Giám Sát Sự Lưu Hành Và Đặc Tính Sinh Học Virus Cúm Gia Cầm A/H5N6 Tại Lạng Sơn Và Quảng Ninh

Chuyên khảo phân tích Luận văn giám sát sự lưu hành và xác định một số đặc tính sinh học phân tử của virus cúm gia cầm, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Hoàng Bạch Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Đình Thâu
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Giám sát sự lưu hành và xác định một số đặc tính sinh học phân tử của virus cúm gia cầm type A/H5N6 tại một số chợ buôn bán gia cầm sống trên địa bàn các tỉnh Lạng Sơn và Quảng Ninh giai đoạn 2016-2017
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Virus Cúm Gia Cầm A H5N6 Lạng Sơn

Nghiên cứu về virus cúm gia cầm A/H5N6 tại Lạng Sơn và Quảng Ninh là vô cùng quan trọng trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp. Cúm gia cầm là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh và gây tỷ lệ tử vong cao cho gia cầm, gây thiệt hại kinh tế lớn. Tại Việt Nam, dịch cúm gia cầm bắt đầu từ cuối năm 2003, đầu năm 2004 và lan rộng khắp cả nước. Đã có 611 ổ dịch với khoảng 60 triệu con gia cầm bị tiêu hủy. Nghiêm trọng hơn, virus lây sang người, làm 127 người mắc bệnh và 64 người tử vong (Phạm Thành Long, 2016). Nghiên cứu này tập trung vào giám sát sự lưu hành và xác định đặc tính sinh học phân tử của virus cúm A/H5N6 tại các chợ buôn bán gia cầm sống, nơi có nguy cơ lây nhiễm cao.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Giám Sát Dịch Tễ Học Cúm Gia Cầm

Giám sát dịch tễ học cúm gia cầm, đặc biệt là virus cúm A/H5N6, đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm các ổ dịch và ngăn chặn sự lây lan. Việc này giúp cơ quan chức năng có thể triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh kịp thời, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Giám sát cần được thực hiện thường xuyên và có hệ thống, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao như chợ buôn bán gia cầm sống.

1.2. Vai Trò Của Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Virus Cúm A H5N6

Nghiên cứu đặc tính sinh học virus cúm A/H5N6 giúp hiểu rõ hơn về cơ chế gây bệnh, khả năng lây lan và biến đổi của virus. Thông tin này rất quan trọng để phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả, bao gồm vaccine và thuốc kháng virus. Việc xác định các biến đổi di truyền của virus cũng giúp dự đoán khả năng xuất hiện các chủng virus mới nguy hiểm hơn.

II. Thách Thức Trong Kiểm Soát Virus Cúm A H5N6 Tại Chợ Gia Cầm

Chợ buôn bán gia cầm sống là một trong những điểm nóng về dịch tễ của cúm gia cầm. Việc kiểm soát virus cúm A/H5N6 tại các khu chợ này gặp nhiều khó khăn do nhiều yếu tố. Gia cầm từ nhiều nguồn khác nhau tập trung về chợ, tạo điều kiện cho virus lây lan giữa các loài. Thói quen mua gia cầm sống và giết mổ tại chỗ của người dân cũng làm tăng nguy cơ phơi nhiễm. Điều kiện vệ sinh tại chợ thường không đảm bảo, tạo môi trường thuận lợi cho virus tồn tại và phát triển. Cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết những thách thức này.

2.1. Nguy Cơ Lây Nhiễm Từ Chợ Buôn Bán Gia Cầm Sống

Chợ buôn bán gia cầm sống là nơi tập trung nhiều loại gia cầm khác nhau từ nhiều nguồn gốc, tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây lan của virus cúm. Việc giết mổ gia cầm tại chỗ cũng làm tăng nguy cơ phát tán virus ra môi trường. Người buôn bán và người mua có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với gia cầm nhiễm bệnh, làm tăng nguy cơ lây nhiễm sang người.

