Đặc điểm ngữ nghĩa và kết trị của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng trong tiếng Việt

Khám phá đặc điểm ngữ nghĩa và kết trị của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng trong tiếng Việt qua luận án tiến sĩ chi tiết và sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Lan Anh
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Đặc điểm Ngữ Nghĩa và Kết Trị của Nhóm Tính Từ Chỉ Đặc Điểm Về Lượng của Sự Vật trong Tiếng Việt
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và phạm vi nguồn ngữ liệu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp của luận án
• 0.6. Bố cục của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ THUYẾT
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu về nghĩa và kết trị của từ
• 1.1.1.1. Tình hình nghiên cứu về nghĩa của từ
• 1.1.1.2. Những nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.1.3. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Cơ sở lí thuyết liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Khái quát về nghĩa của từ
• 1.2.2. Khái quát về kết trị của từ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA VÀ KẾT TRỊ CỦA NHÓM TÍNH TỪ CHỈ ĐẶC ĐIỂM VỀ LƯỢNG CỦA SỰ VẬT TRONG TIẾNG VIỆT KHI DÙNG VỚI NGHĨA GỐC
• 2.1. Khái quát về tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 2.2. Quan niệm về tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 2.3. Tiêu chí nhận diện tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 2.4. Phân loại tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 2.5. Danh sách tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 2.6. Đặc điểm ngữ nghĩa của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt khi dùng với nghĩa gốc
• 2.6.1. Ngữ nghĩa nhóm tính từ định lượng sự vật
• 2.6.2. Ngữ nghĩa nhóm tính từ biểu thị số lượng sự vật
• 2.7. Đặc điểm kết trị của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt khi dùng với nghĩa gốc
• 2.7.1. Mô hình kết trị của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật khi dùng với nghĩa gốc
• 2.7.2. Đặc điểm các tham tố của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật khi dùng với nghĩa gốc
• 2.7.2.1. Khả năng hiện diện của các tham tố trong câu
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ PHÁT TRIỂN NGỮ NGHĨA VÀ THAY ĐỔI KẾT TRỊ CỦA NHÓM TÍNH TỪ CHỈ ĐẶC ĐIỂM VỀ LƯỢNG CỦA SỰ VẬT TRONG TIẾNG VIỆT
• 3.1. Sự phát triển ngữ nghĩa của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 3.1.1. Khát quát về sự phát triển ngữ nghĩa của từ theo quan niệm của ngôn ngữ học tri nhận
• 3.1.2. Các hướng phát triển ngữ nghĩa của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 3.2. Sự thay đổi kết trị của nhóm tính từ chỉ đặc điểm về lượng của sự vật trong tiếng Việt
• 3.2.1. Sự thay đổi mô hình kết trị
• 3.2.2. Sự thay đổi các tham tố
• 3.2.2.1. Khả năng hiện diện của các tham tố trong câu
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc điểm ngữ nghĩa của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt

Tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt là một nhóm từ có vai trò quan trọng trong việc mô tả và phân loại sự vật. Ngữ nghĩa của nhóm từ này không chỉ đơn thuần là số lượng mà còn bao hàm các khía cạnh khác như chất lượng và đặc điểm của sự vật. Các tính từ này thường được phân loại theo tiêu chí nhận diện, giúp người sử dụng ngôn ngữ dễ dàng hơn trong việc lựa chọn từ phù hợp. Phân loại tính từ chỉ đặc điểm về lượng có thể được chia thành các nhóm như: tính từ chỉ số lượng cụ thể, tính từ chỉ số lượng tương đối, và tính từ chỉ số lượng không xác định. Mỗi nhóm này có những đặc điểm ngữ nghĩa riêng, ảnh hưởng đến cách thức sử dụng trong câu. Đặc biệt, khi tham gia vào cấu trúc câu, các tính từ này không chỉ thể hiện ngữ nghĩa mà còn có sự tương tác với các thành phần khác trong câu, tạo nên một mô hình kết trị phong phú. Như vậy, việc nghiên cứu ngữ nghĩa của tính từ chỉ lượng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ngôn ngữ mà còn góp phần vào việc phát triển lý thuyết ngữ nghĩa trong tiếng Việt.

