Hiện Trạng Và Thử Nghiệm Điều Trị Bệnh Viêm Tử Cung Trên Đàn Bò Sữa Tại Khu Vực Phía Bắc Việt Nam

Chuyên khảo y tế phân tích Luận văn hiện trạng và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Trịnh Đình Quy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Thanh
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực trạng và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số tỉnh thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 4. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 4.1. HOẠT ĐỘNG SINH SẢN CỦA BÒ CÁI
• 4.1.1. Giải phẫu cơ quan sinh dục bò cái
• 4.1.2. Đặc điểm sinh lý sinh dục của bò
• 4.2. KHÁI QUÁT VỀ BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÒ
• 4.2.1. Khái niệm về viêm tử cung
• 4.2.2. Nguyên nhân gây viêm tử cung
• 4.2.3. Phân loại viêm tử cung
• 4.2.4. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung
• 4.2.5. Một số yếu tố ảnh hưởng tới bệnh viêm tử cung ở bò
• 4.2.6. Điều trị bệnh viêm tử cung
• 4.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÒ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM
• 4.3.1. Tình hình nghiên cứu viêm tử cung bò trên thế giới
• 4.3.2. Tình hình nghiên cứu viêm tử cung bò tại Việt Nam
• 5. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 5.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 5.2.1. Thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phương thuộc các tỉnh phía Bắc
• 5.2.2. Một số yếu tố ảnh hưởng tới tỷ lệ mắc viêm tử cung ở bò sữa
• 5.2.3. Sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng, vi khuẩn học trong bệnh viêm tử cung ở bò sữa
• 5.2.4. Xác định khả năng ức chế invitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược đối với một số vi khuẩn hiếu khí được phân lập từ dịch tử cung bò sữa và các vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò
• 5.2.5. Thử nghiệm sử dụng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược điều trị bệnh viêm tử cung ở bò sữa
• 5.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. TỶ LỆ MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN BÒ SỮA Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM
• 6.1.1. KẾT QUẢ PHÂN LOẠI TỶ LỆ MẮC CÁC THỂ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÒ SỮA
• 6.1.2. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI TỶ LỆ MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG SAU ĐẺ CỦA ĐÀN BÒ SỮA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM
• 6.1.2.1. Ảnh hưởng của yếu tố giống đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của bò
• 6.1.2.2. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phương thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam
• 6.1.2.3. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc viêm tử cung
• 6.1.2.4. Ảnh hưởng của sản lượng sữa đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung
• 6.1.2.5. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở bò
• 6.2. SỰ BIẾN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ TIÊU LÂM SÀNG, VI KHUẨN HỌC TRONG BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÒ SỮA
• 6.2.1. Kết quả xác định sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi bò sữa bị viêm tử cung
• 6.2.2. Kết quả xác định sự biến đổi về tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của bò sữa
• 6.2.3. Kết quả xác định sự biến đổi về thành phần vi khuẩn hiếu khí có trong dịch viêm tử cung của bò
• 6.3. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÒ BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC DẠNG HUYỀN PHÙ
• 6.3.1. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với vi khuẩn Staphylococcus spp và Streptococcus spp phân lập từ dịch viêm tử cung bò
• 6.3.2. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò
• 6.3.3. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• 6.3.4. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• 7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Viêm Tử Cung Bò Sữa Tại Bắc Việt Nam

Nghiên cứu về viêm tử cung bò sữa tại Bắc Việt Nam là một vấn đề cấp thiết. Ngành chăn nuôi bò sữa đang phát triển, nhưng tình trạng bệnh viêm tử cung ở bò gây ra nhiều thiệt hại kinh tế. Bệnh ảnh hưởng đến năng suất sinh sản, năng suất sữa và tăng chi phí điều trị. Việc sử dụng kháng sinh trong điều trị cũng gây ra lo ngại về kháng kháng sinh và tồn dư kháng sinh trong sản phẩm. Do đó, nghiên cứu các giải pháp thay thế, đặc biệt là sử dụng chế phẩm thảo dược điều trị viêm tử cung bò sữa, là rất quan trọng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng bệnh, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá hiệu quả của thảo dược điều trị bệnh cho bò sữa.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu bệnh viêm tử cung bò sữa

Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau. Kết quả nghiên cứu có thể giúp người chăn nuôi đưa ra các quyết định tốt hơn về quản lý sức khỏe đàn bò và giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh viêm tử cung bò sữa gây ra. Đồng thời, nghiên cứu góp phần vào việc phát triển các phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả hơn, giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở bò

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng bệnh viêm tử cung ở bò tại một số tỉnh phía Bắc Việt Nam. Nghiên cứu cũng xác định các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh và đánh giá hiệu quả của việc sử dụng chế phẩm thảo dược điều trị viêm tử cung bò sữa. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các trang trại chăn nuôi bò sữa tại các tỉnh phía Bắc, với các giống bò sữa khác nhau và các điều kiện chăn nuôi khác nhau.