2.2. Vấn Đề Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Tại Chợ Gia Cầm

Điều kiện vệ sinh tại các chợ buôn bán gia cầm sống thường không đảm bảo, tạo môi trường thuận lợi cho virus cúm tồn tại và phát triển. Việc thiếu các biện pháp vệ sinh tiêu độc khử trùng thường xuyên làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Cần có các quy định và biện pháp kiểm soát chặt chẽ về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các chợ gia cầm để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

2.3. Kiểm Soát Vận Chuyển Gia Cầm Giải Pháp Hiệu Quả

Kiểm soát vận chuyển gia cầm là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của virus cúm. Việc kiểm tra nguồn gốc, giấy tờ kiểm dịch và tình trạng sức khỏe của gia cầm trước khi vận chuyển giúp giảm thiểu nguy cơ đưa gia cầm nhiễm bệnh vào chợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để thực hiện hiệu quả biện pháp này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Tính Virus Cúm A H5N6 Lạng Sơn

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để giám sát và xác định đặc tính sinh học virus cúm A/H5N6. Phương pháp dịch tễ học mô tả và phân tích được sử dụng để đánh giá tình hình chăn nuôi và dịch bệnh tại Lạng Sơn và Quảng Ninh. Mẫu bệnh phẩm được thu thập tại các chợ buôn bán gia cầm sống và xét nghiệm bằng quy trình TCCS 16:2016/TYV2-CĐ của Cơ quan Thú y vùng II. Kỹ thuật giải trình tự gen và phân tích trình tự gene HA được sử dụng để xác định biến đổi di truyền và nhánh của virus.

3.1. Dịch Tễ Học Mô Tả Và Phân Tích Cách Tiếp Cận

Phương pháp dịch tễ học mô tả và phân tích được sử dụng để thu thập thông tin về tình hình chăn nuôi gia cầm, lịch sử dịch bệnh và các yếu tố nguy cơ liên quan đến sự lây lan của virus cúm. Thông tin này giúp xác định các khu vực có nguy cơ cao và đưa ra các biện pháp phòng chống dịch bệnh phù hợp.

3.2. Giải Trình Tự Gen HA Kỹ Thuật Xác Định Biến Đổi

Giải trình tự gen HA là một kỹ thuật quan trọng để xác định các biến đổi di truyền của virus cúm A/H5N6. Việc so sánh trình tự gen của các chủng virus khác nhau giúp xác định nguồn gốc, mối quan hệ tiến hóa và khả năng gây bệnh của virus. Kỹ thuật này cũng giúp phát hiện các đột biến có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine và thuốc kháng virus.

3.3. Xét Nghiệm RT PCR Phát Hiện Nhanh Virus Cúm A H5N6

Xét nghiệm RT-PCR (Real-time Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) là một phương pháp xét nghiệm nhanh và chính xác để phát hiện virus cúm A/H5N6 trong mẫu bệnh phẩm. Phương pháp này có độ nhạy cao và có thể phát hiện virus ở nồng độ thấp, giúp phát hiện sớm các trường hợp nhiễm bệnh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Lưu Hành Virus Cúm A H5N6 Tại Lạng Sơn

Kết quả nghiên cứu cho thấy virus cúm A/H5N6 lưu hành rộng rãi tại các chợ buôn bán gia cầm sống ở Lạng Sơn và Quảng Ninh trong giai đoạn 2016-2017. Tỷ lệ dương tính với virus cúm A là 39%, trong đó tỷ lệ dương tính với subtype H5 là 5,90% và subtype N6 là 3,70%. Virus cúm A/H5N6 lưu hành tập trung vào các tháng 1, 2 và 3 hàng năm. Phân tích di truyền cho thấy các chủng virus cúm A/H5N6 lưu hành tại Lạng Sơn và Quảng Ninh thuộc clade 2.

