Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thành phần hóa học và khảo sát hoạt tính sinh học loài san hô mềm sinularia erecta luận văn ths

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu thành phần hóa học và khảo sát hoạt tính sinh học loài san hô mềm sinularia erecta luận, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Hường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoài Nam
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hóa hữu cơ
• Đề tài: Nghiên cứu thành phần hóa học và khảo sát hoạt tính sinh học loài san hô mềm Sinularia erecta
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ SAN HÔ MỀM SINULARIA ERECTA
• 1.1. Giới thiệu về san hô mềm
• 1.2. Giới thiệu về san hô mềm Sinularia
• 1.3. Giới thiệu về san hô mềm Sinularia erecta
• 1.4. Tình hình nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học một số loài san hô mềm điển hình thuộc giống Sinularia
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu về hóa học và hoạt tính sinh học một số loài san hô mềm điển hình thuộc giống Sinularia trên thế giới
• 3. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 4. DANH MỤC CÁC HÌNH
• PHỤ LỤC PHỔ
• CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học San hô Sinularia

San hô Sinularia là một trong những loài san hô mềm có giá trị cao trong nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học. Chúng không chỉ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái biển mà còn là nguồn cung cấp các hợp chất có hoạt tính sinh học đáng chú ý. Nghiên cứu về hóa học và hoạt tính sinh học của San hô Sinularia đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trên thế giới. Các hợp chất được phân lập từ San hô Sinularia đã cho thấy tiềm năng trong việc phát triển các sản phẩm dược phẩm và ứng dụng trong y học.

1.1. Khái quát về San hô Sinularia và môi trường sống

San hô Sinularia thuộc lớp Anthozoa, phân bố rộng rãi ở các vùng biển nhiệt đới. Chúng thường sống ở độ sâu từ 15-20m quanh các rạn san hô. Môi trường sống của San hô Sinularia rất đa dạng, từ các bãi đá ngầm đến các rạn san hô phong phú. Sự đa dạng này không chỉ tạo điều kiện cho sự phát triển của San hô mà còn là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật biển khác.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu hóa học San hô Sinularia

Nghiên cứu hóa học San hô Sinularia không chỉ giúp hiểu rõ hơn về thành phần hóa học của chúng mà còn khám phá các hoạt tính sinh học tiềm năng. Các hợp chất như sesquiterpene, diterpene và steroid đã được phát hiện trong San hô Sinularia, cho thấy khả năng ứng dụng trong y học và công nghiệp dược phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu San hô Sinularia

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về San hô Sinularia, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc khai thác và ứng dụng các hợp chất từ chúng. Một trong những vấn đề lớn là sự thiếu hụt thông tin về các loài San hô Sinularia ở Việt Nam. Điều này gây khó khăn trong việc xác định các hợp chất có hoạt tính sinh học và ứng dụng thực tiễn của chúng.

2.1. Thiếu hụt thông tin về San hô Sinularia tại Việt Nam

Việt Nam có nhiều loài San hô Sinularia nhưng thông tin về chúng còn hạn chế. Nhiều nghiên cứu chỉ tập trung vào một số loài nhất định, trong khi các loài khác chưa được khai thác. Điều này làm giảm khả năng phát hiện các hợp chất mới có hoạt tính sinh học.

2.2. Thách thức trong việc bảo tồn và phát triển San hô Sinularia

Sự suy giảm môi trường sống do biến đổi khí hậu và ô nhiễm đang đe dọa sự tồn tại của San hô Sinularia. Việc bảo tồn các rạn san hô và phát triển bền vững là rất cần thiết để duy trì nguồn tài nguyên quý giá này.

III. Phương pháp nghiên cứu hóa học San hô Sinularia hiệu quả

Để nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học của San hô Sinularia, các phương pháp hiện đại như sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) và phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) được áp dụng. Những phương pháp này giúp phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất có hoạt tính sinh học.

3.1. Phương pháp phân lập hợp chất từ San hô Sinularia

Quá trình phân lập hợp chất từ San hô Sinularia thường bao gồm các bước chiết xuất, tinh chế và phân tích. Các hợp chất được chiết xuất bằng dung môi hữu cơ và sau đó được phân lập bằng sắc ký cột hoặc sắc ký lớp mỏng.

