Luận văn thạc sĩ action research on applying the interactive approach to develop listening skills for second year non english major students at hanoi university of industry

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hành động áp dụng phương pháp tương tác nhằm phát triển kỹ năng nghe cho sinh viên năm hai không chuyên tiếng Anh tại Đại học Công nghiệp Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: Assoc. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Nghiên Cứu Hành Động Về Phương Pháp Tương Tác Để Phát Triển Kỹ Năng Nghe Cho Sinh Viên Không Chuyên Tiếng Anh
• Loại tài liệu: minor programme thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ VÀ BẢNG
• MỞ ĐẦU
• Đặt vấn đề
• Mục đích nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa của nghiên cứu
• Bố cục của nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Lý thuyết về kỹ năng nghe
• 1.1.1. Định nghĩa về kỹ năng nghe
• 1.1.2. Các loại hình nghe
• 1.1.2.1. Nghe trong thực tế
• 1.1.3. Quá trình xử lý từ dưới lên
• 1.1.4. Quá trình xử lý từ trên xuống
• 1.1.5. Quá trình xử lý tương tác - sự kết hợp giữa xử lý từ dưới lên và xử lý từ trên xuống
• 1.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nghe
• 1.2. Giảng dạy kỹ năng nghe
• 1.2.1. Các giai đoạn của một bài học nghe
• 1.2.2. Xử lý tương tác trong giảng dạy kỹ năng nghe
• 1.2.3. Giảng dạy quá trình xử lý từ dưới lên
• 1.2.4. Giảng dạy quá trình xử lý từ trên xuống
• 1.3. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý do sử dụng nghiên cứu hành động
• 2.2. Lựa chọn đối tượng tham gia nghiên cứu
• 2.3. Các công cụ thu thập dữ liệu
• 2.3.1. Bài kiểm tra trước và sau tác động
• 2.4. Quy trình phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Phân tích bảng câu hỏi khảo sát ban đầu của sinh viên
• 3.1.1. Thái độ của sinh viên đối với kỹ năng nghe
• 3.1.2. Tự đánh giá của sinh viên về năng lực nghe của bản thân
• 3.1.3. Việc sử dụng các chiến lược nghe của sinh viên
• 3.1.4. Những khó khăn của sinh viên trong việc nghe
• 3.1.5. Kỳ vọng của sinh viên đối với giáo viên
• 3.2. Kết quả bài kiểm tra trước tác động của sinh viên
• 3.3. So sánh kết quả bài kiểm tra trước và sau tác động của sinh viên
• 3.4. Phân tích bảng câu hỏi khảo sát sau tác động của sinh viên
• 3.4.1. Các hoạt động tạo động lực cho sinh viên ở giai đoạn trước khi nghe
• 3.4.2. Các hoạt động thu hút sinh viên ở giai đoạn trong khi nghe
• 3.4.3. Các hoạt động hữu ích và hiệu quả cho sinh viên sau khi nghe
• 3.4.4. Ý kiến của sinh viên về các bài tập nghe
• 3.4.5. Ý kiến của sinh viên về các phương pháp giảng dạy
• 3.4.6. Ý kiến của sinh viên về việc học nghe theo phương pháp tương tác
• 3.4.7. Ý kiến của sinh viên về kỹ năng nghe của bản thân sau khóa học
• 3.5. Những khó khăn sinh viên gặp phải khi học kỹ năng nghe
• 3.6. Hiệu quả của việc áp dụng phương pháp tương tác trong giảng dạy kỹ năng nghe
• 3.6.1. Sự cần thiết của việc áp dụng phương pháp tương tác
• 3.6.2. Sự cần thiết của việc khơi gợi động lực và hứng thú cho sinh viên
• 3.6.3. Những thay đổi trong việc tiến hành ba giai đoạn của một bài học nghe
• Hạn chế của nghiên cứu
• Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hành Động Về Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh

Nghiên cứu này tập trung vào việc cải thiện kỹ năng nghe cho sinh viên không chuyên tiếng Anh tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, kỹ năng giao tiếp tiếng Anh, đặc biệt là nghe hiểu tiếng Anh, trở nên vô cùng quan trọng. Nghiên cứu hành động này khám phá cách phương pháp tương tác có thể giúp sinh viên vượt qua những rào cản trong việc học nghe tiếng Anh. Tầm quan trọng của kỹ năng nghe thường bị đánh giá thấp, nhưng theo Rubin & Thompson, đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất, chiếm khoảng 60% thời gian giao tiếp. Việc không phát triển kỹ năng nghe hiệu quả sẽ hạn chế khả năng tham gia vào các cuộc hội thoại bằng tiếng Anh. Nghiên cứu này hy vọng cung cấp những giải pháp thiết thực để giải quyết vấn đề này.

1.1. Tầm quan trọng của kỹ năng nghe trong giao tiếp tiếng Anh

Rubin & Thompson nhấn mạnh rằng kỹ năng nghe là vô cùng quan trọng, chiếm phần lớn thời gian giao tiếp của con người. Khả năng nghe hiểu tốt không chỉ giúp người học nắm bắt thông tin mà còn tạo nền tảng vững chắc cho các kỹ năng khác như nói và viết. Một người sinh viên có khả năng nghe tốt sẽ tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động tương tác bằng tiếng Anh, từ đó cải thiện kỹ năng giao tiếp tổng thể. Sự tương tác trong lớp học cũng sẽ tăng lên đáng kể khi kỹ năng nghe của sinh viên được cải thiện.

