Báo Cáo Tổng Kết Đề Tài Nghiên Cứu Nhân Giống Nấm Mối (Termitomyces sp.)

Khám phá phương pháp phân lập và khảo sát môi trường nhân giống nấm mối Termitomyces sp, ứng dụng trong nông nghiệp và bảo tồn sinh học.

• Tác giả: ThS. Nguyễn Thị Ngọc Nhi
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Khoa Khoa Học Tự Nhiên
• Đề tài: Nghiên Cứu Nhân Giống Nấm Mối (Termitomyces sp.)
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nhân Giống Nấm Mối TDTU Termitomyces sp

Nấm mối (Termitomyces sp.) là một loại nấm có giá trị dinh dưỡng cao, chứa đầy đủ các axit amin không thay thế và khoáng chất. Một số loài nấm mối còn được sử dụng làm dược liệu. Tuy nhiên, do thời tiết không thuận lợi và ô nhiễm môi trường, sản lượng nấm mối tự nhiên ngày càng giảm. Hiện nay, nấm mối vẫn chưa thể trồng được bằng phương pháp truyền thống. Do đó, nghiên cứu nhân giống nấm mối trong môi trường nuôi cấy chìm là một hướng đi đầy tiềm năng. Đề tài "Phân lập và khảo sát môi trường nhân giống nấm mối (Termitomyces sp.)" tại Trường Đại học Thủ Dầu Một (TDTU) được thực hiện nhằm cung cấp giống nấm mối phục vụ cho công tác nghiên cứu và bảo vệ nguồn gen quý hiếm của loài nấm này.

1.1. Giới thiệu về giá trị dinh dưỡng và dược liệu của nấm mối

Nấm mối không chỉ là một món ăn ngon mà còn là nguồn dinh dưỡng dồi dào. Nó chứa các axit amin thiết yếu, khoáng chất quan trọng và các hợp chất có hoạt tính sinh học. Một số loài nấm mối như T. striatus có tác dụng chống lão hóa, T. heimii tăng cường hệ miễn dịch, và T. microcarpus có khả năng ức chế tế bào ung thư. T. clypeatus còn có khả năng kháng trực khuẩn Pseudomonas aeruginosa và hỗ trợ điều trị bệnh thủy đậu.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhân giống nấm mối

Do biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường, sản lượng nấm mối tự nhiên đang giảm sút. Việc nghiên cứu các phương pháp nhân giống nấm mối, đặc biệt là trong môi trường nuôi cấy chìm, là rất cần thiết để bảo tồn nguồn gen quý hiếm và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Các công trình nghiên cứu nuôi cấy hệ sợi nấm như Linh chi, Vân chi trong môi trường lỏng cho thấy hệ sợi chứa đầy đủ các hoạt chất sinh học và dinh dưỡng như trong thể quả. Vì vậy, việc khảo sát môi trường nhân giống nấm mối trong nuôi cấy chìm là tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về nấm mối, nhất là trong sản xuất sinh khối hệ sợi nấm.

II. Thách Thức Trong Nhân Giống Nấm Mối Termitomyces sp

Mặc dù có giá trị dinh dưỡng và dược liệu cao, nấm mối vẫn chưa thể trồng được bằng các phương pháp truyền thống như các loại nấm khác. Điều này đặt ra nhiều thách thức trong việc đáp ứng nhu cầu thị trường và bảo tồn nguồn gen. Các phương pháp nuôi trồng nấm ăn hiện nay chủ yếu dựa trên giá thể rắn, tốn kém chi phí, nhân công và diện tích, đồng thời phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Do đó, việc nghiên cứu các phương pháp nhân giống nấm mối hiệu quả hơn, đặc biệt là nuôi cấy trong môi trường lỏng, là rất quan trọng.

