Luận văn thạc sĩ về lỗi sử dụng ngôn ngữ của học viên Lào học tiếng Việt tại Đoàn 871 TCCT

Luận văn thạc sĩ phân tích lỗi ngôn ngữ của học viên Lào học tiếng Việt tại đoàn 871 TCCT, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hành vi ngôn ngữ.

• Tác giả: Hứa Thị Chính
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Thanh Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Lỗi Sử Dụng Một Số Hành Vi Ngôn Ngữ Của Học Viên Lào Học Tiếng Việt Tại Đoàn 871 – TCCT
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3. Lịch sử vấn đề
• 1.3.1. Tình hình nghiên cứu về hành vi khen và tiếp nhận lời khen
• 1.3.2. Tình hình nghiên cứu về lỗi của người nước ngoài học tiếng Việt
• 2. CHƯƠNG 2
• 2.1. LỖI SỬ DỤNG HÀNH VI KHEN BẰNG TIẾNG VIỆT CỦA HỌC VIÊN QUÂN SỰ LÀO
• 2.2. CÁCH THỨC KHEN CỦA NGƯỜI VIỆT
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 3. CHƯƠNG 3
• 3.1. LỖI TIẾP NHẬN LỜI KHEN BẰNG TIẾNG VIỆT CỦA HỌC VIÊN QUÂN SỰ LÀO
• 3.2. CÁCH THỨC VÀ CẤU TRÚC TIẾP NHẬN LỜI KHEN CỦA NGƯỜI VIỆT
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU HOÀN THIỆN DIỄN NGÔN 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu lỗi ngôn ngữ của học viên Lào học tiếng Việt

Nghiên cứu lỗi ngôn ngữ của học viên Lào học tiếng Việt tại Đoàn 871 TCCT là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực ngôn ngữ học. Đề tài này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về những khó khăn mà học viên Lào gặp phải trong quá trình học tiếng Việt mà còn cung cấp những giải pháp hữu ích cho việc giảng dạy. Việc phân tích các lỗi ngôn ngữ sẽ giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy, từ đó nâng cao hiệu quả học tập của học viên.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu lỗi ngôn ngữ

Nhu cầu học tiếng Việt của học viên Lào ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, nhiều học viên gặp khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ này. Việc nghiên cứu lỗi ngôn ngữ sẽ giúp xác định nguyên nhân và tìm ra giải pháp khắc phục hiệu quả.

1.2. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với giáo dục

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn mang lại giá trị thực tiễn. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy tiếng Việt cho học viên Lào, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp của họ.

II. Những thách thức trong việc học tiếng Việt của học viên Lào

Học viên Lào gặp nhiều thách thức khi học tiếng Việt, từ phát âm đến ngữ pháp. Những khó khăn này không chỉ đến từ ngôn ngữ mà còn từ sự khác biệt văn hóa. Việc hiểu rõ những thách thức này sẽ giúp giáo viên có những phương pháp giảng dạy phù hợp hơn.

2.1. Khó khăn trong phát âm tiếng Việt

Nhiều học viên Lào gặp khó khăn trong việc phát âm các âm tiếng Việt, đặc biệt là các âm có dấu. Điều này dẫn đến việc giao tiếp không hiệu quả và gây hiểu lầm trong quá trình học tập.

2.2. Lỗi ngữ pháp phổ biến của học viên Lào

Lỗi ngữ pháp là một trong những vấn đề lớn mà học viên Lào thường gặp phải. Việc sử dụng sai cấu trúc câu, từ vựng và các quy tắc ngữ pháp cơ bản là những lỗi thường thấy trong quá trình học.

III. Phương pháp giảng dạy tiếng Việt hiệu quả cho học viên Lào

Để cải thiện tình hình học tập của học viên Lào, cần áp dụng những phương pháp giảng dạy hiệu quả. Việc sử dụng các phương pháp tương tác, thực hành và ứng dụng thực tế sẽ giúp học viên tiếp thu ngôn ngữ một cách tự nhiên hơn.