1.1. Ngữ nghĩa và ngữ pháp của tính từ chỉ lượng

Ngữ nghĩa và ngữ pháp của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt có mối quan hệ chặt chẽ. Ngữ nghĩa của tính từ không chỉ phản ánh số lượng mà còn thể hiện các đặc điểm khác của sự vật. Khi được sử dụng trong câu, tính từ chỉ lượng thường đi kèm với các danh từ, tạo thành cụm danh từ có ý nghĩa rõ ràng. Ngữ nghĩa của tính từ ảnh hưởng đến cách thức mà danh từ được hiểu và diễn đạt trong ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ, trong câu "Ba con mèo", tính từ "ba" không chỉ đơn thuần chỉ số lượng mà còn xác định rõ ràng số lượng của danh từ "mèo". Điều này cho thấy rằng ngữ nghĩa của tính từ chỉ lượng không thể tách rời khỏi ngữ pháp của câu. Hơn nữa, việc nghiên cứu ngữ nghĩa và ngữ pháp của tính từ chỉ lượng còn giúp làm rõ hơn về cách thức mà ngôn ngữ phản ánh thực tại, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp và hiểu biết về ngôn ngữ của người sử dụng.

II. Kết trị của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt

Kết trị của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt thể hiện qua khả năng kết hợp với các thành phần khác trong câu. Kết trị không chỉ là sự kết hợp đơn thuần mà còn là sự tương tác giữa ngữ nghĩa và ngữ pháp. Các tính từ chỉ lượng thường có khả năng kết hợp với danh từ, tạo thành các cụm từ có ý nghĩa rõ ràng. Ví dụ, trong cụm từ "nhiều người", tính từ "nhiều" không chỉ thể hiện số lượng mà còn tạo ra một hình ảnh cụ thể về nhóm người. Kết trị của tính từ chỉ lượng còn thể hiện qua việc chúng có thể đứng một mình hoặc kết hợp với các từ khác để tạo thành các cấu trúc ngữ pháp phức tạp hơn. Điều này cho thấy rằng kết trị của tính từ không chỉ phụ thuộc vào ngữ nghĩa mà còn bị ảnh hưởng bởi ngữ cảnh sử dụng. Việc nghiên cứu kết trị của tính từ chỉ lượng giúp làm rõ hơn về cách thức mà ngôn ngữ hoạt động, từ đó nâng cao khả năng hiểu biết về ngữ pháp và ngữ nghĩa trong tiếng Việt.

2.1. Mô hình kết trị của tính từ chỉ lượng

Mô hình kết trị của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt có thể được phân tích qua các tham tố tham gia vào cấu trúc câu. Các tham tố này không chỉ bao gồm tính từ mà còn có thể là danh từ, động từ và các thành phần khác. Mô hình này cho thấy rằng kết trị của tính từ không chỉ đơn thuần là sự kết hợp mà còn là sự tương tác giữa các thành phần trong câu. Ví dụ, trong câu "Có nhiều hoa nở", tính từ "nhiều" kết hợp với danh từ "hoa" và động từ "nở" tạo thành một cấu trúc ngữ pháp hoàn chỉnh. Điều này cho thấy rằng kết trị của tính từ chỉ lượng không chỉ phụ thuộc vào ngữ nghĩa của nó mà còn bị ảnh hưởng bởi các thành phần khác trong câu. Việc nghiên cứu mô hình kết trị này giúp làm rõ hơn về cách thức mà ngôn ngữ hoạt động, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp và hiểu biết về ngôn ngữ của người sử dụng.

III. Sự phát triển ngữ nghĩa và thay đổi kết trị của tính từ chỉ lượng

Sự phát triển ngữ nghĩa và thay đổi kết trị của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt là một quá trình liên tục và phức tạp. Theo thời gian, các tính từ này có thể thay đổi về ngữ nghĩa, từ đó ảnh hưởng đến cách thức mà chúng được sử dụng trong ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ, một số tính từ chỉ lượng có thể mở rộng ngữ nghĩa của chúng để bao hàm các khía cạnh khác ngoài số lượng, như chất lượng hoặc trạng thái. Điều này dẫn đến sự thay đổi trong kết trị, khi các tính từ này có thể kết hợp với các danh từ hoặc động từ khác nhau để tạo thành các cấu trúc ngữ pháp mới. Việc nghiên cứu sự phát triển ngữ nghĩa và thay đổi kết trị của tính từ chỉ lượng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ngôn ngữ mà còn góp phần vào việc phát triển lý thuyết ngữ nghĩa trong tiếng Việt.