2.1. Vì sao nấm mối chưa thể trồng được bằng phương pháp truyền thống

Nấm mối có đặc điểm sinh lý và cơ chế biến dưỡng khác biệt so với các loài nấm khác. Chúng có mối quan hệ cộng sinh phức tạp với loài mối, đòi hỏi điều kiện môi trường đặc biệt để phát triển. Việc tái tạo các điều kiện này trong môi trường nhân tạo là một thách thức lớn. Nguồn cung cấp nấm ăn hay nấm dược liệu chủ yếu vẫn từ nền nông nghiệp với phương pháp truyền thống, nuôi trồng trên giá thể rắn, ngoài một số ưu điểm, phương pháp này chưa cho hiệu quả cao, tốn kém chi phí, nhân công, diện tích, còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, không gian, thời gian, vì vậy năng suất không ổn định và khó khăn trong việc tự động hóa quá trình sản xuất.

2.2. Hạn chế của phương pháp nuôi trồng nấm trên giá thể rắn

Phương pháp nuôi trồng nấm trên giá thể rắn có nhiều hạn chế như tốn kém chi phí, nhân công, diện tích và phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Năng suất không ổn định và khó khăn trong việc tự động hóa quá trình sản xuất. Đặc biệt, nấm mối vẫn chưa nuôi trồng được bằng phương pháp truyền thống như các loài nấm lớn khác mà nguồn cung cấp ít ỏi vẫn từ tự nhiên.

III. Phương Pháp Phân Lập và Định Danh Nấm Mối Termitomyces sp

Nghiên cứu tại TDTU tập trung vào việc phân lập và định danh các chủng nấm mối từ tự nhiên. Quá trình này bao gồm thu thập mẫu nấm, phân lập giống nấm thuần khiết, và định danh bằng phương pháp giải trình tự DNA kết hợp với các đặc điểm hình thái. Việc định danh chính xác các chủng nấm mối là rất quan trọng để nghiên cứu các đặc tính sinh học và khả năng nhân giống của chúng.

3.1. Quy trình phân lập giống nấm mối thuần khiết

Quy trình phân lập bao gồm các bước: thu thập mẫu nấm mối từ tự nhiên, chọn lọc các mẫu tươi và không bị nhiễm bệnh, tiến hành cấy chuyển trên môi trường agar dinh dưỡng để thu được các khuẩn lạc nấm thuần khiết. Các khuẩn lạc này sau đó được kiểm tra dưới kính hiển vi để xác định đặc điểm hình thái và đảm bảo tính thuần khiết của giống nấm.

3.2. Định danh nấm mối bằng phương pháp giải trình tự DNA

Phương pháp giải trình tự DNA là một công cụ mạnh mẽ để định danh chính xác các loài nấm. Vùng ITS (Internal Transcribed Spacer) trong DNA ribosome được sử dụng để so sánh trình tự gen của các mẫu nấm phân lập được với các trình tự đã biết trong ngân hàng gen NCBI. Kết quả so sánh giúp xác định loài và phân tích mối quan hệ di truyền giữa các chủng nấm mối.

3.3. Kết hợp đặc điểm hình thái trong định danh nấm mối

Bên cạnh phương pháp phân tử, các đặc điểm hình thái như hình dạng, kích thước, màu sắc của quả thể nấm và khuẩn lạc cũng được sử dụng để hỗ trợ quá trình định danh. Việc kết hợp cả hai phương pháp giúp tăng độ chính xác và tin cậy của kết quả định danh.

IV. Khảo Sát Môi Trường Nhân Giống Nấm Mối Termitomyces sp

Nghiên cứu tại TDTU tập trung vào khảo sát các thành phần chính của môi trường nhân giống nấm mối nhằm tìm ra môi trường thích hợp để sản xuất sinh khối trên quy mô lớn. Các yếu tố như nồng độ glucose, pepton, KH2PO4, pH, nhiệt độ và tốc độ lắc được điều chỉnh để tối ưu hóa sự phát triển của hệ sợi nấm mối.

4.1. Ảnh hưởng của nồng độ glucose pepton và KH2PO4

Glucose là nguồn carbon chính, pepton là nguồn nitrogen, và KH2PO4 là nguồn khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của nấm. Nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của các nồng độ khác nhau của các chất này đến sự tích lũy sinh khối hệ sợi nấm mối. Kết quả cho thấy môi trường chứa 6,99% glucose; 0,596% pepton và 0,2% KH2PO4 là thích hợp nhất cho sự phát triển của Termitomyces clypeatus.