3.1. Phương pháp giảng dạy tương tác

Phương pháp giảng dạy tương tác giúp học viên tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động. Việc này không chỉ giúp họ cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong giảng dạy

Sử dụng công nghệ trong giảng dạy tiếng Việt sẽ giúp học viên Lào tiếp cận với ngôn ngữ một cách dễ dàng hơn. Các ứng dụng học tập, video và tài liệu trực tuyến có thể hỗ trợ học viên trong việc nâng cao kỹ năng ngôn ngữ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về lỗi ngôn ngữ của học viên Lào sẽ được áp dụng vào thực tiễn giảng dạy. Những phát hiện từ nghiên cứu sẽ giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng học tập của học viên.

4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nhận diện và phân tích lỗi ngôn ngữ là rất cần thiết. Điều này giúp giáo viên có cái nhìn rõ hơn về những khó khăn mà học viên gặp phải.

4.2. Ứng dụng kết quả vào giảng dạy

Kết quả nghiên cứu sẽ được sử dụng để xây dựng các chương trình giảng dạy phù hợp hơn với nhu cầu của học viên Lào. Việc này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn nâng cao sự tự tin của học viên trong giao tiếp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu lỗi ngôn ngữ của học viên Lào học tiếng Việt tại Đoàn 871 TCCT mở ra nhiều hướng đi mới cho việc giảng dạy tiếng Việt. Những kết quả đạt được sẽ là cơ sở để phát triển các chương trình đào tạo hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những lỗi ngôn ngữ phổ biến của học viên Lào và đề xuất các phương pháp giảng dạy hiệu quả. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng học tập của học viên.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các lỗi ngôn ngữ của học viên Lào. Việc này sẽ giúp cải thiện hơn nữa chất lượng giảng dạy tiếng Việt cho học viên nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc giao lưu văn hóa và ngôn ngữ giữa Việt Nam và các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Lào, trở nên thiết yếu. Theo ước tính, hàng năm có khoảng 100-150 học viên Quân sự Lào (HVQSL) được đào tạo tiếng Việt tại Đoàn 871 – Tổng cục Chính trị (TCCT), một đơn vị trực thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN). Tuy nhiên, do đặc thù môi trường học tập quân sự với quy định hạn chế giao tiếp bên ngoài, cùng với sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ, các học viên Lào gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng tiếng Việt, đặc biệt là trong các hành vi ngôn ngữ như khen và tiếp nhận lời khen.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích và làm rõ các lỗi sử dụng hành vi khen và tiếp nhận lời khen của HVQSL học tiếng Việt tại Đoàn 871 – TCCT trong năm học 2014-2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các lỗi trên ba bình diện: dụng học, từ vựng và ngữ pháp, dựa trên dữ liệu thu thập từ 100 học viên có độ tuổi từ 18 đến 40, đã hoàn thành trình độ B tiếng Việt. Nghiên cứu không chỉ nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về các lỗi sai mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Việt cho học viên Lào, đồng thời làm nổi bật nét đặc trưng văn hóa ngôn ngữ Việt Nam trong giao tiếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên bốn quan niệm về lỗi trong ngôn ngữ học: (1) Lỗi dưới góc độ cấu trúc và hành vi luận, nhấn mạnh việc hình thành thói quen ngôn ngữ; (2) Lỗi theo ngôn ngữ học chức năng, coi trọng năng lực giao tiếp và ngữ cảnh; (3) Lỗi theo ngôn ngữ học so sánh, đối chiếu, tập trung vào giao thoa ngôn ngữ – văn hóa; (4) Lỗi theo ngôn ngữ học tâm lý, xem lỗi là biểu hiện của sự cố gắng tích cực trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ.

Phân tích lỗi được thực hiện theo mô hình của S. Corder, gồm ba giai đoạn: nhận diện lỗi, miêu tả lỗi và giải thích nguyên nhân lỗi dựa trên so sánh với ngôn ngữ mẹ đẻ và ngữ cảnh giao tiếp. Lỗi được phân loại theo nguồn gốc gồm lỗi giao thoa (do ảnh hưởng tiếng mẹ đẻ) và lỗi tự ngữ đích (do nội bộ ngôn ngữ đích), đồng thời phân loại theo phạm vi gồm lỗi dụng học, lỗi từ vựng và lỗi ngữ pháp.

