DAI hQc QUOc GIA hÀ HỘI TTGJỜIG ĐẠI hỌc GIÁ0 DỤC. HGUVẼN ThỊ hÀ PhÁT TTIÊN KĨ HĂNG GhI HhỚ SỰ KIỆN ch0 hỌc SIIh TFUIG hỌc PhÖ ThÔIG TIONG DAY hQc Lich SU VIET IAM 1945-1975 - chƠ|ƠIIG Tlilth chUATI LUATI VAII ThAc Si SG] PhAM LIch SU chuyên ngành: Lí luận và phơjơng pháp dạy học bộ môn Lịch sử Mã số: 60.11 cán bộ højớng dẫn: TS. Iguyễn Thị bích bÀ HỘI - 2014 LỜI cẢM ƠN Lời đầu liên lr0ng luận văn, lác giả xin tran trong cam ơn các thầy cô giá0 Trojờng Đại học Giá0 dục - Đại học Quốc gia hà Hội đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ lác giả tr0ng suốt khóa học và quá trình nghiên cứu đề lài. Đặc siệt, lác giả xin sày lỏ lòng kính trọng và siết ơn sâu sắc lới TS.
Hguyễn Thị bích - ngojời đã trực liếp hơtớng dẫn và lận tình chỉ sả0, lạ0 điều kiện thuận lợi ch0 lác giả lr0ng quá trình nghiên cứu, thực hiện đề lài. Tác giả xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu, các thầy cô giá0 và các em học sinh lroờng ThPT Ilgô Quyền, thành phố hải Phòng đã a0 diéu kiện giúp đỡ lác giả tr0ng quá lrình h0àn thành luận văn. bên cạnh đó, sự giúp đỡ của sạn sè, đồng nghiệp lr0ng lớp ca0 học Lịch sử K8 — Trojờng Đại học Giá0 dục — Dai học Quốc gia hà Hội là nguồn cô vũ lớn la0, tiếp thêm sức mạnh ch0 tác giả tr0ng suối thời gian học lập và thực hiện đề lài. cui cong tac gia xin Bay 16 long siết ơn chân thành đến những nggiời thân yêu lr0ng gia đình và sạn sè đã luôn động viên, giúp đỡ lác giả về mọi mặt.
Mac do da rat cố gắng s0ng luận văn không lránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Tác giả rất m0ng nhận đojợc những đóng góp quý sáu của các thầy cô giá0, các nhà kh0a học và sạn sè đồng nghiệp. hà liội ngày 28 thang 11 nam 2014 Tác giả Hguyễn Thị hà DAIIh MUc cAc KY hIEU, cAc chU VIET TAT DhLS Dạy học lịch sử GV Giá0 viên hS học sinh PPDh Phojong pháp dạy học QTDh Quá trình dạy học SGK Sách gid0 kh0a ThcS Trung học cơ sở ThPT Trung học phô thông MUc LUc Trang LOD CAM OTL. i Danh mục viết tắt w.seseccscscssessecsessessssssssssecsessesessussucsecsesersussessecaesasensens ii MMỤC TỤC .1111911 11g 1H TH TH HH vi 11 Danh mục các bẩH1g .- G5 + 11v nh ng ngưng ng Vv Danh mục các biêu đỒÔ.
1 chojong 1: PhAT TIEN KI HANG GhI 1hO SU KIỆNH ch0 hQc SIIh TT0HG DẠY hỌc LỊch SỬ Ở TTGJỜIIG TTUNG hỌc PhỎ ThÔING- Lí LUẬI VÀ ThỰc TIẼN. Một số khái niệm. cơ sở xuâi phái của việc phái triên kĩ năng ghi nhớ sự kiện 23 iI4s8009:108s133 0008. Vai trò, ý nghĩa của việc phát triên kĩ năng ghi nhớ sự kiện lịch 32 SỬ.
Qui trình phái lriên kĩ năng ghi nhớ sự kiện lịch sử 35 1. IIhững yêu câu có tính nguyên lắc đê phái lriên kĩ năng ghi 36 nhớ sự kiện lỊCh SỬ. cơ sở thực liễn 37 1. Thực trạng của việc phát lriên kĩ năng ghi nhớ sự kiện lịch sử 37 bì49)[0i/30001ð 7.
