Chương I. Cơsở lí luận Chương 2. Nghiên cứu thê chế Việt Nam và Lào đôi với khái niệm hình chú nhật Kết luận 7 Chvưng 1. cơ sơ LÍ LUẬN Trong chương nảy chúng tôi sê để cặp đen các nghiên cưu lõng quan tư các còng trinh nghiên cửu trước đày về các khải niệm liên quan đến đề tài, cụ the là lý thuyết học tập trai nghiệm (experiential learning theory), hoạt động trai nghiệm, hoạt động trai nghiệm trong môn Toán.
VC các mô hình cua hoạt động trãi nghiệm. Đồng thời, dối với khung li thuyết tham chiêu, chúng tôi chọn sử dụng lí thuyết Didactic Toán cự thê la thuyết nhãn hục cùng vời các khai niêm CƯ ban cua thuyết nảy (quan hệ cá nhản dôi với một tri thức, quan hệ thể chế dối với một tri thức, lồ chức toán hoe) bảng each thum kháo va lỗng kết lại tứ một sổ công trinh đâ có. nhàm phục vụ cho nghicn cứu cùa minh. Trong phạm vi chương náy.
chúng tòi chọn tham khao các lái liệu sau. - Luận ván cao học của tác già Hoàng Thị Thu Thảo (2019) có tiêu de "Vận dụng li thuyết tinh huống didactic vào thiết kế hoạt dộng ưái nghiệm trong mòn Toán: trường hựp tam giác đồng dạng". • Luận vãn cao học cua tác gia Phạm l hị Hoàng Yen (2019) có tiêu de "Xây dựng hoạt động trai nghiệm: trường hợp tính đon điệu cùa hàm sổ” 1. Các khai niệm cư ban về hoạt đụng trãi nghiệm I.
Hoạt dộng Từ điển Bách khoa Việt Nam nói lãng “Hoai động lá một phương pháp dặc thù cùa con người quan hệ VỚI thế giới chung quanh nhầm cai tạo thề giới theo hường phục vụ cuộc sổng cua minh. Trong mỏi quan hệ ẩy. chu thể cua hơêt động lâ con người, khách thê cua hoạt động là tất ca những gì ma hoạt dộng tác dộng vào. qua đó tạo ra dược san phàm thớa mân nhu cằu cua chu thê.” (trích theo tác gia Phạm Thị Hoàng Yen) Như vậy, hoạt động liên kết mỗi con người với the giới, gôm thẻ giới tự nhiên và các cá nhân khác cua xâ hội.
Sự phát triển cùa loài người gán lien với nhừng thao tác, hoạt dộng ngáy càng phức tạp. Vì thể trong giáo dục, dê giúp học sinh phát triển toàn dièn can thiết phải xây dựng nhừng chuỗi hoat động phù hợp vả hiệu quã. Trải nghiệm Theo từ điên Bãcli khoa Việt Nam ỉtr.515) “Trai nghiệm theo nghĩa chung nhất là bất ki trụng thái có màu sác. xúc cảm nào được chữ the cỏm nhộn, trãi qua, dọng lại thanh bộ phận (cung VỚI tri thức, ý thức,.) trong đời sống tâm 11 cua tưng người Theo nghĩa hẹp hơn, chuyên biệt hơn của tâm lí hục.
trài nghiệm là nhửng tin hiệu bòn trong, nhờ dó nghĩa cua các sự kiện dang dicn ra dối VỚI cá nhân dược ý thức, chuyến thành ýriêng của cả nhãn, góp phần lựa chọn tự giác các động cơ cần thiết, diều chinh hành vi cua cá nhân. Hoạt động trái nghiệm Hoai dộng trai nghiệm là một trong những diem mới của chương trinh đôi mới cân bán. toán diện giáo dục hiện nay tại Việt Nam. Ngày 26 tháng 12 nảm 2018.
