Nghiên cứu giá trị của chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc đánh giá các tổn thương của động mạch vành

Đánh giá tổn thương động mạch vành bằng chụp cắt lớp vi tính 64 dãy: Nghiên cứu giá trị chẩn đoán, độ chính xác, ưu điểm và ứng dụng lâm sàng.

• Tác giả: Vũ Kim Chi
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Lân Việt
• Trường học: Trường Đại Học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Nội - Tim mạch
• Đề tài: Nghiên cứu giá trị của chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc đánh giá các tổn thương của động mạch vành
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tình hình mắc bệnh động mạch vành trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.2. Trên thế giới
• 1.3. Đặc điểm giải phẫu chức năng động mạch vành
• 1.4. Giải phẫu động mạch vành bình thường
• 1.5. Sinh lý tới máu của tuần hoàn vành
• 1.6. Bất thường động mạch vành
• 1.7. Phương pháp chụp cắt lớp vi tính 64 dãy động mạch vành
• 1.8. Một số nét về sự ra đời của phương pháp chụp cắt lớp
• 1.9. Hệ thống CT và thu nhận
• 1.10. Chỗ định và chèn chỗ định
• 1.11. Giá trị của MSCT trong chẩn đoán bệnh động mạch vành
• 1.12. Những nghiên cứu về MSCT mạch vành trên thế giới
• 1.13. Phương pháp chụp động mạch vành qua da
• 1.14. Chỗ định và chèn chỗ định
• 1.15. Đánh giá kết quả và đọc phim chụp MSCT
• 1.16. Biến chứng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chẩn bệnh nhân
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp lựa chọn đối tượng nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình chung của các đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Mối liên quan giữa các yếu tố nguy cơ và bệnh động mạch vành
• 3.3. Đặc điểm về cận lâm sàng
• 3.4. Giá trị của chụp MSCT 64 dãy trong đánh giá các tổn thương của động mạch vành
• 3.5. Kết quả giá trị chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành phân tích theo từng mức độ
• 3.6. Kết quả giá trị chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành phân tích theo giới tính và tuổi
• 3.7. Kết quả giá trị chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành phân tích theo các yếu tố nguy cơ
• 3.8. Kết quả giá trị chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành phân tích ở các nhóm bệnh nhân
• 3.9. Kết quả về một số yếu tố ảnh hưởng liên quan đến chất lượng hình ảnh của phương pháp chụp MSCT 64 dãy
• 3.10. Ảnh hưởng của tần số tim trong khi chụp MSCT
• 3.11. Ảnh hưởng của điểm canxi hóa trong chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành
• 3.12. Ảnh hưởng của BMI trong việc chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy động mạch vành
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Giá trị của phương pháp chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc đánh giá các tổn thương của động mạch vành
• 4.3. Giá trị chẩn đoán chính xác của MSCT 64 dãy so với các thử nghiệm MSCT 4 và 16 dãy
• 4.4. Giá trị chẩn đoán chính xác của MSCT 64 dãy theo mục đích bệnh nhân, mục đích nhánh và phân nhánh
• 4.5. Giá trị chẩn đoán chính xác của phương pháp chụp MSCT 64 dãy theo từng nhóm yếu tố nguy cơ
• 4.6. So sánh giá trị chẩn đoán của phương pháp chụp MSCT 64 dãy với chụp động mạch vành qua da trong đánh giá các tổn thương của động mạch vành
• 4.7. Một số yếu tố lâm sàng ảnh hưởng đến giá trị chẩn đoán của phương pháp chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc đánh giá các tổn thương của động mạch vành
• 4.8. Ảnh hưởng của nhịp tim
• 4.9. Ảnh hưởng của tình trạng canxi hóa mạch vành
• 4.10. Ảnh hưởng của BMI
• 4.11. Các hạn chế liên quan đến thiết bị CT
• 4.12. Các hạn chế liên quan đến hình ảnh tim
• 4.13. Liên quan với phía bệnh nhân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giá trị chụp CT 64 dãy đánh giá ĐMV 55 ký tự

