Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sản xuất của gà f đông tảo x lương phượng nuôi tại thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sản xuất của gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng nuôi tại Thái Nguyên, đánh giá hiệu quả chăn nuôi và chất lượng thịt.

• Tác giả: Nguyễn Sao Mai
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên Cứu Khả Năng Sản Xuất Của Gà F1(Đông Tảo X Lương Phượng) Nuôi Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Cơ sở khoa học về đặc điểm ngoại hình của gia cầm
• 1.1.2. Tính trạng sản xuất của gia cầm
• 1.1.3. Cơ sở khoa học về khả năng sinh sản
• 1.1.4. Cơ sở khoa học về khả năng sinh trưởng
• 1.1.5. Sức sống và khả năng kháng bệnh của gia cầm
• 1.1.6. Cơ sở khoa học của lai tạo
• 1.1.7. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.1.7.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.7.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Đối tượng, địa điểm thời gian nghiên cứu
• 1.2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 1.2.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.3.1. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.3.1. Kết quả theo dõi gà giai đoạn hậu bị
• 1.3.1.1. Đặc điểm ngoại hình
• 1.3.1.2. Tỷ lệ nuôi sống ở giai đoạn hậu bị
• 1.3.1.3. Khối lượng cơ thể và khối lượng tuyệt đối gà hậu bị qua các tuần tuổi
• 1.3.1.4. Lượng thức ăn thu nhận qua các tuần tuổi (g/con/ngày)
• 1.3.1.5. Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng (kg/kg)
• 1.3.2. Kết quả theo dõi gà giai đoạn đẻ trứng
• 1.3.2.1. Một số chỉ tiêu chung của gà mái đẻ
• 1.3.2.2. Tỷ lệ đẻ của gà
• 1.3.2.3. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu sinh học của trứng
• 1.3.2.3.1. Chất lượng trứng ấp
• 1.3.2.4. Kết quả theo dõi sử dụng thức ăn của gà mái đẻ
• 1.3.3. Kết quả khảo sát khả năng sản xuất thịt của gà F2 (♂ĐTLV x ♀ ĐTLV) nuôi thịt
• 1.3.3.1. Sinh trưởng của gà
• 1.3.3.2. Thu nhận và sử dụng thức ăn của gà
• 1.3.3.3. Kết quả khảo sát khả năng cho thịt
• 1.3.3.4. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng thịt
• 2. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào khả năng sản xuất của gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng nuôi tại Thái Nguyên. Mục tiêu chính là đánh giá năng suất gà trong các giai đoạn sinh trưởng, sinh sản và sản xuất thịt. Gà Đông Tảo và gà Lương Phượng là hai giống gà có tiềm năng lớn trong chăn nuôi gà tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm tận dụng ưu điểm của cả hai giống để tạo ra giống gà lai có hiệu quả sản xuất cao, phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại Thái Nguyên.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xác định khả năng sinh trưởng của gà hậu bị F1, khả năng sản xuất của gà sinh sản F1, và khả năng sản xuất thịt của gà lai F2. Kết quả sẽ giúp đánh giá hiệu quả sản xuất của giống gà F1 trong điều kiện nuôi tại Thái Nguyên, từ đó khuyến cáo cho các trang trại và nông hộ.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển giống gà lai có năng suất gà cao, góp phần làm phong phú nguồn thực phẩm chất lượng cao. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để khuyến cáo phát triển chăn nuôi tại Thái Nguyên, đáp ứng nhu cầu thị trường về gà Đông Tảo lai và gà Lương Phượng lai.

II. Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về đặc điểm ngoại hình, tính trạng sản xuất, và khả năng sinh sản của gia cầm. Gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng được đánh giá qua các chỉ tiêu như khối lượng cơ thể, tỷ lệ nuôi sống, lượng thức ăn thu nhận, và tiêu tốn thức ăn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm theo dõi gà hậu bị, gà đẻ trứng, và gà thịt trong các giai đoạn khác nhau.