Về hành vi ngôn ngữ, luận văn áp dụng lý thuyết hành vi ngôn ngữ của J. Austin và J. Searle, phân loại hành vi khen và tiếp nhận lời khen trong giao tiếp thành các nhóm hành vi trực tiếp và gián tiếp, đồng thời phân tích các chức năng, mục đích và hình thức biểu hiện của hành vi khen trong tiếng Việt.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là 2400 ngữ liệu thu thập từ 100 học viên Lào qua 4 phiếu hoàn thiện diễn ngôn (discourse completion task) với 60 cảnh huống khen và 26 cảnh huống tiếp nhận lời khen, mô phỏng các tình huống giao tiếp thực tế. Cỡ mẫu được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và đồng đều về trình độ đầu vào (chưa biết tiếng Việt trước khi sang học).

Phương pháp phân tích bao gồm: (1) Phân tích lỗi dựa trên so sánh với chuẩn mực tiếng Việt của người bản ngữ; (2) Thống kê tần suất các loại lỗi trên ba bình diện dụng học, từ vựng và ngữ pháp; (3) Giải thích nguyên nhân lỗi dựa trên lý thuyết giao thoa ngôn ngữ và các yếu tố văn hóa – xã hội; (4) So sánh kết quả với các nghiên cứu tương tự trong và ngoài nước để làm rõ đặc điểm riêng biệt của HVQSL.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm học 2014-2015, từ thu thập dữ liệu, phân tích đến tổng hợp kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lỗi dụng học chiếm tỷ lệ cao nhất trong hành vi khen và tiếp nhận lời khen, khoảng 45% tổng số lỗi. Ví dụ, học viên dùng từ “béo” để khen em bé 4 tháng tuổi, trong khi người Việt thường dùng “mũm mĩm” hoặc “bụ bẫm”. Lỗi này phản ánh sự chưa hiểu đúng ngữ cảnh và văn hóa giao tiếp tiếng Việt.

2. Lỗi từ vựng chiếm khoảng 30% lỗi, điển hình là dùng sai từ như “hương vị” thay vì “mùi” khi khen quần áo, hoặc dùng “sai” thay cho “gửi” trong câu “chị ấy sai con đến trường”. Điều này cho thấy hạn chế về vốn từ và sự nhầm lẫn do ảnh hưởng tiếng mẹ đẻ.

3. Lỗi ngữ pháp chiếm khoảng 25% lỗi, chủ yếu là sai trật tự từ và dùng sai loại từ. Ví dụ, câu “Tôi gặp chị ấy luôn luôn” sai trật tự từ so với chuẩn tiếng Việt “Tôi luôn luôn gặp chị ấy”. Lỗi này xuất phát từ việc áp dụng cấu trúc ngữ pháp tiếng Lào vào tiếng Việt.

4. Học viên thường mắc lỗi trong việc phân biệt các cách thức khen trực tiếp và gián tiếp, dẫn đến việc sử dụng mẫu câu không phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. Ví dụ, trộn lẫn cách hỏi để khen với cách khen trần thuật, hoặc dùng sai các động từ biểu thị hành vi khen như “xem”, “trông”, “ngắm”.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các lỗi là do sự khác biệt về cấu trúc ngôn ngữ và văn hóa giữa tiếng Lào và tiếng Việt, cùng với môi trường học tập hạn chế giao tiếp thực tế. Việc học viên không có nhiều cơ hội tiếp xúc với người Việt bản ngữ ngoài giờ học làm giảm khả năng thụ đắc ngôn ngữ tự nhiên, dẫn đến lỗi dụng học phổ biến.

So sánh với các nghiên cứu về lỗi ngôn ngữ của người nước ngoài học tiếng Việt, kết quả tương đồng ở mức độ lỗi từ vựng và ngữ pháp, nhưng lỗi dụng học trong hành vi khen và tiếp nhận lời khen là điểm mới nổi bật, phản ánh đặc thù văn hóa giao tiếp Việt – Lào.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ lỗi theo từng loại (dụng học, từ vựng, ngữ pháp) và bảng thống kê các lỗi phổ biến kèm ví dụ minh họa, giúp trực quan hóa mức độ và tính đa dạng của lỗi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo ngữ dụng học và văn hóa giao tiếp tiếng Việt cho HVQSL, tập trung vào các hành vi ngôn ngữ đặc thù như khen và tiếp nhận lời khen, nhằm giảm lỗi dụng học. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; chủ thể: Bộ Quốc phòng phối hợp với Trường Đại học KHXH&NV.