IIguyên nhân và định hojớng phái lriên kĩ năng ghi nhớ sự 41 i03 1. chơjơng 2: MỘT SỐ bIỆH PhÁP PhÁT TTIÊNH ki NANG GhI HhỚ SỰ KIỆH ch0 hỌc SIHh TTUHG hỌc PhỎ ThÔIG TT0HG DẠY bỌc LỊch SỬ VIỆT HAM (1945 - 1975) - 44 chŒ|ƠIIG TTìITh e€hUÄÏH. VỊ trí, mục liêu, nội dung phân lịch sử Việt Ilam (1945 - 1975 ) - chơjơng lrình chuẪ¡.---2- 2£ ©2©++2£++2£E+v2Ex+vEzxrerrxeerrresrxee 44 QLD. Hội dung cơ bam phân lịch sử Việt Ilam (1945-1975) - 47 chơjơng lrình chuẩn.
Ihững yêu cầu khi xác định các siện pháp phái triển kĩ năng ghị 50 nhớ sự kiện lịch sử ch0 học sinh ThPT 2. Một số siện pháp phái triển kĩ năng ghi nhớ sự kiện ch0 học sinh ThPT tr0ng dạy học lịch sử Việt Ilam (1945 — 1975)- chơJơng 57 In i83 08. Phái lriên kĩ năng ghi nhớ sự kiện thông qua sử dụng sơ đô to 57 duy. Phái lriên kĩ năng ghi nhớ sự kiện thông qua h0ại động thực 60 hành sử dụng đồ dùng trực QUAIL,.
Phái triên kĩ năng ghi nhớ sự kiện thông qua sử dụng hệ 76 thông câu hỏi định hơjỚHg. Phái lriên kĩ năng ghi nhớ sự kiện thông qua lóm lãi và ghi ý 78 chính 3. Phát triển kĩ năng ghi nhớ sự kiện thông qua củng cố, ôn lập [i08 na. Thực nghiệm sơI phạm .--- 6 + SE ke ren 84 2.
Mục đích thurc 1ghiém. Thoi gian, doi tojomg thực nghiệm. Llội dung thực nghiệm. Kêt quả †hực nghiỆm.
- - tt rrrrrerrrerrrrrrrree 85 KET LUATD ẽỐ Na 88 TAT LIEU TRAM KKhẢ(.--222-2522225z22SxScxersrxrerrxee 90 PHU LỤC. 94 DAHh MỤC cÁc bẢïHG bảng 2. bảng thống kê điểm số sài kiêm tra số 1. bảng thống kê điểm số sài kiêm tra số 2 MO DAU I.
Li dO chon dé fai Thhiều năm là giá0 viên (GV) day hoc Lich sir 6 trqjong Trung học phổ thông (ThPT), chúng lôi nhận thấy sất kì một troờng học nà0 cũng có sự phân h0á: có học sinh (hS) hoc 161, BS hoc kém, có em thích học, có em lại không thich hoc lich sử. Thực lế các kì thi tốt nghiệp ThPT, kì thi đại học và ca0 đẳng môn lịch sử những năm qua đã phán ánh chất loợng dạy học lich sir (DLS) chgja ca0. chúng †a không khỏi sàng h0àng khi hơn 60% †hí sinh tham gia kì thi Đại học năm 2004- 2005 đạt dojới điểm 5. hay nhơi hàng ngàn bài thi đạt điểm 0 tr0ng kì thi Đại học và ca0 đẳng năm 2010- 1011.
đẫn đến không nhiều hS chọn môn Lịch sử để lham dự kì lhi lốt nghiệp ThPT năm học 2012-2013, 2013- 2014. Vì sa0 hS không thích học Lịch sử? Vì sa0 kết quả học lập bộ môn lại thấp nhơi vậy? có ý kiến ch0 rằng hS hiện nay thích học các môn khOa học tu nhiên, í† quan lâm đến kh0a hoc xã hội mà điển hình là môn lịch sử. bên cạnh đó phim ảnh của nojớc ng0ài lràn ngập các lOại đã sử, sán sử khiến hS phân lâm, vô tình thuộc sử ngơjời hơn sử nhà. hOặc có ý kiến ch0 rằng sách giá0 kh0a (SGK) lịch sử viết không hay, cách dạy sử của các thầy cô giá0 ở lroiờng ThPT không sinh động càng làm ch0 lịch sử trở nên khô khan hơn.Dò choqa có kết luận đóng, sai, s0ng đều ch0 thấy một thực trạng là hS ThPT đang ngại học lịch sử mà mẫu chốt của vấn đề †he0 chúng lôi là đ0 hS chơa có kĩ năng ghi nhớ sự kiện lịch sử.