2.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng và gà F2 (♂ĐTLV x ♀ĐTLV). Nghiên cứu được thực hiện tại các trại chăn nuôi ở Thái Nguyên, nơi có điều kiện khí hậu và môi trường phù hợp để đánh giá khả năng sản xuất của giống gà lai.

2.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp theo dõi và phân tích số liệu về khối lượng cơ thể, tỷ lệ đẻ trứng, chất lượng trứng, và khả năng sản xuất thịt. Các chỉ tiêu được đánh giá qua các giai đoạn từ gà hậu bị đến gà đẻ trứng và gà thịt.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng có khả năng sinh trưởng tốt, tỷ lệ nuôi sống cao, và hiệu quả sử dụng thức ăn hợp lý. Gà đẻ trứng có tỷ lệ đẻ ổn định và chất lượng trứng đạt tiêu chuẩn. Gà thịt có khả năng sản xuất thịt cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng giống gà F1 có tiềm năng lớn trong phát triển chăn nuôi tại Thái Nguyên.

3.1. Kết quả theo dõi gà hậu bị

Gà hậu bị F1 có khối lượng cơ thể tăng đều qua các tuần tuổi, tỷ lệ nuôi sống đạt trên 90%. Lượng thức ăn thu nhận và tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng được ghi nhận ở mức hợp lý, phù hợp với tiêu chuẩn chăn nuôi gà.

3.2. Kết quả theo dõi gà đẻ trứng

Gà đẻ trứng F1 có tỷ lệ đẻ ổn định từ 20-38 tuần tuổi, chất lượng trứng đạt tiêu chuẩn về hình dạng, kích thước và tỷ lệ ấp nở. Hiệu quả sử dụng thức ăn cho sản xuất trứng được đánh giá cao.

3.3. Kết quả theo dõi gà thịt

Gà thịt F2 có khả năng sản xuất thịt cao, khối lượng cơ thể đạt tiêu chuẩn sau 15 tuần tuổi. Chất lượng thịt được đánh giá qua các chỉ tiêu như độ mềm, độ ẩm, và hàm lượng protein, đáp ứng nhu cầu thị trường.

IV. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu khẳng định gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng có khả năng sản xuất cao, phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại Thái Nguyên. Giống gà F1 có tiềm năng lớn trong việc cung cấp gà đặc sản chất lượng cao cho thị trường. Đề nghị tiếp tục nghiên cứu và nhân rộng mô hình chăn nuôi gà này để phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Kết luận

Gà F1 Đông Tảo x Lương Phượng có khả năng sinh trưởng, sản xuất trứng, và sản xuất thịt tốt, đáp ứng nhu cầu thị trường. Nghiên cứu này là cơ sở quan trọng để phát triển chăn nuôi tại Thái Nguyên.