II. Thực Trạng Bệnh Viêm Tử Cung Bò Sữa Tại Bắc Việt Nam

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở bò sữa tại Bắc Việt Nam còn khá cao, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh trung bình là 26.67%, dao động từ 25,56% đến 28,76%. Trong đó, viêm nội mạc tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất (81,85%), tiếp đến là viêm cơ tử cung (14,44%) và viêm tương mạc tử cung (3,70%). Tình trạng này đòi hỏi các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để xác định nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh.

2.1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các địa phương khác nhau

Tỷ lệ mắc viêm tử cung bò sữa có sự khác biệt giữa các địa phương khác nhau ở Bắc Việt Nam. Điều này có thể do sự khác biệt về điều kiện chăn nuôi, giống bò, và các biện pháp quản lý sức khỏe đàn bò. Cần có các nghiên cứu cụ thể tại từng địa phương để xác định các yếu tố nguy cơ và đưa ra các giải pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp.

2.2. Phân loại các thể bệnh viêm tử cung ở bò sữa

Nghiên cứu đã phân loại các thể bệnh viêm tử cung ở bò sữa, bao gồm viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung. Mỗi thể bệnh có các triệu chứng và mức độ nghiêm trọng khác nhau. Việc phân loại chính xác giúp cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Viêm nội mạc tử cung là thể bệnh phổ biến nhất, thường gây ra các triệu chứng như dịch tiết âm đạo bất thường và chậm động dục lại sau đẻ.

2.3. Ảnh hưởng của viêm tử cung đến năng suất sữa và sinh sản

Bệnh viêm tử cung ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất sữa và khả năng sinh sản của bò sữa. Bò bị bệnh thường có sản lượng sữa thấp hơn, thời gian động dục lại sau đẻ kéo dài, và tỷ lệ thụ thai giảm. Điều này gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Cần có các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả để giảm thiểu ảnh hưởng của bệnh đến năng suất và hiệu quả chăn nuôi.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Viêm Tử Cung Bò Sữa Sau Sinh

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ ở bò sữa. Giống bò, lứa đẻ, sản lượng sữa và mùa vụ đều có vai trò quan trọng. Bò thuần HF có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn bò lai. Bò đẻ lứa đầu và bò đẻ nhiều lứa có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Bò có sản lượng sữa cao (>30l/ngày) cũng dễ mắc bệnh hơn. Mùa xuân và mùa hè có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn mùa thu và mùa đông. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp người chăn nuôi có các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

3.1. Ảnh hưởng của giống bò đến tỷ lệ mắc bệnh

Giống bò có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung. Bò sữa HF thuần chủng thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với các giống bò lai. Điều này có thể do yếu tố di truyền và khả năng miễn dịch khác nhau giữa các giống bò. Việc lựa chọn giống bò phù hợp với điều kiện chăn nuôi địa phương có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

3.2. Tác động của lứa đẻ đến nguy cơ viêm tử cung

Lứa đẻ cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc viêm tử cung. Bò đẻ lứa đầu và bò đẻ nhiều lứa thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với bò đẻ các lứa giữa. Điều này có thể do sự thay đổi về cấu trúc và chức năng của tử cung sau mỗi lần sinh sản. Cần có các biện pháp chăm sóc đặc biệt cho bò đẻ lứa đầu và bò đẻ nhiều lứa để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

3.3. Mối liên hệ giữa sản lượng sữa và bệnh viêm tử cung

Sản lượng sữa cao có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung. Bò có sản lượng sữa cao thường phải chịu áp lực lớn hơn về dinh dưỡng và trao đổi chất, làm suy yếu hệ miễn dịch và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Cần có chế độ dinh dưỡng và quản lý phù hợp để hỗ trợ sức khỏe của bò sữa có sản lượng cao và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

IV. Chế Phẩm Thảo Dược Điều Trị Viêm Tử Cung Bò Sữa Hiệu Quả

Nghiên cứu đã thử nghiệm sử dụng chế phẩm thảo dược điều trị viêm tử cung bò sữa và cho thấy hiệu quả khả quan. Chế phẩm có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, giảm viêm và phục hồi chức năng sinh sản của tử cung. Tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100%, tương đương với sử dụng kháng sinh, mặc dù thời gian điều trị có thể dài hơn một chút. Đặc biệt, chế phẩm thảo dược an toàn, không gây kháng kháng sinh và không để lại tồn dư trong sữa.

4.1. Khả năng ức chế vi khuẩn của chế phẩm thảo dược

Chế phẩm thảo dược có khả năng ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây viêm tử cung bò sữa, như Staphylococcus spp và Streptococcus spp. Các thành phần hoạt tính trong thảo dược có tác dụng kháng khuẩn, giúp tiêu diệt vi khuẩn và giảm viêm. Điều này giúp cho việc điều trị bệnh hiệu quả hơn và giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh.

