức, suy giảm nhận thức, tổn thương gan hoặc nguy cơ lệ thuộc thuốc khi sử dụng dài ngày.
Khung cấu trúc heterocyclic 4(3H)-quinazolinon từ lâu đã thu hút sự chú ý đặc biệt của các nhà hóa dược quốc tế nhờ phổ hoạt tính sinh học phong phú: an thần gây ngủ, giảm đau, chống viêm, kháng khuẩn, chống co giật, giãn cơ và kháng ung thư. Một số dẫn chất quinazolinon đã được thương mại hóa thành công trong lâm sàng. Tại Việt Nam, nhóm nghiên cứu của PGS. Nguyễn Ngọc Vinh và PGS. Trương Thế Kỷ đã phát hiện và tổng hợp thành công dẫn chất mới 3-(2-chloropyridin-3-yl)-2-methyl-4(3H)-quinazolinon (ký hiệu: NL197). Mặc dù các sàng lọc sơ bộ cho thấy NL197 có tác dụng ức chế thần kinh và chống co giật đầy hứa hẹn, một khoảng trống tri thức lớn vẫn tồn tại:
- Thiếu các đánh giá hệ thống về cơ chế tác động chống co giật trên nhiều con đường thụ thể thần kinh khác nhau (GABAergic, Glutamatergic, Glycinergic).
- Thiếu dữ liệu tế bào học về khả năng chống oxy hóa và bảo vệ nơron in vitro.
- Chưa có hồ sơ dược động học chuẩn hóa (hấp thu, sinh khả dụng, phân bố mô, thanh thải) được định lượng bằng các kỹ thuật phân tích hiện đại.
Tính cấp thiết và tác động tiềm năng
Việc làm sáng tỏ toàn diện tác động dược lý hành vi, tế bào học và thiết lập các thông số dược động học của NL197 là bước đi then chốt nhằm hoàn chỉnh hồ sơ đánh giá nguyên liệu dùng làm thuốc. Nghiên cứu do Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM chủ trì phối hợp cùng Đại học Y Dược TP.HCM thực hiện mang tính thời sự cao, góp phần khẳng định năng lực tự chủ nghiên cứu phát triển dược phẩm mới từ khâu tổng hợp hóa dược đến tiền lâm sàng của nền khoa học nước nhà.
Phương pháp luận và Tiếp cận nghiên cứu (Methodology & Approach)
Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa tầng (multidisciplinary research design) kết hợp giữa Hóa dược - Bào chế, Dược lý thực nghiệm (Hành vi & Tế bào) và Phân tích Dược động học sinh học hiện đại.
1. Bào chế và tiêu chuẩn hóa chế phẩm
- Thiết lập tiêu chuẩn cơ sở cho nguyên liệu NL197 (điểm chảy $179 - 182^\circ\text{C}$, phổ UV-Vis với 3 cực đại 235, 266, 272 nm, phổ IR, MS, giới hạn tạp chất liên quan và kim loại nặng $\le 20\text{ ppm}$).
- Điều chế hai dạng phân liều phục vụ thử nghiệm: Dung dịch thuốc uống 0,5% và dung dịch thuốc tiêm 2,5% (ống 2 ml). Thẩm định quy trình định lượng hoạt chất trong chế phẩm bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
2. Dược lý hành vi và stress oxy hóa in vivo
- Mô hình gây co giật cấp: Chuột nhắt trắng được gây cảm ứng co giật bằng 5 loại hóa chất tác động lên các hệ thống dẫn truyền thần kinh khác nhau:
- N-methyl-D-aspartate (NMDA): Kích thích thụ thể glutamate gây độc kích thích (excitotoxicity).
- Picrotoxin (PTX) & Bicuculline (BMI): Đối vận thụ thể $\text{GABA}_A$, ức chế dòng ion clorid.
- Pentylenetetrazol (PTZ): Tác động lên phức hợp thụ thể GABA-benzodiazepine.
- Strychnin sulfat (STN): Đối vận chọn lọc thụ thể glycine tại tủy sống và thân não.
- Chỉ tiêu theo dõi hành vi: Thời gian khởi phát cơn giật (tiềm thời), số lần co giật, thời gian co giật kéo dài, thời gian tử vong và tỷ lệ tử vong tổng thể (đối chứng dương sử dụng Diazepam - DZP).