3.1. Các hướng phát triển ngữ nghĩa

Các hướng phát triển ngữ nghĩa của tính từ chỉ lượng trong tiếng Việt có thể được phân tích qua các khía cạnh khác nhau. Một số tính từ có thể mở rộng ngữ nghĩa của chúng để bao hàm các khía cạnh khác ngoài số lượng, như chất lượng hoặc trạng thái. Ví dụ, tính từ "nhiều" không chỉ thể hiện số lượng mà còn có thể diễn đạt sự phong phú hoặc đa dạng của sự vật. Điều này cho thấy rằng ngữ nghĩa của tính từ chỉ lượng không chỉ đơn thuần là số lượng mà còn phản ánh các đặc điểm khác của sự vật. Việc nghiên cứu các hướng phát triển ngữ nghĩa này giúp làm rõ hơn về cách thức mà ngôn ngữ phản ánh thực tại, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp và hiểu biết về ngôn ngữ của người sử dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ THUYẾT Ngữ nghĩa và kết trị của từ là một trong những vấn đề cần được quan tâm khi nghiên cứu ngôn ngữ. Cho đến nay, đã có rất nhiều công trình đề cập đến nội dung này theo các góc độ khác nhau. Vì vậy, trong chương này, luận án điểm lại một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài, từ đó xác định cơ sở lí luận có tính đường hướng cho đề tài. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.

Tình hình nghiên cứu về nghĩa và kết trị của từ Vấn đề ngữ nghĩa từ xưa cho đến nay luôn được các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học đặc biệt quan tâm. Hầu như, các công trình nghiên cứu ngôn ngữ nào cũng đề cập đến nghĩa ở một mức độ nhất định. Trong phần này, chúng tôi chỉ điểm lại một cách sơ lược nhất về vấn đề nghiên cứu ngữ nghĩa trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu về nghĩa của từ a.

Những nghiên cứu trên thế giới Ngữ nghĩa học với tư cách là một bộ môn độc lập hình thành vào khoảng cuối thế kỉ XIX và được đánh dấu bằng công trình “Essai de Sémantique” (1877) của Michel Bréal. Ông được xem là người đi tiên phong trong nghiên cứu khoa học ngữ nghĩa. Dù công trình của M. Bréal ra đời sau, nhưng được đánh giá là công trình “đầu tiên xác lập ngữ nghĩa học như một bộ môn khoa học nhân văn.7] Trong công trình nghiên cứu [82], Lê Quang Thiêm đã khái lược rất rõ ba thời kì phát triển trong tiến trình ngữ nghĩa học.

Đó là thời kì tiền cấu trúc luận, thời kì cấu trúc luận và thời kì hậu cấu trúc luận. Mỗi thời kì đều được đánh dấu bằng các công trình nghiên cứu gắn liền với tên tuổi của các nhà khoa học. luan an 7 Vấn đề quan tâm đầu tiên của các nhà ngôn ngữ học là khái niệm nghĩa của từ. Bởi đây là một trong những khái niệm quan trọng nhất của ngôn ngữ học nên các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều cách giải thích khác nhau.

Nguyễn Thiện Giáp [35] đã chỉ ra tám quan niệm về nghĩa trên thế giới. Nhìn chung, các ý kiến bàn về nghĩa của từ nổi lên hai khuynh hướng: “1) Cho nghĩa của từ là một bản thể nào đó (đối tượng, khái niệm, sự phản ánh…). 2) Cho nghĩa của từ là một quan hệ nào đó (quan hệ của từ với đối tượng, hoặc quan hệ của từ với khái niệm)”. [dẫn theo 35, tr.

31] Nghĩa của từ là nhân tố chi phối khả năng kết hợp của từ (khả năng phóng chiếu của từ), trong trường hợp vị từ đóng vai trò vị ngữ của câu thì nghĩa của từ chi phối đến các tham tố cùng vị ngữ tạo thành câu trọn vẹn, tức thể hiện kết trị của vị từ. Về các thành phần nghĩa của từ, các nhà ngôn ngữ đã đưa ra những kiến giải khác nhau bằng sơ đồ tam giác nghĩa và các nhân tố hình thành ý nghĩa của từ. Người đầu tiên phải kể đến là F. Ông quan niệm về bản chất của tín hiệu ngôn ngữ như sau: “Tín hiệu ngôn ngữ kết liền thành một không phải một sự vật với một tên gọi mà là một khái niệm với một hình ảnh âm thanh.