4.2. So sánh hiệu quả điều trị giữa thảo dược và kháng sinh

Nghiên cứu cho thấy hiệu quả điều trị viêm tử cung bò sữa bằng chế phẩm thảo dược tương đương với sử dụng kháng sinh. Tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100% ở cả hai nhóm điều trị. Tuy nhiên, thời gian điều trị bằng thảo dược có thể dài hơn một chút so với kháng sinh. Ưu điểm của thảo dược là an toàn, không gây kháng kháng sinh và không để lại tồn dư trong sữa.

4.3. Ảnh hưởng của thảo dược đến khả năng sinh sản sau điều trị

Việc sử dụng chế phẩm thảo dược không ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của bò sữa sau điều trị viêm tử cung. Tỷ lệ động dục lại và tỷ lệ thụ thai lần đầu tương đương hoặc thậm chí cao hơn so với nhóm sử dụng kháng sinh. Điều này cho thấy thảo dược là một lựa chọn an toàn và hiệu quả để điều trị bệnh mà không gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bò.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Điều Trị Viêm Tử Cung Bằng Thảo Dược

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng chế phẩm thảo dược dạng huyền phù với liều 1ml/5kg thể trọng mang lại hiệu quả cao trong điều trị viêm tử cung sau đẻ ở bò. Tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100%, tương đương với việc sử dụng kháng sinh. Khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh bằng thảo dược cũng rất tốt, với tỷ lệ động dục lại là 80% và tỷ lệ có thai lần phối đầu là 55%.

5.1. Đánh giá khả năng sinh sản của bò sau điều trị

Khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị viêm tử cung bằng chế phẩm thảo dược được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ động dục lại, tỷ lệ thụ thai lần đầu và khoảng cách giữa các lần sinh. Kết quả cho thấy thảo dược không gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của bò, thậm chí còn có thể cải thiện một số chỉ tiêu.

5.2. Thời gian điều trị và tỷ lệ khỏi bệnh khi dùng thảo dược

Thời gian điều trị viêm tử cung bằng chế phẩm thảo dược có thể dài hơn một chút so với sử dụng kháng sinh. Tuy nhiên, tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100%, cho thấy hiệu quả điều trị cao của thảo dược. Việc sử dụng thảo dược giúp giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh và giảm nguy cơ kháng kháng sinh.

5.3. Ưu điểm của việc sử dụng thảo dược trong điều trị

Việc sử dụng thảo dược trong điều trị viêm tử cung bò sữa có nhiều ưu điểm so với kháng sinh. Thảo dược an toàn, không gây kháng kháng sinh, không để lại tồn dư trong sữa và có thể cải thiện khả năng sinh sản của bò. Đây là một giải pháp thay thế tiềm năng cho kháng sinh trong chăn nuôi bò sữa.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Điều Trị Viêm Tử Cung Bò

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa tại Bắc Việt Nam và hiệu quả của việc sử dụng chế phẩm thảo dược trong điều trị. Kết quả cho thấy thảo dược là một giải pháp thay thế tiềm năng cho kháng sinh, giúp giảm thiểu các tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường. Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để tối ưu hóa việc sử dụng thảo dược và phát triển các sản phẩm hiệu quả hơn.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc viêm tử cung cao trên đàn bò sữa tại Bắc Việt Nam và chứng minh hiệu quả của chế phẩm thảo dược trong điều trị. Kết quả này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp người chăn nuôi có thêm một lựa chọn an toàn và hiệu quả để quản lý sức khỏe đàn bò.

6.2. Đề xuất các biện pháp phòng ngừa viêm tử cung

Để giảm thiểu tỷ lệ mắc viêm tử cung trên đàn bò sữa, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như cải thiện điều kiện chăn nuôi, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng, và theo dõi sức khỏe sinh sản của bò thường xuyên.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về thảo dược và viêm tử cung

Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để xác định các thành phần hoạt tính trong thảo dược có tác dụng điều trị viêm tử cung, tối ưu hóa công thức và quy trình sản xuất chế phẩm thảo dược, và đánh giá hiệu quả của thảo dược trong điều kiện chăn nuôi khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển nông nghiệp hiện đại. Theo Đề án "Tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững" do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành ngày 09/5/2014, mục tiêu quy mô đàn bò sữa cả nước đạt khoảng 300.000 con. Tuy nhiên, sự phát triển của đàn bò đang đối mặt với thách thức lớn từ các bệnh lý sản khoa, đặc biệt là bệnh viêm tử cung sau khi sinh. Căn bệnh này làm suy giảm nghiêm trọng năng suất sinh sản, kéo dài khoảng cách lứa đẻ, tăng hệ số phối giống và làm hao hụt sản lượng sữa thương phẩm hàng ngày.

Nghiên cứu được triển khai nhằm đánh giá toàn diện thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa, nhận diện các yếu tố nguy cơ chính và kiểm chứng hiệu quả lâm sàng của chế phẩm thảo dược dạng huyền phù trong điều trị bệnh lý này nhằm thay thế kháng sinh hóa dược. Phạm vi nghiên cứu bao quát 1.012 cá thể bò sữa tại 10 địa điểm chăn nuôi tập trung thuộc 5 tỉnh, thành phố đại diện cho khu vực phía Bắc gồm Sơn La, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh và Hà Nam.