2. Xây dựng tài liệu giảng dạy và bài tập thực hành đa dạng về hành vi ngôn ngữ, bao gồm các tình huống giao tiếp thực tế và mô phỏng, giúp học viên luyện tập kỹ năng phản xạ ngôn ngữ. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Viện Ngôn ngữ – ĐHQGHN.

3. Tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, trao đổi ngôn ngữ giữa học viên Lào và người Việt, tạo môi trường thực hành tiếng Việt tự nhiên, nâng cao khả năng thụ đắc ngôn ngữ. Thời gian: liên tục; chủ thể: Đoàn 871 – TCCT.

4. Đào tạo giáo viên tiếng Việt chuyên sâu về ngữ dụng học và phân tích lỗi, giúp họ phát hiện và sửa lỗi hiệu quả, đồng thời áp dụng phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc điểm học viên Lào. Thời gian: 6 tháng; chủ thể: Khoa Ngôn ngữ học – ĐHQGHN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Việt cho người nước ngoài, đặc biệt là giảng viên tại các trường quân sự, để hiểu rõ các lỗi phổ biến và phương pháp sửa lỗi hiệu quả trong giảng dạy.

2. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng và ngữ dụng học, nhằm khai thác dữ liệu thực tiễn về hành vi ngôn ngữ trong giao tiếp liên văn hóa Việt – Lào.

3. Quản lý đào tạo và hoạch định chính sách giáo dục ngôn ngữ, giúp xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với đặc thù học viên nước ngoài trong môi trường quân sự.

4. Học viên Lào và người học tiếng Việt, để nhận thức được các lỗi thường gặp và tự điều chỉnh trong quá trình học tập và giao tiếp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học viên Lào lại mắc nhiều lỗi dụng học trong hành vi khen?
   Do sự khác biệt văn hóa và hạn chế môi trường giao tiếp thực tế, học viên chưa nắm được cách sử dụng từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh và phong cách giao tiếp của người Việt.

2. Lỗi từ vựng phổ biến nhất là gì?
   Lỗi dùng sai nghĩa từ gần nghĩa hoặc nhầm lẫn từ đồng âm, ví dụ dùng “hương vị” thay cho “mùi”, hoặc “sai” thay cho “gửi”.

3. Phương pháp thu thập dữ liệu như thế nào?
   Sử dụng phiếu hoàn thiện diễn ngôn với 86 cảnh huống khen và tiếp nhận lời khen, thu thập từ 100 học viên trong năm học 2014-2015.

4. Làm thế nào để giảm lỗi ngữ pháp trong giao tiếp?
   Tăng cường luyện tập ngữ pháp trong ngữ cảnh thực tế, chú trọng trật tự từ và loại từ, đồng thời so sánh với cấu trúc tiếng mẹ đẻ để tránh áp dụng sai.

5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu này là gì?
   Giúp nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Việt cho học viên Lào, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa giao tiếp Việt Nam trong môi trường quân sự.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết các lỗi dụng học, từ vựng và ngữ pháp trong hành vi khen và tiếp nhận lời khen của HVQSL học tiếng Việt tại Đoàn 871 – TCCT.
• Lỗi dụng học chiếm tỷ lệ cao nhất, phản ánh sự khác biệt văn hóa và hạn chế môi trường giao tiếp thực tế.
• Phương pháp phân tích lỗi dựa trên mô hình của S. Corder và lý thuyết hành vi ngôn ngữ của Austin, Searle được áp dụng hiệu quả.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các giải pháp đào tạo và giảng dạy tiếng Việt phù hợp cho học viên Lào.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực giao tiếp và giảm thiểu lỗi trong sử dụng hành vi khen và tiếp nhận lời khen.

