Nghiên Cứu Ngưỡng Nợ Nước Ngoài và Tác Động Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Luận văn ths ước lượng ngưỡng nợ nước ngoài cho việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đỗ Hoàng Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Hoài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Nghiên Cứu Ngưỡng Nợ Nước Ngoài và Tác Động Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn cao học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nợ Nước Ngoài và Tăng Trưởng Kinh Tế

Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nguồn vốn vay nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong đầu tư phát triển, xây dựng cơ sở hạ tầng và bù đắp thâm hụt cán cân. Tuy nhiên, việc vay nợ quá mức có thể dẫn đến sự tích tụ nợ, gây bất ổn kinh tế. Nghiên cứu của Tokunbo (2006) chỉ ra rằng, việc vay nợ để bù đắp thâm hụt có thể dẫn đến vòng luẩn quẩn, khiến chính phủ phải đối mặt với các quyết định khó khăn về chính sách tài chính. Vấn đề đặt ra là Việt Nam nên vay nợ đến mức nào để nguồn lực tài chính bên ngoài vẫn hỗ trợ tăng trưởng mà không gây tác động tiêu cực? Đề tài "ƯỚC LƯỢNG NGƯỠNG NỢ NƯỚC NGOÀI CHO VIỆT NAM" được thực hiện để trả lời câu hỏi này.

1.1. Vai trò của Nợ Nước Ngoài đối với Kinh Tế Việt Nam

Nguồn vốn vay nước ngoài giúp Việt Nam đầu tư vào các dự án quan trọng, cải thiện cơ sở hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nó cũng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô bằng cách bù đắp thâm hụt thương mại và ngân sách. Tuy nhiên, việc quản lý nợ nước ngoài hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo lợi ích lâu dài.

1.2. Thách thức từ việc gia tăng Nợ Nước Ngoài

Sự gia tăng nhanh chóng của nợ nước ngoài có thể tạo ra áp lực lên nền kinh tế, đặc biệt khi khả năng trả nợ bị suy giảm. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nợ công tăng cao, ảnh hưởng đến các chính sách tài chính và tiền tệ. Việc xác định ngưỡng nợ nước ngoài an toàn là vô cùng quan trọng.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Ngưỡng Nợ Nước Ngoài và Tăng Trưởng

Lý thuyết debt overhang mở rộng của IMF (2003) cho rằng, nợ nước ngoài thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đến một mức nhất định. Vượt qua ngưỡng này, việc vay nợ sẽ kiềm hãm đầu tư và làm giảm tăng trưởng. Nghiên cứu của Tokunbo (2006) tìm thấy ngưỡng tỷ lệ nợ nước ngoài ở Nigeria là 60%. Pattillo và cộng sự (2002) cũng tìm thấy bằng chứng về ngưỡng nợ ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, nghiên cứu của Hansen (2001) lại bác bỏ giả thiết này. Các nghiên cứu trong nước về tác động của nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế còn hạn chế. Luận văn này sẽ xem xét liệu nợ nước ngoài có tác động đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam theo dạng đường cong phi tuyến hay không, và nếu có thì mức ngưỡng là bao nhiêu.

2.1. Lý thuyết về Ngưỡng Nợ và Tác Động Kinh Tế

Lý thuyết ngưỡng nợ cho rằng có một mức nợ nước ngoài tối ưu, vượt qua mức này, lợi ích từ việc vay nợ sẽ giảm dần và chuyển thành tác động tiêu cực. Việc xác định ngưỡng này giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định vay nợ hợp lý, đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững.

2.2. Sự khác biệt giữa các nghiên cứu về Ngưỡng Nợ Nước Ngoài

Các nghiên cứu về ngưỡng nợ nước ngoài đưa ra các kết quả khác nhau, tùy thuộc vào phương pháp nghiên cứu, dữ liệu sử dụng và đặc điểm của từng quốc gia. Điều này cho thấy sự phức tạp của vấn đề và tầm quan trọng của việc nghiên cứu cụ thể cho từng trường hợp.