Về mặt khoa học và thực tiễn, công trình đã xác lập tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trung bình là 26,67% (dao động từ 25,56% đến 28,76% giữa các địa phương). Nghiên cứu khẳng định giải pháp sử dụng hoạt chất thảo dược tự nhiên đạt tỷ lệ chữa khỏi 100%, nâng tỷ lệ đậu thai ở lần phối đầu lên 55,00%, vượt trội hơn so với nhóm điều trị bằng kháng sinh truyền thống (35,71%). Đóng góp này mở ra giải pháp an toàn sinh học, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tồn dư kháng sinh trong sữa và thịt, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và ngăn ngừa hiện tượng kháng thuốc trong cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng sinh lý học sinh sản gia súc nhai lại và bệnh học thú y chuyên sâu. Chu kỳ động dục của bò sữa bình thường kéo dài 20 đến 21 ngày, với thời gian mang thai trung bình từ 280 đến 285 ngày. Giai đoạn phục hồi cơ quan sinh sản sau sinh ở bò đẻ lứa đầu mất khoảng 42 ngày và bò đẻ nhiều lứa mất khoảng 50 ngày. Bệnh viêm tử cung phát sinh khi có sự xâm nhập và tăng sinh quá mức của các vi sinh vật cơ hội qua đường sinh dục trong và sau quá trình sinh đẻ.

Về phân loại bệnh học, nghiên cứu áp dụng khung phân loại giải phẫu bệnh gồm ba thể lâm sàng chính:

• Viêm nội mạc tử cung (Endometritis): Quá trình viêm giới hạn ở lớp niêm mạc tử cung, dịch tiết có màu trắng hoặc xám đục, gây cản trở hợp tử làm tổ.
• Viêm cơ tử cung (Myometritis): Tổn thương lan rộng sâu vào lớp cơ trơn tử cung, hình thành dịch thẩm xuất lẫn mủ và máu có màu hồng hoặc nâu đỏ.
• Viêm tương mạc tử cung (Perimetritis): Viêm toàn bộ các tầng tổ chức của thành tử cung, dịch viêm có màu nâu rỉ sắt, mùi hôi thối, tiềm ẩn nguy cơ viêm dính xoang bụng và nhiễm trùng huyết.

Bên cạnh đó, lý thuyết dược lý thực vật hiện đại giải thích cơ chế tác động của các hoạt chất kháng sinh thực vật tự nhiên. Hợp chất sinh học chiết xuất từ thảo dược có khả năng phá vỡ màng tế bào vi khuẩn, ức chế enzyme tổng hợp vách tế bào, tăng cường thực bào của bạch cầu mà không gây kích ứng hay thoái hóa tế bào biểu mô tử cung.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu theo dõi tổng đàn mẫu gồm 1.012 con bò sữa, bao gồm 190 con giống Holstein Friesian (HF) thuần chủng và 822 con bò lai F1HF, F2HF, F3HF. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng tại 10 điểm thuộc 5 huyện: Mộc Châu (Sơn La, 288 con), Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc, 174 con), Ba Vì (Hà Nội, 222 con), Tiên Du (Bắc Ninh, 182 con) và Duy Tiên (Hà Nam, 146 con). Quy mô mẫu lớn đảm bảo độ tin cậy thống kê cao và phản ánh chính xác hiện trạng chăn nuôi tại miền Bắc.

Quy trình chẩn đoán kết hợp chặt chẽ giữa khám lâm sàng qua trực tràng và phản ứng hóa học White Side Test (WST). Thử nghiệm WST sử dụng dung dịch NaOH 5% trộn cùng 2-3 ml dịch tử cung đun sôi nhằm phát hiện nhanh sự hiện diện của dịch viêm và bạch cầu qua sự chuyển màu dung dịch sang vàng.

Công tác giám định vi sinh vật được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 17025 để xác định tổng số và thành phần vi khuẩn hiếu khí. Độ mẫn cảm kháng sinh và hiệu lực kháng khuẩn của chế phẩm thảo dược được xác định theo hướng dẫn của Hội đồng Quốc gia về Tiêu chuẩn Lâm sàng Phòng thí nghiệm Hoa Kỳ (NCCLS). Toàn bộ dữ liệu thu thập được phân tích thống kê sinh học trên phần mềm SPSS phiên bản 22 và Microsoft Excel, sử dụng kiểm định t-test với mức ý nghĩa alpha = 0,05 để so sánh các biến số.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 1.012 bò sữa sau sinh đã phát hiện 270 con mắc bệnh viêm tử cung, chiếm tỷ lệ chung là 26,67%. Tỷ lệ mắc bệnh tại 5 địa phương tương đối đồng đều: Sơn La đạt 25,69%, Vĩnh Phúc đạt 25,56%, Hà Nội đạt 27,92%, Bắc Ninh đạt 28,57% và Hà Nam đạt 28,76%. Trong số 270 ca bệnh, thể viêm nội mạc tử cung chiếm áp đảo với 81,85% (221 con), thể viêm cơ tử cung chiếm 14,44% (39 con) và thể viêm tương mạc tử cung chiếm 3,70% (10 con).