Các đơn vị đào tạo và nghiên cứu cần phối hợp triển khai các giải pháp đào tạo ngữ dụng học, tổ chức giao lưu văn hóa và nâng cao năng lực giảng viên để cải thiện hiệu quả học tập tiếng Việt cho học viên Lào. Đọc luận văn đầy đủ để áp dụng các chiến lược sửa lỗi phù hợp và phát triển chương trình đào tạo chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu và Kết luận, luận văn có 3 chƣơng gồm: Chƣơng 1:Cơ sở lý luận. Chƣơng 2:Lỗi sử dụng hành vi khen bằng tiếng Việt của Học viên Quân sự Lào Chƣơng 3:Lỗi tiếp nhận lời khen bằng tiếng Việt của Học viên Quân sự Lào. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. MỘT SỐ QUAN NIỆM VỀ LỖI Trong thực tế, có rất nhiều quan niệm khác nhau về lỗi và phân tích lỗi.Về cơ bản, có thể nói đến 4 quan niệm về lỗi mà đƣợc các nhà nghiên cứu rất quan tâm.

Lỗi nhìn dưới góc độ cấu trúc và hành vi luận. Hơn hai thập kỉ sau chiến tranh thế giới thứ hai, quan niệm về lỗi của các nhà nghiên cứu theo thuyết hành vi (behaviourism) và cấu trúc luận có ảnh hƣởng rất lớn đến việc dạy và học tiếng. Quan điểm này dựa trên cơ sở lý thuyết của các nhà tâm lý học nổi tiếng nhƣ Watson (1924), Thorndike (1932), và Skinner (1957) [dẫn theo 5]. Theo thuyết hành vi, con ngƣời là một tổ chức có khả năng thực hiện nhiều hành vi khác nhau.

Sự xuất hiện của các hành vi này phụ thuộc vào 3 yếu tố trong quá trình học. Kích thích (stimulus) để tạo ra hành vi phản ứng (response) và củng cố (reinforcement) nhằm khẳng định sự phù hợp (hay không phù hợp) của phản ứng và khuyến khích sự lặp lại (hoặc mất đi) phản ứng trong tƣơng lai để cuối cùng có đƣợc thói quen. Thói quen đƣợc hình thành trong quá trình học ngoại ngữ cũngnhƣ các kiểu học khác. Trong quá trình tiếp nhận một ngôn ngữ khác, ngƣời học đã mang sang ngôn ngữ thứ hai những thói quen trong tiếng mẹ đẻ của họ.

Thói quen đƣợc tạo nên bởi một phản hồi tự động trƣớc một kích thích có sẵn. Dựa trên cơ sở lý thuyết rút ra từ các kết quả thực nghiệm trên, Dakin (1973) đã chỉ ra 3 nguyên tắc chính của việc dạy và học tiếng. Đó là ngƣời học phải tạo ra các câu trả lời lăp lại một cách tích cực trƣớc các kích thích. Nguyên tắc thứ hai là cần phải khen thƣởng cho câu trả lời đúng với ngữ đích và sửa ngay các câu sai.

Nguyên tắc thứ ba là nguyên tắc định hình (2003) [5]. Nguyên tắc này cho thấy kết quả học tiếng sẽ tốt hơn và diễn ra một cách nhanh chóng, thuận lợi hơn nếu nhƣ các hành vi phức tạp đƣợc chia nhỏ ra thành các bộ phận cấu thành và học dần dần. Nhƣ vậy, ngƣời học phải có đƣợc hành vi nói (Verbal behaviour) trong quá trình học tiếng. Kích thích là cái đƣợc dạy hoặc đƣợc giới thiệu cho ngƣời học.

Phản ứng là sự đáp lại của ngƣời học đối với cái đƣợc dạy. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Củng cố là sự chấp nhận của giáo viên, của các bạn học hoặc sự thỏa mãn của cá nhân đối với việc sử dụng ngôn ngữ đích. Việc nắm vững ngôn ngữ đƣợc thể hiện qua việc xử lý một chuỗi các kích thích – phản ứng ngôn ngữ phù hợp. Kết quả nghiên cứu này của các nhà tâm lý học theo thuyết hành vi và các thành tựu nghiên cứu của các nhà ngôn ngữ học cấu trúc đã tạo cơ sở lý thuyết cho việc hình thành hƣớng dạy học theo khuynh hƣớng cấu trúc.