4.1. Tỷ Lệ Nhiễm Virus Cúm A H5N6 Tại Các Chợ Gia Cầm

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm virus cúm A/H5N6 tại các chợ gia cầm ở Lạng Sơn và Quảng Ninh là đáng báo động. Điều này cho thấy nguy cơ lây nhiễm virus cho người và gia cầm là rất cao. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn tại các chợ gia cầm để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

4.2. Phân Bố Theo Mùa Của Virus Cúm A H5N6

Virus cúm A/H5N6 có xu hướng lưu hành tập trung vào các tháng mùa đông và đầu xuân (tháng 1, 2 và 3). Điều này có thể liên quan đến điều kiện thời tiết lạnh và ẩm ướt, tạo điều kiện thuận lợi cho virus tồn tại và lây lan. Cần tăng cường giám sát và phòng chống dịch bệnh trong giai đoạn này.

4.3. Phân Tích Di Truyền Clade 2 Của Virus Cúm A H5N6

Phân tích di truyền cho thấy các chủng virus cúm A/H5N6 lưu hành tại Lạng Sơn và Quảng Ninh thuộc clade 2. Thông tin này giúp hiểu rõ hơn về nguồn gốc và mối quan hệ tiến hóa của virus. Việc theo dõi sự biến đổi của clade 2 cũng rất quan trọng để dự đoán khả năng xuất hiện các chủng virus mới nguy hiểm hơn.

V. Biện Pháp Phòng Chống Cúm Gia Cầm A H5N6 Hiệu Quả Lạng Sơn

Để phòng chống cúm gia cầm A/H5N6 hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các biện pháp. Tăng cường giám sát dịch tễ, đặc biệt tại các chợ buôn bán gia cầm sống. Kiểm soát chặt chẽ vận chuyển gia cầm, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng và có giấy tờ kiểm dịch đầy đủ. Vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng trại và khu vực xung quanh thường xuyên. Tiêm phòng vaccine cho gia cầm để tăng cường khả năng miễn dịch. Nâng cao nhận thức của người dân về phòng chống dịch bệnh.

5.1. Tăng Cường Giám Sát Dịch Tễ Phát Hiện Sớm Ổ Dịch

Giám sát dịch tễ là biện pháp quan trọng để phát hiện sớm các ổ dịch cúm gia cầm. Việc thu thập và phân tích thông tin về tình hình dịch bệnh giúp xác định các khu vực có nguy cơ cao và đưa ra các biện pháp phòng chống dịch bệnh kịp thời. Giám sát cần được thực hiện thường xuyên và có hệ thống, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao như chợ buôn bán gia cầm sống.

5.2. Kiểm Soát Vận Chuyển Gia Cầm Ngăn Chặn Lây Lan

Kiểm soát vận chuyển gia cầm là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của virus cúm. Việc kiểm tra nguồn gốc, giấy tờ kiểm dịch và tình trạng sức khỏe của gia cầm trước khi vận chuyển giúp giảm thiểu nguy cơ đưa gia cầm nhiễm bệnh vào chợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để thực hiện hiệu quả biện pháp này.

5.3. Vệ Sinh Tiêu Độc Khử Trùng Giảm Thiểu Nguy Cơ

Vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng trại và khu vực xung quanh thường xuyên là một biện pháp quan trọng để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm virus cúm. Việc sử dụng các chất khử trùng phù hợp và tuân thủ đúng quy trình giúp tiêu diệt virus và ngăn chặn sự lây lan.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Cúm A H5N6

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về sự lưu hành và đặc tính sinh học phân tử của virus cúm A/H5N6 tại Lạng Sơn và Quảng Ninh. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần tăng cường các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đặc biệt tại các chợ buôn bán gia cầm sống. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiện tại, nghiên cứu sâu hơn về cơ chế gây bệnh của virus và phát triển các vaccine và thuốc kháng virus mới.

6.1. Đánh Giá Hiệu Quả Các Biện Pháp Phòng Chống Hiện Tại

Cần đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiện tại để xác định những điểm mạnh và điểm yếu. Thông tin này giúp điều chỉnh và cải thiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

6.2. Nghiên Cứu Sâu Hơn Về Cơ Chế Gây Bệnh Của Virus

Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế gây bệnh của virus cúm A/H5N6 giúp hiểu rõ hơn về cách virus xâm nhập và gây tổn thương cho tế bào. Thông tin này rất quan trọng để phát triển các biện pháp điều trị hiệu quả.

