BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ĐÈ TÀI KHOA HỌC CÁP TRƯỜNG MÃ SỐ: LH- 2015- 399/DHL-HN THỰC HIỆN LUẬT HỢP TÁC XÃ (2012) THEO ĐỊNH HUONG PHÁT TRIEN Chủ nhiệm dé tai: TS Vũ Phuong Đông Phó Trưởng Bộ môn Luat Thuong mai, Khoa Pháp luật kinh tế Thứ ký đề tài: ThS. Lê Hương Giang Bộ môn Luật Thương mại, Khoa Pháp luật kinh tế TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHONG bọc 5Â 6 HÀ NỘI, NĂM 2016 NHỮNG NGƯỜI THAM GIA THUC HIEN DE TÀI Chủ nhiệm đề tài: TS. Vũ Phương Đông Phó Trưởng Bộ môn Luật Thương mại- Khoa Pháp luật Kinh tế Thư ký đề tài: ThS. Lê Hương Giang Bộ môn Luật Thương mại- Khoa Pháp luật Kinh tế Các tác giả chuyên đề khoa học 1.
Nguyễn Viết Tý - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyên dé 1 2. Tran Ngọc Dũng - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 2 3. Nguyễn Thị Yến - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 5 4. Trần Thị Bảo Ánh - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 12 5.
Vũ Phương Đông - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyên dé tổng quan 6. Nguyễn Như Chính - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 9, 7. Lê Huong Giang - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 3 Chuyén dé 10 Qœ. Nguyễn Ngọc Anh - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 7.
Th§ Lê Ngọc Anh - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 4 Chuyên đề 11 10. Vũ Thị Hòa Như - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyên đề 12 11. Nguyễn Huyền Trang - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyên dé 8 Chuyén dé 14, 15, 16 12. Phạm Thị Huyền - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 14, 15, 16 13.
Cao Thanh Huyền - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé 13 14. Trần Trọng Đại - Khoa Pháp luật Kinh tế Chuyén dé téng quan, chuyén dé 14, 15, 16 MỤC LỤC HAN 1- BAO CAO TONG QUAN NBXWAY|wRQe HAN MO DAU 1. Tính cap thiết của đề tai 2. Tình hình nghiên cứu 2.
Đề tài nghiên cứu 2. Sách chuyên khảo 2. Tài liệu nước ngoài 3. Mục tiêu, mục đích nghiên cứu của đề tài HAN NỘI DUNG 1.
Nội dung chủ yếu thi hành Luật hop tac xã năm 2012 1. Quy chế thành lập hợp tác xã 1. Quy chế thành viên hợp tác xã eyNnO—o 1. Quy chế tài sản và tài chính hợp tác xã 1.
Quy chế về tổ chức quản lý nội bộ hợp tác xã 1. Quy chế về các hình thức liên kết hợp tác xã 1. Quy chế về chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước đối với hoạt ộng của Hợp tác xã 20 2. Công cụ thực hiện và thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012 26 2.
Công cụ chính sách thực thi Luật Hợp tác xã năm 2012 26 2. Công cụ hỗ trợ thực thi Luật Hợp tác xã năm 2012 28 2. Công cụ kiểm tra giám sát hoạt động của hợp tác xã 30 3. Thực tiễn thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012, những vướng nắc và nguyên nhân 3] 3.
Những vướng mắc trong thực tiễn thi hành Luật Hợp tác xã 3] năm 2012 3. Nguyên nhân của những tồn tại hiện nay 33 4. Giải pháp nâng cao hiệu quả trong triển khai Luật Hợp tác xã năm 2012 36 4. Định hướng phát triển kinh tế tập thể và vai trò của mô hình hợp tác xã tại Việt Nam 36 4.
Các giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai thực hiện Luật Hợp tác xã năm 2012 38 PHAN KET LUẬN 43 PHAN 2- CAC CHUYEN DE NGHIEN CUU 44 Chuyén dé 1: Ban chất pháp lý của mô hình hợp tác xã trong điều kiện phat 45 triển kinh tế tập thể ở nước ta Chuyên đề 2: Lược sử quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về hợp tác 64 kã ở Việt Nam Chuyên đề 3: Địa vị pháp lý của thành viên hợp tác xã theo quy định Luật Hợp 92 lác xã năm 2012 lhuyên đề 4: Quy chế pháp lý về vốn và tài sản của hợp tác xã theo quy 105 inh pháp luật hiện hành thuyên dé 5: Quy chế pháp lý về đăng ký thành lập hợp tác xã và thực tiễn 114 triển khai Chuyên dé 6: Quy chế pháp lý về tổ chức quản lý nội bộ hợp tác xã 128 Chuyên đề 7: Tỏ chức thực hiện quy định pháp luật về các hình thức liên kết 139 yua hợp tác xã Chuyên dé 8: Chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước đối với hợp tác xã 148 heo quy định pháp luật hiện hành Chuyên đề 9: Mô hình tổ chức hợp tác xã kiểu mới và thực tiễn hoạt động 171 của một số hợp tác xã ở Việt Nam theo Luật Hợp tác xã năm 2012 Chuyên đề 10: Bài học kinh nghiệm triển khai mô hình hợp tác xã tại Đức, 200 Canada, Australia Chuyên dé 11: Bài học kinh nghiệm triển khai mô hình hop tác xã một số 206 quốc gia Châu Á Chuyên dé 12: Định hướng triển khai tổ chức thực hiện các quy định mới PA| của Luật Hợp tác xã năm 2012 dé áp dụng vào mô hình hợp tác xã hiện nay Chuyên đề 13: Một số kiến nghị để triển khai hiệu quả Luật Hợp tác xã năm 237 2012 phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế tập thể trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Chuyên đề 14: Xây dựng Điều lệ mẫu Hợp tác xã 259 Chuyên đề 15: Xây dựng Điều lệ mẫu Hợp tác xã thương mại dịch vụ 284 Chuyên đề 16: Xây dựng Điều lệ mẫu Hợp tác xã nông nghiệp 31] Danh mục tài liệu tham khảo 340 PHAN 1 BẢO CAO TONG QUAN BAO CÁO TONG QUAN DETAI KHOA HOC CAP TRƯỜNG “Thực hiện Luật Hop tác xã năm 2012 theo định hướng phát triển kinh tế tập thé tại Việt Nam” PHAN MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm trở lại đây, nền kinh tế Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn từ hệ qua của suy thoái kinh tế toàn cầu. Chưa khi nào, nhu cầu đổi mới phương thức tô chức sản xuất kinh doanh ở nước ta lại trở nên bức thiết như hiện nay. Việc phát triển mô hình kinh doanh tập thể, tập trung và phát huy những nguồn lực cơ bản đang trở thành hướng đi phù hợp vừa giải quyết vấn đề của nên hoạt động sản xuất hàng hóa, vừa giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, việc làm, nâng cao đời sống của người dân.