3.2. Xác định cấu trúc hợp chất bằng phổ NMR

Phổ NMR là một công cụ mạnh mẽ trong việc xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập được. Phương pháp này cho phép xác định các nhóm chức và cấu trúc không gian của hợp chất, từ đó đánh giá hoạt tính sinh học của chúng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu San hô Sinularia

Nghiên cứu về San hô Sinularia đã mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ trong việc phát hiện các hợp chất có hoạt tính sinh học. Các hợp chất này không chỉ có tiềm năng trong việc phát triển thuốc chữa bệnh mà còn có thể ứng dụng trong các lĩnh vực khác như mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.

4.1. Kết quả nghiên cứu hoạt tính sinh học của hợp chất San hô Sinularia

Nhiều hợp chất từ San hô Sinularia đã được chứng minh có hoạt tính diệt tế bào ung thư, kháng viêm và kháng vi sinh vật. Các nghiên cứu này mở ra hướng đi mới trong việc phát triển các sản phẩm dược phẩm từ nguồn tài nguyên biển.

4.2. Ứng dụng trong y học và công nghiệp

Các hợp chất từ San hô Sinularia có thể được ứng dụng trong y học để phát triển thuốc điều trị ung thư và các bệnh lý khác. Ngoài ra, chúng cũng có thể được sử dụng trong ngành công nghiệp mỹ phẩm nhờ vào các hoạt tính sinh học của chúng.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu San hô Sinularia

Nghiên cứu về San hô Sinularia đang mở ra nhiều cơ hội mới trong việc khai thác và ứng dụng các hợp chất có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về các loài San hô này và bảo tồn nguồn tài nguyên quý giá này.

5.1. Tương lai của nghiên cứu hóa học San hô Sinularia

Với sự phát triển của công nghệ và phương pháp nghiên cứu hiện đại, tương lai của nghiên cứu hóa học San hô Sinularia hứa hẹn sẽ mang lại nhiều phát hiện mới. Các nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học sẽ giúp khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên này.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần thiết phải mở rộng nghiên cứu đến các loài San hô Sinularia khác và khám phá các hợp chất mới. Đồng thời, việc bảo tồn môi trường sống của San hô cũng cần được chú trọng để duy trì sự đa dạng sinh học và nguồn tài nguyên quý giá này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trái đất với hơn 70% diện tích bề mặt được bao phủ bởi đại dương, là môi trường chứa đựng sự đa dạng sinh học phong phú nhất, đặc biệt là các sinh vật biển như san hô mềm. San hô mềm không chỉ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rạn san hô mà còn là nguồn tài nguyên quý giá chứa nhiều hợp chất hóa học có hoạt tính sinh học đa dạng. Theo ước tính, phân lớp Octocorallia gồm khoảng 2000 loài san hô mềm, trong đó chi Sinularia là một trong những nhóm san hô mềm phân bố rộng rãi và giàu tiềm năng nghiên cứu hóa học và dược học.

Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài san hô mềm Sinularia erecta tại vùng biển Việt Nam được thực hiện nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, góp phần phát triển các sản phẩm có giá trị ứng dụng trong y học và công nghiệp dược phẩm. Luận văn tập trung phân lập, xác định cấu trúc các hợp chất hóa học từ Sinularia erecta, đồng thời khảo sát hoạt tính gây độc tế bào ung thư và hoạt tính kháng viêm của các hợp chất này. Mẫu san hô được thu thập tại khu vực Cù Lao Chàm, Quảng Nam vào năm 2016, trong khuôn khổ chuyến thám hiểm khoa học quốc tế.

Việc nghiên cứu này không chỉ làm sáng tỏ thành phần hóa học đặc trưng của Sinularia erecta mà còn mở ra hướng đi mới trong việc tìm kiếm các hợp chất sinh học có tiềm năng ứng dụng cao, góp phần bảo tồn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên biển Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hóa học thiên nhiên và hoạt tính sinh học của các hợp chất từ sinh vật biển, đặc biệt là san hô mềm. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết cấu trúc hóa học sesquiterpene và diterpene: Các hợp chất sesquiterpene eudesmane và diterpene cembranoid được xem là nhóm hợp chất chính trong san hô mềm Sinularia, có cấu trúc phức tạp và đa dạng, liên quan mật thiết đến hoạt tính sinh học như kháng viêm, gây độc tế bào ung thư.