1.2. Thực trạng kỹ năng nghe của sinh viên không chuyên tiếng Anh

Thực tế cho thấy, sinh viên không chuyên tiếng Anh thường gặp nhiều khó khăn trong việc nghe hiểu tiếng Anh. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như thiếu vốn từ vựng, ngữ pháp yếu, hoặc chưa quen với các âm điệu và ngữ cảnh giao tiếp khác nhau. Việc thiếu các hoạt động tương tác trong quá trình học cũng là một yếu tố cản trở sự phát triển kỹ năng nghe. Do đó, cần có những phương pháp giảng dạy tiếng Anh phù hợp để giúp sinh viên vượt qua những khó khăn này.

II. Thách Thức Tại Sao Sinh Viên Khó Nghe Tiếng Anh Hiệu Quả

Nhiều sinh viên cảm thấy nản lòng khi học nghe tiếng Anh. Một trong những lý do chính là sự khác biệt giữa tiếng Anh được dạy trong sách giáo khoa và tiếng Anh được sử dụng trong thực tế. Học sinh ít có cơ hội tiếp xúc với các giọng điệu, tốc độ nói, và ngữ cảnh khác nhau. Nghiên cứu này khám phá sáu vấn đề chính gây khó khăn cho sinh viên: thiếu từ vựng, cấu trúc ngôn ngữ nói, tốc độ nói, các giọng khác nhau, ngữ điệu, và thiếu kiến thức nền. Việc xác định rõ những thách thức này là bước quan trọng để tìm ra các giải pháp phương pháp tương tác hiệu quả. Nghiên cứu này sử dụng các bài tập nghe được thiết kế đặc biệt để giải quyết từng vấn đề cụ thể.

2.1. Các yếu tố ngôn ngữ gây khó khăn trong kỹ năng nghe

Sự thiếu hụt về từ vựng và kiến thức ngữ pháp là những rào cản lớn đối với sinh viên khi nghe hiểu tiếng Anh. Bên cạnh đó, sinh viên cũng gặp khó khăn trong việc xử lý các cấu trúc câu phức tạp và các thành ngữ thường được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày. Các âm điệu, ngữ điệu khác nhau cũng gây khó khăn cho việc nghe và phân biệt các từ ngữ. Để cải thiện kỹ năng nghe, cần tập trung vào việc mở rộng vốn từ vựng, củng cố ngữ pháp, và làm quen với các đặc điểm ngôn ngữ nói.

2.2. Yếu tố tâm lý và môi trường ảnh hưởng đến kỹ năng nghe

Sự lo lắng và thiếu tự tin cũng là những yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến khả năng nghe của sinh viên. Môi trường học tập không đủ tương tác và thiếu các hoạt động thực hành cũng khiến sinh viên cảm thấy nhàm chán và mất hứng thú với việc học nghe. Do đó, cần tạo ra một môi trường học tập thoải mái, khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động tương tác và cung cấp những tài liệu tiếng Anh phù hợp với trình độ của họ.

III. Phương Pháp Tương Tác Giải Pháp Nâng Cao Kỹ Năng Nghe

Nghiên cứu tập trung vào phương pháp tương tác như một giải pháp để nâng cao kỹ năng nghe cho sinh viên không chuyên tiếng Anh. Phương pháp này nhấn mạnh vào việc tạo ra các hoạt động tương tác trong lớp học, khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học tập. Các hoạt động có thể bao gồm thảo luận nhóm, đóng vai, trò chơi ngôn ngữ, và các bài tập nghe được thiết kế để kích thích tư duy và khả năng giao tiếp của sinh viên. Phương pháp tương tác giúp sinh viên không chỉ nghe một cách thụ động mà còn chủ động tham gia vào việc giải nghĩa và sử dụng ngôn ngữ.

3.1. Các hoạt động tương tác trước khi nghe Pre listening

Giai đoạn trước khi nghe là giai đoạn quan trọng để chuẩn bị cho sinh viên về mặt từ vựng, kiến thức nền và tâm lý. Các hoạt động tương tác trong giai đoạn này có thể bao gồm thảo luận về chủ đề của bài nghe, dự đoán nội dung, và ôn tập các từ vựng liên quan. Những hoạt động này giúp sinh viên làm quen với chủ đề và tạo sự hứng thú trước khi bắt đầu nghe.

3.2. Các hoạt động tương tác trong khi nghe While listening

Trong khi nghe, các hoạt động tương tác có thể bao gồm điền vào chỗ trống, trả lời câu hỏi, và ghi chú. Các hoạt động này giúp sinh viên tập trung vào nội dung của bài nghe và kiểm tra khả năng nghe hiểu của họ. Giáo viên có thể dừng bài nghe lại để hỏi câu hỏi hoặc yêu cầu sinh viên thảo luận về những gì họ vừa nghe được.

3.3. Các hoạt động tương tác sau khi nghe Post listening

Sau khi nghe, các hoạt động tương tác có thể bao gồm tóm tắt nội dung, thảo luận về quan điểm của người nói, và đóng vai. Các hoạt động này giúp sinh viên củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng giao tiếp của họ. Các hoạt động nhóm nhỏ, trò chơi ngôn ngữ, hoặc các bài tập mở rộng kiến thức liên quan đến nội dung bài nghe cũng sẽ hiệu quả trong giai đoạn này.