2.3. Nghiên cứu trong nước về Nợ Nước Ngoài và Tăng Trưởng

Các nghiên cứu trong nước chủ yếu tập trung vào phân tích và quản lý nợ nước ngoài, ít quan tâm đến tác động của nó đến tăng trưởng kinh tế. Luận văn này sẽ bổ sung vào khoảng trống này bằng cách ước lượng ngưỡng nợ nước ngoài cho Việt Nam và định lượng tác động của nó.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ngưỡng Nợ và Tăng Trưởng Kinh Tế

Mục tiêu chính của luận văn là ước tính mức ngưỡng của tỷ lệ nợ nước ngoài trên GDP và định lượng ảnh hưởng của nợ nước ngoài và ngưỡng nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn và ngắn hạn. Để đạt được mục tiêu này, luận văn sử dụng phương pháp đồng liên kết và phân tích hiệu chỉnh sai số của Johansen - Juselius để xem xét mức tác động của nợ nước ngoài và tỷ lệ ngưỡng nợ nước ngoài trên GDP.

3.1. Mô hình ước lượng Ngưỡng Nợ Nước Ngoài

Luận văn sử dụng mô hình ước lượng ngưỡng nợ nước ngoài của Tokunbo (2006), phương pháp OLS để ước lượng mức ngưỡng và kiểm định đồng liên kết kết hợp với mô hình hiệu chỉnh sai số ECM (Error Correction Models) của Johansen - Juselius để kiểm định hiệu ứng ngưỡng tỷ lệ nợ nước ngoài trên GDP.

3.2. Dữ liệu và biến số sử dụng trong mô hình

Luận văn sử dụng dữ liệu nợ nước ngoài theo quý từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012. Các biến số khác bao gồm GDP, tỷ giá hối đoái, lạm phát và các yếu tố vĩ mô khác. Nguồn dữ liệu chủ yếu từ ADB và IFS của IMF.

3.3. Kiểm định đồng liên kết và mô hình ECM

Phương pháp đồng liên kết Johansen - Juselius được sử dụng để xác định mối quan hệ dài hạn giữa nợ nước ngoài và tăng trưởng kinh tế. Mô hình ECM được sử dụng để phân tích tác động ngắn hạn và điều chỉnh sai số.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ước Lượng Ngưỡng Nợ tại Việt Nam

Luận văn kiểm chứng tác động của nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế ở dạng đường phi tuyến giai đoạn quý 1 năm 2000 đến hết quý 4 năm 2012. Luận văn ước lượng được mức ngưỡng tỷ lệ nợ nước ngoài trên GDP, cũng như ước lượng được mức độ tác động của nợ nước ngoài và tỷ lệ nợ nước ngoài lên tăng trưởng kinh tế. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để Chính phủ tham khảo trong quá trình phân tích và đề ra chính sách về vay nợ nước ngoài nhằm mục tiêu tăng trưởng kinh tế, ổn định vĩ mô và phát triển kinh tế một cách bền vững.

4.1. Phân tích thống kê mô tả các biến trong mô hình

Phân tích thống kê mô tả được thực hiện để hiểu rõ hơn về đặc điểm của các biến số sử dụng trong mô hình, bao gồm giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất.

4.2. Ước lượng Ngưỡng Nợ Nước Ngoài của Việt Nam

Kết quả ước lượng cho thấy có một ngưỡng tỷ lệ nợ nước ngoài trên GDP mà khi vượt qua ngưỡng này, tác động của nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế trở nên tiêu cực.

4.3. Tác động của Nợ Nước Ngoài và Ngưỡng Nợ đến Tăng Trưởng

Mô hình Johansen - Juselius được sử dụng để ước lượng tác động của nợ nước ngoài và ngưỡng nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn và ngắn hạn. Kết quả cho thấy có sự khác biệt đáng kể về tác động của nợ nước ngoài trước và sau khi vượt qua ngưỡng.

V. Kiến Nghị Chính Sách Quản Lý Nợ Nước Ngoài Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học và thiết thực để Chính phủ tham khảo trong quá trình phân tích và đề ra chính sách về vay nợ nước ngoài nhằm mục tiêu tăng trưởng kinh tế, ổn định vĩ mô và phát triển kinh tế một cách bền vững. Cần có các chính sách quản lý nợ nước ngoài chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn vay hiệu quả và tránh vượt quá ngưỡng nợ an toàn.

5.1. Kiểm soát Nợ Nước Ngoài để đảm bảo Tăng Trưởng Bền Vững

Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ việc vay nợ nước ngoài, đảm bảo rằng các khoản vay được sử dụng cho các dự án có hiệu quả kinh tế cao và có khả năng trả nợ. Cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay.

5.2. Đa dạng hóa nguồn vốn và cải thiện Hiệu Quả Sử Dụng Vốn

Việc đa dạng hóa nguồn vốn giúp giảm sự phụ thuộc vào nợ nước ngoài. Đồng thời, cần cải thiện hiệu quả sử dụng vốn bằng cách nâng cao năng lực quản lý dự án, giảm thiểu lãng phí và tham nhũng.