4.2. Tối ưu hóa các điều kiện nuôi cấy pH nhiệt độ tốc độ lắc

pH, nhiệt độ và tốc độ lắc là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm. Nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của các điều kiện này đến sự tích lũy sinh khối hệ sợi nấm mối. Kết quả cho thấy nhiệt độ 28,1°C, pH 4,75 và tốc độ lắc 131,3 vòng/phút là các điều kiện tối ưu cho sự phát triển của Termitomyces clypeatus.

4.3. Tỷ lệ chủng giống và chế độ sục khí trong nhân giống cấp 2

Tỷ lệ chủng giống và chế độ sục khí cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm trong quá trình nhân giống cấp 2. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chủng giống 10% với chế độ sục khí 0,4 v/v/m là phù hợp trong nhân giống nấm mối cấp 2 dạng dịch thể.

V. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn Nhân Giống Nấm Mối

Nghiên cứu tại TDTU đã phân lập và định danh thành công 6 chủng nấm mối, trong đó có 2 chủng thuộc loài Termitomyces clypeatus. Nghiên cứu cũng đã xác định môi trường và điều kiện nuôi cấy tối ưu cho sự phát triển của Termitomyces clypeatus. Kết quả nghiên cứu này có thể được ứng dụng để sản xuất sinh khối nấm mối trên quy mô lớn, cung cấp nguồn nguyên liệu cho ngành thực phẩm và dược phẩm.

5.1. Phân lập và định danh các chủng nấm mối tại Bình Dương

Đề tài đã phân lập được 6 chủng nấm mối, trong đó có 2 chủng thuộc loài Termitomyces clypeatus. Các chủng còn lại dựa vào dẫn liệu về hình thái, đặc điểm khuẩn lạc và kết quả giải trình tự, kết luận chúng đều thuộc chi nấm mối Termitomyces.

5.2. Môi trường và điều kiện nuôi cấy tối ưu cho Termitomyces clypeatus

Môi trường thích hợp cho sự tích lũy sinh khối hệ sợi nấm mối Termitomyces clypeatus tốt nhất là môi trường chứa 6,99% glucose; 0,596% pepton và 0,2% KH2PO4 với thời gian nuôi cấy thích hợp là 20 ngày, nhiệt độ là 28,1°C; pH 4,75 và tốc độ lắc 131,3 cho trọng lượng sinh khối khô của hệ sợi nấm mối dự đoán là 6,503 g/L.

5.3. Chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng

Kết quả nghiên cứu sẽ được chuyển giao trực tiếp cho phòng Khoa học và Công nghệ trường Đại học Thủ Dầu Một. Sử dụng kết quả nghiên cứu này vào sản xuất thử nghiệm trong Bioreactor 60 lít trong đề tài nghiên cứu tiếp theo.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Nhân Giống Nấm Mối

Nghiên cứu tại TDTU đã đạt được những kết quả quan trọng trong việc nhân giống nấm mối. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để có thể sản xuất nấm mối trên quy mô công nghiệp. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình nuôi cấy, tìm kiếm các chủng nấm mối có năng suất cao, và phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng từ sinh khối nấm mối.

6.1. Đánh giá những thành công và hạn chế của nghiên cứu

Nghiên cứu đã thành công trong việc phân lập và định danh các chủng nấm mối, xác định môi trường và điều kiện nuôi cấy tối ưu cho Termitomyces clypeatus. Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ tập trung vào một loài nấm mối và chưa khảo sát đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo để phát triển quy trình nhân giống

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình nuôi cấy, tìm kiếm các chủng nấm mối có năng suất cao, và phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng từ sinh khối nấm mối. Cần có thêm các nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác như ánh sáng, độ ẩm và thành phần khí đến sự phát triển của nấm.