IV. Kết Quả Phương Pháp Tương Tác Cải Thiện Kỹ Năng Nghe Thế Nào

Nghiên cứu cho thấy rằng phương pháp tương tác có tác động tích cực đến kỹ năng nghe của sinh viên không chuyên tiếng Anh. Kết quả bài kiểm tra sau khi áp dụng phương pháp này cao hơn so với bài kiểm tra trước đó. Sinh viên cũng tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các hoạt động tương tác giúp sinh viên cảm thấy hứng thú hơn với việc học nghe và chủ động hơn trong quá trình học tập.

4.1. So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng phương pháp

Việc so sánh kết quả giữa bài kiểm tra trước và sau khi áp dụng phương pháp tương tác cho thấy sự cải thiện đáng kể trong kỹ năng nghe của sinh viên. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp này có hiệu quả trong việc giúp sinh viên vượt qua những khó khăn và nâng cao kỹ năng nghe của họ.

4.2. Đánh giá của sinh viên về phương pháp tương tác

Phản hồi từ sinh viên cho thấy họ đánh giá cao phương pháp tương tác và cảm thấy hứng thú hơn với việc học nghe. Họ cũng cho rằng các hoạt động tương tác giúp họ hiểu rõ hơn về nội dung của bài nghe và tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hướng Dẫn Áp Dụng Phương Pháp Tương Tác

Để áp dụng phương pháp tương tác hiệu quả, giáo viên cần lựa chọn các hoạt động phù hợp với trình độ và sở thích của sinh viên. Quan trọng là tạo ra một môi trường học tập thoải mái và khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động. Cần cung cấp các tài liệu tiếng Anh phù hợp và tạo điều kiện để sinh viên thực hành kỹ năng nghe trong các tình huống giao tiếp thực tế. Các hoạt động nên được thiết kế sao cho kích thích tư duy, khả năng tự học tiếng Anh và khuyến khích sự hợp tác giữa các sinh viên.

5.1. Lựa chọn và thiết kế bài tập nghe tương tác

Việc lựa chọn và thiết kế bài tập nghe đóng vai trò quan trọng trong việc áp dụng phương pháp tương tác. Các bài tập nên được thiết kế sao cho phù hợp với trình độ của sinh viên và tập trung vào các kỹ năng cụ thể như nghe hiểu thông tin chính, nghe hiểu chi tiết, và nghe hiểu ý kiến của người nói. Việc sử dụng các tài liệu tiếng Anh đa dạng và thú vị cũng sẽ giúp sinh viên cảm thấy hứng thú hơn với việc học nghe.

5.2. Vai trò của giáo viên trong lớp học tương tác

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường học tập tương tác. Họ cần khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động, cung cấp sự hỗ trợ và hướng dẫn khi cần thiết, và tạo điều kiện để sinh viên học hỏi lẫn nhau. Đồng thời, giáo viên cũng cần linh hoạt điều chỉnh phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu của từng sinh viên và tạo ra một lớp học năng động và hiệu quả.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Kỹ Năng Nghe Trong Tương Lai

Nghiên cứu này đã chứng minh hiệu quả của phương pháp tương tác trong việc phát triển kỹ năng nghe cho sinh viên không chuyên tiếng Anh. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp mới để giúp sinh viên vượt qua những rào cản trong việc học nghe. Việc tích hợp công nghệ vào quá trình giảng dạy cũng là một hướng đi tiềm năng để nâng cao kỹ năng nghe cho sinh viên trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

6.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo về phương pháp tương tác

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc khám phá các loại hình hoạt động tương tác khác nhau và đánh giá hiệu quả của chúng đối với các nhóm sinh viên khác nhau. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc tích hợp công nghệ vào phương pháp tương tác để tạo ra các bài tập nghe trực tuyến và các công cụ hỗ trợ học tập tự học tiếng Anh hiệu quả.

6.2. Tầm quan trọng của kỹ năng nghe trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, kỹ năng nghe trở nên ngày càng quan trọng. Khả năng nghe hiểu tiếng Anh không chỉ giúp sinh viên tiếp cận thông tin và kiến thức từ khắp nơi trên thế giới mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp và giao tiếp quốc tế. Do đó, việc phát triển kỹ năng nghe cho sinh viên là một nhiệm vụ quan trọng và cần được ưu tiên trong giáo dục tiếng Anh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỹ năng nghe đóng vai trò nền tảng trong thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, chiếm khoảng 60% tổng thời gian giao tiếp của con người. Tuy nhiên, tại các trường đại học khối kỹ thuật ở Việt Nam, giảng dạy kỹ năng nghe cho sinh viên không chuyên luôn là một thách thức lớn do thói quen học tập nặng về ngữ pháp và dịch thuật từ bậc phổ thông. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (Mã số: 60140111) của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tập trung giải quyết bài toán thực tiễn này thông qua đề tài nghiên cứu hành động về phương pháp tương tác.

Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội trên khách thể nghiên cứu gồm 42 sinh viên năm thứ hai thuộc lớp E6.1_K9 trong khung thời gian 12 tuần của năm học 2015-2016. Mục tiêu trọng tâm của đề tài gồm hai phần: xác định 6 nhóm rào cản phổ biến mà sinh viên không chuyên gặp phải trong quá trình học nghe và thực nghiệm đánh giá tác động của phương pháp tiếp cận tương tác (Interactive Approach) đối với việc cải thiện năng lực nghe hiểu. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở thực nghiệm vững chắc, chứng minh việc phối hợp cân bằng giữa xử lý vi mô và xử lý vĩ mô giúp giảm đáng kể tỷ lệ sinh viên yếu kém từ 38,1% ở bài kiểm tra đầu vào xuống chỉ còn 4,8% ở bài kiểm tra kết thúc khóa học, đồng thời thúc đẩy 88,1% người học hình thành thái độ tích cực đối với môn học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết tiếp nhận và xử lý thông tin thính giác trong ngôn ngữ học ứng dụng với 3 mô hình cốt lõi:

• Mô hình xử lý từ dưới lên (Bottom-up Processing): Theo định nghĩa của David Nunan và H. Douglas Brown, quá trình này giải mã âm thanh tuyến tính từ các đơn vị nhỏ nhất như âm vị, trọng âm, ngữ điệu, từ vựng đến cấu trúc ngữ pháp và câu hoàn chỉnh. Người học đóng vai trò như một bộ máy ghi âm giải mã tín hiệu âm học thô.
• Mô hình xử lý từ trên xuống (Top-down Processing): Dựa trên quan điểm của Jack C. Richards, người nghe vận dụng kiến thức nền (schemata), hiểu biết ngữ cảnh, văn hóa và cấu trúc thể loại văn bản để dự đoán, suy luận và tái cấu trúc ý nghĩa tổng quát của thông điệp mà không cần phụ thuộc vào từng từ riêng lẻ.
• Mô hình tương tác (Interactive Processing): Kế thừa các công trình nghiên cứu của David Mendelsohn và Jan Hulstijn, mô hình khẳng định quá trình nghe hiểu là sự kết hợp song hành và bù trừ lẫn nhau giữa Bottom-up và Top-down. Khi người học gặp hạn chế về nhận diện từ vựng (Bottom-up), kiến thức ngữ cảnh (Top-down) sẽ hỗ trợ giải đoán ý nghĩa, và ngược lại.

Bên cạnh đó, quy trình giảng dạy được chuẩn hóa theo mô hình 3 giai đoạn của Mary Underwood và Penelope Ur, bao gồm: Giai đoạn Tiền nghe (Pre-listening), Giai đoạn Trong khi nghe (While-listening) và Giai đoạn Sau khi nghe (Post-listening), bảo đảm tối ưu hóa hoạt động tương tác sư phạm trong từng bước lên lớp.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả vận dụng mô hình nghiên cứu hành động 7 bước chuẩn mực của David Nunan bao gồm: Xác định vấn đề, Điều tra sơ bộ, Đưa ra giả thuyết, Thực hiện can thiệp, Đánh giá kết quả, Phổ biến phát hiện và Đề xuất chu trình tiếp theo.

• Khách thể và bối cảnh nghiên cứu: Nghiên cứu chọn mẫu thuận tiện nguyên lớp (intact class) gồm 42 sinh viên năm thứ hai chuyên ngành kỹ thuật tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Toàn trường có khoảng 30.000 sinh viên không chuyên và 200 giảng viên tiếng Anh, trong đó hơn 70% sinh viên xuất thân từ khu vực nông thôn với điều kiện tiếp cận thiết bị học ngoại ngữ ở bậc phổ thông còn nhiều hạn chế. Chương trình học áp dụng giáo trình KET gồm 20 bài học phân bổ trong 180 tiết học chuẩn.
• Công cụ thu thập dữ liệu: Đề tài kết hợp phương pháp định lượng và định tính thông qua hai bài kiểm tra chuẩn hóa (Pre-test và Post-test) cùng hai bảng câu hỏi khảo sát. Mỗi bài kiểm tra kéo dài với 4 phần gồm 20 câu hỏi đánh giá đa dạng: câu hỏi tranh ảnh (5 câu), nối thông tin (5 câu), trắc nghiệm đa lựa chọn (5 câu) và điền khuyết thông tin (5 câu). Bảng khảo sát trước can thiệp gồm 6 nhóm câu hỏi nhằm xác định thái độ, thói quen sử dụng chiến lược và khó khăn ban đầu. Bảng khảo sát sau can thiệp gồm 8 nhóm câu hỏi đánh giá mức độ tiếp nhận phương pháp mới.
• Tiến trình phân tích dữ liệu: Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh trực tiếp tần suất, tỷ lệ phần trăm và phân phối điểm số của 42 học viên xuyên suốt lộ trình 12 tuần (tuần 1-2 nhận diện vấn đề; tuần 3 khảo sát sơ bộ và làm Pre-test; tuần 4-11 thực hiện can thiệp phương pháp tương tác; tuần 12 kiểm tra Post-test và tổng kết đánh giá).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát điều tra sơ bộ và phân tích kết quả thực nghiệm 12 tuần đã ghi nhận những phát hiện định lượng then chốt:

• Thực trạng nhận thức và năng lực ban đầu: 79,0% sinh viên nhận định kỹ năng nghe là quan trọng hoặc rất quan trọng, nhưng có tới 66,0% tự đánh giá năng lực nghe của mình ở mức kém và rất kém. Có đến 61,9% sinh viên hoàn toàn không sử dụng bất kỳ chiến lược nghe hiểu nào trong quá trình làm bài.
• Hệ thống 6 khó khăn cốt lõi của người học: Khảo sát định lượng trên 42 sinh viên chỉ ra các trở ngại lớn nhất gồm: thiếu vốn từ vựng (95,2%), tốc độ nói nhanh của người bản ngữ (92,8%), hiện tượng trọng âm và ngữ điệu phức tạp (71,4%), đặc điểm cấu trúc khẩu ngữ rút gọn (66,6%), ngữ điệu và giọng địa phương lạ (59,5%) và thiếu kiến thức nền về chủ đề (19,0%). Ngoài ra, 11,9% phản ánh về hạn chế của trang thiết bị phòng học.
• Sự bứt phá về điểm số qua bài kiểm tra đối sánh: Kết quả Pre-test ghi nhận 38,1% sinh viên (16 người) đạt điểm dưới trung bình (thang điểm dưới 5,0), điểm cao nhất chỉ đạt mức 8,0 (chiếm 9,5%) và có sinh viên nhận điểm 2,0. Sau 8 tuần can thiệp phương pháp tương tác, kết quả Post-test cho thấy tỷ lệ điểm dưới 5,0 giảm mạnh xuống chỉ còn 4,8% (2 người), điểm 2,0 bị xóa bỏ hoàn toàn, tỷ lệ sinh viên đạt điểm khá (khung điểm 7,0 - 8,0) tăng vọt, đồng thời xuất hiện điểm 9,0 chiếm 2,4%.

Thảo luận kết quả

Sự tiến bộ vượt bậc của sinh viên được thể hiện rõ ràng khi đối sánh dữ liệu phân phối điểm số trên biểu đồ kiểm tra trước và sau can thiệp. Việc dịch chuyển toàn bộ đường cong phân phối điểm từ vùng dưới trung bình sang phổ điểm 6,0 - 8,0 chứng minh tính ưu việt của phương pháp tiếp cận tương tác.

Bảng khảo sát sau thực nghiệm cho thấy 88,1% sinh viên bày tỏ sự yêu thích và đánh giá cao quy trình học tập mới, 73,8% tự nhận định năng lực nghe của bản thân có sự tiến bộ rõ rệt (trong đó 45,2% đánh giá nghe tốt hơn nhiều và 28,6% nhận thấy bước tiến vượt bậc). Chỉ có 7,1% cho rằng bản thân chưa có sự thay đổi đáng kể.

Nguyên nhân chính của sự chuyển biến này nằm ở việc tái cấu trúc các hoạt động trong 3 giai đoạn của tiết học:

• Tại giai đoạn Tiền nghe, 73,8% sinh viên đánh giá việc học trước từ vựng then chốt và 47,6% đánh giá việc cung cấp kiến thức nền giúp giảm tải áp lực nhận thức.
• Tại giai đoạn Trong khi nghe, các hoạt động kết hợp nhận diện từ khóa (69,0%), phân tách cụm từ - mệnh đề (64,3%), nắm bắt từ nối chuyển ý (61,9%) và suy luận bối cảnh (40,5%) đã kích hoạt đồng thời cả hai kênh xử lý thính giác.
• Tại giai đoạn Sau khi nghe, hoạt động đóng vai dựa trên nội dung nghe (47,6%) và tóm tắt ý chính (38,0%) giúp củng cố toàn diện khả năng ghi nhớ dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết luận thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp sư phạm đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy kỹ năng nghe:

1. Chuẩn hóa quy trình giảng dạy 3 giai đoạn theo hướng tương tác: Giảng viên cần giới hạn thời lượng giai đoạn Tiền nghe trong khoảng 5 đến 7 phút, tập trung giới thiệu từ 2 đến 3 từ khóa cốt lõi kết hợp kích hoạt kiến thức nền qua tranh ảnh hoặc thảo luận ngắn, tránh giải thích dàn trải làm mất tính tự nhiên của bài nghe.
2. Tăng cường giảng dạy các hiện tượng âm học của khẩu ngữ: Bộ môn Ngoại ngữ cần đưa vào chương trình các chuyên đề ngắn về nối âm (catenation), nuốt âm (elision), đồng hóa âm (assimilation) và dạng yếu của từ (weak forms). Giảng viên nên dành ít nhất 10% thời lượng mỗi buổi học để hướng dẫn sinh viên nhận diện các đặc trưng này qua băng ghi âm thực tế.
3. Đa dạng hóa dạng bài tập và nguồn học liệu thực tế: Chuyển đổi các bài tập trắc nghiệm thuần túy sang bài tập dựa trên nhiệm vụ (Task-based listening) như điền biểu mẫu, vẽ sơ đồ, chọn tranh và đóng vai. Khoa chuyên môn cần bổ sung học liệu chứa nhiều chất giọng khác nhau (Anh-Mỹ, Anh-Anh, Anh-Úc) với tốc độ tự nhiên trong kế hoạch giảng dạy định kỳ 6 tháng một lần.
4. Nâng cao năng lực tự điều chỉnh chiến lược nghe cho sinh viên: Thiết lập mục tiêu giúp 100% người học làm quen và sử dụng thành thạo các chiến lược phán đoán ý chính, ghi chú nhanh (note-taking) và chấp nhận sự không hiểu trọn vẹn từng từ đơn lẻ. Khuyến khích sinh viên duy trì tối thiểu 30 phút tự luyện nghe ngoại khóa mỗi ngày qua các kênh tin tức ngắn và ứng dụng trực tuyến.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên tiếng Anh tại các trường đại học và cao đẳng khối kỹ thuật: Cung cấp khung hướng dẫn chi tiết cách thiết kế giáo án tương tác 3 giai đoạn, giúp giải quyết triệt để tình trạng sinh viên thụ động, chán nản trong giờ học kỹ năng nghe.
• Sinh viên không chuyên tiếng Anh đang ôn luyện các chứng chỉ KET, TOEIC, VSTEP: Học hỏi quy trình tự học thấu đáo, kết hợp giữa việc xây dựng vốn từ vựng cơ bản (Bottom-up) và kỹ năng phán đoán ngữ cảnh (Top-down) để cải thiện điểm số bài thi một cách bền vững.
• Chuyên viên phát triển chương trình và biên soạn tài liệu giảng dạy: Tham khảo hệ thống bài tập phân loại theo mục tiêu nhận thức ngôn ngữ và cấu trúc bài nghe chuẩn hóa để thiết kế giáo trình phù hợp với người học trình độ sơ cấp và trung cấp.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục ngoại ngữ (ELT): Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình triển khai nghiên cứu hành động (Action Research) theo mô hình David Nunan với hệ thống bảng biểu, công cụ đo lường và phương pháp xử lý dữ liệu chặt chẽ.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp tiếp cận tương tác (Interactive Approach) trong dạy nghe là gì?

Phương pháp tương tác là sự tích hợp đồng thời giữa xử lý từ dưới lên (Bottom-up - nhận diện âm vị, từ vựng, ngữ pháp) và xử lý từ trên xuống (Top-down - sử dụng kiến thức nền, ngữ cảnh văn hóa). Phương pháp này tạo ra cơ chế bù trừ linh hoạt, giúp người nghe hiểu trọn vẹn ý nghĩa thông điệp dù có thể chưa nhận biết được toàn bộ các từ đơn lẻ trong văn bản.

2. Hai khó khăn lớn nhất mà sinh viên không chuyên gặp phải khi nghe tiếng Anh là gì?

Theo số liệu khảo sát thực tế trên 42 sinh viên tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, hai rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt vốn từ vựng chuyên ngành và giao tiếp (chiếm 95,2%) cùng tốc độ nói quá nhanh của người bản ngữ trong các đoạn băng mẫu (chiếm 92,8%).

3. Vì sao phương pháp tương tác giúp giảm tỷ lệ sinh viên đạt điểm dưới trung bình từ 38,1% xuống 4,8%?

Phương pháp tương tác hướng dẫn sinh viên các chiến lược nhận diện từ khóa (được 69,0% học viên đánh giá cao) kết hợp dự đoán ngữ cảnh thay vì cố gắng nghe dịch từng từ một. Nhờ đó, người học giảm thiểu căng thẳng nhận thức, nắm bắt thông tin chính xác hơn và cải thiện điểm số trực tiếp trên các bài kiểm tra 4 phần chuẩn hóa.

4. Giai đoạn Tiền nghe (Pre-listening) nên được thiết kế như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Giáo viên chỉ nên thực hiện giai đoạn này trong khoảng 5-7 phút. Hoạt động trọng tâm là dạy trước từ 2 đến 3 từ vựng cốt lõi (hoạt động được 73,8% học viên ưa thích) và kích hoạt kiến thức nền thông qua câu hỏi gợi mở hoặc thảo luận ngắn, tránh giải thích ngữ pháp chi tiết làm giảm tính bất ngờ của bài nghe.

5. Hoạt động nào sau khi nghe (Post-listening) mang lại hứng thú và hiệu quả cao nhất cho người học?

Khảo sát thực nghiệm chỉ ra rằng hoạt động đóng vai (Role-play) dựa trên ngữ cảnh bài nghe là hoạt động được yêu thích nhất (chiếm 47,6% lựa chọn). Hoạt động này giúp người học vận dụng ngay lập tức cấu trúc câu và từ vựng vừa nghe vào kỹ năng nói, tăng cường phản xạ ngôn ngữ thực tế.