6.3. Phát Triển Vaccine Và Thuốc Kháng Virus Mới

Phát triển vaccine và thuốc kháng virus mới là một hướng nghiên cứu quan trọng để phòng chống cúm gia cầm. Vaccine giúp tăng cường khả năng miễn dịch của gia cầm, trong khi thuốc kháng virus giúp điều trị các trường hợp nhiễm bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Cúm gia cầm (avian influenza) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tốc độ lây lan nhanh với tỷ lệ chết cao trong đàn gia cầm nhiễm bệnh, gây thiệt hại kinh tế lớn cho nhiều nước trên thế giới (OIE,2015). Tại Việt Nam, dịch cúm gia cầm bắt đầu xuất hiện từ những tháng cuối năm 2003 đầu năm 2004 và đã nhanh chóng lan rộng hầu hết các địa phương trong cả nước.611 ổ dịch cúm gia cầm với khoảng 60 triệu con gia cầm các loại mắc bệnh bắt buộc phải tiêu hủy gây thiệt hại nặng nề cho ngành chăn nuôi. Nghiêm trọng hơn, virus cúm đã lây sang người làm 127 người mắc bệnh, số bệnh nhân tử vong là 64 người (Phạm Thành Long, 2016). Virus cúm A/H5N6 là một phân type trong nhóm cúm A thuộc họ Orthomyxoviridae, được phát hiện gây bệnh trên gia cầm và gây chết người tại tỉnh Tứ Xuyên Trung Quốc vào tháng 4 năm 2014.

Tháng 8 năm 2014, Cục Thú y lần đầu tiên phát hiện cúm A/H5N6 trên đàn gà 80 con tại xã Chi Lăng huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn và trên đàn vịt tại huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Trước đó, chủng virus này đã được phát hiện ở vịt trời và chim hoang dã tại Thuỵ Điển, Đức, Mỹ, Trung Quốc. Kết quả giải trình tự gen của các mẫu virus cúm A/H5N6 phát hiện ở Việt Nam cho thấy có sự tương đồng đến 99% về kiều gen với chủng virus cúm A/H5N6 gây tử vong đầu tiên trên người tại Trung Quốc. Từ đó đến nay, virus cúm A/H5N6 tiếp tục được phát hiện tại nhiều tỉnh trong cả nước trong đó có các tỉnh Hải Phòng, Lạng Sơn và Quảng Ninh và các tỉnh khác: Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Cao Bằng, Tuyên Quang,.

Do virus cúm gia cầm có khả năng biến đổi kháng nguyên cao, có thể chủng virus phân lập ở đầu và cuối ổ dịch đã có sự khác nhau về bộ mã di truyền và đặc tính kháng nguyên. Phân tích đặc điểm sinh học phân tử của các chủng virus cúm phân lập được trên thực địa góp phần vào việc xác định các biến đổi di truyền của các chủng tại các địa phương theo từng thời điểm, làm cơ sở để nghiên cứ sự tái tổ hợp cũng như tiến hóa của virus. Sự xuất hiện của virus cúm A/H5N6 trên gia cầm ở Việt Nam đang góp phần nối dài danh sách những chủng virus cúm gây bệnh cho người. Bởi cơ thể người chưa có kháng thể chống lại 1 những virus mới, trong khi đặc tính của virus cúm luôn biến đổi để thích nghi.