• Mô hình đánh giá hoạt tính sinh học in vitro: Phương pháp MTT để đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư dựa trên khả năng chuyển hóa thuốc nhuộm MTT thành formazan của tế bào sống. Phương pháp đo sản xuất nitric oxide (NO) trong tế bào RAW264.7 để đánh giá hoạt tính kháng viêm thông qua phản ứng thuốc thử Griess.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: sesquiterpene, diterpene, steroid, phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR), sắc ký lỏng trung áp (MPLC), IC50 (nồng độ ức chế 50%), và hoạt tính diệt tế bào ung thư.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Mẫu san hô mềm Sinularia erecta được thu thập tại Cù Lao Chàm, Quảng Nam năm 2016, được xử lý và bảo quản tại Viện Hóa sinh biển, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

• Phương pháp phân tích: Mẫu san hô được xử lý, tạo dịch chiết bằng methanol sử dụng sóng siêu âm, phân đoạn bằng dung môi n-hexane và dichloromethane. Các hợp chất được phân lập bằng sắc ký lớp mỏng (TLC), sắc ký cột silica gel, sắc ký lỏng trung áp (MPLC) với cột pha thường và pha đảo. Cấu trúc các hợp chất được xác định bằng phổ cộng hưởng từ hạt nhân một chiều và hai chiều (1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC, NOESY).

• Phương pháp đánh giá hoạt tính sinh học: Hoạt tính gây độc tế bào ung thư được khảo sát trên ba dòng tế bào ung thư người (A-549, Hela, PANC-1) bằng phương pháp MTT. Hoạt tính kháng viêm được đánh giá qua khả năng ức chế sản xuất nitric oxide (NO) trên tế bào đại thực bào RAW264.7 kích thích bởi LPS, sử dụng thuốc thử Griess.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2016-2018, bao gồm thu thập mẫu, phân lập hợp chất, xác định cấu trúc và đánh giá hoạt tính sinh học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân lập và xác định cấu trúc 8 hợp chất hóa học từ mẫu Sinularia erecta, trong đó có hợp chất mới 3β,5α-dihydroxyeudesma-4(15),11-diene (hợp chất 1). Các hợp chất còn lại thuộc nhóm sesquiterpene eudesmane và aromadendrane, được xác định chi tiết qua phổ NMR và HR-ESI-MS.

2. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư: Các hợp chất được thử nghiệm trên ba dòng tế bào ung thư người cho thấy một số hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển tế bào với giá trị IC50 ≤ 100 µM, thể hiện hoạt tính sinh học đáng chú ý. Ví dụ, hợp chất 1 có hoạt tính gây độc tế bào rõ rệt trên dòng tế bào ung thư phổi A-549.

3. Hoạt tính kháng viêm: Một số hợp chất phân lập được thể hiện khả năng ức chế sản xuất nitric oxide trên tế bào RAW264.7 kích thích bởi LPS, với mức ức chế NO vượt quá 50% ở nồng độ thử nghiệm, cho thấy tiềm năng kháng viêm.

4. So sánh với các nghiên cứu trước: Kết quả phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về san hô mềm Sinularia, trong đó các hợp chất sesquiterpene và diterpene thường có hoạt tính sinh học đa dạng như kháng viêm, gây độc tế bào ung thư. Tuy nhiên, việc phát hiện hợp chất mới và đánh giá hoạt tính sinh học tại Việt Nam là bước tiến quan trọng, bổ sung dữ liệu cho kho tàng hợp chất thiên nhiên biển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân các hợp chất có hoạt tính sinh học cao có thể liên quan đến cấu trúc hóa học đặc thù của sesquiterpene eudesmane và aromadendrane, với các nhóm hydroxyl và liên kết đôi ngoại vòng góp phần tăng cường tương tác sinh học. Dữ liệu phổ NMR và MS cho phép xác định chính xác cấu trúc, từ đó giải thích cơ chế tác động sinh học.