Bệnh mạch vành (BMV) là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn cầu, đặc biệt ở các nước phát triển. Đáng lo ngại, BMV có xu hướng gia tăng mạnh mẽ ở các nước đang phát triển. Theo WHO năm 2007, tử vong do tim mạch chiếm 33.7% tổng số ca tử vong, trong đó BMV là nguyên nhân hàng đầu. Tại Mỹ, năm 2001, BMV chiếm 54% số ca tử vong do tim mạch. WHO dự báo số ca tử vong do BMV trên toàn cầu sẽ tăng từ 7.1 triệu năm 2002 lên 11.1 triệu vào năm 2020 do dân số già hóa, béo phì, tiểu đường type II và các yếu tố nguy cơ tim mạch gia tăng. GS. Phạm Gia Khải và cộng sự [2] cho biết, tỷ lệ mắc BMV trong số bệnh nhân nhập Viện Tim mạch Quốc gia cũng tăng lên đáng kể, từ 3.42% năm 1994 lên 6.05% năm 1996. Phương pháp chụp cắt lớp vi tính 64 dãy đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong chẩn đoán BMV, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương động mạch vành.

1.1. Tình hình mắc bệnh tim mạch vành trên thế giới

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, bệnh mạch vành vẫn chiếm một tỉ lệ khá lớn và có xu hướng ngày càng gia tăng do thay đổi mô hình bệnh tật. Tỉ lệ mắc bệnh mạch vành trong 100.000 dân ở Mỹ là 8530 người. Tỉ lệ tử vong do bệnh mạch vành đứng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong trên toàn cầu. Năm 2002 ở Mỹ cứ 5 trường hợp tử vong thì có 1 trường hợp do bệnh mạch vành.Theo báo cáo của Tổ chức y tế thế giới (WHO 1999) tỉ lệ tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ ở một số nước châu Á là: Trung quốc : 8,6% Ên độ : 12,5% Các nước châu Á khác : 8,3% Tỉ lệ mắc bệnh cũng như tỉ lệ tử vong có liên quan đến tuổi và giới. Các tỉ lệ đó tăng lên rất rõ rệt theo tuổi và ở cùng một lứa tuổi thì tỉ lệ đó cao hơn ở nam giới.

1.2. Tình hình mắc bệnh tim mạch vành ở Việt Nam

Bệnh mạch vành ngày càng có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây và trở thành vấn đề thời sự rất được quan tâm nhằm tìm ra những giải pháp tối ưu trong chẩn đoán cũng như điều trị. Ở Việt nam năm 1960 theo tài liệu báo cáo cho biết có 2 trường hợp nhồi máu cơ tim (NMCT). Theo giáo sư Trần Đỗ Trinh và cộng sự [9] tỉ lệ NMCT so với tổng số bệnh nhân nhập viện năm 1991 là 1%, năm 1993 là 2,53%. Theo thống kê của Viện Tim mạch quốc gia Việt nam[15]:+ Trong 10 năm (từ 1980 đến 1990) có 108 ca NMCT vào viện. + Nhưng chỉ trong 5 năm (từ 1991 đến 1995) đã có 82 ca NMCT phải nhập viện.

II. Thách thức Chẩn đoán tổn thương ĐMV chính xác 59 ký tự

Chụp động mạch vành chọn lọc qua da được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán bệnh mạch vành với độ phân giải cao. Tuy nhiên, đây là một phương pháp xâm lấn, tiềm ẩn những tai biến nhất định. Sự ra đời của chụp cắt lớp vi tính (CT) động mạch vành được xem như một giải pháp cho việc chẩn đoán các tổn thương động mạch vành. Với sự phát triển nhanh chóng về công nghệ, độ phân giải thời gian và không gian được cải thiện, hình ảnh trở nên trung thực hơn. Chụp CT mạch vành không xâm lấn cung cấp thông tin giải phẫu chi tiết về động mạch vành, giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ hẹp và các bất thường khác, hỗ trợ quyết định điều trị tối ưu cho bệnh nhân.