5.3. Nâng cao năng lực phân tích và dự báo Rủi Ro Nợ

Cần nâng cao năng lực phân tích và dự báo rủi ro nợ, giúp Chính phủ đưa ra các quyết định vay nợ sáng suốt và có biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về rủi ro nợ.

VI. Hạn Chế Nghiên Cứu và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Luận văn có một số hạn chế về dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về tác động của nợ nước ngoài đến các khía cạnh khác của nền kinh tế, như lạm phát, tỷ giá hối đoái và bất bình đẳng thu nhập. Các nghiên cứu tiếp theo có thể sử dụng các phương pháp định lượng tiên tiến hơn và mở rộng phạm vi nghiên cứu.

6.1. Hạn chế về dữ liệu và phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sử dụng trong luận văn có thể chưa đầy đủ và chính xác. Phương pháp nghiên cứu có thể chưa phản ánh hết sự phức tạp của mối quan hệ giữa nợ nước ngoài và tăng trưởng kinh tế.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về Nợ Nước Ngoài

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích tác động của nợ nước ngoài đến các ngành kinh tế cụ thể, hoặc xem xét tác động của các yếu tố thể chế và chính sách đến hiệu quả sử dụng vốn vay.

6.3. Mở rộng phạm vi nghiên cứu và sử dụng phương pháp tiên tiến

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các quốc gia khác, hoặc sử dụng các phương pháp định lượng tiên tiến hơn, như mô hình VAR hoặc mô hình DSGE.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 giới thiệu cơ sở hình thành đề tài, xác định vấn đề, mục tiêu, câu hỏi, phạm vi nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết nghiên cứu. Nội dung chương 2 tìm hiểu khái niệm nợ nước ngoài và tăng trưởng kinh tế. Sau đó, luận văn trình bày cơ sở lý thuyết, cũng như các nghiên cứu thực nghiệm về sự tác động của nợ nước ngoài lên tăng trưởng kinh tế.

Nội dung chương này làm cơ sở để thực hiện mô hình ở chương 3. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Nội dung chương 3 tập trung vào ba phần, phần thứ nhất trình bày về chuỗi dữ liệu thời gian, đặc điểm tính mùa của chuỗi dữ liệu thời gian và phương pháp điều chỉnh yếu tố mùa. Thứ hai, kiểm định đồng liên kết theo Johansen - Juselius và phương pháp hiệu chỉnh sai số ECM (Error Correction Models).

Cuối cùng là đề xuất mô hình nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Nội dung chương 4, phần đầu trình bày thống kê mô tả các biến trong mô hình, xem xét tính mùa và kiểm định nghiệm đơn vị. Sau đó, là ước lượng ngưỡng tỷ lệ nợ nước ngoài trên GDP và cuối cùng là sử dụng mô hình Johansen - Juselius để ước lượng tác động của nợ nước ngoài và ngưỡng nợ nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế.

-7- Chương 5: Kết luận và kiến nghị. Nội dung chương 5, luận văn sẽ trình bày kết luận rút ra từ kết quả phân tích hồi quy mô hình nghiên cứu từ chương 4. Từ kết quả đó đưa ra những đóng góp, hạn chế, kiến nghị và đề nghị hướng nghiên cứu tiếp theo. -8- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU Chương này tìm hiểu khái niệm nợ nước ngoài và tăng trưởng kinh tế.

Sau đó, luận văn trình bày cơ sở lý thuyết, cũng như các nghiên cứu thực nghiệm về sự tác động của nợ nước ngoài lên tăng trưởng kinh tế. Nội dung chương này làm cơ sở để thực hiện mô hình ở chương 3.1 Khái niệm nợ nước ngoài Theo khoản 8 điều 2 Quy chế quản lý vay và trả nợ nước ngoài (ban hành kèm theo nghị định số 134/2005/NĐ-CP ngày 01 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ), nợ nước ngoài được định nghĩa như sau: Nợ nước ngoài của quốc gia là số dư của mọi nghĩa vụ nợ hiện hành (không bao gồm nghĩa vụ nợ dự phòng) về trả gốc và lãi tại một thời điểm của các khoản vay nước ngoài của Việt Nam. Nghĩa vụ nợ dự phòng là các nghĩa vụ nợ tiềm ẩn, hiện tại chưa phát sinh nhưng có thể phát sinh khi xảy ra một trong các điều kiện đã được xác định trước (ví dụ: khi người được bảo lãnh không trả được một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ nợ, bị phá sản. Nợ nước ngoài của quốc gia bao gồm nợ nước ngoài của khu vực công và nợ nước ngoài của khu vực tư nhân.