Kết luận

• Nghiên cứu đã nhận diện và lượng hóa chính xác 6 rào cản lớn nhất cản trở năng lực nghe của sinh viên không chuyên, dẫn đầu là thiếu từ vựng (95,2%) và áp lực tốc độ nói (92,8%).
• Mô hình nghiên cứu hành động 12 tuần khẳng định tính hiệu quả vượt trội của phương pháp tương tác, giúp giảm tỷ lệ điểm dưới trung bình từ 38,1% ở Pre-test xuống 4,8% ở Post-test.
• Thiết lập sự phối hợp hài hòa giữa kỹ năng xử lý âm học (Bottom-up) và kiến thức nền ngữ cảnh (Top-down) xuyên suốt quy trình 3 giai đoạn chuẩn mực của bài dạy nghe.
• Tạo lập chuyển biến rõ rệt về thái độ học tập khi có tới 88,1% sinh viên yêu thích phương pháp mới và 73,8% ghi nhận sự tiến bộ vượt bậc về năng lực nghe hiểu.
• Cung cấp hệ thống giải pháp sư phạm thực tế cho các cơ sở đào tạo đại học kỹ thuật, định hướng lộ trình nghiên cứu tiếp theo mở rộng sang kỹ năng tích hợp Nghe - Nói trên các nhóm mẫu quy mô lớn hơn. Các giảng viên và nhà nghiên cứu có thể ứng dụng ngay mô hình này vào thực tiễn giảng dạy học kỳ tới để tối ưu hóa kết quả đầu ra ngoại ngữ cho sinh viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ************** NGUYỄN THỊ THU HÀ ACTION RESEARCH ON APPLYING THE INTERACTIVE APPROACH TO DEVELOP LISTENING SKILLS FOR SECOND-YEAR NON-ENGLISH MAJOR STUDENTS AT HANOI UNIVERSITY OF INDUSTRY (NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG VỀ VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP TƯƠNG TÁC ĐỂ NÂNG CAO KỸ NĂNG NGHE CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN TIẾNG ANH NĂM THỨ HAI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Teaching Methodology Code: 60140111 HANOI - 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ************** NGUYỄN THỊ THU HÀ ACTION RESEARCH ON APPLYING THE INTERACTIVE APPROACH TO DEVELOP LISTENING SKILLS FOR SECOND-YEAR NON-ENGLISH MAJOR STUDENTS AT HANOI UNIVERSITY OF INDUSTRY (NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG VỀ VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP TƯƠNG TÁC ĐỂ NÂNG CAO KỸ NĂNG NGHE CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN TIẾNG ANH NĂM THỨ HAI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Teaching Methodology Code: 60140111 Supervisor: Assoc. KIỀU THỊ THU HƯƠNG HANOI - 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I hereby certify that the minor thesis entitled: “Action research on applying the interactive approach to develop listening skills for second-year non-English major students at Hanoi University of Industry”, which is submitted in partial fulfillment of the requirements for the Degree of Master of Arts in English Language Teaching Methodology at Faculty of Post-Graduate Studies, Hanoi University of Languages and International Studies, Vietnam National University, is the result of my own work.

I have provided fully documented references to the work of others. The material in this thesis has not been submitted for any other university or institution wholly and partially. Hanoi, 2017 Nguyễn Thị Thu Hà i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGTMENTS First and foremost, I would like to express my deepest gratitude to Assoc. Kieu Thi Thu Huong, my supervisor, for her assistance, encouragement as well as the guidance she gave me while I was doing this research.

Second, I would like to express my special thanks to all the lecturers of the Post Graduate Faculty of University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi for their scholarly knowledge and amazing lectures that have helped to increase my interest for English Methodology and my teaching job. I also wish to show my appreciation to my second-year students of the class E6.1_K9 for their whole-heated participation in the study. Last but not least, I owe my sincere thanks to my parents, my younger sister and my friends who have always inspired and encouraged me to complete this study. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This study aims at investigating the impact of interactive processing on second-year students’ listening skills at Hanoi University of Industry.

More specifically, the researcher strives to (1) investigate problems that the students may encounter while learning listening, and (2) examine the effects of applying the interactive process in teaching listening to the second-year students. To achieve the above mentioned objectives, an action research is conducted with the participation of 42 second-year students of class E6.1_K9 within twelve weeks. A pre-test, a post-test and two questionnaires are used as instruments to collect data for analysis. The findings show that there are six problems that cause difficulties to students in listening.

They are (i) lacking of vocabulary, (ii) structures of spoken language, (iii) speech rate, (iv) various and unfamiliar accents, (v) stress and intonation, (vi) lacking of background knowledge about the topic. After interactive processing has been applied, the students’ scores in the post-test are higher than in the pre-test. Overall, the instruction of interactive processing improves their listening skills.Industry TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LISTS OF FIGURES, CHARTS & TABLES. vii PART I: INTRODUCTION. Statement of the problem. Aims of the study.

Scope of the study. Methodology of the study. Significance of the study. Structure of the study.

5 CHAPTER I: LITERATURE REVIEW. Theory on listening. Definitions of listening. Types of listening.

Real-life listening. Bottom-up processing. Top-down processing. Interactive processing_ the inclusion of bottom-up and top-down processing.

Factors affecting listening processes. Teaching listening skills. Stages of a listening lesson .Industry TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Interactive processing in teaching listening skills.

Teaching bottom-up processing. Teaching top-down processing. Review of previous works. 19 CHAPTER II: METHODOLOGY.

Rationale of the using action research. Selection of participants. Data collection instruments. Pre-test and post-test.

Data analysis procedures. 23 CHAPTER III: FINDINGS AND DISCUSSION. Analysis of students’ preliminary questionnaire. Students’ attitudes on listening skills.

Students’ self- assessment of their listening competence. Students' use of strategies in listening .Student's difficulties in listening. Students' expectation towards teachers. Results of students’ pre-test.

Comparison of results from students' pre-test and post-test. Analysis of the students' post questionnaire. Activities motivating students in pre-listening stage .Industry TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Activities attracting students in while-listening stage.

Useful and effective activities for students after listening. Students’ opinions about the listening tasks. Students’ opinions on the teaching methods. Students’ opinions on learning listening with the interactive approach.