Về các yếu tố dịch tễ ảnh hưởng đến tỷ lệ phát bệnh:

• Yếu tố giống: Bò HF thuần có tỷ lệ mắc viêm tử cung lên tới 34,21% (64/190 con), cao hơn có ý nghĩa thống kê (P < 0,05) so với các giống bò lai F1HF (25,52%), F2HF (24,51%) và F3HF (25,94%).
• Thời gian sau sinh: Bệnh bùng phát mạnh nhất trong khoảng 7 đến 14 ngày sau khi đẻ với tỷ lệ 35,97% (127/353 con), tiếp đến là giai đoạn 15 đến 21 ngày với 25,13% (90/358 con), và giảm xuống 17,61% (53/301 con) sau 21 ngày.
• Lứa đẻ và sản lượng sữa: Bò đẻ lứa đầu và bò đẻ từ lứa thứ 5 trở lên có tỷ lệ mắc cao nhất, lần lượt là 31,89% và 31,42% so với mức 22,43% - 24,87% ở lứa 2 đến lứa 4. Nhóm bò có sản lượng sữa cao trên 30 kg/ngày có tỷ lệ mắc bệnh lên tới 35,45%, cao hơn hẳn nhóm cho dưới 20 kg/ngày (21,68%).
• Mùa vụ: Tỷ lệ mắc bệnh trong mùa hè đạt đỉnh 32,82%, mùa xuân đạt 28,36%, trong khi mùa đông là 23,27% và mùa thu chỉ chiếm 21,39%.

Chỉ số vi sinh vật cho thấy tổng số vi khuẩn hiếu khí trong dịch viêm đạt (8,12 ± 2,52) x 10^8 CFU/ml, tăng gấp 126 lần so với dịch tử cung bình thường là (6,86 ± 3,42) x 10^6 CFU/ml. Tần suất phát hiện hai chủng vi khuẩn Staphylococcus spp. và Streptococcus spp. trong dịch viêm đạt 100%, trong khi ở bò khỏe mạnh chỉ là 53,33% và 30,00%. Thử nghiệm điều trị bằng chế phẩm thảo dược liều 1 ml/5 kg thể trọng cho tỷ lệ khỏi bệnh 100% trong thời gian 5,28 ± 0,46 ngày. Sau điều trị, tỷ lệ động dục lại đạt 80,00% và tỷ lệ thụ thai lần phối đầu đạt 55,00%, cao hơn rõ rệt so với phác đồ kháng sinh (lần lượt là 56,00% và 35,71%).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy sự tương quan rõ nét giữa năng suất sữa, điều kiện ngoại cảnh và tỷ lệ mắc bệnh. Kết quả này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhiễm bệnh theo mùa và biểu đồ phân bố theo các nấc sản lượng sữa. Nhóm bò sữa cao sản (>30 kg/ngày) tiêu thụ lượng lớn thức ăn tinh, dễ dẫn tới toan hóa dạ cỏ nhẹ và tăng tích tụ thể ceton trong máu. Sự gia tăng nồng độ ceton huyết làm giảm khả năng hóa ứng động và ức chế quá trình sản sinh cytokine của bạch cầu đa nhân, khiến hệ thống miễn dịch tự nhiên của bò suy giảm.

Thời tiết mùa hè tại miền Bắc nóng ẩm làm gia tăng stress nhiệt, kích thích tuyến thượng thận tiết hormone cortisol làm giảm sức đề kháng. Đồng thời, độ ẩm cao tạo điều kiện cho mật độ vi sinh vật môi trường và côn trùng truyền bệnh phát triển mạnh. Ở bò HF thuần, khả năng thích nghi nhiệt đới kém hơn bò lai nên tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn 8,27% đến 9,70%.

Việc ứng dụng chế phẩm thảo dược huyền phù đã chứng minh cơ chế đa tác động: vừa diệt khuẩn tại chỗ, vừa kích thích co bóp cơ trơn tống dịch rỉ viêm ra ngoài và thúc đẩy niêm mạc phục hồi tự nhiên. Điều này giải thích tại sao tỷ lệ có thai lần đầu ở nhóm dùng thảo dược đạt tới 55,00%, vượt xa mức 35,71% của nhóm dùng kháng sinh - vốn thường đi kèm nguy cơ kích ứng niêm mạc sâu và tiêu diệt hệ vi sinh có lợi trong đường sinh dục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng khoa học thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao cho ngành chăn nuôi bò sữa:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình tầm soát sớm bằng phản ứng White Side Test. Các kỹ thuật viên thú y trang trại cần thực hiện kiểm tra dịch tử cung định kỳ cho 100% đàn bò sữa sau khi sinh từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 14. Mục tiêu là phát hiện bệnh ở thể viêm nội mạc sớm, ngăn chặn 100% nguy cơ biến chứng sang thể viêm cơ và viêm tương mạc, hoàn thành chỉ tiêu chẩn đoán trong vòng 24 giờ sau khi lấy mẫu.

