Nghiên cứu hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty Nam Tiến

Khám phá nghiên cứu sâu về hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Nam Tiến. Đánh giá và đề xuất giải pháp tối ưu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyền
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Diệu Linh
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kinh tế - Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty TNHH đầu tư thương mại Nam Tiến
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh nghiên cứu hiệu quả kinh doanh tại công ty Nam Tiến

Nghiên cứu về hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là nhiệm vụ cốt lõi đối với sự tồn tại và phát triển của mọi doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh. Đối với Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Nam Tiến, việc thường xuyên đánh giá và phân tích các hoạt động không chỉ giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu mà còn là cơ sở để xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Luận văn này tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh cho công ty trong giai đoạn 2016-2018. Mục tiêu cuối cùng là cung cấp một bức tranh chi tiết, khách quan về tình hình hoạt động, từ đó đưa ra những kiến nghị thực tiễn, giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định chính xác. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp, kết hợp với phương pháp phân tích, so sánh để làm rõ các vấn đề. Các dữ liệu tài chính từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán và thông tin nội bộ là nguồn tư liệu chính. Qua đó, nghiên cứu không chỉ là một tài liệu học thuật mà còn mang giá trị ứng dụng cao, trực tiếp phục vụ cho công tác quản trị sản xuất và vận hành tại công ty Nam Tiến, góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

1.1. Mục tiêu và phạm vi của luận văn hiệu quả hoạt động kinh doanh

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là phân tích sâu sắc thực trạng và đề xuất các biện pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Nam Tiến. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh; đánh giá đặc điểm cơ bản và các nguồn lực của công ty; phân tích chi tiết kết quả và hiệu quả hoạt động dựa trên các số liệu thực tế; và cuối cùng là xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Về phạm vi, nghiên cứu giới hạn trong không gian tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Nam Tiến, có địa chỉ tại thôn Cố Thổ, xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Dữ liệu và tài liệu được thu thập và phân tích chủ yếu trong khoảng thời gian ba năm, từ 2016 đến 2018, để đảm bảo tính liên tục và có cơ sở so sánh, đánh giá xu hướng phát triển.

1.2. Tổng quan các chỉ số đo lường hiệu quả kinh doanh cốt lõi

Để đánh giá hoạt động sản xuất, cần dựa trên một hệ thống chỉ tiêu khoa học. Các chỉ tiêu được chia thành hai nhóm chính: chỉ tiêu tổng hợp và chỉ tiêu bộ phận. Các chỉ tiêu tổng hợp phản ánh bức tranh toàn cảnh, bao gồm: tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), tỷ suất lợi nhuận trên chi phí, và tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh (ROA). Trong khi đó, các chỉ tiêu bộ phận đi sâu vào từng khía cạnh cụ thể. Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng lao động bao gồm năng suất lao động bình quân và lợi nhuận bình quân trên một lao động. Nhóm chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp tập trung vào hiệu quả sử dụng vốn (vòng quay vốn, sức sinh lời của vốn) và hiệu quả sử dụng tài sản cố định (sức sản xuất, sức sinh lời của TSCĐ). Việc sử dụng kết hợp các chỉ số này giúp đưa ra cái nhìn đa chiều và chính xác về hiệu quả kinh doanh.

II. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng hiệu quả kinh doanh Nam Tiến

Hiệu quả hoạt động của Công ty Nam Tiến chịu tác động từ nhiều yếu tố, được phân thành hai nhóm chính: yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài. Việc nhận diện và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh là bước đi tiên quyết để xây dựng chiến lược phù hợp. Các yếu tố nội tại như chất lượng nguồn nhân lực, tình hình tài chính, trình độ công nghệ máy móc, và năng lực của bộ máy quản trị đóng vai trò quyết định đến khả năng vận hành và tối ưu hóa quy trình. Một cơ cấu lao động hợp lý, một nền tảng tài chính vững chắc và một hệ thống máy móc hiện đại sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Ngược lại, các yếu tố bên ngoài như áp lực từ đối thủ cạnh tranh, sự biến động của kinh tế vĩ mô, và chất lượng cơ sở hạ tầng khu vực tạo ra cả cơ hội và thách thức. Theo tài liệu nghiên cứu, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong ngành và chất lượng lực lượng lao động là hai trong số những nhân tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến kết quả sản xuất kinh doanh của công ty. Do đó, việc thực hiện một phân tích SWOT công ty Nam Tiến là cần thiết để xác định rõ vị thế và định hướng chiến lược.