Bộ trường Bộ Giáo dục vả Đao tạo dă ban hành "Chương trinh giáo dục phô thông - Chương trinh tông thê" ban hành kèm theo Thông tư sổ 32/2018/TT- BGDĐT. trong "Chương trinh giáo dục phộ thõng - Chương trinh tông the” thì khái niệm hoạt động trai nghiệm và hoại động trãi nghiệm, hưởng nghiệp* được xem là một nội dung giáo dục cụ thè, riêng biệt giống như các nội dung giáo dục khác (giáo dục ngôn ngừ vả vân hục. giủo dục loan hục. giáo dục khoa hục xâ hội.
giao dục khoa học tự nhiên, giáo dục công nghệ, giáo dục tin học, giáo dục công dân, giáo dục quốc phong vá an ninh, giảo dục nghệ thuật, giáo dục the chất, giáo dục hường nghiệp), ưong Chương trinh tống the (tr. 14) dã nêu rô “Chưmtg trinh giảo dục phổ thòng thực hiện mục tiêu giáo dục hình thành, phái triến phàm chut vú núng hcc cho hoe sinh thòng qua càc nội dung giáo dụcMồi nội dung giảo dục dều được thực hiện ớ tàt cu cúc môn học và hoụt động giao due, trong dó có một sô mòn học vờ hoạt động giảo dục dâm nhiệm vai trò cốt ỉòi" Như vậy, hoạt đỏng trãi nghiệm, hoạt dộng trai nghiêm, hướng ngluệp cũng phái dược thực hiên ơ tất ca các môn học vả hoạt động giáo dục. vậy hoạt động trai nghiêm là gi? ' ỉiuựi dộng trui nghiêm lã danh chơ cáp tiêu hơc. còn hoụl dộng trài nghiêm, hướng nghiẽp lá dành cho cap TI ICS và TIIPT.
9 Theo Chương trinh giáo dục tổng the của Việt Nam (tr. "Hoạt động trãi nghiệm vả Hoạt động trai nghiêm, hướng nghiệp lá hoạt động giáo dục do nha giáo dục định hướng, thief kế và hưởng dần thực hiện, tạo cư hội cho học sinh tiếp cận thực tế. thê nghiệm các cam xúc tích cực. khai thác những kinh nghiệm dd có và huy động tống hợp kiến thức, kì nang cúa các môn học khác nhau để thực hiện những nhiệm vụ đưực giao hoặc giai quyêt nhũng vàn dê cua thục tién dời sông nhà trường, gia đình, xă hội phũ hợp VỚI lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hỏa nhừng kinh nghiệm dã trai qua thành tri thức mới.
kì nâng mời góp phằn phát huy tiềm nâng sáng tạo và khá nâng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tưưng lai". Hoạt động trái nghiệm và Hoạt động trai nghiêm. hướng nghiệp có the gọi chung là Hoạt dộng trai nghiệm, trong Chương trinh tồng thế phàn tách Hoạt dộng trai nghiệm vá Hoạt động trai nghiệm, hướng nghiệp chi với muc đích nêu rỗ giai doạn thực hiện nội dung giáo dục Hoạt dộng trai nghiệm. Theo Chương trinh tòng the (tr.3O) "Hoạt động trai nghiệm lá hoạt động giáo dục bàt buộc được thực hiện từ lérp I đen lớp 12; ở cấp tiểu học dược gọi là Hoạt động trai nghiệm, ở cắp trung học cơ sỡ và cắp trung học phố thòng được gợi là Hoạt dộng trai nghiệm, hướng nghiệp.” Theo Tương Duy Hai (Chủ biên), Ngân Ván Kỳ, Phạm Quỳnh, Dào Phương Tháo.
Nguyen Th| Hanh Thuy. Tô chũi hoạt dộng trai nghiệm sáng lạo trang day học Toàn trung học cơ sở. NXB Giáo dục Việt Nam (tr.7) "Hoạt động học tũp trái nghiệm là quá trinh ngươi học tham gia vào việc xúy dưng kiên thức, hình thành kĩ nâng, nâng lực qua các thao tác, hoạt dộng, hành dõng ciiđ cà nhàn với môi trưởng xả hội. mõi trường sóng, mõi trường tư nhiên báng sư nhãn thiu và câm xúc cùa chinh minh Hoạt dộng này dựa trên sự dịch chuyên từ những kinh nghiệm sổng cua ban thân thành các kiên thức cua cá nhân.“ Tác giả Hoảng Thi Thu Thảo (2019) dă nêu các dộc điổm chung cùa hoạt động trải nghiêm như sau; ■Mà Hoạt dộng trái nghiệm lả một hoạt động giáo dục.
được tỏ chức theo phương pháp trái nghiệm nhầm góp phần phát triền toàn diên nhàn cách học sinh. 10 Nội dung và cách thức tô chức tạo điều kiện cho tửng học sinh đxrợc tham gia trực tiếp và lảm chu thế cua hoạt động. ■*v Qua hoạt động, học sinh phát huy năng lực. khả nàng thích ứng vả tạo ra cái mới, giá tn cho ca nhàn và cộng dóng.