Đƣờng hƣớng này coi “ việc học ngoại ngữ về cơ bản là một quá trình hình thành thói quen một cách máy móc”. Dƣới cái nhìn của các nhà nghiên cứu theo đƣờng hƣớng cấu trúc: Trong quá trình học tiếng, lỗi phải đƣợc ngăn chặn ngay từ đầu dù chúng là lỗi gì bởi đó là sự lệch chuẩn, không đƣợc chấp nhận và phải đƣợc ngăn chặn mọi giá. Lỗi là những nhân tố ngăn cản việc hình thành thói quen sử dụng đúng ngôn ngữ đích và nó là những biểu hiện không tốt cho việc học tiếng.Quan niệm này đề cao việc chỉ dạy cho ngƣời học nắm vững các cấu trúc. Lỗi nhìn dưới góc độ ngôn ngữ học chức năng Các nhà nghiên cứu theo khuynh hƣớng chức năng cho rằng, cần phải tập trung vào việc phát triển năng lực giao tiếp (Communicative competence) hơn là chỉ dạy cho ngƣời học cách nắm vững các cấu trúc.Đặc biệt, đƣờng hƣớng dạy học theo quan điểm này đã đƣợc phát triển rộng rãi ở Anh và Mĩ từ giữa những năm 70 của thế kỉ trƣớc.

Mục đích chính của nó là làm cho năng lực giao tiếp trở thành mục tiêu chính của việc dạy và học tiếng. Nếu nhƣ các nhà nghiên cứu theo quan điểm cấu trúc đề cao việc việc chỉ dạy cho ngƣời học nắm vững các cấu trúc thì các nhà nghiên cứu theo khuynh hƣớng chức năng lại đề cao chức năng giao tiếp của ngôn ngữ. Họ cho rằng,ngôn ngữ được coi là sản phẩm cá nhân tạo ra qua thử nghiệm, và mắc lỗi[73].Trong giao tiếp, việc mắc lỗi đƣợc coi là đƣơng nhiên và thƣờng đƣợc bỏ qua, miễn là ngƣời nói diễn đạt đƣợc điều họ muốn nói. Nhờ có ngữ cảnh mà các chủ thể tham gia giao tiếp vẫn có thể hiểu đúng đƣợc ý của nhau.

Nhƣ vậy, ý nghĩa của thông điệp trong giao tiếp nhiều khi quan trọng hơn hình thức biểu đạt. Phát ngôn vẫn có 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thể chấp nhận đƣợc nếu chúng diễn đạt đúng ý định của ngƣời nói trong quá trình giao tiếp dù phát ngôn có lệch chuẩn hay bị lỗi theo lí thuyết. Lỗi xét theo quan điểm của các nhà ngôn ngữ học so sánh, đối chiếu Các ngôn ngữ trong quá trình tiếp xúc (Languages in contact) là công trình rất nổi tiếng của Weinreich vào đầu những năm 50 của thế kỉ XX. Hành vi ngôn ngữ của những ngƣời song ngữ (bilinguals) sống trong các cộng đồng thƣờng xuyên sử dụng hai ngôn ngữ một lúc đƣợc ông rất quan tâm ở công trình này.

Hiện tƣợng giao thoa (interference) giữa các ngôn ngữ đƣợc ông phát hiện và cho rằng: những sai lệch so với chuẩn mực của cả hai ngôn ngữ xảy ra trong lời nói của người song ngữ là do sự quen thuộc của họ đối với ngôn ngữ này hay đối với ngôn ngữ kia hơn. Đó là kết quả của sự tiếp xúc ngôn ngữ (language contact) [85]. Ông còn chỉ rõ thêm: “ Sự khác biệt giữa hai hệ thống càng lớn. thì vấn đề gây ra cho việc học và phạm vi giao thoa tiềm năng càng nhiều”.

Tƣ tƣởng của ông sau này đƣợc nhiều nhà nghiên cứu khác trên thế giới phát triển thêm khi họ tiến hành so sánh đối chiếu giữa ngôn ngữ và văn hóa của tiếng mẹ đẻ và văn hóa của ngôn ngữ đích để dự báo trƣớc những khó khăn hoặc các lỗi tiềm năng của ngƣời học sẽ mắc phải trong quá trình học ngoại ngữ. Nhƣ vậy, việc tìm hiểu và dự báo trƣớc các lỗi ngƣời học sẽ mắc phải và tìm cách giúp ngƣời học tránh mắc lỗi là rất cần thiết với những ngƣời trực tiếp làm công tác giảng dạy và biên soạn giáo trình. Theo quan niệm của các nhà ngôn ngữ học so sánh, đối chiếu thì hiện tƣợng chuyển di ngôn ngữ - văn hóa là khó có thể tránh đƣợc trong giao tiếp liên ngôn. Họ quan tâm nhiều đến sự khác biệt giữa ngôn ngữ và văn hóa của ngôn ngữ đích và ngôn ngữ nguồn.