4.2. Đề nghị

Cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất của giống gà F1. Khuyến cáo nhân rộng mô hình chăn nuôi gà này tại các trang trại và nông hộ ở Thái Nguyên để phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm là ngành kinh tế quan trọng, đóng góp khoảng 18-20% tổng khối lượng thịt trong cơ cấu thực phẩm của Việt Nam, chỉ đứng sau thịt lợn. Tuy nhiên, các giống gà nhập nội thường có sức chống chịu bệnh kém và không phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Giống gà Đông Tảo, có nguồn gốc từ Khoái Châu, Hưng Yên, nổi tiếng với chất lượng thịt và trứng thơm ngon, ngoại hình đặc biệt với đôi chân to, nhưng năng suất thấp, không đáp ứng nhu cầu thị trường. Trong khi đó, giống gà Lương Phượng được nhập khẩu từ Trung Quốc có năng suất cao hơn. Để tận dụng ưu điểm của hai giống này, đề tài nghiên cứu khả năng sản xuất của gà F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) nuôi tại Thái Nguyên được thực hiện từ tháng 6/2015 đến tháng 7/2016 tại Trại chăn nuôi gia cầm, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Mục tiêu nghiên cứu gồm: xác định khả năng sinh trưởng của gà hậu bị F1, khả năng sản xuất của gà sinh sản F1 và khả năng sản xuất thịt của gà lai F2 (♂ ĐTLV × ♀ ĐTLV). Nghiên cứu nhằm đánh giá khả năng thích nghi và năng suất của tổ hợp lai mới, góp phần cung cấp giống gà đặc sản chất lượng cao, phù hợp với điều kiện khí hậu và kinh tế địa phương. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc phát triển nguồn gen gia cầm nội địa và thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà đặc sản tại Thái Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về ưu thế lai, sinh trưởng và sinh sản của gia cầm. Ưu thế lai (heterosis) là hiện tượng con lai F1 vượt trội hơn bố mẹ về sức sống, tốc độ sinh trưởng và năng suất sản xuất. Lý thuyết di truyền số lượng giải thích các tính trạng sản xuất như khối lượng cơ thể, sản lượng trứng chịu ảnh hưởng bởi nhiều gen với hiệu ứng cộng gộp, trội và át gen. Các mô hình sinh trưởng tuyệt đối và tương đối được sử dụng để đánh giá tốc độ tăng trưởng của gà qua các giai đoạn tuổi. Ngoài ra, các chỉ tiêu về chất lượng trứng, tỷ lệ ấp nở và hiệu quả sử dụng thức ăn cũng được áp dụng để đánh giá khả năng sản xuất.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Ưu thế lai (heterosis) và các thuyết giải thích (thuyết trội, thuyết siêu trội, thuyết gia tăng tác động gen).
• Sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối.
• Tính trạng sản xuất số lượng và chất lượng trong chăn nuôi gia cầm.
• Các chỉ tiêu sinh học của trứng (khối lượng, chỉ số Haugh, tỷ lệ lòng đỏ, lòng trắng).
• Hiệu quả sử dụng thức ăn (tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng, tiêu tốn thức ăn/10 trứng).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Trại chăn nuôi gia cầm, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong khoảng thời gian từ tháng 6/2015 đến tháng 7/2016. Đối tượng nghiên cứu gồm: gà lai F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) giai đoạn hậu bị (1-133 ngày tuổi) và sinh sản (20-38 tuần tuổi), gà lai F2 (♂ ĐTLV × ♀ ĐTLV) nuôi thịt (1-105 ngày tuổi).

Cỡ mẫu gồm 390 con gà hậu bị ban đầu, chia thành 3 nhóm 130 con; 135 gà mái và 18 gà trống theo dõi giai đoạn sinh sản; 150 con gà F2 nuôi thịt chia làm 3 nhóm. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên trong đàn lai F1 và F2. Thức ăn sử dụng là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh của công ty Japfa Comfeed, cho ăn tự do hoặc hạn chế theo từng giai đoạn.

Phân tích số liệu sử dụng phương pháp thống kê sinh vật học với phần mềm Microsoft Excel, tính giá trị trung bình, sai số và hệ số biến dị. Các chỉ tiêu theo dõi gồm: đặc điểm ngoại hình, tỷ lệ nuôi sống, khối lượng cơ thể, tốc độ sinh trưởng tuyệt đối, tiêu thụ thức ăn, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng, tỷ lệ đẻ, chất lượng trứng, tỷ lệ ấp nở và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng thịt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm ngoại hình và tỷ lệ nuôi sống:
   Gà F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) có màu lông trắng đục đồng nhất lúc 1 ngày tuổi, mỏ hồng nhạt, chân vàng nhạt. Đến 266 ngày tuổi, gà mái có lông trắng sữa pha vàng, mào nụ kép hoặc hoa hồng, chân hồng sẫm; gà trống có lông mận chín pha đen, mào và tích phát triển to, cựa dài 1-2 cm. Tỷ lệ nuôi sống giai đoạn hậu bị đạt 97,18% (1-35 ngày tuổi) và 96,82% (36-133 ngày tuổi ở gà mái), thể hiện sức sống và khả năng thích nghi tốt.