So với các nghiên cứu trên thế giới, các hợp chất phân lập từ Sinularia erecta tại Việt Nam có hoạt tính tương đương hoặc vượt trội, chứng tỏ tiềm năng khai thác nguồn tài nguyên biển trong nước. Biểu đồ so sánh hoạt tính IC50 của các hợp chất với chất đối chứng dương (Etoposide, Camptothecin) có thể minh họa rõ nét hiệu quả sinh học.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc mở rộng hiểu biết về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của san hô mềm Việt Nam, góp phần phát triển các sản phẩm dược liệu từ nguồn tài nguyên biển, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu khoa học và bảo tồn đa dạng sinh học biển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nghiên cứu phân lập và xác định cấu trúc hợp chất mới từ các loài san hô mềm khác tại các vùng biển Việt Nam nhằm khai thác tiềm năng dược liệu biển, với mục tiêu mở rộng thư viện hợp chất thiên nhiên trong vòng 3-5 năm, do các viện nghiên cứu hải dương và hóa sinh chủ trì.

2. Phát triển các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác động sinh học của các hợp chất đã phân lập, đặc biệt là hoạt tính gây độc tế bào ung thư và kháng viêm, nhằm hướng tới ứng dụng trong điều trị bệnh, trong vòng 2-4 năm, phối hợp giữa các trung tâm nghiên cứu và bệnh viện.

3. Xây dựng quy trình chiết xuất và sản xuất thử nghiệm các hợp chất có hoạt tính sinh học cao để phát triển sản phẩm dược liệu hoặc mỹ phẩm, tập trung vào các hợp chất sesquiterpene và diterpene, với mục tiêu thương mại hóa trong 5 năm tới, do các doanh nghiệp dược liệu và viện nghiên cứu phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường bảo tồn và quản lý bền vững nguồn tài nguyên san hô mềm tại các khu vực biển trọng điểm như Cù Lao Chàm, Vịnh Bắc Bộ, nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định cho nghiên cứu và phát triển, thực hiện liên tục và phối hợp với các cơ quan quản lý môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu hóa học thiên nhiên và dược liệu biển: Luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của san hô mềm Sinularia erecta, hỗ trợ phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về hợp chất thiên nhiên.

2. Chuyên gia phát triển sản phẩm dược phẩm và mỹ phẩm: Các kết quả phân lập hợp chất và đánh giá hoạt tính sinh học là cơ sở khoa học để phát triển sản phẩm mới từ nguồn nguyên liệu biển.

3. Cơ quan quản lý tài nguyên biển và môi trường: Thông tin về phân bố, đa dạng sinh học và tiềm năng khai thác san hô mềm giúp hoạch định chính sách bảo tồn và sử dụng bền vững.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành Hóa học, Sinh học biển, Dược học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, phân tích cấu trúc hợp chất và đánh giá hoạt tính sinh học trong lĩnh vực hóa học hữu cơ và sinh học biển.

Câu hỏi thường gặp

1. San hô mềm Sinularia erecta có đặc điểm sinh học gì nổi bật?
   Sinularia erecta là loài san hô mềm phân bố rộng rãi ở vùng biển Việt Nam, sống ở độ sâu 15-20m, có khả năng tổng hợp nhiều hợp chất hóa học đa dạng như sesquiterpene và diterpene, có hoạt tính sinh học như kháng viêm và gây độc tế bào ung thư.

2. Phương pháp nào được sử dụng để xác định cấu trúc các hợp chất phân lập?
   Phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) một chiều và hai chiều (1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC, NOESY) kết hợp với phổ khối ion hóa phun điện tử phân giải cao (HR-ESI-MS) được sử dụng để xác định cấu trúc chi tiết các hợp chất.

3. Hoạt tính sinh học của các hợp chất được đánh giá như thế nào?
   Hoạt tính gây độc tế bào ung thư được đánh giá bằng phương pháp MTT trên các dòng tế bào ung thư người, trong khi hoạt tính kháng viêm được khảo sát qua khả năng ức chế sản xuất nitric oxide trên tế bào đại thực bào RAW264.7 kích thích bởi LPS.

4. Có hợp chất mới nào được phát hiện trong nghiên cứu không?
   Có, hợp chất 3β,5α-dihydroxyeudesma-4(15),11-diene được xác định là hợp chất mới, chưa từng được báo cáo trước đây, mở ra hướng nghiên cứu mới về các sesquiterpene eudesmane.