2.1. Yếu tố nội tại Nguồn lực và năng lực quản trị sản xuất

Các nhân tố bên trong doanh nghiệp có tác động trực tiếp đến hiệu suất hoạt động. Thứ nhất, lực lượng lao động là yếu tố then chốt. Chất lượng lao động, bao gồm trình độ chuyên môn và kinh nghiệm, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Thứ hai, tình hình tài chính quyết định quy mô sản xuất và khả năng đầu tư. Nguồn vốn dồi dào giúp công ty chủ động trong việc mua sắm trang thiết bị và mở rộng thị trường. Thứ ba, công nghệ và máy móc thiết bị là yếu tố quan trọng để tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng. Cuối cùng, cơ cấu tổ chức và bộ máy quản trị khoa học giúp quá trình vận hành diễn ra trơn tru, giảm thiểu chi phí quản lý và tăng cường sự linh hoạt trong việc ra quyết định.

2.2. Yếu tố ngoại cảnh Áp lực cạnh tranh và môi trường vĩ mô

Môi trường bên ngoài mang đến những tác động không thể kiểm soát nhưng có thể dự báo. Đối thủ cạnh tranh là yếu tố hàng đầu. Sự gia tăng của các doanh nghiệp cùng ngành tạo ra áp lực về giá cả, chất lượng và thị phần, đòi hỏi Nam Tiến phải không ngừng cải tiến để duy trì năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các yếu tố kinh tế vĩ mô như tốc độ tăng trưởng GDP, lạm phát, và chính sách của nhà nước đều có thể ảnh hưởng đến chi phí đầu vào và sức mua của thị trường. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng như hệ thống giao thông, điện nước, và viễn thông cũng tác động đến chi phí logistics và hiệu quả của quản trị chuỗi cung ứng, qua đó ảnh hưởng gián tiếp đến hiệu quả kinh doanh chung của công ty.

III. Phương pháp đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh Nam Tiến

Để có cái nhìn toàn diện về hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Nam Tiến, nghiên cứu đã áp dụng một hệ thống phương pháp phân tích đa dạng và khoa học. Phương pháp cốt lõi là phân tích số liệu tài chính từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và bảng cân đối kế toán trong giai đoạn 2016-2018. Dựa trên các dữ liệu này, các chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp và bộ phận được tính toán và so sánh theo chiều dọc (so sánh giữa các năm) và chiều ngang (so sánh tỷ trọng). Cụ thể, các chỉ số đo lường hiệu quả như tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, tỷ suất doanh thu trên chi phí, và sức sản xuất của vốn được sử dụng để đánh giá bức tranh chung. Đồng thời, các chỉ tiêu chi tiết hơn như năng suất lao động bình quân, hiệu quả sử dụng tài sản cố định và các chỉ số thanh khoản tài chính được phân tích để xác định các điểm nghẽn trong quá trình vận hành. Phương pháp so sánh giúp làm nổi bật tốc độ tăng trưởng và sự biến động qua các năm, từ đó nhận diện những thành công và hạn chế một cách rõ ràng, cung cấp bằng chứng xác thực cho các đề xuất và giải pháp được đưa ra trong phần sau của nghiên cứu.

3.1. Phân tích các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh tổng hợp

Các chỉ tiêu tổng hợp cung cấp cái nhìn bao quát nhất về hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu cho thấy, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu của Nam Tiến tăng nhẹ qua các năm, từ 0,064 lần (2016) lên 0,066 lần (2018), cho thấy khả năng kiểm soát chi phí tương đối tốt. Tương tự, chỉ tiêu tỷ suất doanh thu trên chi phí cũng tăng dần, đạt 1,071 lần vào năm 2018, chứng tỏ mỗi đồng chi phí bỏ ra tạo ra nhiều doanh thu hơn. Tuy nhiên, một dấu hiệu đáng lưu ý là tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh (LN/VKD) lại có xu hướng giảm, từ 0,404 lần (2016) xuống còn 0,294 lần (2018). Nguyên nhân được chỉ ra là do tốc độ tăng vốn kinh doanh nhanh hơn tốc độ tăng lợi nhuận. Điều này cho thấy việc sử dụng vốn chưa thực sự hiệu quả và cần được cải thiện.