2. Khối lượng cơ thể và tốc độ sinh trưởng:
   Khối lượng gà F1 tăng dần qua các tuần tuổi, từ 36,5 g lúc mới nở đến 2.071 g (trống) và 1.810 g (mái) ở 133 ngày tuổi. Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối giai đoạn 1-35 ngày là 11,52 g/con/ngày, tăng lên 22,17 g/con/ngày ở giai đoạn 36-56 ngày tuổi. So với gà Ri và gà Hồ, gà F1 có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn, phù hợp với mục tiêu lai tạo tăng năng suất.

3. Hiệu quả sử dụng thức ăn:
   Lượng thức ăn tiêu thụ tăng dần theo tuổi, từ 26,96 g/con/ngày (1-35 ngày) đến 97 g/con/ngày (113-133 ngày). Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng giai đoạn 1-35 ngày là 2,34 kg, tăng lên 5,95 kg (trống) và 6,57 kg (mái) ở giai đoạn 113-133 ngày. Hiệu quả sử dụng thức ăn của gà F1 tốt hơn gà Ri nhưng thấp hơn gà Hồ, cho thấy khả năng chuyển hóa thức ăn phù hợp với điều kiện nuôi tại Thái Nguyên.

4. Khả năng sản xuất trứng và chất lượng trứng:
   Tuổi thành thục sinh dục của gà F1 đạt 5% tỷ lệ đẻ ở 139,67 ngày, sớm hơn gà Hồ (259 ngày) và gà Mía (145 ngày). Khối lượng trứng tăng từ 34,25 g (tỷ lệ đẻ 5%) lên 51,63 g (kết thúc theo dõi). Tỷ lệ đẻ đạt đỉnh cao ở tuần 31 với khối lượng gà 2.165 g. Chất lượng trứng được đánh giá qua các chỉ tiêu sinh học như chỉ số Haugh, tỷ lệ lòng đỏ, lòng trắng đều đạt mức cao, phù hợp cho ấp nở.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy tổ hợp lai F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) có ưu thế lai rõ rệt về sinh trưởng, sức sống và khả năng sản xuất trứng so với các giống gà nội truyền thống như gà Ri và gà Hồ. Tỷ lệ nuôi sống cao phản ánh khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và chế độ nuôi dưỡng tại Thái Nguyên. Tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn phù hợp giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với các tổ hợp lai gà thương phẩm có năng suất cao. Việc gà F1 đạt tuổi thành thục sinh dục sớm và có khối lượng trứng tăng dần cho thấy tổ hợp lai này phù hợp cho sản xuất trứng chất lượng cao. Các chỉ tiêu chất lượng trứng và tỷ lệ ấp nở cao cũng khẳng định tiềm năng phát triển giống gà lai này trong chăn nuôi thương phẩm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ sinh trưởng tích lũy, biểu đồ tỷ lệ đẻ theo tuần tuổi và bảng so sánh hiệu quả sử dụng thức ăn giữa các giống để minh họa rõ nét ưu thế của tổ hợp lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng nuôi rộng rãi gà F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) tại các trang trại và hộ nông dân nhằm nâng cao năng suất trứng và chất lượng thịt đặc sản, dự kiến trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: các cơ sở chăn nuôi, hợp tác xã.

2. Xây dựng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng bệnh chuẩn hóa cho gà lai F1, tập trung vào giai đoạn hậu bị và sinh sản để đảm bảo tỷ lệ nuôi sống trên 95% và năng suất trứng ổn định. Thời gian triển khai: 1 năm. Chủ thể: Trung tâm nghiên cứu và đào tạo chăn nuôi.

3. Phát triển chương trình chọn lọc và lai tạo tiếp theo nhằm cải thiện các tính trạng sinh trưởng và khả năng kháng bệnh của gà F2 (♂ ĐTLV × ♀ ĐTLV), nâng cao hiệu quả sản xuất thịt trong 3-5 năm tới. Chủ thể: Viện nghiên cứu giống gia cầm.

4. Tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ thuật chăn nuôi gà lai cho người chăn nuôi tại các địa phương, đặc biệt là vùng trung du và miền núi, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý đàn gà lai. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các trường đại học nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành chăn nuôi gia cầm: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực nghiệm về ưu thế lai, sinh trưởng và sinh sản của tổ hợp lai gà đặc sản, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về chọn giống và cải tiến năng suất.

2. Người chăn nuôi và các trang trại gia cầm: Tham khảo quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và đánh giá hiệu quả kinh tế của gà lai F1, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi.

3. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp thông tin khoa học để xây dựng chính sách phát triển giống gia cầm đặc sản, hỗ trợ phát triển chăn nuôi bền vững và đa dạng hóa nguồn thực phẩm.

4. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và giống gia cầm: Nghiên cứu giúp điều chỉnh công thức thức ăn phù hợp với đặc điểm sinh trưởng và sinh sản của gà lai, đồng thời phát triển các sản phẩm giống mới đáp ứng nhu cầu thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Gà F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) có ưu điểm gì so với gà thuần chủng?
   Gà F1 thể hiện ưu thế lai với tốc độ sinh trưởng nhanh hơn, tỷ lệ nuôi sống cao (trên 96%), năng suất trứng sớm và chất lượng trứng tốt hơn so với gà thuần chủng Đông Tảo hoặc Lương Phượng riêng lẻ.

2. Khả năng thích nghi của gà lai F1 tại Thái Nguyên như thế nào?
   Tỷ lệ nuôi sống cao (97,18% giai đoạn 1-35 ngày) và sức khỏe ổn định cho thấy gà lai F1 thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và môi trường nuôi tại Thái Nguyên.

3. Hiệu quả sử dụng thức ăn của gà F1 ra sao?
   Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng trung bình là 4,03 kg (trống) và 4,28 kg (mái) trong giai đoạn hậu bị, hiệu quả này tốt hơn gà Ri nhưng thấp hơn gà Hồ, phù hợp với mục tiêu lai tạo tăng năng suất.

4. Tuổi thành thục sinh dục của gà F1 có ảnh hưởng thế nào đến sản lượng trứng?
   Gà F1 đạt tuổi thành thục sinh dục sớm (139,67 ngày đạt 5% tỷ lệ đẻ), giúp tăng thời gian đẻ trứng và nâng cao sản lượng trứng trong vòng đời so với các giống truyền thống.

5. Gà lai F2 (♂ ĐTLV × ♀ ĐTLV) có tiềm năng sản xuất thịt như thế nào?
   Gà F2 có khối lượng cơ thể và tỷ lệ thân thịt cao, tiêu tốn thức ăn hợp lý, phù hợp nuôi thịt thương phẩm trong 105 ngày tuổi, mang lại hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Kết luận

• Gà F1 (Đông Tảo × Lương Phượng) có đặc điểm ngoại hình đồng nhất, sức sống cao với tỷ lệ nuôi sống trên 96% trong giai đoạn hậu bị.
• Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối của gà F1 vượt trội so với các giống gà nội truyền thống, phù hợp với điều kiện nuôi tại Thái Nguyên.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn và khả năng sản xuất trứng của gà F1 đáp ứng yêu cầu sản xuất giống gà đặc sản chất lượng cao.
• Gà lai F2 (♂ ĐTLV × ♀ ĐTLV) có tiềm năng phát triển trong sản xuất thịt với khối lượng và tỷ lệ thân thịt cao.
• Đề xuất triển khai áp dụng nuôi rộng rãi, hoàn thiện quy trình chăm sóc và phát triển chương trình chọn lọc lai tạo tiếp theo trong 2-5 năm tới.

Khuyến khích các cơ sở chăn nuôi và nhà nghiên cứu phối hợp triển khai nhân rộng giống gà lai F1, đồng thời tiếp tục nghiên cứu cải tiến để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cơ sở khoa học về đặc điểm ngoại hình của gia cầm Các đặc điểm ngoại hình của gia cầm đặc trưng cho từng giống gia cầm. Đó là những đặc điểm bên ngoài của vật nuôi có thể quan sát được như: Màu lông, da, hình dáng, mào tích.