5. Nghiên cứu này có ý nghĩa gì đối với phát triển dược liệu biển Việt Nam?
   Nghiên cứu góp phần làm rõ thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của san hô mềm Việt Nam, cung cấp cơ sở khoa học để phát triển các sản phẩm dược liệu từ nguồn tài nguyên biển phong phú, đồng thời thúc đẩy bảo tồn và sử dụng bền vững.

Kết luận

• Đã phân lập thành công 8 hợp chất sesquiterpene và aromadendrane từ san hô mềm Sinularia erecta, trong đó có hợp chất mới 3β,5α-dihydroxyeudesma-4(15),11-diene.
• Các hợp chất phân lập thể hiện hoạt tính gây độc tế bào ung thư trên các dòng tế bào A-549, Hela và PANC-1 với giá trị IC50 ≤ 100 µM.
• Một số hợp chất có khả năng ức chế sản xuất nitric oxide trên tế bào RAW264.7, cho thấy tiềm năng kháng viêm.
• Nghiên cứu góp phần làm phong phú thêm dữ liệu về hóa học và hoạt tính sinh học của san hô mềm Việt Nam, mở ra hướng ứng dụng trong phát triển dược liệu biển.
• Đề xuất tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác động và phát triển quy trình sản xuất thử nghiệm các hợp chất có hoạt tính sinh học cao trong vòng 3-5 năm tới.

Hành động tiếp theo: Khuyến khích các viện nghiên cứu và doanh nghiệp hợp tác phát triển nghiên cứu ứng dụng, đồng thời tăng cường bảo tồn nguồn tài nguyên san hô mềm tại Việt Nam để đảm bảo phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trái đất là hành tinh của các đại dương với hơn 70% diện tích bề mặt trái đất được bao phủ bởi nước mặn, đồng thời đại dương cũng là nơi chiếm đến trên 90% thể tích khu vực sinh sống của trái đất và hầu hết các hoạt động của sự sống đều có liên quan đến cuộc sống dưới biển. Vì vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi nói rằng môi trường biển chính là nơi ẩn chứa sự đa dạng sinh học loài lớn nhất. Đặc biệt, điều kiện sống khắc nghiệt trong môi trường biển dẫn tới sự cạnh tranh gay gắt về môi trường sống, nhiều sinh vật nhỏ bé phải tự sản sinh ra các chất để bảo vệ, tạo điều kiện thuận lợi cho các sinh vật biển tổng hợp các hợp chất hữu cơ có cấu trúc khác biệt so với các hợp chất có nguồn gốc thực vật. Nghiên cứu về nguồn hợp chất thiên nhiên từ biển đã được bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ trước và đang ngày càng nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học trên thế giới.

Trong số các loài sinh vật biển, san hô mềm đang được rất nhiều nhà khoa học trên thế giới tìm hiểu và nghiên cứu bởi sự dồi dào về nguyên liệu, tính đa dạng về thành phần hoá học và hoạt tính sinh học của chúng. Các rạn san hô là một trong những hệ sinh thái lâu đời nhất, đa dạng nhất về mặt sinh học và phong phú về các loài trên trái đất. San hô mềm là nhóm sinh vật biển thuộc ngành Cnidaria, lớp Anthozoa, theo đánh giá của các nhà khoa học ở Việt Nam có rất nhiều loài san hô mềm có chứa các hoạt tính sinh học đã được công bố, điểm rất đáng lưu ý là các nghiên cứu khởi đầu của Việt Nam về san hô mềm trong các đề tài nghiên cứu được thực hiện ở Việt Nam theo hướng này đều phân lập, tìm kiếm và phát hiện được các lớp chất thuộc lớp chất sesquiterpen, terpenoid và steroid. Ngoài ra, các hoạt tính sinh học chính của các loài san hô mềm là hoạt tính diệt tế bào ung thư, hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định, và hoạt tính kháng viêm.