- Đánh giá tổn thương mô và stress oxy hóa: Cắt vi phẫu tách vùng hồi hải mã (hippocampus) và thể vân (striatum). Định lượng Malonyldialdehyde (MDA) phản ánh peroxy hóa lipid màng; định lượng glutathione dạng khử (GSH), glutathione dạng oxy hóa (GSSG) và xác định tỷ lệ GSH/GSSG. Nhuộm mô học đánh giá hình thái nơron bằng Hematoxylin - Eosin (H&E), Cresyl Violet (thể Nissl) và Giemsa.
- Mô hình bệnh thoái hóa Parkinson: Gây độc mạn bằng Rotenone (tiêm dưới da $3\text{ mg/kg}$ hoặc uống $30\text{ mg/kg}$) và gây độc cấp bằng MPTP (tiêm phúc mô). Đánh giá chức năng vận động qua thử nghiệm môi trường mở (Open Field) và khả năng phối hợp vận động trên thanh quay (Rotarod).
3. Dược lý tế bào in vitro
- Nuôi cấy sơ cấp tế bào não giữa (mesencephalic cells) từ bào thai chuột và dòng tế bào u nguyên bào thần kinh N18TG2.
- Đánh giá độc tính tế bào và tỷ lệ sống sót dưới tác động của NL197 bằng kỹ thuật MTT, nhuộm Trypan Blue, Alamar Blue và đo huỳnh quang Propidium Iodide (PI).
- Thử nghiệm bảo vệ tế bào thần kinh trước các tác nhân gây độc tế bào chuyên biệt: Rotenone ($80\text{ nM}$), Glutamate ($30\ \mu\text{M}$), Hydrogen Peroxide ($\text{H}_2\text{O}_2\ 10\ \mu\text{M}$); nhuộm hóa mô miễn dịch Anti-Tyrosine Hydroxylase (Anti-TH) đánh giá nơron dopaminergic.
4. Phương pháp phân tích dược động học (Bioanalysis & Pharmacokinetics)
- Xây dựng và thẩm định quy trình định lượng NL197 trong huyết tương thỏ, nước tiểu và các mô chuột bằng hệ thống sắc ký lỏng ghép hai lần khối phổ (LC-MS/MS).
- Điều kiện sắc ký: Cột Kinetex C18 ($100 \times 2,6\ \mu\text{m}$), pha động acetonitril - dung dịch ammonium formate $10\text{ mM}$ (pH 4,5), ion hóa phun sương điện tử (ESI+).
- Thẩm định đầy đủ theo hướng dẫn ASEAN/ICH: Tính chọn lọc/đặc hiệu, khoảng tuyến tính, giới hạn định lượng dưới (LLOQ), độ đúng, độ chính xác (trong ngày và khác ngày), độ phục hồi chiết tách và độ ổn định sinh học ngắn/dài hạn.
- Tính toán các thông số dược động học không ngăn (non-compartmental analysis): $C_{max}$, $T_{max}$, $AUC_{0-t}$, $AUC_{0-\infty}$, $T_{1/2}$, hệ số thanh thải ($Cl$), thể tích phân bố ($Vd$), tốc độ bài tiết qua nước tiểu ($R_{max}$) và sinh khả dụng tuyệt đối ($F%$).
Phát hiện chính (Key Findings & Discussion)
1. Hiệu lực chống co giật phổ rộng và bảo vệ thần kinh vượt trội
Kết quả thực nghiệm trên các mô hình co giật in vivo chứng minh hoạt tính ức chế co giật mạnh mẽ của NL197:
- Mô hình NMDA, PTX và BMI: NL197 ở các dải liều khảo sát kéo dài có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$) thời gian khởi phát cơn co giật đầu tiên, làm giảm tần suất các cơn giật toàn thể và hạ thấp tỷ lệ tử vong ở chuột thí nghiệm so với nhóm chứng bệnh lý. Hiệu lực này tương đương với nhóm đối chứng dùng Diazepam ($5\text{ mg/kg}$).