Mô hình hợp tác xã đang là sự lựa chọn phù hợp. Nghị quyết 13-NQ/TU" về nâng cao hiệu quả kinh tế tập thé đã khẳng định: “kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã kiểu mới dưới nhiều hình thức, trình độ khác nhau trong các ngành, lĩnh vực, nhất là trong nông nghiệp, nông thôn đã đáp ứng một phân nhu cầu của những người lao động, hộ sản xuất kinh doanh, đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước ”. Tuy nhiên việc xây dung và vận hành hiệu quả mô hình hợp tác xã kiểu mới tại khu vực sản xuất tập thể vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Mô hình hợp tác xã được áp dụng tại Việt Nam từ những năm năm mươi của thế kỉ XX, đến năm 1955, Việt Nam đã có 45 hợp tác xã.
Sau 30 năm triển khai, đến trước năm 1986, số lượng hợp tác xã tại Việt Nam đã lên đến 73. Tuy nhiên, sau đại hội Đảng VI với những chuyền biến cơ bản về chế độ kinh té, mô hình hợp tác xã “kiểu cũ” mang tính áp đặt, đã bộc lộ rõ những yếu điểm và không thé tổn tại trong nền kinh tế thị trường. Số lượng hợp tác xã giảm mạnh ' Nghị quyết số 13-NQ/TW, ngày 18 tháng 03 năm 2002, Nghị quyết hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa IX về tiép tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập tế trorg giai đoạn 1987-1996.607 hợp tác xã ton tại”. Luật Hợp tác xã (1996), Luật Hợp tác xã (2003) ban hành không làm gia tăng số lượng Hợp tác xã, tính đến hết năm 2011 số lượng hợp tác xã tại Việt Nam chỉ là 13.
Điều này cho thấy, mô hình hợp tác xã đang rất khó khăn trong việc tìm lại chỗ đứng của mình đối với nhà đầu tư. Luật Hợp tác xã (2012) được thông qua và có hiệu lực chính thức từ 01 tháng 07 năm 2013 với mục tiêu khuyến khích, tạo điều kiện thúc đây phát triển hợp tác xã mới; định hướng phát triển cho các hợp tác xã hiện đang hoạt động theo đúng ban chất hợp tác xa’. Mặc dù vậy, hiệu quả triển khai vẫn còn hạn chế. Như Vậy, sau nhiều năm, với nhiêu lần sửa đối luật, các nhà hoạch định vẫn loay hoay di tìm lời giải cho bai toán hóc sua “đưa hợp tác xã trở về đúng vai trò của mình”.
Mô hình hợp tác xã kiêu mới với nhiều ưu điểm vẫn chưa được người dân hưởng ứng. Nguyên nhân có thể xác định từ: tâm ly của người dân vẫn còn nặng nề sau “thất bại” của mô hình hợp tác xã kiểu cũ; người dân chưa thực sự nắm bắt được các quy định pháp luật mới; chưa hiểu được những lợi thế của mô mình hợp tác xã hiện nay; chưa có nô hình hợp tác xã điển hình để học tập kinh nghiệm từ quá trình thành lập đến vin hành kinh doanh. Việ: tiến hành n ghién cứu dé tài “Thực hiện Luật Hợp tác xã (2012) theo dint hướng phát triển kinh tế tập thé tại Việt Nam” đáp ứng những đòi hỏi và nlu cầu thực sự cần thiết của sự phát triển kinh tế tập thể, kinh tế cộng đồng tại Yiệt Nam. Việc nghiên cứu dé tài này nhằm tìm giải pháp để triển khai hiệu quả 10n Nghị quyết 13-NQ/TƯ, đồng thời tiếp tục hoàn thiện thé chế kinh tế thị trưng định hướng xã hội chủ nghĩa theo tinh thần của Nghị quyết 21- NQ/TU?