Qua những nhận định trên, cho chúng ta thấy được hãn chất cũa hoụt động trãi nghiệm, đặt ra nhiệm vụ cấp thiết cho mỗi người lam giáo dục la phái thiết ke. xây dựng các hoạt động trái nghiộm cho học sinh cùa minh. Tuy nhiên, mồi nhả giảo dục dang thuộc về những lình vục khoa học khác nhau, chinh vì thế, hoạt động trai nghiệm phai được thiết kể trong lùng môn học. Trong luận vân náy chúng tôi quan tàm và chi de cặp đen hoạt động trai nghiệm trong dạy hoe Toán.
Iloạt dộng trãi nghiệm trong môn Toán Neu như phan trinh bày ớ trên xem hoạt động trai nghiêm lá một hoai động giáo dục thi trong phan nãy. chúng tôi muốn nối về hoạt dộng trai nghiệm cua học sinh khi học môn Toán. Ò nước Cộng hòa dân chu nhân dân Lào hiện nay, chúng tôi chưa tìm thay tài liệu nào han về vấn đê tô chức hoạt dộng trai nghiệm cho học sinh trong dạy học môn học. cụ thè lả môn Toán.
Ngược lại. lại Việl Nam. day hục mòn Toản qua hoạt dộng trài nghiệm dà dược các nhà nghiên cứu giáo dục dưa vào đào tạo bỏ sung cho giảo viên Toán đê dup ửng đổi mới phương pháp dụy học (lải liệu tap huấn Mỏ đun 2 cua nhóm tác gia trường Dai học Sư pham TP. Diều này cho thấy lỉoạt động trãi nghiệm trtmg môn Toùn lá mời vã căn tluêt, đông thòi giúp đat mục tiêu giảo dục môn Toán, dó là: a) llinh thánh và ph.it then năng lục toán hục bao gồnt các thành tổ cốt lõi sau: nâng luc tu duy vả lập luận toán học; nàng lục mỏ hình hóa toán học; nàng lực giải quyết vấn đé tôãn học: nâng lực giao tiẻp tôãn hoe: nâng lực sư dụng cóng cụ.
phương tiện học toán. h) Góp phán hình thành và phát trièn ở học sinh các phàm chat chú yêu và nâng lực chung theo các mức độ phù họp VÓI môn học, cÁp học duọc quy định tai Chương trinh tòng thế. II c) cỏ kiến ihửc. kĩ nùng toún hục phồ ihỏng.
thiết yếu: phái triẻn khã nâng giai quyểt ván đề có linh tích hợp liên môn giừa môn Toán và các mỏn học khác như Vật lí, llóa hục. rin học, Công nghe.; tạo cơ hội đẽ hục sinh được trái ngluệm. áp dụng lưản lux vào thục lien. d) Có hiếu biết lương đối tống quái về sự hừu ích cua lửãn học đối vơi lừng ngành nghe hèn quan đè lam co so dinh hướng nghe nghiệp, cũng như cớ đu nàng lực tồi thiều đe tư tim hiẽu những vần đẽ liên quan đèn toan I1ỌC trong suốt cuộc đài.
(Chương trinh giáo dục phô thông món Toán, tr 6) Giao dục toán hộc lá một trong những nội dung giáo dục cót lỏi. Hoạt dộng trai nghiệm trong giáo dục toãn học góp phan bao dam tính tinh gian, thiết thực, hiện dại cùa chương trinh môn Toán. Các hoạt dộng thực hành và trai nghiệm trong giảo dục toán hục VỚI nhiều hình thức khác nhau giúp cho chuơng trinh môn Toản có tinh ứng dụng, gán kết với thực tiễn hay các môn học, hoạt dộng giáo due khác, đặc biệt với các mòn học nhằm thực hiện giáo dục STEM, gân VỚI xu hướng phát triên hiện dại cua kinh tế, khoa học. dới sống xã hòi và những vàn dề cấp thiết cỏ linh toàn cầu (như biến đồi khi hỹu.
phái triền bền vừng, giáo dực tai chinh. Hoạt dộng trai nghiệm trong món Toán mang có các dặc diem cua hoạt dộng trai nghiệm dõng thoi gàn vời các nội dung kiến thức Toán học.