Nợ nước ngoài của khu vực công bao gồm nợ nước ngoài của Chính phủ, nợ nước ngoài (nếu có) của chính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, nợ nước ngoài của các doanh nghiệp nhà nước, các tổ chức tài chính, tín dụng nhà nước và các tổ chức kinh tế nhà nước (sau đây gọi tắt là doanh nghiệp nhà nước) trực tiếp vay nước ngoài. Nợ nước ngoài của Chính phủ là số dư mọi nghĩa vụ nợ hiện hành (không bao gồm nghĩa vụ nợ dự phòng) về trả gốc và lãi tại một thời điểm của các khoản vay nước ngoài của Chính phủ. Nợ nước ngoài của khu vực tư nhân là nợ nước ngoài của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc khu vực tư nhân (sau đây gọi tắt là doanh nghiệp tư nhân). Như vậy, theo cách hiểu này thì nợ nước ngoài là tất cả những khoản vay mượn của tất cả các pháp nhân Việt Nam (bao gồm cả chính phủ, doanh nghiệp nhà nước -9- và doanh nghiệp tư nhân) nhưng không bao gồm nợ của thể nhân (tức là nợ của cá nhân và hộ gia đình).

Theo IMF(2003) định nghĩa: "tổng nợ nước ngoài, tại bất kỳ thời điểm nào là tổng dư nợ của các nghĩa vụ nợ thực tế hiện thời chưa thanh toán, không bao gồm các nghĩa vụ nợ dự phòng, đòi hỏi bên nợ phải thanh toán nợ gốc và/hoặc lãi tại một (hoặc một vài) thời điểm trong tương lai, và đây là khoản nợ của người cư trú nợ người không cư trú". Về thời hạn vay nợ nước ngoài, tại điều 2 nghị định số 134/2005/NĐ-CP ngày 01 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ về quy chế vay và trả nợ nước ngoài đề cập, thời hạn vay nước ngoài của Việt Nam bao gồm các khoản vay ngắn hạn (có thời hạn vay đến một năm), trung và dài hạn (có thời hạn vay trên một năm), có hoặc không phải trả lãi, do Nhà nước, Chính phủ Việt Nam và các tổ chức là người cư trú ở Việt Nam (người vay) vay của các tổ chức tài chính quốc tế, Chính phủ các nước, các tổ chức và cá nhân là người không cư trú (người cho vay nước ngoài). Trong khi đó, nợ nước ngoài của các tổ chức thống kê nợ quốc tế chỉ có nợ ngắn hạn và dài hạn (IMF, 2003). Tuy nhiên, hiện nay các thể nhân Việt Nam (cá nhân và hộ gia đình) vẫn chưa được phép vay nước ngoài, cho nên khái niệm nợ nước ngoài của IMF và của Việt Nam tương đồng, do đó khái niệm nợ nước ngoài không ảnh hưởng đến việc đánh giá tình trạng vay nợ nước ngoài của Việt Nam.

- 10 - Tổng nợ Nợ nước ngoài Nợ trong nước Tổng nợ công Nợ công nước ngoài Nợ tư nước ngoài Nợ công trong nước Nợ tư trong nước Nợ chính phủ Nợ được CP bảo lãnh Hình 2.1: Cấu trúc nợ của Việt Nam Nguồn: (World Bank, 2006) 2.2 Tăng trưởng kinh tế 2.1 Khái niệm tăng trưởng kinh tế Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng thu nhập của nền kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm). Sự gia tăng được thể hiện ở quy mô và tốc độ. Quy mô tăng trưởng phản ánh sự gia tăng nhiều hay ít, còn tốc độ tăng trưởng được sử dụng với ý nghĩa so sánh tương đối và phản ánh sự gia tăng nhanh hay chậm giữa các thời kỳ. Thu nhập của nền kinh tế có thể biểu hiện dưới dạng hiện vật hoặc giá trị.

Thu nhập bằng giá trị phản ánh qua các chỉ tiêu GDP, GNI và được tính cho toàn thể nền kinh tế hoặc tính bình quân trên đầu người. Bản chất của tăng trưởng là phản ánh sự thay đổi về lượng của nền kinh tế, là tỷ lệ tăng sản lượng thực tế, là kết quả của các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ của một nền kinh tế tạo ra. Sự tăng trưởng kinh tế được so sánh với các năm gốc kế tiếp nhau được gọi là tốc độ tăng trưởng kinh tế (Phan Thúc Huân, 2006, trang 12). Tăng trưởng kinh tế được biểu hiện bằng hai cách: Cách thứ nhất là sự tăng lên của: Tổng sản phẩm quốc dân (GNI); Sản phẩm quốc dân ròng (NNP); Tổng sản phẩm quốc nội (GDP); Thu nhập quốc dân khả - 11 - dụng (NDI).