Chợ buôn bán gia cầm sống rất phổ biến tại nước ta, người dân có thói quen mua gia cầm sống và giết mổ tại chợ. Gia cầm đến từ nhiều nguồn khác nhau và có nhiều loài gia cầm khác nhau được bán tại chợ. Nơi bán và giết mổ cùng một chỗ, không được vệ sinh tiêu độc khử trùng thường xuyên, người buôn bán, người mua tiếp xúc trực tiếp với gia cầm do đó nguy cơ virus cúm gia cầm nói chung và virus cúm A/H5N6 nói riêng từ gia cầm xâm nhập và lây nhiễm cho người là rất cao. Trước thực tế trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Giám sát sự lưu hành và xác định một số đặc tính sinh học phân tử của virus cúm gia cầm type A/H5N6 tại một số chợ buôn bán gia cầm sống trên địa bàn các tỉnh Lạng Sơn và Quảng Ninh giai đoạn 2016-2017”, từ đó có thể giám sát sự lưu hành và xác định những biến đổi về mặt kháng nguyên của virus cúm A/H5N6 và tại khu vực Lạng Sơn và Quảng Ninh, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp thích hợp phòng, chống cúm A/H5N6.

MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI - Xác định được sự lưu hành của chủng virus cúm gia cầm A/H5N6 trên địa bàn các tỉnh nghiên cứu nhằm cảnh báo sớm dịch cúm gia cầm và điều chỉnh các biện pháp phòng, chống dịch cho phù hợp. - Xác định một số đặc tính sinh học phân tử chủng virus cúm gia cầm A/H5N6 phân lập được trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và Lạng Sơn. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI 1. Ý nghiã khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là tư liệu quan trọng hữu ích đối với các cán bộ khoa học kỹ thuật trong công tác nghiên cứu, giảng dạy; đặc biệt có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chế/nhập vắc xin cúm A/A/H5N6.

Ý nghĩa thực tiễn Giúp Chi cục Thú y của 2 tỉnh Quảng Ninh và Lạng Sơn trong việc giám sát sự lưu hành của virus cúm A/H5N1 và đặc biệt là cúm A/H5N6; trên cơ sở đó có các biện pháp phòng, chống dịch 2 bệnh này đạt hiệu quả cao hơn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. KHÁI NIỆM BỆNH CÚM GIA CẦM Cúm gia cầm (Avian Influenza – AI) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính ở gia cầm, do nhóm virus cúm type A, thuộc họ Orthomyxoviridae gây ra. Đây là nhóm virus có biên độ vật chủ rộng, được phân chia thành nhiều subtype khác nhau dựa trên hai kháng nguyên bề mặt capsid của hạt virus là HA và NA (De Wit, 2008).

Nhóm virus cúm A có 18 subtype HA (từ H1 đến H16) và 9 subtype NA (từ N1 đến N9) Sự tổ hợp giữa các subtype HA và NA sẽ tạo ra nhiều subtyp khác nhau. Mặt khác, virus cúm A có đặc tính quan trọng là dễ dàng đột biến trong gen/hệ gen (đặc biệt ở gen NA và HA) hoặc trao đổi các gen với nhau, trong quá trình xâm nhiễm và tồn tại lây truyền giữa các loài vật chủ, dẫn đến việc tạo nên nhiều subtyp có độc tính và khả năng gây bệnh khác nhau (Nguyễn Bá Hiên và cs. Trước đây, bệnh được gọi là bệnh dịch tả gà (Fowl plague), nhưng từ Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về bệnh cúm gia cầm tại Beltsville (Mỹ) năm 1981 đã thay thế tên này bằng tên Highly pathogenic avian influenza – HPAI. Tên này dùng để chỉ các virus cúm type A có độc lực mạnh, lây lan nhanh và có tỷ lệ tử vong cao.

Tổ chức Thú y thế giới đã xếp HPAI thuộc danh mục A, là 1 trong 15 bệnh nguy hiểm ở động vật. Tại nước ta, bệnh cúm gia cầm nằm trong danh mục các bệnh bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch; Danh mục các bệnh truyền lây giữa động vật và người; Danh mục bệnh động vật cấm giết mổ, chữa bệnh; Danh mục các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phải áp dụng biện pháp phòng bệnh bắt buộc bằng vắc xin cho động vật nuôi và Danh mục các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phải áp dụng biện pháp giám sát định kỳ (Bộ NNPTNT, 2016). TÌNH HÌNH BỆNH CÚM GIA CẦM TRÊN THẾ GIỚI 2. Tình hình chung Cúm gia cầm lần đầu được phát hiện ở Italia vào năm 1878 với tên gọi là dịch tả gà (Fowl plague) nhưng tới năm 1901 mới xác định được yếu tố gây bệnh là căn nguyên siêu nhỏ có khả năng qua màng lọc và tới năm 1955 xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh cúm gia cầm là virus cúm type A thông qua kháng thể bề mặt A/H7N1 và A/H7N7 gây chết nhiều ở gà và gà tây và các loại động vật khác (Beard et al.