Họ tập trung vào việc dự báo các lỗi tiềm năng do những khác biệt này gây ra và họ không chú ý đến vai trò chủ động tích cực, sáng tạo của ngƣời học cũng nhƣ yếu tố tâm lý khác có tác động trực tiếp đến quá trình học và quá trình sử dụng tiếng của ngƣời học. Lỗi nhìn dưới góc độ ngôn ngữ học tâm lý Cách đánh giá vai trò của lỗi trong quá trình dạy tiếng nói chung đƣợc các nhà tâm lý học và ngôn ngữ học tâm lý rất quan tâm. Sự cách biệt giữa học cái gì 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (What) và học nhƣ thế nào (How) phải đƣợc làm sáng tỏ bằng một lý thuyết giải thích rõ đƣợc quá trình học đƣợc diễn ra nhƣ thế nào. Chính vì thế, Chomsky [61] cho rằng, lý thuyết ngôn ngữ qui định cái phải học nhƣng không qui định đƣợc hoạt động thực tế của quá trình học.Quá trình học chịu sự ảnh hƣởng của các yếu tố bên trong(internal) lẫn các yếu tố bên ngoài (external factors) chứ không hề chỉ có một chiều đơn giản là bắt chƣớc (immitation) và hễ có kích thích là có phản ứng đáp lại.

Các nhà tâm lí học ngôn ngữ khi nghiên cứu quá trình thụ đắc ngôn ngữ của trẻ em trƣớc tuổi dậy thì đã phát hiện ra trẻ em mắc rất nhiều lỗi sáng tạo (creative errors)[68] trong quá trình học tiếng mẹ đẻ. Ngƣời lớn muốn trẻ em học theo những câu nói của họ, nhƣng nhiều khi trẻ em đã tự tạo ra các câu nói hoàn toàn khác với các câu chuẩn mà ngƣời lớn đã từng dạy chúng. Nhƣ vậy, lỗi trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ em là không thể tránh đƣợc và bản thân các lỗi này sẽ dần dần đƣợc khắc phục và mất đi trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ. (2000) đã tán đồng quan điểm này khi nghiên cứu quá trình thụ đắc ngôn ngữ của trẻ.

Cartel [53] đã viết: Ông (Chomsky) cho rằng, hầu hết trẻ em đều thụ đắc đƣợc những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ ở vào thời điểm 4 hoặc 5 tuổi. Thỉnh thoảng chúng bị nhầm lẫn nhƣng đây là những lỗi rất không đáng kể. Nhƣ vậy, quá trình học tiếng và thụ đắc tiếng mẹ đẻ của trẻ em có nhiều điểm rất khác nhau. Krashen (1977) đã nói rõ điều này khi ông phân biệt sự khác nhau giữa học và thụ đắc ngôn ngữ.

Theo ông, thuật ngữ thụ đắc (Acquisition) đƣợc dùng để chỉ quá trình học không có ý thức, quá trình học này không chịu ảnh hƣởng của những hƣớng dẫn chi tiết về hệ thống qui tắc của ngôn ngữ thứ hai hay việc sửa các lỗi sai với hệ thống qui tắc của ngôn ngữ này. Trái lại, học (Learning) là một quá trình có ý thức, đạt đƣợc là do kết quả hƣớng dẫn cụ thể về hệ thống qui tắc của ngôn ngữ thứ hai và việc sửa lỗi. Dulay và Burt (1976) trong công trình nghiên cứu của mình đã phát hiện thấy trong quá trình học ngôn ngữ thứ hai hay ngoại ngữ, ngƣời học thƣờng mắc những lỗi phát triển (developmental errors). Những lỗi này giống như các lỗi trẻ em thường mắc trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ nhất(the first language acquisition [ 5, tr 45].

19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các nhà ngôn ngữ học tâm lý thì quan niệm về lỗi thiên về duy lí (mentalists).