Hình dáng, kích thước cơ thể: Gia cầm thường được chia thành 3 loại hình chính: Hướng thịt, hướng trứng và hướng kiêm dụng. Gà hướng thịt có thân hình to thô, cổ dài trung bình, ngực nở, dáng đi nặng nề, khối lượng lớn. Gà hướng trứng có thân hình thon nhỏ, cổ dài, nhẹ cân, dáng nhanh nhẹn. Gà kiêm dụng có hình dáng trung gian, cơ thể có hướng kiêm dụng trứng thịt hoặc thịt trứng., (1978)[45] cho rằng có mối tương quan thuận giữa khối lượng cơ thể với tất cả các chiều đo.B và Dumington (1978)[85] cho biết tương quan giữa góc ngực và khối lượng cơ thể từ 0,4 đến 0,68 trung bình là 0,42.

Đầu: Gà trống có ngoại hình đầu giống đầu gà mái sẽ có tính sinh dục kém, gà mái có ngoại hình đầu giống gà trống sẽ không cho năng suất cao, Brandsch H. Do vậy, cấu tạo của xương đầu được coi như có độ tin cậy cao nhất trong việc đánh giá đầu gia cầm. Da mặt và các phần phụ của đầu cho phép rút ra kết luận về sự phát triển của mô liên kết và mô đỡ. Mào: Mào là đặc điểm sinh dục thứ cấp nên có thể phân biệt trống mái.

Mào gà rất đa dạng về hình dạng, kích thước, màu sắc, có thể đặc trưng cho từng giống. Mào là dẫn xuất của da theo Phan Cự Nhân (1971)[40], khi có mặt gen Ab gà sẽ có dạng mào hoa hồng, khi có mặt gen aB gà sẽ có dạng mào nụ và khi có mặt gen ab thì gà sẽ có dạng mào cờ. Theo tính trạng mào người ta phân biệt các loại: mào cờ (mào đơn), mào hoa hồng, mào nụ, mào hạt đậu. Mỏ: Mỏ là sản phẩm của da, được tạo thành từ lớp sừng (Stratumcorneum).

Mỏ gà phải ngắn, chắc. Những con mỏ dài và cong là những con không đạt tiêu chuẩn về phẩm giống. Mỏ có nhiều loại màu khác nhau: Vàng đỏ, đen, hồng… Màu sắc của mỏ thường phù hợp với màu của chân. n 4 Bộ lông: Khi mới nở, gia cầm con được lông tơ che phủ, trong quá trình phát triển lông tơ sẽ dần được thay thế bằng lông vũ.

Tốc độ mọc lông là sự biểu hiện khả năng mọc lông sớm hay muộn, nó có quan hệ mật thiết với cường độ sinh trưởng của gia cầm. (1978)[4], những gia cầm có tốc độ mọc lông nhanh thì có tốc độ sinh trưởng nhanh. and Mc Carthy J. (1970)[77] cho biết gà mái mọc lông đều hơn gà trống trong cùng một dòng và ảnh hưởng của hormon có tác dụng ngược với gen liên kết qui định tốc độ mọc lông.

Chân: Ở loài gia cầm chân có vảy sừng bao kín, cơ tiêu giảm chỉ còn gân và da. Chân có vuốt và cựa, cựa có vai trò cạnh tranh và đấu tranh sinh tồn của loài. Gà giống tốt phải có chân chắc chắn, không thô. Đặc điểm chân cao có liên quan tới khả năng cho thịt thấp và phát dục chậm, (theo Brandsch H.

Những con gà có chân hình chữ bát, các ngón cong, xương khuyết tật không nên sử dụng làm giống. Tính trạng sản xuất của gia cầm Hầu hết các tính trạng về năng suất của gia súc, gia cầm như sinh trưởng, sinh sản, mọc lông, tăng trưởng thịt, đẻ trứng đều là các tính trạng số lượng. Cơ sở di truyền của các tính trạng số lượng cũng là do các gen nằm trên nhiễm sắc thể qui định. Theo Nguyễn Ân và cs (1983)[2], các tính trạng sản xuất là các tính trạng số lượng, thường là các tính trạng đo lường như khối lượng cơ thể, sản lượng trứng, khối lượng trứng,.