Hình ảnh này không phải là cái âm vật chất, một vật thuần túy vật lí, mà là dấu vết tâm lý của cái âm đó, là cái biểu tượng mà các giác quan của ta cung cấp cho ta về cái âm đó”.de Saussure tín hiệu ngôn ngữ là một thực thể tâm lý có hai mặt: khái niệm và hình ảnh âm thanh, giữa chúng luôn có mối quan hệ gắn bó khăng khít với nhau. Đây là bước tiến lớn trong nhận thức về nghĩa của tín hiệu – từ. Làm rõ hơn một bước, C. Richards (1923) đã đề xuất một sơ đồ gọi là “tam giác nghĩa”.

Trong đó, một đỉnh là biểu hiệu, một đỉnh là tư duy và một đỉnh là sở chỉ, giữa chúng luôn có mối quan hệ lẫn nhau. “Quan hệ giữa biểu hiệu và tư duy là quan hệ biểu trưng; quan hệ giữa tư duy hay sự quy chiếu với sở chỉ là quan hệ quy chiếu; quan hệ giữa biểu hiệu với sở chỉ là quan luan an 8 hệ thay thế tên gọi”. [dẫn theo 35, tr.37] Cũng bàn tới vấn đề này, G. Ullmann (1962) cũng đưa ra sơ đồ cải tiến tam giác nghĩa và giải thích mối quan hệ giữa các thành tố của nghĩa.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra ba nhân tố nghĩa và thay đổi một số thuật ngữ. Đáng chú ý là các tác giả đưa thêm khái niệm nội dung liên hội như một loại nghĩa của tín hiệu từ. Theo quan niệm truyền thống, John Lyons (1977) coi “khái niệm là nghĩa của từ”. Ông đã cải tiến sơ đồ tam giác nghĩa và giải thích: “Hình thức của từ có thể nói là “biểu nghĩa” cho cả “khái niệm’ mà các “sự vật” được gộp vào đó (bằng sự “trừu tượng” khỏi các đặc tính “ngẫu nhiên” của chúng) và cả bản thân các “sự vật” đó nữa”.

[dẫn theo 35, tr.38] Lúc này, cái quy chiếu không còn được xem là nghĩa nữa mà nghĩa là nội dung khái niệm, là nội dung liên hội và nghĩa biểu thị. Bên cạnh các tác giả với những công trình nghiên cứu trên, trong ngữ nghĩa học thế giới, chúng ta còn gặp nhiều quan niệm với các khuynh hướng khác nhau như: Kurt baldinger, V. Stepanov… Về hiện tượng chuyển nghĩa của từ cũng được các nhà nghiên cứu bàn tới với những khuynh hướng nghiên cứu khác nhau. Có thể kể đến ba khuynh hướng chính trên thế giới như sau: (1) Khuynh hướng nghiên cứu theo nghiên cứu theo lôgic học mà Paul là người khởi xướng.

Những quan niệm của ông được thể hiện qua bảng phân loại logic học các hiện tượng chuyển nghĩa, trong đó chú ý đến so sánh nội dung khái niệm trước và sau khi biến đổi, đồng thời nêu lên mối quan hệ logic giữa chúng. (2) Khuynh hướng nghiên cứu theo tâm lý học mà đại diện là Wundt, Henry, Murray…. Khuynh hướng này giải thích hiện tượng chuyển nghĩa căn cứ vào đặc trưng tâm lý với phương châm việc nghiên cứu chuyển nghĩa cuối cùng phải vĩnh viễn quy thành nghiên cứu tâm lý. (3) Khuynh hướng nghiên cứu theo lịch sử đứng đầu là Wellander, Smart….

Họ nghiên cứu đã quan niệm sự chuyển hóa ý nghĩa là một quá trình lịch sử và chỉ luan an 9 trưởng thành một cách vừa ý khi được chứng thực trong quá trình thực tế. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cũng đã cố gắng tập hợp và hệ thống hóa những nguyên nhân có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự chuyển nghĩa trong ngôn ngữ. Aitchison và một số nhà ngôn ngữ cùng quan điểm cho rằng: Sự chuyển nghĩa trong tiếng Anh do đặc điểm thuộc về bản chất của ngôn ngữ và tâm lí của người sử dụng, yếu tố xã hội. Ngược lại, Fromkin và một số tác giả khác cho rằng: Nguyên nhân của sự chuyển nghĩa là do sự tái cấu trúc ngôn ngữ trong quá trình học tiếng của trẻ và sự thay đổi tâm lý của người học qua nhiều thế hệ khác nhau.