3 Bên cạnh đó virus cúm gia cầm còn lây lan và tạo ra các đại dịch gây tử vong rất lớn trên người. Lịch sử các đại dịch cúm ở người xảy ra trên thế giới được mô tả theo sơ đồ sau: Hình 2. Sơ đồ lịch sử đại dịch cúm ở người Nguồn: Phạm Thành Long (2016) Năm 1918 – 1919, một đại dịch cúm (cúm Tây Ban Nha) đã nổ ra với mức độ trầm trọng đã gây tử vong khoảng 20 – 100 triệu người trên toàn thế giới. Các nghiên cứu sau này đã chứng minh được virus gây ra đại dịch này là H1N1 (Taubenberger et al.

Đại dịch cúm H1N1 giai đoạn 2009 – 2010 đã gây tử vong cho khoảng hơn 100 nghìn tới gần 400 nghìn người trên thế giới. Chủng virus cúm A/H5N1 được phát hiện lần đầu tiên gây bệnh dịch trên gà tại Scotland vào năm 1959 và có thể là biến thể H5N1 đầu tiên trên thế giới. Năm 1997 ở Hong Kong, lần đầu tiên virus cúm gia cầm H5N1 đã gây ra ổ dịch trên gia cầm và lây sang người làm 18 người nhiễm bệnh, 6 người chết và hàng triệu gia cầm đã bị tiêu hủy nhằm ngăn chặn dịch lây lan. Đây là lần đầu tiên virus cúm A/H5N1 gây bệnh trên người (Wu et al.

4 Từ tháng 12/2003 đến tháng 3/2004, bệnh cúm gia cầm đã liên tiếp xảy ra với quy mô lớn ở 11 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á. Sự lây lan nhanh chóng dịch cúm gia cầm xảy ra đồng thời ở một số nước đã trở thành mối quan tâm lớn trên toàn cầu. Các chủng virus gia cầm độc lực cao đã được phân lập và định type là chủng H5N1, ở Đài Loan là chủng H5N2 (Bùi Quang Anh, 2005; Nguyễn Tiến Dũng và cs., 2004; Phạm Sỹ Lăng, 2004; Tô Long Thành, 2004).Từ đó đến nay, hàng năm dịch đều xảy ra tại nhiều nước trên thế giới với nhiều chủng virus khác nhau. Tính đến hết tháng 6 năm 2016, dịch cúm gia cầm đã xảy ra tại 75 quốc gia và vùng lãnh thổ tại tất cả các châu lục trong đó chủ yếu tại các quốc gia châu Á (http://www.

Tình hình dịch cúm gia cầm trên thế giới giai đoạn 2004 – 2016 được thể hiện theo hình 2. Tình hình dịch cúm gia cầm trên thế giới giai đoạn 2004 – 2016 Như vậy, kể từ khi dịch cúm gia cầm tái bùng phát trở lại tới nay, hàng năm vẫn có rất nhiều quốc gia trên thế giới (từ 10 đến 57 quốc gia) thông báo đã xảy ra các ổ dịch cúm gia cầm. Các quốc gia thuộc Châu Á đặc biệt là khu vực Đông Á và Đông Nam Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Camphuchia, Indonesia, Việt Nam. Được coi là khu vực tồn tại lâu dài các ổ dịch do có nhiều điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lưu hành như tổng đàn gia cầm lớn, phương thức chăn nuôi, buôn bán, giết mổ lạc hậu (Phạm Thành Long, 2016).