Các tính trạng số lượng thường bị chi phối bởi nhiều gen. Các gen này hoạt động theo ba phương thức: - Cộng gộp (A) hiệu ứng tích luỹ của từng gen. - Trội (D) hiệu ứng tương tác giữa các gen cùng một lô cút. - Át gen (I) hiệu ứng do tương tác, của các gen không cùng một lô cút.

Hiệu ứng cộng gộp A là các giá trị giống thông thường (general breeding value) có thể tính toán được, có ý nghĩa trong chọn lọc nhân thuần. Hiệu ứng trội D và át gen I là những hiệu ứng không cộng tính và là giá trị giống đặc biệt (special breeding value) có ý nghĩa đặc biệt trong các tổ hợp lai. Ở các tính trạng số lượng giá trị kiểu hình cũng do giá trị kiểu gen (kiểu di truyền) và sai lệch môi trường qui định, nhưng giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen có hiệu ứng nhỏ (minor gen) cấu tạo thành. Đó là các n 5 gen mà hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp lại sẽ ảnh hưởng rất rõ rệt tới tính trạng nghiên cứu, tính trạng sinh sản là một ví dụ (Nguyễn Văn Thiện, 1996)[65].

Khác với tính trạng chất lượng, các tính trạng số lượng được qui định bởi kiểu gen và chịu ảnh hưởng nhiều của điều kiện ngoại cảnh, mối tương quan đó được biểu thị như sau: P=G+E Trong đó P là giá trị kiểu hình (phenotypic value), G là giá trị kiểu gen (genotypic value), E là sai lệch môi trường (environmental deviation). Giá trị kiểu gen (G) hoạt động theo ba phương thức: cộng gộp, trội và át gen. Từ đó cũng có thể hiểu: G=A+D+I Trong đó G là giá trị kiểu gen (genotypic value), A là giá trị cộng gộp (additive value), D là giá trị sai lệch trội (dominance deviation value), I là giá trị sai lệch tương tác (Interaction deviation value) Ngoài ra các tính trạng số lượng còn chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường hay điều kiện ngoại cảnh (E) và được chia làm 2 loại chính: - Sai lệch môi trường chung Eg (General environment) là sai lệch do các yếu tố môi trường tác động lên toàn bộ các cá thể. Loại yếu tố này có tính chất thường xuyên như: thức ăn, khí hậu,.

- Sai lệch môi trường riêng Es (Special Environment) là sai lệch do các yếu tố môi trường tác động riêng rẽ lên từng cá thể trong nhóm vật nuôi, hoặc ở một giai đoạn nhất định trong cuộc đời con vật. Nếu bỏ qua mối tương tác giữa di truyền và ngoại cảnh thì quan hệ của kiểu hình (P), kiểu gen (G) và môi trường (E) của một cá thể biểu thị cụ thể: P = A + D + I + Eg + Es Người ta có thể xác định các tính trạng số lượng qua mức độ tập trung (Χg), mức độ biến dị (Cv%), hệ số di truyền của các tính trạng (h2), hệ số lặp lại của các tính trạng (R), hệ số tương quan (r) giữa các tính trạng,. Cơ sở khoa học về khả năng sinh sản * Khả năng sinh sản ở gia cầm Khả năng sinh sản của gia cầm được thể hiện bởi các chỉ tiêu về sản lượng, khối lượng, hình dạng, chất lượng trứng, khả năng thụ tinh và ấp nở. n 6 * Sản lượng trứng Sản lượng trứng được tính trong 365 ngày kể từ khi gà đẻ qủa trứng đầu tiên.