Tr0ng DhLS, sự kiện là cơ sở, nguồn gốc san đầu để giúp hS nhận †hức đúng lịch sử đã diễn ra nhọi thế nà0.Việc học lập lịch sử ở lroiờng ThPT là nhằm hình thành kiến thức về kh0a học lịch sử, hình thành lhế giới quan kh0a học, phẩm chất đạ0 đức ch0 ngojời học. Thông qua đó hS khôi phục 6 lại đơợc hình ảnh của quá khứ để hiểu sự phát triển của xã hội và ca0 hơn nữa là lừ kiến thức lịch sử các em có thé rvt ra sài học ch0 sản thân lr0ng cuộc sống của chính mình. Vì vậy, Ir0ng DhLS cần thiết phải hojớng dẫn ch0 hS nắm vững kiến thức cơ sản của kh0a học lịch sử. Hắm vững sự kiện lịch sử là liền đề để hiểu kiến †hức lịch sử, siết rú! lừ quá khứ những sài học ch0 hiện lại và tojong lai.
Không có kiến thức về lịch sử không thể hiểu sự phát triển lojơng lai của xã hội mà không có lài liệu- sự kiện thì cũng không thể hình thành kiến thức lich sir chO HS. SOng 1am thé 10 dé hS ghi nhớ đojợc các kiện lịch sử một cách dễ dang trOng hoc tap lich str? Day vừa là nhiệm vụ cần thiết đặt ra những đòi hỏi đối với các thầy cô giá0 đang rực liếp giảng dạy bộ môn lịch sử ở lroiờng ThPT nhoỊng cũng là những tran tro của ho dé phát triển kĩ năng ghi nhớ sự kiện lich sử, giúp hS húng †hú học lập, yêu thích môn học góp phần nâng ca0 chất loiợng dạy học bộ môn. Lịch sử Việt Iam 1945 - 1975 là thời kì dân lộc ta trai qua hai cuộc kháng chiến vĩ đại, đánh bai hai kẻ thò hùng mạnh của thế giới tr0ng thế ki XX là lhực dân Pháp và đế quốc Mĩ. có rất nhiều sự kiện, nhân vật, hiện tojong lịch sử là sự phản ánh và ghi dấu ấn những lhắng lợi vĩ đại đó của dân lộc la.
Thông qua những sự kiện, nhân vậi này hS mới nhận thức đúng lừng sojớc đi tr0ng liến lrình phái triển của lịch sử dân lộc. Từ những lí d0 trên, với m0ng muốn giúp hS nhận †hức đúng thắng lợi vĩ đại của lịch sử dân lộc †a để thêm yêu lịch sử, lrân trọng những giá lrỊ mà ông cha để lại, chúng lôi quyết định chọn vấn đề “Phi tiển kĩ nang ghi nhớ sự kiện chủ học sinh Tzung học phổ thông t0ng dạy học lịch sử Việt Ham 1945- 1975 - chơjơng tình chuẩn” làm đề tài nghiên cứu. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Van dé phat triển kĩ năng ghi nhớ sự kiện ch0 hS đã đojợc đông đả0 các giá0 dục học, giá0 duc lich str trOng và ng0ài nojéc quan lâm nghiên cứu ở các khía cạnh, góc độ khác nhau. Tiếp cận các công trình nghiên cứu của họ là cơ sở để chúng lôi giải quyết những vấn dé mà đề tài đặt ra.
Tài liệu ngyớc ngUài Thông qua lải liệu dịch, chúng lôi nhận thấy nhiều học giả đã đề cập lới vấn đề kĩ năng nói chung, kĩ năng nhận thức, ghi nhớ sự kiện nói riêng. Dewey tr0ng lác phẩm “The seh001 and S0đef' - (Trojờng học và xã hội), 1899 ch0 rằng cần vừa học vừa làm nghĩa là giá0 dục không nên quá c0i trọng và0 lí thuyết mà phải chú trọng đến rèn luyện kĩ năng, chú ý đến nhận thức lích cực và kĩ năng thực hành ch0 hS. Hửa sau thế kỉ XX, Kixeg0f X.I với tác phẩm “hình thành đc kĩ năng và kỹ xả0 sơ phạm chủ sinh viên le0ng điểu kiện qìa nên giá0 dục Đại họC' đã nhân mạnh: “Việc hình thành kĩ năng, kĩ xả0 khái quái đó liên quan đến việc phái lsiển ldq duy và việc làm phOng phú lầm hiéu viél aia ngqoi đaqợc dạy dỗ. Việc hình thành cic kĩ năng chỉ có kế! quả khi đ0n nggời ý thức được eõ eệt mục đích, nhiệm vụ, những điều kiện cu thể, những phương thức thực hiện động lác òng những phương thức kiểm lsa qia động lác này ”[29- †r14].
Iima lr0ng cuốn “G40 dục học” lập II, IIXb Giá0 dục.