3.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng lao động và tài sản cố định

Hiệu quả sử dụng các nguồn lực cụ thể là yếu tố cấu thành nên hiệu quả tổng hợp. Về lao động, năng suất lao động bình quân (tính theo doanh thu) có sự cải thiện qua các năm, phản ánh nỗ lực trong việc tổ chức và quản lý nhân sự. Về tài sản cố định (TSCĐ), các chỉ số như sức sản xuất của TSCĐ và sức sinh lời của TSCĐ cũng được xem xét. Tài liệu chỉ ra rằng giá trị còn lại của máy móc thiết bị và nhà xưởng so với nguyên giá không còn cao, cho thấy một phần tài sản đã cũ và có thể ảnh hưởng đến hiệu suất. Việc đánh giá hoạt động sản xuất qua các chỉ số này giúp công ty xác định nhu cầu đầu tư, nâng cấp trang thiết bị để nâng cao năng suất lao động và hiệu quả vận hành trong tương lai.

IV. Thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh tại công ty Nam Tiến

Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của Công ty Nam Tiến giai đoạn 2016-2018 cho thấy một bức tranh tăng trưởng ổn định nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Dựa trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, lợi nhuận sau thuế của công ty tăng đều qua các năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 108,72%. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, đặc biệt trong năm 2018 khi công ty mở thêm chi nhánh mới. Điều này chứng tỏ chiến lược mở rộng thị trường đã bước đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, đi sâu vào phân tích hiệu quả kinh doanh, có thể thấy chi phí cũng tăng tương ứng. Cụ thể, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng có tốc độ tăng bình quân lần lượt là 123,48% và 124,4%. Mặc dù tốc độ tăng doanh thu (107,27%) cao hơn tốc độ tăng giá vốn hàng bán (106,5%), nhưng sự gia tăng nhanh của các chi phí vận hành đã làm chậm lại tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và quản lý để nâng cao biên lợi nhuận, đảm bảo sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

4.1. Kết quả kinh doanh giai đoạn 2016 2018 Tăng trưởng và thách thức

Số liệu từ bảng kết quả kinh doanh cho thấy xu hướng tích cực. Doanh thu thuần năm 2018 đạt trên 46,9 tỷ đồng, tăng 9,44% so với năm 2017. Lợi nhuận gộp cũng tăng trưởng mạnh mẽ, đạt gần 4,6 tỷ đồng vào năm 2018, tăng 19,67% so với năm trước. Đây là kết quả của việc ký kết được nhiều hợp đồng giá trị và mở rộng kênh phân phối. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở việc kiểm soát chi phí. Tổng chi phí tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, cho thấy hiệu quả hoạt động chưa được tối ưu. Ví dụ, năm 2018, công ty bỏ thêm khoảng 3,72 tỷ đồng chi phí nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ tăng thêm hơn 250 triệu đồng. Đây là một vấn đề cần được ban lãnh đạo chú trọng giải quyết.

4.2. Phân tích SWOT công ty Nam Tiến Cơ hội và điểm yếu nội tại

Một phân tích SWOT công ty Nam Tiến dựa trên dữ liệu nghiên cứu sẽ làm rõ hơn vị thế của doanh nghiệp. Về điểm mạnh (Strengths), công ty có đội ngũ lao động trẻ, nhiệt huyết và một bộ máy quản lý tinh gọn. Sản phẩm có chất lượng ổn định, tạo được uy tín ban đầu. Về điểm yếu (Weaknesses), hiệu quả sử dụng vốn còn thấp, máy móc thiết bị một phần đã cũ, và khả năng kiểm soát chi phí vận hành chưa tốt. Về cơ hội (Opportunities), nhu cầu thị trường xe đạp vẫn còn tiềm năng, đặc biệt ở các khu vực nông thôn và thành phố nhỏ. Về thách thức (Threats), sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước ngày càng gay gắt, cùng với sự biến động của giá nguyên vật liệu đầu vào. Phân tích này là cơ sở để xây dựng các giải pháp chiến lược.