Lượng trứng mà gia cầm mái đẻ ra trong một vòng đời, phụ thuộc vào tuổi thành thục, cường độ đẻ trứng, tần số thể hiện bản năng đòi ấp, thời gian nghỉ đẻ và thời gian đẻ kéo dài (Brandsch H. * Năng suất trứng Năng suất trứng là số lượng trứng một gia cầm mái sinh ra trên một đơn vị thời gian. Đối với gia cầm đẻ trứng thì đây là chỉ tiêu quan trọng nhất, nó phản ánh trạng thái sinh lý và khả năng hoạt động của hệ sinh dục. + Cơ sở giải phẫu của trứng Cấu tạo của trứng bao gồm: lòng đỏ, lòng trắng, màng vỏ và vỏ.

Buồng trứng có chức năng tạo lòng đỏ, còn ống dẫn trứng có chức năng tiết ra lòng trắng đặc, lòng trắng loãng, màng vỏ, vỏ mỏng và lớp keo mỡ bao ngoài vỏ trứng. Thời gian trứng lưu lại trong ống dẫn trứng từ 20-24 giờ. Các tài liệu nghiên cứu đều cho rằng, hầu hết vật chất lòng đỏ trứng gà được tạo thành trước khi đẻ trứng 9-10 ngày. Trong 1- 3 ngày đầu, tốc độ sinh trưởng của lòng đỏ chậm, khi đường kính đạt 6 mm bắt đầu vào thời kì sinh trưởng cực nhanh và có thể tăng 4 mm trong 24 giờ cho tới khi đạt 40 mm.

Thời gian từ lúc đẻ trứng đến khi rụng quả trứng tiếp theo kéo dài từ 15 -75 phút. + Cơ sở di truyền của năng suất trứng. Theo các công trình nghiên cứu của nhiều tác giả, việc sản xuất trứng của gia cầm có thể do 5 yếu tố ảnh hưởng mang tính di truyền. - Tuổi thành thục sinh dục là một yếu tố ảnh hưởng đến năng suất trứng và có liên quan đến sức đẻ trứng của gia cầm.

Tuổi thành thục sinh dục sớm hay muộn phụ thuộc vào giống, loài, giới tính, thời gian nở ra trong năm… Gà hướng trứng tuổi thành thục sớm hơn gà hướng thịt. Theo Đặng Hữu Lanh và cs (1999) [24] cho biết, hệ số di truyền của tính trạng này là h2 = 0,32. - Cường độ đẻ: yếu tố này do hai cặp gen R và r, R’ và r’ phối hợp cộng lại để điều hành. - Bản năng đòi ấp do 2 gen A và C điều khiển, phối hợp với nhau.

Đây là phản xạ không điều kiện có liên quan đến sức đẻ trứng của gia cầm. Bản năng đòi ấp rất khác giữa các giống và các dòng. Các dòng nhẹ cân có tần số n 7 thể hiện bản năng đòi ấp thấp hơn các dòng nặng cân. Gà Leghorn và Goldline hầu như không còn bản năng đòi ấp.

- Thời gian nghỉ đẻ (đặc biệt là nghỉ đẻ vào mùa đông) do các gen M và m điều khiển. Gia cầm có gen mm thì về mùa đông vẫn tiếp tục đẻ đều. - Thời gian kéo dài của chu kỳ đẻ, do cặp gen P và p điều hành. Yếu tố thứ 5 và yếu tố thứ nhất là hai yếu tố kết hợp với nhau, cũng có nghĩa là các cặp gen Pp và Ee có phối hợp với nhau.

Tất nhiên ngoài các gen chính tham gia vào việc điều khiển các yếu tố trên, có thể còn có nhiều gen khác phụ lực vào. + Tuổi đẻ quả trứng đầu. Tuổi đẻ quả trứng đầu được xác định bằng số ngày tuổi của gà mái kể từ khi nở ra đến khi đẻ quả trứng đầu. Đây là một chỉ tiêu đánh giá sự thành thục sinh dục, cũng được coi là 1 yếu tố cấu thành năng suất trứng (Khavecman, 1972)[23].