2.1. Tiêu chuẩn vàng và hạn chế của chụp ĐMV qua da

Chụp động mạch vành (ĐMV) chọn lọc qua da được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán bệnh ĐMV với độ phân giải cao. Tuy nhiên đây là một phương pháp chụp xâm lấn nên có một số tai biến nhất định [107]. Sự xâm lấn này có thể gây ra các biến chứng như chảy máu, tụ máu tại vị trí chọc kim, tổn thương thành mạch và thậm chí là thuyên tắc mạch. Do đó, mặc dù là tiêu chuẩn vàng, phương pháp này không phải lúc nào cũng được ưu tiên sử dụng.

2.2. Lợi ích của chụp CT mạch vành không xâm lấn

Chụp cắt lớp vi tính động mạch vành (Computer Tomography-CT) được xem như là một giải pháp cho việc chẩn đoán các tổn thương của ĐMV. Với sự phát triển nhanh chóng về công nghệ làm cho độ phân giải thời gian và không gian được cải thiện hơn về chất lượng hình ảnh[73],[104],116]. Phương pháp này không chỉ giúp chẩn đoán bệnh mà còn cung cấp thông tin quan trọng để lập kế hoạch điều trị, theo dõi tiến triển bệnh và đánh giá hiệu quả sau can thiệp.

III. Phương pháp Ưu điểm chụp CT 64 dãy đánh giá ĐMV 59 ký tự

Chụp cắt lớp vi tính là một ứng dụng quan trọng của tia X trong y học. Kỹ thuật này được phát triển từ đầu những năm 1970. Trên thế giới, CT xoắn ốc đa dãy (MSCT) cho phép thu được nhiều lát cắt trong mỗi lần quay của bóng. Thời gian chụp ngắn hơn, độ phân giải thời gian và không gian cao hơn, đồng bộ điện tâm đồ giúp hình ảnh trung thực hơn. Chụp CT 64 dãy động mạch vành cung cấp hình ảnh 3D, giảm artefactual, đánh giá chính xác xơ vữa động mạch vành, hẹp động mạch vành, và các bất thường khác. Tại Việt Nam, MSCT đã được thực hiện từ năm 2005 tại TP.HCM và 2006 tại BV Bạch Mai.

3.1. Lịch sử phát triển của chụp cắt lớp vi tính

Chụp cắt lớp vi tính là một trong những ứng dụng quan trọng của tia X đối với y học. Kỹ thuật này đã được phát triển từ đầu những năm 1970 bởi Godfrey N. Hounsfield và tiến sĩ Allan MacLeod Cormack - người đã xây dựng những giải pháp về toán học và được nhận giải thưởng Nobel về y học năm 1979. Hai ông đã có công lớn trong việc phát triển và ứng dụng CT trong y học lâm sàng.

3.2. Cơ chế hoạt động của CT xoắn ốc đa dãy MSCT

Trên thế giới CT xoắn ốc đa dãy (Multislice Spiral Computer Tomography - MSCT) ra đời đã cho phép thu được nhiều lát cắt trong mỗi lần quay của bóng. Thời gian chụp ngắn hơn, độ phân giải thời gian (temporal resolution) và độ phân giải không gian (spatial resolution) cao của những thế hệ máy chụp mới nhất, có sự đồng bộ của điện tâm đồ đã làm cho hình ảnh trở nên trung thực hơn. Ở Việt nam MSCT đã thực hiện từ năm 2005 tại thành phố Hồ Chí Minh và tháng 11 năm 2006 tại Khoa Chẩn đoán Hình ảnh Bệnh viện Bạch mai - Hà nội.

IV. Nghiên cứu Độ chính xác CT 64 dãy đánh giá ĐMV 58 ký tự

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh vai trò của chụp CT 64 dãy trong đánh giá tổn thương động mạch vành với độ nhạy và độ đặc hiệu cao. Tuy nhiên, tại Việt Nam chưa có nghiên cứu đầy đủ và chi tiết nào về vấn đề này. Do đó, cần tiến hành nghiên cứu để đánh giá giá trị của chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc phát hiện và đánh giá các tổn thương động mạch vành, so sánh với chụp động mạch vành qua da, đồng thời tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả.