V. Top giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại công ty Nam Tiến

Dựa trên kết quả phân tích hiệu quả kinh doanh và các hạn chế đã được chỉ ra, nghiên cứu đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện toàn diện hoạt động của Công ty Nam Tiến. Các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh này tập trung vào bốn lĩnh vực trọng yếu: nguồn nhân lực, vốn, tài chính và chi phí. Mục tiêu của các giải pháp không chỉ là khắc phục những yếu điểm hiện tại mà còn nhằm xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai, tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc phát huy hiệu quả sử dụng lao động thông qua đào tạo và chính sách đãi ngộ hợp lý sẽ trực tiếp nâng cao năng suất lao động. Đồng thời, quản lý vốn chặt chẽ hơn, đặc biệt là các khoản phải thu và hàng tồn kho, sẽ cải thiện vòng quay vốn và giảm chi phí tài chính. Quan trọng nhất, việc triển khai các biện pháp tiết kiệm chi phí một cách có hệ thống sẽ giúp hạ giá thành sản phẩm, từ đó tăng lợi thế cạnh tranh và cải thiện biên lợi nhuận. Sự kết hợp hài hòa các giải pháp này sẽ tạo ra một cú hích mạnh mẽ cho hiệu quả hoạt động của công ty.

5.1. Giải pháp phát huy hiệu quả sử dụng nguồn lực lao động và vốn

Để nâng cao năng suất lao động, công ty cần chú trọng vào công tác đào tạo, bồi dưỡng tay nghề cho công nhân, đặc biệt là những lao động mới. Xây dựng chính sách lương thưởng gắn liền với hiệu suất công việc sẽ tạo động lực làm việc. Về vốn, cần có biện pháp quản lý chặt chẽ hơn các khoản phải thu để tránh bị chiếm dụng vốn. Đồng thời, cần xây dựng kế hoạch sản xuất hợp lý để giảm lượng hàng tồn kho, tối ưu hóa vòng quay vốn ngắn hạn. Đối với vốn dài hạn, công ty nên lập kế hoạch đầu tư nâng cấp, thay thế các máy móc thiết bị đã cũ, ưu tiên các công nghệ hiện đại giúp tiết kiệm năng lượng và tăng năng suất, qua đó cải thiện sức sản xuất của tài sản cố định.

5.2. Biện pháp tiết kiệm chi phí nhằm hạ giá thành sản phẩm

Việc tối ưu hóa chi phí sản xuất là giải pháp quan trọng nhất để cải thiện lợi nhuận. Công ty cần rà soát lại toàn bộ quy trình sản xuất để tìm ra các khâu gây lãng phí nguyên vật liệu, thời gian và nhân công. Tìm kiếm các nhà cung cấp nguyên vật liệu mới với mức giá cạnh tranh hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Áp dụng các biện pháp quản lý chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng hiệu quả hơn, chẳng hạn như tối ưu hóa các tuyến vận chuyển, cắt giảm các chi phí hành chính không cần thiết. Việc hạ được giá thành sản phẩm không chỉ giúp tăng lợi nhuận mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh về giá trên thị trường, thu hút thêm nhiều khách hàng và đơn hàng lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết thúc, khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng I: Cơ sở lý luận về hiệu quả sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp Chƣơng II: Đặc điểm cơ bản của công ty TNHH đầu tƣ và thƣơng mại Nam Tiến Chƣơng III: Kết quả nghiên cứu 3 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm, bản chất của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh. Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc thực hiện tất cả các công đoạn của quá trình từ đầu tiên sản xuất đến tiêu thu hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trƣờng nhằm mục đích sinh lời.

Khi đề cập đến hiệu quả kinh doanh các nhà kinh tế dựa vào từng góc độ xem xét để đƣa ra các định nghĩa khác nhau. Mặc dù còn nhiều quan điểm khác nhau sing có thể khẳng định trong cơ chế thị trƣờng ở nƣớc ta hiện nay moi doanh nghiệp kinh doanh đều quan tâm nhất chính là vấn đề hiệu quả sản xuất. Sản xuất kinh doanh có hiệu quả giúp cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Hiểu theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh doanh đồng nghĩa với phạm trù lợi nhuận, là hiệu số với kết quả thu về với chi phí bora để đạt đƣợc kết quả đó.

Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là sự chênh lệch giữa doanh thu thuần với gia vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. “ Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự tập trung của sƣ phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực trong quá trình tái sản xuất, nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh”. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh cao hay tấp phụ thuộc vào trình độ tổ chức sản xuất và quản lý của mỗi doanh nghiệp. Để đạt đƣợc mục tiêu này doanh nghiệp phải xác định chiến lƣợc kinh doanh trong mọi giai đoạn phát triển phù hợp vớ những thay đổi của môi trƣờng kinh doanh; phải phân bổ và quản trị có hiệu quả các nguồn lực và luôn kiểm tra quá trình đang diễn ra là có hiệu quả không.