Không đồng quan điểm với các tác giả trên, Lyons cho rằng: Sự thay đổi xã hội là nguyên nhân chủ yếu của thay đổi ngôn ngữ. Khi ngôn ngữ học tri nhận ra đời và phát triển mạnh mẽ đặc biệt là ngữ nghĩa học tri nhận với những tên tuổi như: G. thì vấn đề nghĩa cũng như sự chuyển nghĩa của ngôn ngữ sẽ là mảnh đất còn nhiều điều cần khám phá. Dưới góc nhìn của tri nhận, nghĩa của từ và sự chuyển nghĩa của từ chủ yếu được đề cập thông qua việc nghiên cứu các ẩn dụ và hoán dụ ý niệm dựa trên những miền nguồn hết sức cơ bản như: miền cảm xúc, miền bộ phận cơ thể người, miền không gian, miền ăn uống….

Qua quá trình chuyển nghĩa, các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học tri nhận cũng nhận thấy ẩn dụ ý niệm là cách thức tư duy, hé lộ cho biết cách nghĩ và văn hóa dân tộc. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam, so với nghiên cứu ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp thì ngữ nghĩa học, đặc biệt nghĩa học ngữ pháp (grammatical semantics) là một chuyên ngành chưa có chiều dày. Sự xuất hiện ban đầu của ngữ nghĩa học gắn liền với từ vựng học. Vì vậy, những tri thức ban đầu của ngữ nghĩa học chủ yếu được đề cập trong những giáo trình cơ sở từ vựng học.

Nhìn chung, các nhà nghiên cứu đã quan tâm đến bản chất ý nghĩa từ vựng, các kiểu ý nghĩa từ vựng, các quan hệ nghĩa, hiện tượng chuyển nghĩa … luan an 10 Năm 1998, cuốn Cơ sở ngữ nghĩa học từ vựng của Đỗ Hữu Châu ra đời. Lần đầu tiên ở Việt Nam, các vấn đề lí thuyết ngữ nghĩa học được giới thiệu. Có thể nói, Đỗ Hữu Châu là người nghiên cứu sớm nhất và có nhiều công trình về lí thuyết nghĩa của từ. Chính ông đã góp phần xây dựng cơ sở nền tảng cho ngữ nghĩa học từ vựng tiếng Việt.

Theo ông, “Nghĩa của từ là hợp điểm, là kết quả của những nhân tố và tác động giữa những nhân tố tạo nên nghĩa. Trong số những nhân tố đó, có những nhân tố ngoài ngôn ngữ và có những nhân tố nằm trong ngôn ngữ”.98] Quan niệm này của Đỗ Hữu Châu không chỉ dừng lại ở việc đưa ra khái niệm nghĩa của từ mà còn bàn tới các thành phần ý nghĩa của từ. Tác giả đã xác định các nhân tố ngoài ngôn ngữ là (1) sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan, có thể thuộc thế giới nội tâm, có thể thuộc thế giới ảo tưởng; (2) sự hiểu biết của con người về nhân tố thứ (1), và (3) nhân tố lịch sử xã hội (mỗi thời đại và các tập thể xã hội khác nhau cũng ảnh hưởng đến nghĩa của từ, khiến cho mỗi từ có thể có những vẻ nghĩa riêng). Còn các nhân tố thuộc ngôn ngữ là: (1) toàn bộ hệ thống ngôn ngữ với những quan hệ giữa chúng; (2) chức năng tín hiệu học của từ.

Tác giả thay tam giác nghĩa hình học phẳng bằng hình tháp nghĩa hình học không gian như sau: Từ-trừu tượng Người Tư dùng Chức năng tín duy hiệu Sự vật Hệ thống ngôn ngữ Sơ đồ hình tháp nghĩa [17, tr.101] luan an 11 Theo sơ đồ này thì đỉnh cao nhất của tháp là từ (trừu tượng) với hai thành phần là hình thức và ý nghĩa. Ở mỗi đỉnh của đáy là từng nhân tố góp phần làm thành ý nghĩa, gồm: sự vật, hiện tượng, sự hiểu biết của tư duy; nhân tố người sử dụng; các chức năng tín hiệu học; cấu trúc của ngôn ngữ.