HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH ĐÌNH QUY HIỆN TRẠNG VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN BÒ SỮA NUÔI TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thanh NHÀ XUấT BảN HọC VIệN NÔNG NGHIệP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chƣa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã đƣợc cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Trịnh Đình Quy i LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc tới các thầy cô giáo trong bộ môn Ngoại sản, Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng tới PGS. TS Nguyễn Văn Thanh, ngƣời thầy đã dành nhiều công sức và thời gian tận tình chỉ bảo giúp tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lời cám ơn tới sự giúp đỡ của tập thể cán bộ kỹ thuật cùng toàn thể công nhân viên các trang trại chăn nuôi bò sữa thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam Nhân dịp này, cho phép tôi đƣợc bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các nhà khoa học, các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp đã, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi nâng cao kiến thức, hoàn thành bản luận văn này. Xin ghi nhận và cảm ơn gia đình, ngƣời thân, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Trịnh Đình Quy ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG.
vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. HOẠT ĐỘNG SINH SẢN CỦA BÕ CÁI.
Giải phẫu cơ quan sinh dục bò cái. Đặc điểm sinh lý sinh dục của bò. KHÁI QUÁT VỀ BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÒ. Khái niệm về viêm tử cung.
Nguyên nhân gây viêm tử cung. Phân loại viêm tử cung. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hƣởng tới bệnh viêm tử cung ở bò.
Điều trị bệnh viêm tử cung. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM. Tình tình nghiên cứu viêm tử cung bò trên thế giới. Tình hình nghiên cứu viêm tử cung bò tại Việt Nam.
ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc các tỉnh phía Bắc.
Một số yếu tố ảnh hƣởng tới tỷ lệ mắc viêm tử cung ở bò sữa. Sự biển đổi một số chỉ tiêu lâm sàng, vi khuẩn học trong bệnh viêm tử cung ở bò sữa. Xác định khả năng ức chế invitro của chế phẩm có ngồn gốc thảo dƣợc đối với một số vi khuẩn hiếu khí đƣợc phân lập từ dịch tử cung bò sữa và các vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Thử nghiêm sử dụng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc điều trị bệnh viêm tử cung ở bò sữa.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. TỶ LỆ MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN BÕ SỮA Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM. KẾT QUẢ PHÂN LOẠI TỶ LỆ MẮC CÁC THỂ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ SỮA.
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI TỶ LỆ MẮC BỆNH BIÊM TỬ CUNG SAU ĐẺ CỦA ĐÀN BÕ SỮA MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM. Ảnh hƣởng của yếu tố giống đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của bò. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam. Ảnh hƣởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc viêm tử cung.
Ảnh hƣởng của sản lƣợng sữa đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung. Ảnh hƣờng của yếu tố mùa vụ đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở bò. SỰ BIỂN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ TIÊU LÂM SÀNG, VI KHUẨN HỌC TRONG BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÕ SỮA. Kết quả xác định sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi bò sữa bị viêm tử cung.
Kết quả xác định sự biến đổi về tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của bò sữa. Kết quả xác định sự biến đổi về thành phần vi khuẩn hiếu khí có trong dịch viêm tử cung của bò. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƢỢC DẠNG HUYỀN PHÙ. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với vi khuẩn Staphylococcus spp và Streptococcus spp phân lập từ dịch viêm tử cung bò.
Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
48 TÀI LIỆU THAM KHẢO. v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AFTA ASEAN Free Trade Area FSH Follicle stimulating hormone GSH Gonado Stimulin Hormone HCG Human Chorionic Gonadotropin HF Holstein Friz LH Luteinizing hormone MMA Hội chứng viêm tử cung – viêm vú - mất sữa Pg F2α Prostaglandin F2α PMSG Pregnant Mare Serum Gonadotropin SPSS Statistical Package for the Social Sciences TPP Trans Pacific Partnership Agreement VTC Viêm tử cung vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung dựa trên các triệu chứng lâm sàng. Tỷ lệ bò sữa mắc bệnh viêm tử cung ở một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam.
Tỷ lệ mắc các thể viêm tử cung ở bò sữa (n=270). Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của các giống bò sữa HF thuần và HF lai. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa. Tỷ lệ mắc viêm tử cung ở các nhóm bò có lứa đẻ khác nhau.
Tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các nhóm bò có sản lƣợng sữa khác nhau. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung bò sữa theo các mùa trong năm. Kết quả theo dõi sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng của bò mắc bệnh viêm tử cung. Tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung bò bỉnh thƣờng và bò bị viêm tử cung.
Tần suất xuất hiện của một số vi khuẩn hiếu khí trong dịch tử cung. Khả năng ức chế in vitro vi khuẩn Streptococcus spp và Staphylococcus spp của của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với tập đoànvi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung sau khi đẻ của bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc.
Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung. 45 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Tỷ lệ bò sữa mắc bệnh viêm tử cung ở một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam. Bò sữa bị viêm tử cung dịch viêm tiết ra từ cơ quan sinh dục.
Tỷ lệ mắc các thể bệnh viêm tử cung bò sữa. Bò sữa bị bệnh viêm nội mạc tử cung dịch tiết có mầu trắng, thải ra từ cơ quan sinh dục. Bò sữa mắc viêm cơ tử cung dịch tiết có mầu hồng, thải ra từ cơ quan sinh dục. Bò sữa bị bệnh viêm tƣơng mạc tử cung dịch tiết có mầu nâu rỉ sắt thải ra từ cơ quan sinh dục.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của các giống bò sữa HF thuần và HF lai. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa. Tỷ lệ mắc viêm tử cung ở các nhóm bò có lứa đẻ khác nhau. Bò đẻ lứa đầu bị viêm tử cung.
Tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các nhóm bò có sản lƣợng sữa khác nhau. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung bò sữa theo các mùa trong năm. Chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc dạng huyền phù. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung sau khi đẻ của bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc.
Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung. 45 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Đình Quy Tên Luận văn: Thực trạng và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số tỉnh thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định đƣợc hiện bệnh viêm tử cung ở đàn bò sữa nuôi tại mô ̣t số địa phƣơng khu vƣ̣c phía Bắc Việt Nam. - Xác định đƣợc một số yếu tố ảnh hƣởng đến bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam.
- Xác định đƣợc sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng và vi khuẩn học khi bò sữa bị viêm tử cung. - Đánh giá đƣợc hiệu quả sử dụng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc điều trị bệnh viêm tử cung ở đàn bò sữa Phƣơng pháp nghiên cứu - Xác định tỷ lệ bò sữa bị viêm tử cung bằng phƣơng pháp điều tra, phỏng vấn trực tiếp ngƣời chăn nuôi kết hợp với việc sử dụng phản ứng White Side Test.