Muốn kiểm tra tính hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh phải đánh giá đƣợc hiệu quả kinh doanh ở phạm vi doanh nghiệp cũng nhƣ ở từng bộ phận của nó. Hiệu quả hoat động sản xuất kinh doanh quan hệ với tất cả các yếu 4 tố trong quá trình sản xuất kinh doanh nhƣ: Lao động, vốn, máy móc, nguyên vật liệu. nên doanh nghiệp chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi việc sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả. Đối với các doanh nghiệp để đạt đƣợc mục tiêu sản xuất kinh doanh cần phải chú trọng đến điều kiện nội tại, phát huy năng lực hiệu quả của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm chi phí.

Yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là phải sử dung các yếu tố hợp lý nhằm đạt đƣợc kết quả tối đa và chi phí tối thiểu. Công thức xác định hiệu quả sản xuất kinh doanh: - Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh bằng chi tiêu tuyệt đối; E=K-C Trong đó E: Hiệu quả sản xuất kinh doanh K: Kết quả đầu ra C: Yếu tố đầu vào - Công thức đánh giá sản xuất kinh doanh bằng chỉ tiêu tƣơng đối: K E C Công thức này thể hiện hiệu quả của việc bỏ ra một đồng vốn để thu về đƣợc kết quả cao hơn, tức là có sự xuất hiện của giá trị gia tăng với điều kiện E lớn hơn 1, E càng lớn chứng tỏ quá trình đạt hiệu quả càng cao. Bản chất của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Thực chất của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) của doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực vào SXKD và tiết kiệm chi phí các nguồn lực đó.

Đó là hai mặt của vấn đề đánh giá hiệu quả. Do vậy có thể hiệu quả SXKD để đạt đƣợc kinh tế tối đa với chi phí nhất định. Bản chất hiệu quả SXKD là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh tế.

Chính việc khan hiếm nguồn lực và sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đã đặt ra yêu cầu cần phải khai thác, tận dụng triệt để và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. Để đạt 5 đƣợc mục tiêu kinh doanh,các doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu quả các yếu tố sản xuất và tiết kiệm chi phí. Mục tiêu của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh phải đạt đƣợc kết quả tối đa với chi phí tối thiểu. Nói một cách tổng quát, hiệu quả kinhdoanh là một phạm trù phản ánh trình độ và năng lực quản lý, đảm bảo thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ kinh tế - xã hội đặt ra với chi phí thấp nhất.

Cách xác định hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong thực tiễn có nhiều loại hiệu quả kinh doanh khác nhau. Để tiện cho việc quản lý và nâng cao hiệu quả kinh doanh ngƣời ta thƣờng phân loại hiệu quả kinh doanh theo các tiêu thức khác nhau. Dƣới đây là một số cách xác định hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp.

- Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả tương đối (căn cứ vào phương pháp tính hiệu quả): Hiệu quả tuyệt đối là phạm trù chỉ lƣợng hiệu quả đƣợc tính toán cho từng phƣơng án kinh doanh, từng thời kì kinh doanh, từng doanh nghiệp cụ thể. Nó đƣợc tính toán bằng cách xác định mức lợi ích thu đƣợc với lợi ích chi phí bỏ ra. Hiệu quả tƣơng đối đƣợc xác định bằng cách so sánh các chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối của các phƣơng án với nhau, hay chính bằng mức chênh lệch về hiệu quả tuyệt đối của phƣơng án. Việc xác định hiệu quả tuyệt đối là cơ sở để xác định hiệu quả tƣơng đối (so sánh).

Tuy vậy có những chỉ tiêu hiệu quả tƣơng đối đƣợc xác định không phụ thuộc vào việc xác định hiệu quả tuyệt đối. chẳng hạn, việc so sánh mức chi phí thấp nhất thực chất chỉ là sự so sánh mức chi phí của phƣơng án chứ không phải là việc so sánh mức hiệu quả tuyệt đối của các phƣơng án. - Hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội: Hiệu quả tài chính của doanh nghiệp là hiệu quả kinh doanh thu đƣợc từ các hoạt động thƣơng mại của từng doanh nghiệp kinh doanh. Biểu hiện chung là hiệu quả kinh tế tài chính là lợi nhuận mà mỗi doanh nghiệp đạt đƣợc.