- Mô hình PTZ và Strychnin: NL197 thể hiện khả năng bảo vệ chuột rõ rệt trước tác động kích thích tủy sống và ức chế GABA toàn thể, chứng minh hợp chất có cơ chế tác động chống co giật đa đích.
| Mô hình gây co giật |
Tác nhân cảm ứng |
Hiệu quả trên thời gian khởi phát |
Tác động lên tỷ lệ tử vong |
Cơ chế bảo vệ chính |
| NMDA |
Kích thích Glutamatergic |
Kéo dài rõ rệt ($p < 0,05$) |
Giảm mạnh so với lô bệnh |
Chống độc kích thích |
| Picrotoxin (PTX) |
Ức chế kênh $\text{Cl}^-$ ($\text{GABA}_A$) |
Kéo dài thời gian tiềm thời |
Giảm tỷ lệ chết |
Tăng cường ức chế GABA |
| Bicuculline (BMI) |
Đối vận cạnh tranh $\text{GABA}_A$ |
Trì hoãn xuất hiện cơn |
Bảo vệ sống sót |
Tương tác thụ thể GABA |
| Pentylenetetrazol (PTZ) |
Phức hợp GABA-BZD |
Giảm số đợt giật giật-rung |
Giảm tỷ lệ tử vong |
Ức chế phóng điện vỏ não |
| Strychnin Sulfat |
Đối vận Glycinergic |
Kéo dài thời gian sống |
Giảm tỷ lệ co cứng |
Ức chế dẫn truyền tủy |
2. Khả năng chống stress oxy hóa và bảo tồn hình thái nơron hồi hải mã
Phân tích hóa sinh mô não cho thấy sự cải thiện vượt bậc của các chỉ số chống oxy hóa ở các lô chuột điều trị bằng NL197:
- Nồng độ Malonyldialdehyde (MDA) giảm rõ rệt so với lô bệnh, hạn chế tối đa quá trình peroxy hóa lipid màng nơron do các gốc tự do sinh ra trong cơn co giật kéo dài.
- Hoạt tính glutathione dạng khử (GSH) và tỷ lệ $\text{GSH}/\text{GSSG}$ tăng cao, củng cố hệ thống phòng thủ chống oxy hóa nội sinh của tế bào não.
- Kết quả nhuộm mô học (H&E và Cresyl Violet) xác nhận vùng hồi hải mã của chuột dùng NL197 bảo toàn được mật độ và hình thái cấu trúc thân nơron, hạn chế hiện tượng teo nhân, tiêu thể Nissl hoặc hoại tử tế bào thần kinh so với lô chỉ dùng chất gây co giật.
3. Giới hạn tác dụng trên mô hình thoái hóa Dopaminergic (Parkinson)
Khác với tác dụng chống co giật, trên các mô hình bệnh Parkinson thực nghiệm:
- NL197 chưa thể hiện tác dụng cải thiện chức năng phối hợp vận động (thanh quay Rotarod) và vận động tự nhiên (Open Field) trên chuột bị gây tổn thương mạn tính bằng Rotenone ($3\text{ mg/kg}$ tiêm dưới da hoặc $30\text{ mg/kg}$ đường uống) hay MPTP cấp tính.
- Trên các thử nghiệm tế bào in vitro, NL197 không làm tăng tỷ lệ tế bào sống ở các mô hình gây độc đặc hiệu bằng Rotenone ($80\text{ nM}$), Glutamate ($30\ \mu\text{M}$) và $\text{H}_2\text{O}_2$ ($10\ \mu\text{M}$). Nhuộm Anti-Tyrosine Hydroxylase cho thấy thuốc không ngăn chặn được sự thoái hóa chọn lọc của tế bào thần kinh dopaminergic. Phát hiện này giúp định vị chính xác mục tiêu trị liệu của NL197 vào nhóm bệnh lý co giật/động kinh thay vì thoái hóa thần kinh dạng Parkinson.
4. Đặc tính Dược động học tối ưu và Sinh khả dụng cao
Quy trình định lượng LC-MS/MS đạt độ nhạy cao với LLOQ thấp, cho phép xác lập chính xác các thông số dược động học của NL197 trên động vật thực nghiệm:
- Sinh khả dụng tuyệt đối ($F%$): Đạt mức rất cao $86,4%$, cho thấy hoạt chất hấp thu gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa và ít bị chuyển hóa bước đầu qua gan.
- Đường uống: Đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương $C_{max} \approx 4,83\ \mu\text{g/ml}$ tại thời điểm $T_{max} \approx 2,4$ giờ; thời gian bán thải $T_{1/2}$ trung bình là $5,14$ giờ, phù hợp cho chế độ liều $2 - 3$ lần/ngày.
