LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của tất các DN nói chung và các DN thương mại nói riêng. Trong nền kinh tế tập trung khi mà ba vấn đề trung tâm: Sản xuất cái gì? Bằng cách nào? Cho ai? Đều do nhà nước quyết định thì công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh chỉ là việc tổ chức bán sản phẩm, hàng hóa sản xuất theo kế hoạch và giá cả được ấn định từ trước. Trong nền kinh tế thị trường, các DN phải tự mình quyết định 3 vấn đề trung tâm thì vấn đề này trở nên vô cùng quan trọng vì nếu DN nào tổ chức tốt nghiệp vụ tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa đảm bảo thu hồi vốn, bù đắp các chi phí đã bỏ ra và xác định đúng đắn kết quả kinh doanh sẽ có điều kiện tồn tại và phát triển.
Ngược lại, DN nào không tiêu thụ được hàng hóa của mình, xác định không chính xác kết quả bán hàng và dẫn tới tình trạng “ lãi giả, lỗ thật” thì sớm muộn cũng đi đến phá sản. Để quản lý được tốt nghiệp vụ bán hàng thì kế toán với tư cách là một công cụ quản lý kinh tế cũng phải được thay đổi và hoàn thiện hơn phù hợp với tình hình. Nhận thức được ý nghĩa quan trọng của vấn đề trên, qua quá trình thực tập tại “Công ty TNHH MTVcơ khí – hóa chất 13”, được sự hướng dẫn tận tình của cô giáo Phạm Thị Huế cùng với sự giúp đỡ của các cán bộ kế toán trong phòng kế toán công ty, em đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp với đề tài: “Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất 13”. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu 2.
Đối tƣợng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất 13. Phạm vi nghiên cứu Không gian nghiên cứu: Giới hạn tại Công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất 13 Thời gian nghiên cứu: -Tình hình chung của Công ty trong thời gian 3 năm 2015-2017 -Tình hình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tháng 12 năm 2017 1 3. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tổng quát: Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh, từ đó đề xuất giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất 13. - Mục tiêu cụ thể: + Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại.
+ Đánh giá thực trạng tình hình kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất 13. + Đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất 13. Nội dung nghiên cứu - Cơ sở khoa học và tổng quan về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Thực trạng về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất 13.
- Giải pháp hoàn thiện về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất 13. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu sau: - Phương pháp thu thập số liệu: + Khảo sát thực tế tình hình sản xuất kinh doanh của công ty + Khảo sát thực tiễn công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh của công ty. + Thu thập số liệu qua sổ sách kế toán của công ty. - Phương pháp xử lý số liệu: + Phương pháp thống kê kinh tế.
+ Phương pháp phân tích kinh tế. Kết cấu đề tài Chuyên đề gồm 3 chƣơng: Phần 1: Lý luận chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Phần 2: Đặc điểm cơ bản của công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất 13 Phần 3: Kết quả nghiên cứu về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH cơ khí hóa chất 13 3 PHẦN 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm bán hàng Bán hàng là một quá trình trong đó người bán tìm hiểu, khám phá, gợi tạo và đáp ứng nhu cầu của người mua để hai bên nhận được quyền lợi thỏa đáng.
Theo quan niệm cố điển, “Bán hàng là hoạt động thực hiện sự trao đổi sản phẩm hay dịch vụ của bán chuyển cho người mua để nhận được lại từ người mua tiền, vật phẩm hoặc giá trị trao đổi đã thỏa thuận”. - Xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra và thu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả kinh doanh là lãi, nếu nhỏ hơn thì kết quả kinh doanh là lỗ. Đặc điểm của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.
Đặc điểm của kế toán bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng, doanh nghiệp thu được tiền hay được quyền thu tiền. Đó là sự trao đổi mua bán có thỏa thuận, doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua. Hàng hóa đem tiêu thụ có thể là thành phẩm, lao vụ, dịch vụ, thậm chí là bán thành phẩm đang trên dây chuyền sản xuất. Công tác bán hàng có ý nghĩa hết sức to lớn.
Doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bán hàng sẽ tạo điều kiện thu hồi vốn, bù đắp chi phí, tạo ra lợi nhuận để đầu tư phát triển tiếp, nâng cao đời sống người lao động và thực hiện nghĩa vụ với NSNN 1. Đặc điểm của kế toán xác định kết quả kinh doanh Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động bán hàng và các hoạt động khác của DN sau một thời kỳ nhất định, biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ. Kết quả kinh doanh của DN thương mại bao gồm kết quả bán hàng, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động bất thường. - Kết quả bán hàng được xác định là số chênh lệch giữa doanh thu và giá vốn bán hàng, chi phí bán hàng và chi phí quản lý DN phân bổ cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ.
4 - Kết quả hoạt động tài chính là chênh lệch từ doanh thu hoạt động tài chính với chi phí hoạt động tài chính. - Kết quả bất thường là chênh lệch giữa các khoản thu bất thường với các chi phí bất thường. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Tiêu thụ là khâu quan trọng của hoạt động kinh doanh. Nó thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng.
Đó là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất tới nơi tiêu dùng. Qua tiêu thụ mới khẳng định được công việc kinh doanh của DN. Sau tiêu thụ không những DN thu được tổng chi phí bỏ ra mà còn thực hiện được một phần giá trị thặng dư. Phần thặng dư chính là phần đóng góp vào ngân sách nhà nước, mở rộng quy mô kinh doanh của DN.
Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một phần của kế toán, có vai trò rất lớn đối với công tác quản trị DN. Nó giúp DN xem xét kinh doanh mặt hàng, nhóm hàng, địa điểm kinh doanh nào có hiệu quả, bộ phận kinh doanh, cửa hàng nào thực hiện tốt công tác bán hàng. Nhờ đó DN có thể phân tích, đánh giá, lựa chọn các phương án đầu tư sao cho có hiệu quả nhất. Phân loại kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.
Các phương pháp tiêu thụ hàng hóa trong DN thương mại * Phương thức bán buôn hàng hoá Bán buôn hàng hóa là hình thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, doanh nghiệp sản xuất. Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa vẫn chưa được thực hiện. Hàng hóa bán buôn thường được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượng lớn. Giá bán biến động tùy thuộc vào số lượng hàng bán và phương thức thanh toán.
Trong bán buôn thưường bao gồm hai phương thức: +) Bán buôn qua kho: Là bán buôn mà hàng bán được xuất ra từ kho bảo quản của DN.Bán buôn qua kho có hai loại: - Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này, bên mua cử đại diện đến kho của DN để nhận hàng. DN xuất kho hàng hoá và giao hàng trực tiếp cho bên đại diện của bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ 5 hàng, đã thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hoá được xác định là tiêu thụ. - Bán buôn qua kho theo hình thức vận chuyển hàng: Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, DN xuất kho hàng hoá, bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài, chuyển hàng giao cho bên mua ở địa điểm đã thoả thuận.
Hàng hoá chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của DN. Số hàng này được xác định là tiêu thụ khi nhận được tiền do bên mua thanh toán hoặc giấy báo của bên mua đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì số hàng chuyển giao mới được coi là tiêu thụ, người bán mất quyền sở hữu về hàng hoá. +) Bán buôn vận chuyển thẳng: Theo hình thức này DN sau khi mua hàng, nhận hàng mua, không đưa về nhập kho mà bán thẳng cho bên mua. Bán buôn vận chuyển thẳng có hai loại: - Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp( bàn giao tay ba): Theo hình thức này, DN sau khi nhận hàng từ nhà cung cấp sẽ giao trực tiếp cho bên đại diện của bên mua tại kho của người bán, sau khi giao nhận đại diện của bên mua ký nhận đủ hàng, đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hoá được xác định là tiêu thụ.