Hiệu quả kinh tế - xã hội là sự đóng góp của doanh nghiệp vào xã hội, nghĩa là mang lại lợi ích công cộng nhƣ: Việc phát triển sản xuất, đổi mới cơ 6 cấu kinh tế, tăng năng suất lao động xã hội, tích lũy ngoại, tăng thu cho ngân sách, giải quyết việc làm, cải thiên đời sống nhân dân. Giữa hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội có mối quan hệ nhân quả và tác động qua lại lẫn nhau. Hiệu quả kinh tế - xã hội chỉ có thể đạt đƣợc trên cơ sở hiệu quả của các doanh nghiệp. Mỗi doanh nhƣ một tế bào của nền kinh tế, doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả sẽ đóng góp vào hiệu quả chung của nền kinh tế.

Ngƣợc lại, tính hiệu quả của bộ máy kinh tế sẽ là tiền để tích cực sẽ là tiền đề tích cực, Là khung cơ sở cho mọi hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao. - Hiệu quả tổng hợp và hiệu quả kinh doanh bộ phận (căn cứ vào phạm vi tính toán): Hiệu quả sản xuất kinh doanh tổng hợp phản ánh khả năng lợi dụng tất cả các nguồn lực, để đạt đƣợc mục tiêu của doanh nghiệp, đại diện cho tính hiệu quả của doanh nghiệp. Hiệu quả sản xuất kinh doanh ở từng lĩnh vực đánh giá trình độ lợi dụng một yếu tố ngồn lực cụ thể nhƣ: Vốn, lao động, tài sản. theo mục tiêu xác định.

Trong nhiều trƣờng hợp có thể xuất hiện mâu thuẫn giữa hiệu quả tổng hợp và hiệu quả kinh doanh từng bộ phận, khi đó chỉ có hiệu quả tổng hợp là phản ánh tính hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, các chỉ tiêu hiệu quả bộ phận chỉ có thể phản ánh hiệu quả ở từng lĩnh vực hoạt động riêng biệt mà thôi. Giữa hiệu quả tổng hợp và hiệu quả kinh doanh bộ phận có mối quan hệ biện chứng. Hiệu quả kinh doanh tổng hợp là kết quả tổng hợp từ hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Hiệu quả sử dụng mỗi nguồn lực là điều kện tiền đề tạo ra hiệu quả tổng hợp.

Phân biệt kết quả và hiệu quả Để hiểu rõ bản chất hiệu quả ta cần phải phân biệt đƣợc hiệu quả và kết quả. Kết quả là một số tuyệt đối phản ánh quy mô đầu ra của hoạt động sản xuất kinh doanh nhƣ: Lợi nhuận, tổng doanh thu, tổng sản phẩm làm ra, giá trị sản 7 xuất. Hiệu quả là số tƣơng đối phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt đƣợc kết quả cao nhất với nguồn lực chi phí thấp nhất bỏ ra. Về bản chất hiệu quả và kết quả khác nhau ở chỗ kết quả phản ánh mức độ, quy mô, là cái doanh nghiệp đạt đƣợc sau mỗi chu kì kinh doanh, có kết quả thì mới tính đƣợc hiệu quả, đó là sự so sánh giữa kết quả là khoản thu về với khoản bỏ ra chính là các nguồn lực đầu vào.

Nhƣ vậy dùng kết quả để tính hiệu quả kinh doanh cho từng kỳ. Có thể nói, kết quả là mục tiêu của chu trình sản xuất kinh doanh, còn hiệu quả là phƣơng tiện để đạt đƣợc mục tiêu đó. Sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp hiện nay Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, nâng cao hiệu quả SXKD là một vấn đề quan trọng, là một tất yếu khách quan đối với mọi doanh nghiệp, đồng thời nó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế nên sản xuất xã hội. và xét về phƣơng diện mỗi quốc gia thì hiệu quả sản xuất kinh doanh là cơ sở để phát triển đƣa đất nƣớc thoát nghèo, lạc hậu.

Vì vậy, nâng cao hiệu quả SXKD không chỉ là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp mà còn là mối quan tâm của toàn xã hội bởi vì các lí do sau: Nguồn tài nguyên khan hiếm.