- Đường tiêm: $C_{max} \approx 7,66\ \mu\text{g/ml}$ đạt được nhanh chóng sau $5$ phút, thời gian bán thải $T_{1/2} \approx 2,02$ giờ. Hệ số thanh thải trung bình $Cl = 0,38\text{ L/giờ}$.
- Thải trừ và Phân bố: Thuốc đào thải chủ yếu qua thận với tốc độ bài tiết tối đa ($R_{max}$) tập trung trong 12 giờ đầu. Sự phân bố thuốc tại các cơ quan theo thứ tự: $\text{Gan} > \text{Phổi} > \text{Thận} > \text{Não}$. Việc thuốc xuất hiện rõ rệt trong mô não chứng minh NL197 vượt qua hàng rào máu não hiệu quả để tác động lên hệ thần kinh trung ương.
Đóng góp khoa học và Giá trị thực tiễn (Scientific & Practical Contributions)
Đóng góp về mặt lý thuyết và học thuật
- Mở rộng hiểu biết cấu trúc - tác dụng (SAR) của khung phân tử 4(3H)-quinazolinon khi được biến đổi gắn nhóm 2-chloropyridin tại vị trí $N_3$, chứng minh cấu trúc này mang lại hoạt tính ức chế thần kinh trung ương và chống co giật chọn lọc cao.
- Cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định cơ chế hiệp đồng giữa việc ức chế phóng điện quá mức của nơron và việc dập tắt stress oxy hóa tế bào vùng hồi hải mã trong kiểm soát cơn động kinh.
Đổi mới về phương pháp luận và kỹ thuật phân tích
- Xây dựng và thẩm định thành công phương pháp phân tích LC-MS/MS độ nhạy cao, độ chọn lọc tuyệt đối để định lượng vi lượng dẫn xuất quinazolinon trong nền mẫu ma trận sinh học phức tạp (huyết tương, nước tiểu, dịch mô não, gan, thận).
- Chuẩn hóa bộ quy trình sàng lọc dược lý hành vi kết hợp hóa mô miễn dịch và hóa sinh tế bào in vitro có độ lặp lại cao, có thể ứng dụng cho các nghiên cứu phát triển thuốc thần kinh khác.
Ứng dụng thực tiễn và sản phẩm đầu ra
- Hoàn thiện tiêu chuẩn cơ sở và quy trình công nghệ điều chế 2 dạng thuốc: Dung dịch uống 0,5% và Dung dịch tiêm 2,5%, sẵn sàng cho các giai đoạn thử nghiệm tiền lâm sàng nâng cao (độc tính bán trường diễn, độc tính di truyền) và lâm sàng.
- Công bố 05 bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành Dược học và Y học uy tín; đóng góp đào tạo 01 Thạc sĩ Dược học và 05 Dược sĩ Đại học, khẳng định giá trị đào tạo và nghiên cứu khoa học song hành.
Đối tượng hưởng lợi và Ứng dụng tiềm năng (Target Audience & Applications)
ĐỐI TƯỢNG QUAN TÂM
- Nhà nghiên cứu Hóa dược & Dược lý thần kinh: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu quý báu về thiết kế phân tử, cơ chế tác động chống co giật đa mô hình và phương pháp phân tích dược động học hiện đại cho các hợp chất dị vòng.
- Doanh nghiệp sản xuất Dược phẩm: Cơ hội tiếp nhận chuyển giao công nghệ dạng bào chế (uống và tiêm) của hoạt chất NL197 có sinh khả dụng vượt trội ($86,4%$) để phát triển sản phẩm thuốc chống động kinh thương mại mang thương hiệu Việt Nam.
- Bác sĩ Chuyên khoa Thần kinh & Y Dược lâm sàng: Nắm bắt thông tin về một ứng viên thuốc chống co giật mới có tiềm năng điều trị các cơn động kinh kháng thuốc, giảm thiểu tác dụng phụ lệ thuộc thuốc so với các thuốc an thần cổ điển.
- Cơ quan Quản lý Khoa học & Nhà hoạch định chính sách: Báo cáo là minh chứng điển hình cho việc tài trợ hiệu quả nguồn ngân sách khoa học công nghệ, kết nối thành công giữa Viện nghiên cứu và Trường Đại học để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh phục vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Phát hiện quan trọng nhất của công trình nghiên cứu này là gì?