Students’ opinions about their listening skills after the course. Difficulties students encounter when studying listening skills. The effects of applying the interactive approach to teach listening skills. The neccessity of applying the interactive approach.

The neccessity of arousing students' motivation and interest. Changes in conducting three stages of a listening lesson. Limitations of the study. Suggestions for further studies.

IX vi (LUAN.Industry TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LISTS OF FIGURES, CHARTS & TABLES Figures Figure 1: Action research model. 20 Charts Chart 1: Students’ attitude on the importance of listening skills. 25 Chart 2: Students’ interest in learning listening skills. 26 Chart 3: Students’ self-assessment of their listening competence.

26 Chart 4: Students' use of strategies in listening. 27 Chart 5: Comparison of the results from pre-test and post-test. 31 Chart 6: Students’ opinions on learning listening with the interactive approach. 36 Chart 7: Students’ opinions on their listening skills after the course.

37 Tables Table 1:Some kinds of bottom-up exercises for beginners. 16 Table 2:Some kinds of top-down exercises for beginners. 17 Table 3: Students’ difficulties in learning listening. 27 Table 4: Students' expectation towards teachers.

28 Table 5: The overall results of students’ pre-test. 29 Table 6: The overall results of students’ post-test. 30 Table 7: Activities motivating students in pre-listening stage. 31 Table 8: Activities attracting students in while-listening stage.

32 Table 9: Useful activities for students after listening. 33 Table 10: Students’ opinions on the listening tasks. 34 Table 11: Students’ opinions on the teaching methods.Industry TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART I: INTRODUCTION 1. Statement of the problem Recently, listening has gained more and more attention in foreign language learning.

In learning English as a foreign language, it is suggested that the most important step should begin with an effort to listen. Rubin & Thompson state: Listening, quite possibly, is the most important of the language skills, since people spend approximately 60% of their time listening…. In addition, listening will give you an opportunity to get a “feel” for the language and will have you improve your overall ability in it. If you don’t learn to listen effectively, you will not be able to participate in conservations in the foreign language.

141) emphasizes that listening can be regarded as a necessary skill in the preparation of foreign language students and can even be considered as a good predictor of language achievement. Consequently, listening plays a vital role in foreign language learning. At present, listening is incorporated in all English syllabuses used at all levels of Vietnamese education. However, there was a long time when most English textbooks in Vietnam paid attention to grammar, translation and reading materials, it was almost impossible to find anything related to teaching listening skills.

As a result, listening is considered to be the most challenging skill in teaching and learning compared to the other skills. Being a teacher of English at Hanoi University of Industry for more than two years, the writer has found that the non-English major students are uninterested in listening lessons. They are unwilling to do any listening tasks and perform poorly in the listening tests. The question arises here is to find out the suitable approach to help the students develop their listening skills.Industry TIEU LUAN MOI download : [e-mail] The above reasons have encouraged the writer to carry out the study entitled: "Action research on applying the interactive approach to develop listening skills for second-year non-English major students at Hanoi University of Industry" 2.

Aims of the study This study is designed with the aim to investigate whether applying the interactive approach helps students improve their listening skills in English. In order to achieve this aim, the following objectives are set out for the study: - To gain the understanding of the difficulties encountered by second-year non- English major students at Hanoi University of Industry in listening lessons. - To experiment and investigate the effects of using the interactive approach to teaching listening to second-year non-English major students. Research questions In order to achieve the objectives above, two research questions are raised: 1.

What difficulties do the second-year non-English major students at Hanoi University of Industry encounter in listening lessons? 2. What are the effects of applying the interactive approach to teaching listening for second-year non-English major students at Hanoi University of Industry? 4. Scope of the study There are many methods of teaching listening skills, however, in this study the researcher intends to use the interactive approach to help second-year non-English major students at Hanoi University of Industry overcome their difficulties in learning listening skills. This approach is conducted over a 12-week period and is applied in the three stages of a listening lesson: pre-listening; while-listening and post-listening.

The sample populations are 42 second-year non-English major students from class called E6.1_K9 at Hanoi University of Industry.Industry TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Methodology of the study Conducting the study, the researcher follows the general steps in Nunan's action research model (1992). She makes use of the quantitative method with the wish to explore the matter thoroughly. The data are collected from the two following sources: - Pre-test and post-test - Two survey questionnaires Pre-test and post-test are used to assess the quality of the participants' listening performance before and after the research.

The two questionnaires are carried out after the pre-test and post-test, and their aim is to confirm and supplement the results of the tests. Significance of the study By bringing out the results of the influence of using the interactive approach to develop students' listening skills, and providing pedagogical implications in dealing with the this approach, the study will somehow make the following contributions. First, the findings of the study may be served as references for the teachers of English to gear their teaching towards a more effective approach. Moreover, the popularization of the findings can possibly help the researcher herself and her colleagues improve their teaching skills.

Structure of the study There are three main parts in this study: Part A: Introduction, presents the statement of the problem, aims, research questions, scope, methodology, significance and structure of the study. Part B: Development, which is divided into 3 chapters: Chapter I: “Literature review”, sets up theoretical background that is relevant to the purpose of the study.Industry TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter II: “Methodology”, indicates the rationale of using action research, the setting, the selection of participants, the data collection instruments and data analysis procedures.