4.1. Tổng quan các nghiên cứu quốc tế về CT 64 dãy

Trên thế giới đã có một số công trình nghiên cứu về vai trò của phương pháp chụp cắt lớp vi tính 64 dãy trong việc đánh giá các tổn thương của ĐMV có độ nhạy và độ đặc hiệu cao [29],[88],[92],[137]. Các nghiên cứu này đã chỉ ra rằng CT 64 dãy có thể cung cấp thông tin chính xác về mức độ hẹp, vị trí tổn thương và các đặc điểm khác của bệnh mạch vành.

4.2. Sự cần thiết của nghiên cứu tại Việt Nam

Ở Việt Nam chưa có một công trình nghiên cứu khoa học đầy đủ và chi tiết nào đề cập tới vấn đề này. Vì vậy, cần thiết tiến hành nghiên cứu đánh giá một cách khách quan và chi tiết giá trị của phương pháp chụp CT 64 dãy trong việc chẩn đoán bệnh mạch vành trên đối tượng bệnh nhân Việt Nam, đồng thời so sánh kết quả với các phương pháp chẩn đoán khác đang được sử dụng.

V. Ứng dụng Chỉ định chụp CT 64 dãy động mạch vành 55 ký tự

Chụp CT 64 dãy động mạch vành được chỉ định trong nhiều trường hợp lâm sàng, bao gồm: đánh giá bệnh nhân nghi ngờ mắc bệnh mạch vành, tầm soát bệnh mạch vành ở người có yếu tố nguy cơ cao (tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá), đánh giá mức độ hẹp của động mạch vành, đánh giá tình trạng stent sau can thiệp, và chẩn đoán các bất thường bẩm sinh của động mạch vành. Việc sử dụng CT scanner 64 dãy giúp chẩn đoán sớm, từ đó có phương án điều trị kịp thời cho bệnh nhân.

5.1. Các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh mạch vành

Chụp CT 64 dãy động mạch vành được chỉ định cho bệnh nhân có các triệu chứng nghi ngờ bệnh mạch vành như đau thắt ngực, khó thở, mệt mỏi, đặc biệt là khi các phương pháp chẩn đoán khác như điện tâm đồ (ECG) hoặc nghiệm pháp gắng sức không đưa ra kết luận rõ ràng. Phương pháp này giúp bác sĩ có cái nhìn tổng quan về tình trạng động mạch vành và xác định liệu có tổn thương hay không.

5.2. Tầm soát bệnh mạch vành ở đối tượng nguy cơ cao

Đối với những người có các yếu tố nguy cơ cao như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, chụp CT 64 dãy động mạch vành có thể được sử dụng để tầm soát bệnh mạch vành. Việc phát hiện sớm các tổn thương giúp có biện pháp can thiệp kịp thời, ngăn ngừa các biến cố tim mạch nghiêm trọng.

VI. Tương lai Phát triển kỹ thuật chụp CT mạch vành 53 ký tự

Kỹ thuật chụp CT mạch vành tiếp tục phát triển với các thế hệ máy hiện đại hơn, giảm liều xạ, tăng độ phân giải hình ảnh, và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích hình ảnh. Trong tương lai, chụp CT 64 dãy có thể trở thành phương pháp chẩn đoán và theo dõi bệnh mạch vành không xâm lấn hàng đầu, thay thế cho các phương pháp xâm lấn truyền thống. Việc kết hợp chụp CT 64 dãy và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác sẽ mang lại hiệu quả cao nhất cho bệnh nhân.

6.1. Xu hướng phát triển của công nghệ CT mạch vành

Công nghệ chụp CT mạch vành đang không ngừng phát triển với mục tiêu giảm liều xạ, tăng độ phân giải hình ảnh và cải thiện khả năng chẩn đoán. Các thế hệ máy CT mới nhất được trang bị các tính năng tiên tiến như giảm nhiễu ảnh, đồng bộ nhịp tim tốt hơn và tái tạo hình ảnh nhanh chóng.