6.3. Tiềm năng ứng dụng của nấm mối trong tương lai

Nấm mối có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm, dược phẩm và nông nghiệp. Sinh khối nấm mối có thể được sử dụng làm thực phẩm chức năng, nguyên liệu sản xuất thuốc và phân bón hữu cơ. Việc phát triển quy trình nhân giống nấm mối hiệu quả sẽ góp phần nâng cao giá trị kinh tế của loài nấm này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Các loại nấm lớn, bao gồm nấm ăn và nấm dược liệu đã gắn liền với cuộc sống của con người từ rất lâu. Chúng ta hẳn đã quen thuộc với các loại nấm ăn như nấm rơm, bào ngư, mộc nhĩ, nấm hương, nấm mối…như là những món ăn ngon, bổ dưỡng, cung cấp dinh dưỡng cho con người. Nấm không những dùng làm thực phẩm để chế biến các món ăn hằng ngày mà còn làm dược liệu (nấm linh chi) hay sản xuất các loại thực phẩm chức năng, các loại thuốc điều trị một số bệnh. Một số nấm rất giàu khoáng chất đặc biệt là K, P, Ca, Mg, Mn và Se; quan trọng nhất là vitamin D, B và chất xơ (Manzi et al., 1999; Sanmee et al.

Nấm là nguồn protein chất lượng có chứa tất cả các axit amin thiết yếu cần thiết cho con người (Mattila et al., 2002; Colak et al. Nấm chứa rất ít cholesterol nhưng giàu axit béo không bão hòa và nhiều carbohydrate dễ tiêu hóa (Breene, 1990), đó là những đặc tính tốt của một thực phẩm lý tưởng cho những người béo phì và phòng chống bệnh tiểu đường. Một số nấm được cho là đang được sử dụng như thực phẩm điều trị hữu ích trong việc ngăn ngừa các bệnh như cao huyết áp, tăng cholesterol máu, xơ vữa động mạch hoặc ung thư (Tidke et al. Nấm mối (Termitomyces sp.) là loại nấm có giá trị dinh dưỡng rất cao.

Nó chứa đầy đủ các axit amin không thay thế và khoáng chất với hàm lượng cao (Masamba et al., 2010; Nakalembe et al. Một số loài nấm mối được sử dụng làm dược liệu như T. striatus tác dụng chống lão hóa (Adewusi et al. heimii chứa axit béo ergosterol, linoleic tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa bệnh cao huyết áp (Abd Malek et al.

microcarpus giàu dinh dưỡng chứa 40% protein và 55% carbohydrat trọng lượng khô, (Chandra et al., 2009), đặc biệt nó có β-D-glucan có khả năng ức chế các tế bào ung thư (Villares et al. clypeatus kháng trực khuẩn Pseudomonas aeruginosa (Subrata et al., 2012) và hỗ trợ điều trị bệnh thủy đậu (Dutta et al. Thời gian gần đây thời tiết không thuận lợi cộng với tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất nông nghiệp nên nấm mối mọc giảm hơn nhiều so với thời gian trước đây. Nếu không có biện pháp kịp thời có lẽ một ngày không xa chúng ta sẽ không còn cơ hội để nhìn thấy và thưởng thức nấm mối.

Về mặt khoa học chúng ta có thể nuôi trồng được tất cả các vật thể sống (từ cấp độ tế bào cho đến cơ thể sống) nhưng có lẽ nấm mối là loài đặc biệt, có đặc điểm sinh lý và cơ chế 1 biến dưỡng khác biệt hơn so với các loài nấm khác nên tới nay con người vẫn chưa thể trồng được. Ở Việt Nam, hiện nay nguồn cung cấp nấm ăn hay nấm dược liệu chủ yếu vẫn từ nền nông nghiệp với phương pháp truyền thống, nuôi trồng trên giá thể rắn, ngoài một số ưu điểm, phương pháp này chưa cho hiệu quả cao, tốn kém chi phí, nhân công, diện tích, còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, không gian, thời gian, vì vậy năng suất không ổn định và khó khăn trong việc tự động hóa quá trình sản xuất. Đặc biệt, nấm mối vẫn chưa nuôi trồng được bằng phương pháp truyền thống như các loài nấm lớn khác mà nguồn cung cấp ít ỏi vẫn từ tự nhiên. Theo kết quả của nhiều công trình nghiên cứu nuôi cấy hệ sợi nấm như Linh chi, Vân chi.