Thứ hai, áp dụng phác đồ điều trị thay thế bằng chế phẩm thảo dược dạng huyền phù. Bác sĩ thú y tại các cơ sở chăn nuôi tiến hành bơm thụt tử cung với liều lượng chuẩn 1 ml/5 kg thể trọng, liệu trình liên tục từ 5 đến 6 ngày cho các ca bệnh phát hiện sau sinh. Giải pháp này hướng tới duy trì tỷ lệ chữa khỏi trên 98%, đảm bảo tỷ lệ động dục lại sau điều trị đạt trên 80% và loại bỏ hoàn toàn dư lượng kháng sinh trong chu kỳ khai thác sữa.

Thứ ba, cải tiến quy trình quản lý chuồng trại và chống stress nhiệt mùa hè. Ban quản lý trang trại cần đầu tư hệ thống phun sương làm mát và quạt thông gió công suất lớn, duy trì nhiệt độ chuồng nuôi dưới 28 độ C trong các tháng cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8. Đồng thời, kỹ sư dinh dưỡng cần điều chỉnh khẩu phần ăn, bổ sung khoáng chất và đệm kiềm dạ cỏ cho nhóm bò cao sản trên 30 kg/ngày nhằm hạ tỷ lệ mắc bệnh mùa nóng xuống dưới mức 20%.

Thứ tư, đào tạo kỹ thuật can thiệp sản khoa an toàn. Chi cục Chăn nuôi và Thú y các địa phương cần tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng, đặc biệt chú trọng hỗ trợ sinh sản cho nhóm bò đẻ lứa đầu và nhóm bò đẻ trên 5 lứa. Quy trình can thiệp sát nhau cần được thực hiện triệt để trong vòng 12 giờ đầu sau đẻ, giảm thiểu 80% các tổn thương cơ học tại niêm mạc âm đạo và cổ tử cung.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm bác sĩ thú y và kỹ thuật viên trang trại: Đây là cẩm nang thực hành lâm sàng giúp nhận diện nhanh triệu chứng của từng thể viêm tử cung, ứng dụng thành thạo thử nghiệm White Side Test tại hiện trường và làm chủ kỹ thuật điều trị bằng thảo dược để nâng cao tỷ lệ thụ thai cho đàn bò.

Nhóm chủ trang trại và nhà quản lý chăn nuôi: Luận văn cung cấp bức tranh dịch tễ học rõ ràng, giúp nhà quản lý xây dựng kế hoạch dự phòng rủi ro theo mùa vụ, bố trí mật độ chuồng trại hợp lý và kiểm soát tốt chi phí thuốc thú y, từ đó tối ưu hóa biên lợi nhuận của dòng sữa thương phẩm.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Thú y - Chăn nuôi: Tài liệu là nguồn tham khảo khoa học chuẩn mực về phương pháp phân lập vi khuẩn hiếu khí, đánh giá dược lực học in vitro và thiết kế thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng trên động vật nhai lại lớn.

Nhóm cán bộ quản lý nông nghiệp và hoạch định chính sách: Dữ liệu thực tế từ 1.012 cá thể bò sữa tại 5 tỉnh là cơ sở thực tiễn để các cơ quan quản lý ban hành các tiêu chuẩn an toàn sinh học, khuyến khích lộ trình giảm thiểu kháng sinh trong chăn nuôi nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu sữa quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh viêm tử cung ở bò sữa thường bùng phát nhiều nhất vào thời điểm nào sau khi đẻ? Bệnh viêm tử cung xuất hiện phổ biến nhất trong khoảng 7 đến 14 ngày sau khi sinh, chiếm tỷ lệ 35,97% tổng số ca mắc. Đây là giai đoạn cổ tử cung chưa đóng kín hoàn toàn, niêm mạc bị tổn thương cơ học sau quá trình rặn đẻ tạo cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập và tăng sinh mạnh mẽ.

Phản ứng White Side Test có ưu thế gì so với chẩn đoán lâm sàng truyền thống? Phản ứng White Side Test sử dụng dung dịch NaOH 5% cho phép phát hiện sớm các ca viêm nội mạc tử cung thể nhẹ ngay khi chưa có biểu hiện sốt hay chảy mủ ra ngoài. Phương pháp này có độ nhạy cao, thao tác nhanh trong 5 phút và chi phí thấp, giúp nâng tỷ lệ phát hiện bệnh lên 26,67% so với mức 21,32% của các phương pháp quan sát thông thường.

Tại sao bò có năng suất sữa trên 30 kg/ngày lại có nguy cơ mắc bệnh cao hơn? Bò sữa cao sản trên 30 kg/ngày có tỷ lệ mắc viêm tử cung lên tới 35,45%. Nguyên nhân do nhu cầu năng lượng cao khiến cơ thể bị stress trao đổi chất và dễ tích tụ thể ceton trong máu. Tình trạng này làm suy giảm số lượng và khả năng thực bào của bạch cầu đa nhân, khiến tử cung dễ bị nhiễm trùng cơ hội.