6.2. Vai trò của trí tuệ nhân tạo AI trong chẩn đoán

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng rộng rãi trong phân tích hình ảnh CT mạch vành. AI có thể giúp tự động phát hiện các tổn thương, định lượng mức độ hẹp và phân loại các mảng xơ vữa, giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác và nhanh chóng hơn. Ngoài ra, AI còn có thể giúp dự đoán nguy cơ mắc bệnh tim mạch dựa trên hình ảnh CT, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O bé Y TÕ TR-êng ®¹i häc y hµ néi Vò kim chi luËn ¸n tiÕn sü y häc Hµ néi– 2013 Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O bé Y TÕ TR-êng ®¹i häc y hµ néi Vò kim chi Chuyªn ngµnh : Néi - Tim m¹ch M· sè : 62.25 luËn ¸n tiÕn sü y häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: Gs. nguyÔn l©n viÖt gs. ph¹m minh th«ng Hµ néi - 2013 Lêi c¶m ¬n Nh©n dÞp hoµn thµnh luËn ¸n, t«i xin tr©n träng c¶m ¬n : §¶ng ñy, Ban gi¸m hiÖu Tr-êng §¹i häc Y Hµ néi, Phßng §µo t¹o Sau §¹i häc Tr-êng §¹i häc Y Hµ néi. §¶ng ñy, Ban Gi¸m §èc BÖnh viÖn B¹ch mai, Ban l·nh ®¹o ViÖn Tim m¹ch ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho t«i trong c«ng t¸c còng nh- trong thùc hiÖn luËn ¸n nµy.

Víi lßng kÝnh träng vµ biÕt ¬n s©u s¾c t«i xin bµy tá lêi c¶m ¬n ch©n thµnh tíi : GS. NguyÔn L©n ViÖt, ViÖn Tr-ëng ViÖn Tim m¹ch, Chñ nhiÖm Bé m«n Tim m¹ch, Phã chñ tÞch Héi Tim m¹ch ViÖt nam, lµ ng-êi ThÇy trùc tiÕp h-íng dÉn t«i nghiªn cøu luËn ¸n nµy. ThÇy ®· tËn t×nh h-íng dÉn vµ chØ b¶o t«i gióp t«i thªm nhiÒu kiÕn thøc chuyªn m«n trong c«ng t¸c còng nh- trong häc tËp nghiªn cøu. Ph¹m Minh Th«ng, Phã Gi¸m §èc BÖnh viÖn B¹ch mai, Tr-ëng Khoa ChÈn §o¸n H×nh ¶nh - BÖnh viÖn B¹ch mai, Phã chñ nhiÖm Bé m«n ChÈn ®o¸n H×nh ¶nh, Chñ tÞch Héi §iÖn quang vµ Y häc h¹t nh©n ViÖt nam lµ ng-êi ThÇy trùc tiÕp h-íng dÉn t«i nghiªn cøu luËn ¸n nµy.

ThÇy ®· tËn t×nh h-íng dÉn vµ chØ b¶o t«i gióp t«i thªm nhiÒu kiÕn thøc vÒ chuyªn ngµnh ChÈn ®o¸n H×nh ¶nh. Ph¹m Gia Kh¶i, Chñ tÞch Héi Tim m¹ch ViÖt nam, lµ ng-êi ThÇy rÊt ®¸ng kÝnh träng cña nhiÒu thÕ hÖ häc trß, nhiÒu thÕ hÖ B¸c sü chuyªn ngµnh Tim m¹ch, trong ®ã cã t«i. ThÇy lu«n lµ tÊm g-¬ng s¸ng cho chóng t«i häc tËp vµ noi theo. §ç Do·n Lîi, Phã Gi¸m §èc BÖnh viÖn B¹ch mai, Tr-ëng phßng Siªu ©m Tim – ViÖn Tim m¹ch ViÖt nam võa lµ ng-êi ThÇy, võa lµ ng-êi Anh ®· lu«n t¹o ®iÒu kiÖn gióp ®ì t«i vµ ®éng viªn t«i trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu.