Cách thứ nhất này đơn thuần chỉ thể hiện việc mở rộng sản lượng quốc gia của một quốc gia. Cách thứ hai là sự tăng lên theo đầu người của các chỉ tiêu trên – cụ thể là: Tổng sản phẩm quốc dân trên đầu người (GNI/đầu người); Sản phẩm quốc dân ròng trên đầu người (NNP/đầu người); Tổng sản phẩm quốc nội trên đầu người (GDP/đầu người); Thu nhập quốc dân khả dụng trên đầu người (NDI/đầu người). Cách thứ hai này thể hiện sự tăng trưởng mức sống của một quốc gia. Bằng các chỉ tiêu này có thể so sánh mức sống giữa các quốc gia khác nhau.2 Các chỉ tiêu đo lường tăng trưởng kinh tế Phan Thúc Huân (2006, trang 14), sự tăng trưởng của nền kinh tế được biểu hiện bằng sự tăng thêm sản lượng hàng năm do nền kinh tế tạo ra.

Thước đo của sự tăng trưởng kinh tế thường thể hiện bằng một số chỉ tiêu chủ yếu như sau: Một là, tổng thu nhập quốc dân (GNI) Hiện nay Ngân hàng Thế giới sử dụng tổng thu nhập quốc dân GNI. Tổng thu nhập quốc dân (GNI – trước đây là tổng sản phẩm quốc dân hay GNP) là thước đo tổng hợp lớn nhất của thu nhập quốc dân, đo lường toàn bộ tổng giá trị gia tăng từ các nguồn trong nước và nước ngoài do những người cư trú của nước đó tạo ra. GNI bao gồm tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cộng với các khoản thu ròng từ thu nhập ban đầu trong các nguồn phi cư trú. Phương pháp Atlas Ngân Hàng Thế Giới: Tính toán GNI và GNI trên đầu người theo đồng đôla Mỹ cho các mục đích nghiệp vụ nhất định.

Ngân hàng Thế giới sử dụng một hệ số chuyển đổi Atlas. Mục đích của hệ số chuyển đổi Atlas là làm giảm ảnh hưởng của sự biến động tỷ giá hối đoái khi so sánh thu nhập quốc dân giữa các nước. Hệ số chuyển đổi Atlas cho một năm bất kỳ là mức trung bình của tỷ giá hối đoái của một nước (hay hệ số chuyển đổi khác) trong năm đó và tỷ giá hối đoái của nước đó trong hai năm trước đó, hệ số này được điều chỉnh theo sự chênh lệch về tỷ lệ lạm phát trong nước với các nước trong 5 nhóm nước (G-5) (Pháp, Đức, Nhật Bản, Anh và Mỹ). - 12 - Công thức cách tính hệ số chuyển đổi Atlas cho năm t: *1 pt pts $ pt p s$ e  [et  2( t )  et 1 ( )  et 3 pt 2 ptss2 pt 1 ptss1 Và cách tính GNI trên đầu người theo USD cho năm t: yt yt$  ( )et Nt Trong đó: e*: Là hệ số chuyển đổi Atlas (đồng bản tệ trên USD) cho năm t.

et: Là tỷ giá hối đoái trung bình (đồng bản tệ trên USD) cho năm t. p: Là hệ số giảm phát cho năm t. ps$: Là hệ số giảm phát SDR tính theo USD cho năm t. pt$ : Là GNI Atlas trên đầu người tính theo USD cho năm t.

Yt: Là GNI hiện hành (tính theo đồng bản tệ). Nt: là dân số giữa năm t. Hai là, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Theo David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch, tổng sản phẩm quốc nội đo lường sản lượng được sản xuất ra bởi các yếu tố sản xuất nằm trong nền kinh tế quốc nội bất kể ai là chủ sở hữu các yếu tố đó. Về phương diện sản xuất thì GDP được xác định bằng toàn bộ giá trị gia tăng của các ngành, các khu vực sản xuất và dịch vụ trong cả nước.

Giá trị gia tăng bằng giá trị sản lượng trừ đi chi phí các yếu tố đầu vào.