Hiệu quả sinh sản của bò sau khi điều trị bằng chế phẩm thảo dược có gì vượt trội? Bò được điều trị khỏi bằng chế phẩm thảo dược đạt tỷ lệ động dục lại lên tới 80,00% và tỷ lệ có thai ngay ở lần phối đầu tiên đạt 55,00%. Kết quả này vượt trội so với phác đồ dùng kháng sinh truyền thống (với tỷ lệ tương ứng là 56,00% và 35,71%), do thảo dược không làm tổn hại niêm mạc và giúp buồng trứng sớm hồi phục.

Những loại vi khuẩn hiếu khí nào là tác nhân gây bệnh viêm tử cung phổ biến nhất? Phân tích vi sinh vật cho thấy tổng số vi khuẩn hiếu khí trong dịch viêm tăng gấp 126 lần so với bình thường. Trong đó, Staphylococcus spp. và Streptococcus spp. xuất hiện trong 100% mẫu dịch viêm tử cung khảo sát, đóng vai trò là các tác nhân vi khuẩn cơ hội chính gây viêm nhiễm hoại tử đường sinh dục bò.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trung bình trên đàn bò sữa tại khu vực phía Bắc là 26,67%, trong đó thể viêm nội mạc tử cung chiếm đa số với 81,85%.
• Nhóm bò Holstein Friesian thuần chủng (34,21%), bò có sản lượng sữa trên 30 kg/ngày (35,45%) và thời điểm mùa hè (32,82%) là những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
• Số lượng vi khuẩn hiếu khí trong dịch viêm tăng gấp 126 lần với sự diện diện tuyệt đối 100% của hai chủng Staphylococcus spp. và Streptococcus spp.
• Chế phẩm thảo dược dạng huyền phù điều trị khỏi 100% bệnh viêm tử cung sau thời gian trung bình 5,28 ngày, không gây tác dụng phụ.
• Bò sau điều trị bằng thảo dược đạt tỷ lệ thụ thai lần phối đầu 55,00%, mang lại giá trị kinh tế và an toàn sinh học vượt trội so với kháng sinh.

Về định hướng nghiên cứu tiếp theo, trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, quy trình bào chế chế phẩm thảo dược cần được chuẩn hóa ở quy mô công nghiệp và mở rộng thử nghiệm lâm sàng trên quy mô hàng chục nghìn con tại các trang trại lớn. Các cơ sở chăn nuôi và người làm công tác thú y nên chủ động ứng dụng quy trình chẩn đoán WST sớm và chuyển đổi sang phác đồ điều trị bằng thảo dược để nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới nền nông nghiệp sạch bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH ĐÌNH QUY HIỆN TRẠNG VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN BÒ SỮA NUÔI TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thanh NHÀ XUấT BảN HọC VIệN NÔNG NGHIệP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chƣa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã đƣợc cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Trịnh Đình Quy i LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc tới các thầy cô giáo trong bộ môn Ngoại sản, Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng tới PGS. TS Nguyễn Văn Thanh, ngƣời thầy đã dành nhiều công sức và thời gian tận tình chỉ bảo giúp tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lời cám ơn tới sự giúp đỡ của tập thể cán bộ kỹ thuật cùng toàn thể công nhân viên các trang trại chăn nuôi bò sữa thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam Nhân dịp này, cho phép tôi đƣợc bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các nhà khoa học, các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp đã, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi nâng cao kiến thức, hoàn thành bản luận văn này. Xin ghi nhận và cảm ơn gia đình, ngƣời thân, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Trịnh Đình Quy ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG.

vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. HOẠT ĐỘNG SINH SẢN CỦA BÕ CÁI.

Giải phẫu cơ quan sinh dục bò cái. Đặc điểm sinh lý sinh dục của bò. KHÁI QUÁT VỀ BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÒ. Khái niệm về viêm tử cung.

Nguyên nhân gây viêm tử cung. Phân loại viêm tử cung. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hƣởng tới bệnh viêm tử cung ở bò.

Điều trị bệnh viêm tử cung. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM. Tình tình nghiên cứu viêm tử cung bò trên thế giới. Tình hình nghiên cứu viêm tử cung bò tại Việt Nam.

ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc các tỉnh phía Bắc.

Một số yếu tố ảnh hƣởng tới tỷ lệ mắc viêm tử cung ở bò sữa. Sự biển đổi một số chỉ tiêu lâm sàng, vi khuẩn học trong bệnh viêm tử cung ở bò sữa. Xác định khả năng ức chế invitro của chế phẩm có ngồn gốc thảo dƣợc đối với một số vi khuẩn hiếu khí đƣợc phân lập từ dịch tử cung bò sữa và các vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Thử nghiêm sử dụng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc điều trị bệnh viêm tử cung ở bò sữa.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. TỶ LỆ MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN BÕ SỮA Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM. KẾT QUẢ PHÂN LOẠI TỶ LỆ MẮC CÁC THỂ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ SỮA.

MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI TỶ LỆ MẮC BỆNH BIÊM TỬ CUNG SAU ĐẺ CỦA ĐÀN BÕ SỮA MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG THUỘC KHU VỰC PHÍA BẮC VIỆT NAM. Ảnh hƣởng của yếu tố giống đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của bò. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam. Ảnh hƣởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc viêm tử cung.

Ảnh hƣởng của sản lƣợng sữa đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung. Ảnh hƣờng của yếu tố mùa vụ đến tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở bò. SỰ BIỂN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ TIÊU LÂM SÀNG, VI KHUẨN HỌC TRONG BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở BÕ SỮA. Kết quả xác định sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi bò sữa bị viêm tử cung.

Kết quả xác định sự biến đổi về tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của bò sữa. Kết quả xác định sự biến đổi về thành phần vi khuẩn hiếu khí có trong dịch viêm tử cung của bò. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG BÕ BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƢỢC DẠNG HUYỀN PHÙ. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với vi khuẩn Staphylococcus spp và Streptococcus spp phân lập từ dịch viêm tử cung bò.

Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

48 TÀI LIỆU THAM KHẢO. v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AFTA ASEAN Free Trade Area FSH Follicle stimulating hormone GSH Gonado Stimulin Hormone HCG Human Chorionic Gonadotropin HF Holstein Friz LH Luteinizing hormone MMA Hội chứng viêm tử cung – viêm vú - mất sữa Pg F2α Prostaglandin F2α PMSG Pregnant Mare Serum Gonadotropin SPSS Statistical Package for the Social Sciences TPP Trans Pacific Partnership Agreement VTC Viêm tử cung vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung dựa trên các triệu chứng lâm sàng. Tỷ lệ bò sữa mắc bệnh viêm tử cung ở một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam.

Tỷ lệ mắc các thể viêm tử cung ở bò sữa (n=270). Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của các giống bò sữa HF thuần và HF lai. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa. Tỷ lệ mắc viêm tử cung ở các nhóm bò có lứa đẻ khác nhau.

Tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các nhóm bò có sản lƣợng sữa khác nhau. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung bò sữa theo các mùa trong năm. Kết quả theo dõi sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng của bò mắc bệnh viêm tử cung. Tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung bò bỉnh thƣờng và bò bị viêm tử cung.

Tần suất xuất hiện của một số vi khuẩn hiếu khí trong dịch tử cung. Khả năng ức chế in vitro vi khuẩn Streptococcus spp và Staphylococcus spp của của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc với tập đoànvi khuẩn có trong dịch viêm tử cung bò. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung sau khi đẻ của bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc.

Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung. 45 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Tỷ lệ bò sữa mắc bệnh viêm tử cung ở một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam. Bò sữa bị viêm tử cung dịch viêm tiết ra từ cơ quan sinh dục.

Tỷ lệ mắc các thể bệnh viêm tử cung bò sữa. Bò sữa bị bệnh viêm nội mạc tử cung dịch tiết có mầu trắng, thải ra từ cơ quan sinh dục. Bò sữa mắc viêm cơ tử cung dịch tiết có mầu hồng, thải ra từ cơ quan sinh dục. Bò sữa bị bệnh viêm tƣơng mạc tử cung dịch tiết có mầu nâu rỉ sắt thải ra từ cơ quan sinh dục.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung sau đẻ của các giống bò sữa HF thuần và HF lai. Thời gian xuất hiện bệnh viêm tử cung sau đẻ trên đàn bò sữa. Tỷ lệ mắc viêm tử cung ở các nhóm bò có lứa đẻ khác nhau. Bò đẻ lứa đầu bị viêm tử cung.

Tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các nhóm bò có sản lƣợng sữa khác nhau. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung bò sữa theo các mùa trong năm. Chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc dạng huyền phù. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung sau khi đẻ của bò bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc.

Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của bò sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung. 45 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Đình Quy Tên Luận văn: Thực trạng và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số tỉnh thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định đƣợc hiện bệnh viêm tử cung ở đàn bò sữa nuôi tại mô ̣t số địa phƣơng khu vƣ̣c phía Bắc Việt Nam. - Xác định đƣợc một số yếu tố ảnh hƣởng đến bệnh viêm tử cung trên đàn bò sữa nuôi tại một số địa phƣơng thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam.

- Xác định đƣợc sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng và vi khuẩn học khi bò sữa bị viêm tử cung. - Đánh giá đƣợc hiệu quả sử dụng chế phẩm có nguồn gốc thảo dƣợc điều trị bệnh viêm tử cung ở đàn bò sữa Phƣơng pháp nghiên cứu - Xác định tỷ lệ bò sữa bị viêm tử cung bằng phƣơng pháp điều tra, phỏng vấn trực tiếp ngƣời chăn nuôi kết hợp với việc sử dụng phản ứng White Side Test.