Ph¹m M¹nh Hïng, PGS. NguyÔn Quang TuÊn, TS. NguyÔn Ngäc Quang, TS. NguyÔn L©n HiÕu, ThS.

Phan TuÊn §¹t vµ Toµn thÓ c¸c ThÇy, C« trong Bé m«n Tim m¹ch, Tr-êng §¹i häc Y Hµ néi ®· tËn t×nh chØ b¶o, ®ãng gãp nhiÒu ý kiÕn quÝ b¸u ®Ó t«i hoµn thµnh luËn ¸n nµy. Th¹c sü NguyÔn Kh«i ViÖt - Khoa ChÈn ®o¸n H×nh ¶nh ®· gióp ®ì t«i hiÓu thªm vÒ chuyªn ngµnh ChÈn ®o¸n H×nh ¶nh. TrÇn Song Giang, TS. Ph¹m Nh- Hïng, Th¹c sü §inh Huúnh Linh, ThS.

TrÇn B¸ HiÕu, BSNT Viªn Hoµng Long, ThS. NguyÔn ThÞ Duyªn, Ths. Bïi ThÕ Long ®· lu«n ®éng viªn vµ gióp ®ì t«i trong qu¸ tr×nh hoµn thµnh luËn ¸n nµy. T«i xin ®-îc bµy tá lßng biÕt ¬n ®Æc biÖt tíi toµn thÓ nh©n viªn ViÖn Tim m¹ch, ®Æc biÖt lµ nh©n viªn Khoa ChÈn §o¸n H×nh ¶nh, nh©n viªn Phßng Tim m¹ch can thiÖp, phßng C7, Phßng Siªu ¢m tim n¬i t«i g¾n bã h»ng ngµy trong c«ng viÖc còng nh- trong nghiªn cøu vµ hoµn thµnh luËn ¸n nµy.

TÊt c¶ mäi ng-êi ®· gióp ®ì vµ t¹o mäi ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó t«i lµm viÖc vµ nghiªn cøu. Víi gia ®×nh, t«i xin ®-îc göi lßng biÕt ¬n v« h¹n tíi: Cha MÑ t«i, ng-êi ®· sinh thµnh, d¹y dç, t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt vµ lu«n gióp ®ì t«i trong cuéc sèng vµ c«ng viÖc. Chång t«i, ng-êi ®· ®éng viªn vµ chia sÎ víi t«i trong cuéc sèng vµ c«ng viÖc, ®· gióp ®ì t«i rÊt nhiÒu trong khi hoµn thµnh luËn ¸n nµy. C¸c con t«i lµ ®éng lùc gióp t«i v-ît qua nh÷ng lóc khã kh¨n.

Xin ®-îc göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh nhÊt ®Õn nh÷ng ng-êi b¹n, ®Æc biÖt xin ®-îc c¶m ¬n nh÷ng bÖnh nh©n, yÕu tè quan träng nhÊt gióp t«i hoµn thµnh luËn ¸n nµy. Hµ néi, ngµy 19 th¸ng 9 n¨m 2013 NCS. Vò Kim Chi lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan c«ng tr×nh nghiªn cøu nµy lµ cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ trong luËn ¸n lµ trung thùc vµ ch-a tõng ®-îc ai c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nµo kh¸c.

T¸c gi¶ Vò Kim Chi Môc lôc Lêi c¶m ¬n Lêi cam ®oan Môc lôc Danh môc c¸c ký hiÖu, c¸c ch÷ viÕt t¾t Danh môc b¶ng Danh môc biÓu ®å Danh môc h×nh §Æt vÊn ®Ò. 1 Ch-¬ng 1: Tæng quan tµi liÖu. T×nh h×nh m¾c bÖnh §éng m¹ch vµnh trªn thÕ giíi vµ ë ViÖt Nam. Trªn thÕ giíi.

§Æc ®iÓm gi¶i phÉu chøc n¨ng ®éng m¹ch vµnh. Gi¶i phÉu §MV b×nh th-êng. Sinh lý t-íi m¸u cña tuÇn hoµn vµnh. BÊt th-êng §MV.