trong môi trường lỏng thì hệ sợi các loài nấm trên chứa tương đối đầy đủ về số lượng cũng như chất lượng các hoạt chất sinh học và dinh dưỡng như trong thể quả. Vì vậy việc khảo sát môi trường nhân giống nấm mối trong nuôi cấy chìm là việc hết sức thiết thực, là tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về nấm mối nhất là trong sản xuất sinh khối hệ sợi nấm. Chính vì những lí do trên, đề tài “Phân lập và khảo sát môi trường nhân giống nấm mối (Termitomyces sp.)” được thực hiện nhằm cung cấp giống nấm mối phục vụ cho công tác nghiên cứu cũng như bảo vệ nguồn gen quý hiếm của loài nấm này. Mục tiêu đề tài - Phân lập và định danh được một số chủng nấm mối mọc ngoài tự nhiên.

- Khảo sát một số thành phần chính của môi trường nhân giống nấm mối nhằm tìm ra môi trường thích hợp làm cơ sở để sản xuất sinh khối trên quy mô lớn. Nội dung nghiên cứu - Phân lập giống nấm mối thuần khiết - Định danh chủng nấm mối phân lập bằng phương pháp giải trình tự DNA kết hợp với các đặc điểm hình thái. - Cấy chuyền định kì để giữ giống nấm mối - Khảo sát môi trường dịch thể nhân giống nấm mối 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.

Đối tượng nghiên cứu - Nấm mối mọc ngoài tự nhiên - Môi trường phân lập nấm mối - Môi trường nuôi cấy nấm mối 2 4. Phạm vi nghiên cứu - Nguồn mẫu nấm mối thu ở Bình Dương - Mẫu thu vào tháng 6 đến tháng 8 hàng năm - Các thành phần của môi trường tác động chủ yếu trong nhân giống nấm mối bằng nuôi cấy chìm. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Khái quát về nấm Trong lịch sử, vào năm 1753 nấm đã được Linnaeus phân loại thuộc bộ Thallophyta (thuộc giới thực vật).

Điều này do phần lớn các thuộc tính cấu trúc giải phẫu tương đối đơn giản của nấm như thiếu rễ thật sự, thân, lá, hoa, và hạt. Sự hiện diện của thành tế bào ở nấm liên quan đến thực vật hơn là động vật. Nó bao gồm các loại tảo, vi khuẩn, nấm và địa y. Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh rằng hệ sinh vật nấm, cùng với các loại nấm khác, có các tính năng của riêng mình.

Các loại nấm khác biệt so với giới thực vật và động vật là do khác nhau trong thành phần, cấu tạo của thành tế bào, dinh dưỡng theo kiểu dị dưỡng (osmotrophic), nhưng không phải là tiêu hóa như các loài động vật. Đây là các đặc điểm khác biệt để đặt chúng trong một giới riêng đó là giới Nấm (Miles et al. Năm 1969, Whitaker đã nêu hệ thống phân loại 5 giới: Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật và Động vật (Hình 1. Hệ thống phân loại sinh giới (Whittaker, 1969) Vào năm 1977, C.

Woese dựa vào trình tự nucleotide của 16S rRNA đã phân chia sinh giới thành 3 lãnh giới hay “siêu giới” là Bacteria, Archaea và Eukarya. Thực vật, động vật và nấm xếp chung vào Eukarya. Như vậy, nấm là một giới riêng trong lãnh giới Eukarya. 4 Giới nấm gồm những sinh vật nhân thực, cơ thể đơn bào hoặc đa bào, cấu trúc dạng sợi, phần lớn thành tế bào chứa kitin, không có lục lạp, không có lông và roi.

Nấm có hình thức sinh sản hữu tính và vô tính nhờ bào tử. Nấm là sinh vật dị dưỡng, chúng nhận các chất dinh dưỡng bằng hấp thụ qua bề mặt tế bào, khác với thực vật là tự dưỡng và động vật là nội tiêu hoá qua ống tiêu hoá. Nấm lớn theo nghĩa hẹp, mà mọi người dễ nhận thấy ngoài thiên nhiên hay được nuôi trồng, tiếng Anh là mushroom. Trên thế giới, mushroom có thể được hiểu khác nhau tùy đất nước và dân tộc.