Có thể thấy hướng nghiên cứu tìm kiếm các chất từ nguồn san hô mềm theo hướng hoạt tính diệt tế bào ung thư và hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định rất có ý nghĩa và cần thiết. Mặc dù trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về san hô mềm và đạt được những thành tựu có ý nghĩa phục vụ cho công tác nghiên cứu, tuy nhiên ở Việt 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nam mới chỉ có rất ít các công trình nghiên cứu về đối tượng này. Chính vì vậy, việc nghiên về các chất hóa học từ san hô mềm là một hướng nghiên cứu mới, có nhiều triển vọng ở nước ta. Do đó, học viên đã lựa chọn đề tài luận văn: “Nghiên cứu thành phần hóa học và khảo sát hoạt tính sinh học loài san hô mềm Sinularia erecta” với mục đích góp phần khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú để tạo ra các sản phẩm có giá trị phục vụ cuộc sống, luận văn đã được thực hiện nội dung chính với các mục tiêu chính như sau:  Nghiên cứu phân lập các hợp chất từ loài san hô mềm Sinularia erecta ở Việt Nam.

 Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất đã phân lập được.  Đánh giá hoạt tính sinh học các hợp chất phân lập được nhằm định hướng cho các nghiên cứu ứng dụng tiếp theo. 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1.1 Giới thiệu về san hô mềm 1.1 Khái quát chung về san hô mềm San hô là loài sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa), tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau. Các cá thể này tiết ra calcium carbonate để tạo bộ xương cứng, xây nên các rạn san hô tại các vùng biển nhiệt đới.

San hô lớp Anthozoa được chia thành hai phân lớp tùy thuộc theo số xúc tu (tua cảm), hoặc các đường đối xứng và một loạt các bộ phận tương ứng với kiểu xương ngoài và bao gồm phân lớp san hô có tám xúc tu được gọi là san hô tám ngăn (Octocorallia), và phân lớp san hô có số xúc tu lớn hơn tám và là bội số của sáu được gọi là san hô sáu ngăn (Hexacorallia). Các san hô mềm (Alcyonacea), san hô sừng (Gorgonacea) và san hô bút biển (Pennatulacea) thuộc phân lớp san hô (Octocorallia) (Hình 1.1a), san hô cứng nằm trong phân lớp (Hexacorallia)[28]. Theo thống kê trên thế giới, phân lớp Octocorallia có khoảng 2000 loài chia làm 310 giống và 45 họ. San hô là những sinh vật rất đơn giản, tồn tại ở khắp các vùng biển, nông cũng như sâu và là những cá thể hình trụ rất nhỏ có hàng xúc tu ở đỉnh, được sử dụng để bắt mồi trong môi trường nước.

Mặc dù san hô nhìn giống như cây nhưng chúng là động vật và có cấu tạo như sứa và hải quỳ, chúng thuộc vào nhóm động vật biển có các trâm gây ngứa. Có đến hàng trăm kiểu san hô khác nhau nhưng tất cả đều do các cá thể nhỏ bé, còn gọi là polip tạo nên. Các cá thể này tiết ra canxium carebonate để tạo bộ xương cứng, xây nên các rạn san hô tại các vùng biển nhiệt đới. Trên thế giới, rạn san hô ngầm ước tính bao phủ trên 284.300 km2, chủ yếu ở vùng biển Ấn Độ - Thái Bình Dương (91,9%).

Các loài san hô mềm có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rạn san hô, chúng tạo ra nguồn vật chất hữu cơ, tham gia tạo rạn. Cuộc sống cộng sinh của san hô mềm với các loài tảo biển đã tạo nên đặc điểm sinh học vô cùng thú vị của san hô mềm. Nhiều loài có chất hoạt tính sinh học có giá trị làm thuốc chữa bệnh. Nhiều 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] loài có màu sắc đẹp thường được dùng để chế tác đồ mỹ nghệ.

Rất nhiều các hợp chất thứ cấp như các ditecpennoid dạng cembranoid từ san hô mềm có thể được tạọ ra từ những mối tương tác với môi trường sinh thái như vậy [19]. Sơ đồ phả hệ của giống Sinularia Nhóm nghiên cứu thuộc Việt Tài nguyên và Môi trường biển, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã tiến hành một nghiên cứu về san hô mềm ở 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vùng biển ven bờ vịnh Bắc Bộ. Tiến hành khảo sát, thu thập mẫu san hô mềm trên các rạn san hô ở vùng biển Hạ Long, quần đảo Long Châu (Quảng Ninh), đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) và vùng bờ biển Hải Vân (Thừa Thiên Huế) trong nhiều năm. Kết quả phân tích những mẫu vật thu thập được tại 4 khu vực này, bước đầu đã phát hiện có 46 loài san hô mềm, thuộc 10 họ, 24 chi.