§¹i c-¬ng vÒ bÖnh m¹ch vµnh. Ph-¬ng ph¸p chôp c¾t líp vi tÝnh 64 d·y §MV. Vµi nÐt vÒ sù ra ®êi cña ph-¬ng ph¸p chôp c¾t líp. HÖ thèng CT vµ thu nhËn.

ChØ ®Þnh vµ chèng chØ ®Þnh. Gi¸ trÞ cña MSCT trong chÈn ®o¸n bÖnh §MV. Nh÷ng nghiªn cøu vÒ MSCT m¹ch vµnh trªn thÕ giíi. Ph-¬ng ph¸p chôp ®éng m¹ch vµnh qua da.

ChØ ®Þnh vµ chèng chØ ®Þnh. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ vµ ®äc phim chôp §MV. BiÕn chøng. 58 Ch-¬ng 2: ®èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

§èi t-îng nghiªn cøu. Tiªu chuÈn chän bÖnh nh©n. Tiªu chuÈn lo¹i trõ. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

Ph-¬ng ph¸p lùa chän ®èi t-îng nghiªn cøu. 82 Ch-¬ng 3: KÕt qu¶ nghiªn cøu. T×nh h×nh chung cña c¸c ®èi t-îng nghiªn cøu. Mèi liªn quan gi÷a c¸c yÕu tè nguy c¬ vµ bÖnh §MV.

§Æc ®iÓm vÒ cËn l©m sµng:. Gi¸ trÞ cña chôp MSCT 64 d·y trong ®¸nh gi¸ c¸c tæn th-¬ng cña §MV. §Æc ®iÓm tæn th-¬ng ®éng m¹ch vµnh. KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV ®-îc ph©n tÝch theo tõng møc ®é 101 3.

KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV ®-îc ph©n tÝch theo giíi tÝnh vµ tuæi. Gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV ®-îc ph©n tÝch theo c¸c yÕu tè nguy c¬ 109 3. KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV ®-îc ph©n tÝch ë c¸c nhãm bÖnh nh©n. KÕt qu¶ vÒ mét sè yÕu tè ¶nh h-ëng liªn quan ®Õn chÊt l-îng h×nh ¶nh cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y.

¶nh h-ëng cña tÇn sè tim trong khi chôp MSCT 133 3. ¶nh h-ëng cña ®iÓm canxi hãa trong chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y ®éng m¹ch vµnh 134 3. ¶nh h-ëng cña BMI trong viÖc chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y ®éng m¹ch vµnh: 135 Ch-¬ng 4: Bµn luËn. §Æc ®iÓm chung cña ®èi t-îng nghiªn cøu.

gi¸ trÞ cña ph-¬ng ph¸p chôp c¾t líp vi tÝnh 64 d·y trong viÖc ®¸nh gi¸ c¸c tæn th-¬ng cña §MV. Gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña MSCT 64 d·y §MV so víi c¸c thÕ hÖ MSCT 4 vµ 16 d·y:. Gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña MSCT 64 d·y §MV ë møc ®é bÖnh nh©n, møc ®é nh¸nh vµ ph©n nh¸nh:. Gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV theo tõng nhãm yÕu tè nguy c¬:.

So s¸nh gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV víi chôp §MV qua da trong ®¸nh gi¸ c¸c tæn th-¬ng cña §MV. Mét sè yÕu tè l©m sµng ¶nh h-ëng ®Õn gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp c¾t líp vi tÝnh 64 d·y trong viÖc ®¸nh gi¸ c¸c tæn th-¬ng cña §MV. ¶nh h-ëng cña nhÞp tim. ¶nh h-ëng cña t×nh tr¹ng canxi hãa m¹ch vµnh 172 4.

¶nh h-ëng cña BMI. C¸c h¹n chÕ liªn quan ®Õn thiÕt bÞ CT. C¸c h¹n chÕ liªn quan ®Õn h×nh ¶nh tim. Liªn quan vÒ phÝa bÖnh nh©n.