Trả lời: Phát hiện then chốt là chứng minh hoạt chất mới NL197 có tác dụng chống co giật cấp tính phổ rộng trên 5 mô hình hóa chất khác nhau, bảo vệ nơron hồi hải mã thông qua cơ chế chống stress oxy hóa, đồng thời sở hữu sinh khả dụng đường uống rất cao ($86,4%$) và có khả năng phân bố trực tiếp vào mô não.
2. Phương pháp phân tích dược động học trong nghiên cứu có gì đặc biệt?
Trả lời: Nhóm nghiên cứu đã ứng dụng kỹ thuật sắc ký lỏng ghép hai lần khối phổ (LC-MS/MS) tiên tiến với cột Kinetex C18, được thẩm định đầy đủ theo tiêu chuẩn ASEAN/ICH. Phương pháp này cho phép định lượng chính xác nồng độ vết của NL197 trong cả huyết tương, nước tiểu và các mô nội tạng phức tạp với giới hạn định lượng (LLOQ) cực thấp và độ ổn định cao.
3. Kết quả nghiên cứu trên động vật có thể khái quát hóa (generalize) lên người không?
Trả lời: Các mô hình co giật trên chuột (NMDA, PTX, PTZ...) và dược động học trên thỏ là các mô hình chuẩn quốc tế có giá trị dự đoán (predictive validity) cao cho dược lý người. Tuy nhiên, để khái quát hóa hoàn toàn, cần tiếp tục triển khai các thử nghiệm độc tính bán trường diễn và thử nghiệm lâm sàng các pha (Phase I, II) nhằm đánh giá tính an toàn và hiệu quả trên cơ thể người.
4. Tại sao NL197 thể hiện tác dụng chống co giật tốt nhưng lại không có hiệu quả trên mô hình bệnh Parkinson?
Trả lời: Co giật và Parkinson có cơ chế bệnh sinh khác nhau. Co giật liên quan đến sự mất cân bằng giữa hưng phấn (Glutamate) và ức chế (GABA/Glycine) toàn thể, nơi NL197 phát huy tác dụng điều hòa và chống oxy hóa. Trong khi đó, Parkinson đòi hỏi sự bảo vệ đặc hiệu nơron dopaminergic tại liềm đen thể vân trước độc tính ty thể (do Rotenone/MPTP gây ra). Thử nghiệm in vitro và in vivo cho thấy NL197 không có tính chọn lọc bảo vệ trên nơron dopaminergic này.
5. Khả năng ứng dụng thực tiễn trước mắt của đề tài là gì?
Trả lời: Đề tài đã xây dựng hoàn chỉnh tiêu chuẩn kiểm nghiệm nguyên liệu, quy trình định lượng và hoàn thiện công thức 2 dạng thuốc (dung dịch uống 0,5% và dung dịch tiêm 2,5%). Đây là cơ sở cốt lõi để hoàn tất hồ sơ Investigational New Drug (IND), sẵn sàng chuyển giao cho các nhà máy dược phẩm đạt chuẩn GMP để sản xuất phục vụ các nghiên cứu lâm sàng tiếp theo.
Kết luận (Conclusion)
Công trình nghiên cứu đề tài khoa học cấp Thành phố về hợp chất NL197 [3-(2-chloropyridin-3-yl)-2-methyl-4(3H)-quinazolinon] đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra. Bằng phương pháp luận khoa học chặt chẽ và kỹ thuật phân tích hiện đại, nghiên cứu đã chứng minh toàn diện hiệu lực chống co giật mạnh mẽ, cơ chế bảo vệ thần kinh chống stress oxy hóa và đặc tính dược động học tối ưu (sinh khả dụng $86,4%$, phân bố tốt vào não) của NL197.
Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá độc tính bán trường diễn, dược động học trên người tình nguyện khỏe mạnh (Phase I) và tối ưu hóa dạng bào chế rắn (viên nén/viên nang). Sự kết nối đầu tư giữa các doanh nghiệp dược phẩm và nhóm nghiên cứu sẽ là đòn bẩy quan trọng để sớm đưa hoạt chất tiềm năng NL197 trở thành thuốc điều trị động kinh mới, đóng góp thiết thực cho nền y dược học Việt Nam.