Trong đó, nhiều nhất là họ san hô Alcyoniidae (có 13 loài, chiếm 28,2) ; tiếp đến là hai họ san hô Paramuriceidae và Ellellidae, mỗi họ có 9 loài (19,5%); ba họ Melithaeidae, Goroniidae, Plexauridae mỗi họ có 3 loài, các loài san hô mềm này phân bố khá rộng rãi. Tại bốn khu vực điều tra (kể trên), nơi được phát hiện nhiều nhất là vùng quần đảo Long Châu (có 32 loài), tiếp đến là vùng ven biển Hải Vân và bán đảo Sơn Trà (25 loài), vịnh Hạ Long (23 loài), ít nhất là vùng Cồn Cỏ (chỉ có 10 loài). Tuy nhiên, xét về mật độ thì Cồn Cỏ là nơi có độ phủ san hô mềm cao nhất, hai chi Lobophytum và Sinularia phát triển mạnh, tạo thành từng đám lớn [2]. Theo báo cáo kết quả đánh giá độ đa dạng sinh học của Khu bảo tồn biển vịnh Nha trang do Viện Hải dương học thực hiện năm 2005 cho thấy mức độ giàu có, phong phú và duy trì ổn định của san hô ở khu vực này.

Điển hình, ở khu đông Hòn Tre có khoảng 150 loài, ở tây nam Hòn Mun có khoảng 120 loài, trong đó có chi Sinularia, Lobophytum [3].2 Giới thiệu về san hô mềm Sinularia Chi Sinularia là một trong những san hô mềm được phân bố rộng rãi nhất. Chúng tạo thành một phần chi phối của sinh khối trong môi trường rạn san hô nhiệt đới. San hô mềm thuộc chi Sinularia phát triển rất mạnh mẽ, chúng phân bố rộng rãi từ Đông Phi đến Tây Thái Bình Dương, sống ở các rạn san hô hay trên đá ở vùng nước nông, nhưng hiếm khi hình thành những quần thể lớn, với khoảng 100 loài đã được phát hiện, trong đó có khoảng 40 loài đã được khảo sát hoá học [4]. Chi Sinularia đã cho thấy nó là một nguồn cung cấp phong phú các hợp chất thứ cấp, bao gồm: sesquiterpene, diterpene, steroid và các hợp chất polyamine.

Các hợp chất thứ cấp gần đây đã chứng tỏ các hoạt tính sinh học của chúng như: kháng sinh, 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chống viêm, chuyển hoá glucose trong tế bào mỡ chuột, ức chế sự phát sinh histamine và các hoạt tính gây độc tế bào. Các loài san hô mềm thuộc chi Sinularia STT Tên loài STT Tên loài STT Tên loài 1 S. yamazatoi 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Giới thiệu về san hô mềm Sinularia erecta San hô mềm Sinularia erecta Tixier-Durivault, 1945 thuộc ngành Cnidaria, lớp Anthoazoa, phân lớp Octocorallia, bộ Alcyonacea, họ Alcyoniidae, chi Sinularia. Sinularia erecta Tixier-Durivault là một loài san hô mềm sinh sống ở vùng nước biển mặn, tập trung nhiều và đa dạng ở độ sâu 15-20m, quanh các rạn san hô của các đảo hay các bãi đá ngầm.

Loài san hô này được phân bố rải rác dọc bờ biển Việt Nam như Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu), quần đảo Trường Sa, vịnh Vân Phong (Khánh Hòa), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), Cù Lao Chàm, Cù Lao Xanh (Bình Định), bán đảo Sơn Trà, quần đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng), đảo Cát Bà, đảo Cô Tô.2 Tình hình nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học một số loài san hô mềm điển hình thuộc giống Sinularia 1. Tình hình nghiên cứu về hóa học và hoạt tính sinh học một số loài san hô mềm điển hình thuộc giống Sinularia trên thế giới. Những nghiên cứu về các chất có hoạt tính sinh học từ san hô mềm thuộc giống Sinularia thực sự khởi phát từ những nghiên cứu khảo sát tác dụng chữa ung thư vòm họng các dịch chiết của các loài san hô mềm như Sinularia grandilobata, S.