Hiện nay, có thể tạm chấp nhận một định nghĩa: “nấm theo nghĩa hẹp là nấm lớn với quả thể phân biệt rõ, mà nó có thể mọc trên mặt đất hay dưới mặt đất và đủ to để thấy được bằng mắt thường và thu hái bằng tay” (Chang and Miles, 2004). Chu kì sống của nấm Đối với nấm Đảm trong trường hợp điển hình có thể tóm tắt chu trình sống như sau: Đảm bào tử khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm cho ta sợi đơn bội. Chúng thường hình thành vách ngăn, tạo nên những tế bào một nhân. Dạng sợi này tồn tại rất ngắn, rồi chúng mau chóng tiếp xúc với sợi khác tính, giao phối sinh chất và diễn ra quá trình song hạch hóa để tạo nên sợi song hạch.

Ở phần lớn các loài, tế bào mọc ra một khuỷu – thường gọi là khóa (cầu nối) giữa hai nhân khác tính. Sau đó cả hai nhân đều phân chia để cho 4 nhân con, một nhân đi vào nhánh, một nhân ở lại gốc, còn 2 nhân khác tính ở phần đầu của sợi. Tiếp sau đó, khuỷu cong xuống, hòa tan màng, đỗ nội chất và nhân vào tế bào gốc, đồng thời xuất hiện vách ngăn với tế bào đỉnh. Kết quả là hình thành nên tế bào song hạch mới, tế bào dưới tế bào đỉnh lại trở nên song hạch và vết tích còn lại như chiếc cần của ổ khóa nên được gọi là khóa hay cầu nối, móc nối (Trịnh Tam Kiệt, 2011).2 Chu kì sống của nấm đảm (Nguồn: https://www.com/notes/biology/classification-of-fungi- part-2-f-sc-biology-chapter-8.

Các giai đoạn phát triển của nấm 1. Giai đoạn tăng trưởng Giai đoạn này thường dài, nấm ở giai đoạn này chủ yếu là dạng sợi. Sợi nấm (hypha) mỏng manh và gồm 2 nhân, có nguồn gốc từ 2 bào tử khác nhau nẩy mầm và phối hợp lại. Hệ sợi nấm (mycelium), còn gọi là hệ sợi dinh dưỡng len lỏi trong cơ chất để rút lấy thức ăn.

Khi khối sợi đạt đến mức độ nhất định về số lượng, gặp điều kiện thích hợp, sẽ bện kết lại tạo thành quả thể nấm (Nguyễn Hữu Đống và Đinh Xuân Linh, 2000; Nguyễn Hữu Đống et al., 2002, Trịnh Tam Kiệt, 2011). Giai đoạn phát triển Giai đoạn này thường ngắn, lúc bấy giờ sợi nấm đan vào nhau, hình thành một dạng đặc biệt, gọi là quả thể nấm (fruiting body), là cơ quan sinh sản của nấm. Trên quả thể có 1 cấu trúc, nơi tập trung các đầu ngọn sợi nấm, đó là thụ tầng (hymenium). Chính ở đây 2 nhân của tế bào sẽ nhập lại thành một.

Sau đó sẽ chia thành 4 nhân con hình thành các bào tử hữu tính (sexual spore), bào tử đảm (basidiospore) hoặc nang bào tử (ascospore). Khi tai nấm trưởng thành, bào tử được phóng thích, chúng nẩy mầm và chu trình lại tiếp tục (Nguyễn Hữu Đống và Đinh Xuân Linh, 2000; Nguyễn Hữu Đống et al., 2002, Trịnh Tam Kiệt, 2011) 6 1. Giai đoạn hình thành quả thể nấm Sự sinh trưởng của nấm diễn ra tới một lúc nào đó và trong những điều kiện xác định của các yếu tố bên trong cũng như nguồn dinh dưỡng và ngoại cảnh chuyển sang sự hình thành bào tử và các cơ quan mang bào tử như nang quả (ascocarpe), giá quả (basidiocerpe) được gọi chung là quả thể hay tai nấm. Cơ chế của sự hình thành quả thể là một vấn đề hết sức lý thú; mặc dù nó đã thu hút sự chú ý nghiên cứu của nhiều nhà nấm học, nhưng cho tới nay vẫn còn chưa giải quyết trọn vẹn (Trịnh Tam Kiệt, 2012).