183 Tµi liÖu tham kh¶o danh môc c«ng tr×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn luËn ¸n phô lôc Danh môc c¸c ký hiÖu, c¸c ch÷ viÕt t¾t TiÕng viÖt BN : BÖnh nh©n §M : §éng m¹ch §MC : §éng m¹ch chñ §MP : §éng m¹ch phæi §MV : §éng m¹ch vµnh §NKO§ : §au ngùc kh«ng æn ®Þnh §T§ : §iÖn t©m ®å Nmct : Nhåi m¸u c¬ tim NPGS : NghiÖm ph¸p g¾ng søc tm : TÜnh m¹ch tiÕng anh ACC : Tr-êng m«n Tim m¹ch Hoa Kú (American College of Cardiology) AHA : HiÖp héi Tim m¹ch Hoa Kú (American Heart Association) CAT : Chôp c¾t líp vi tÝnh theo trôc (Computed Axial Tomography) CT : Chôp c¾t líp vi tÝnh (Computed Tomography) DSCT : Chôp c¾t líp vi tÝnhnguån kÐp (Dual-source computed tomography) EBCT : Chôp c¾t líp vi tÝnh víi chïm tia ®iÖn tö (Electron-beam computed tomography) EF : Ph©n suÊt tèng m¸u (Ejection Fraction) FOV : Tr-êng nh×n (Field of view) HU : §¬n vÞ gi¸ trÞ tû träng cña chôp c¾t líp vi tÝnh (Hounsfield) LAD : §éng m¹ch liªn thÊt tr-íc (Left anterior descending) LCx : §éng m¹ch mò (Left circumflex) LM : Th©n chung ®éng m¹ch vµnh tr¸i (Left main) RCA : §éng m¹ch vµnh ph¶i (Right coronary artery) PDA : §éng m¹ch liªn thÊt sau (Posterior descending artery) MIP : C-êng ®é chiÕu tèi ®a (Maximum intensity projection) MRI : Chôp céng h-ëng tõ h¹t nh©n (Magnetic Resonance Imaging) MPR : T¸i t¹o nhiÒu mÆt ph¼ng (Multiplanar Reconstruction) cMPR : T¸i t¹o nhiÒu mÆt ph¼ng cong (Curved Multiplanar Reconstruction Imaging-cMPR) MSCT : Chôp c¾t líp vi tÝnh ®a d·y (Multislice Computed Tomography) PET : Chôp c¾t líp vi tÝnh víi dßng positron (Positron emission tomography) SPECT : Chôp c¾t líp vi tÝnh víi dßng photon ®¬n Single Photon Emission Computed Tomography SSD : T¸i t¹o theo bÒ mÆt (Shaded surface display) Danh môc b¶ng B¶ng 1. Ph©n ®é ®au th¾t ngùc (HiÖp héi Tim m¹ch Canada -CCS) B¶ng 1. Dù ®o¸n nguy c¬ cao bÞ bÖnh m¹ch vµnh trªn §T§ g¾ng sø B¶ng 1.3: Ph©n lo¹i tæn th-¬ng §MV theo AHA/ACC (1988).4: Ph©n lo¹i dßng ch¶y §MV (theo nghiªn cøu TIMI). Mét sè biÕn chøng gÆp trong chôp §MV 57 B¶ng 3.

Ph©n bè c¸c bÖnh nh©n nghiªn cøu theo giíi tÝnh vµ tu B¶ng 3. §Æc ®iÓm l©m sµng bÖnh nh©n nghiªn cøu 93 B¶ng 3.3 §Æc ®iÓm vÒ kÕt qu¶ xÐt nghiÖm m¸u cña bÖnh nh©n nghi B¶ng 3.4 KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 6 B¶ng 3.5 KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 B¶ng 3. KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n chÝnh x¸c cña MSCT 64 d·y § B¶ng 3.7 KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 B¶ng 3. KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 B¶ng 3.

KÕt qu¶ gi¸ trÞ chÈn ®o¸n cña ph-¬ng ph¸p chôp MSCT 64 d·y §MV trªn bÖnh nh©n t¨ng huyÕt ¸p ë møc ®é nh¸nh.