Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số đặc tính sinh học của loài dầu đồng dipterocarpus tuberculatus roxb và cà chít shorea obtusa wall phân bố trong rừng khộp ở tây nguyên

Nghiên cứu đặc tính sinh học của Dipterocarpus tuberculatus và Shorea obtusa trong rừng khộp Tây Nguyên, góp phần bảo tồn và phát triển bền vững.

• Tác giả: Vũ Văn Khoát
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa Học Lâm Nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Tính Sinh Học Của Loài Dầu Đồng Và Cà Chít Trong Rừng Khộp Ở Tây Nguyên
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.1. Những nghiên cứu về rừng khộp
• 1.1.2. Nghiên cứu về cấu trúc, tốc độ hình thành khoảng trống và chu kỳ tầng tán
• 1.1.3. Nghiên cứu về tái sinh rừng khộp tại Sakaerat - Pak Thong Chai - Nakhom Ratchasina
• 1.1.4. Những nghiên cứu về cây họ Dầu
• 1.1.5. Những nghiên cứu về Dầu đồng và Cà chít
• 1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2.1. Những nghiên cứu về rừng khộp
• 1.2.2. Những nghiên cứu về cây họ Dầu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Dầu Đồng Cà Chít

Rừng khộp Tây Nguyên là một hệ sinh thái đặc biệt, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và duy trì đa dạng sinh học. Tuy nhiên, diện tích và chất lượng rừng đang suy giảm do khai thác quá mức, canh tác nương rẫy và cháy rừng. Việc nghiên cứu đặc tính sinh học của các loài cây chủ yếu như Dầu đồng (Dipterocarpus tuberculatus) và Cà chít (Shorea obtusa) là vô cùng cần thiết để có cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển bền vững. Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu các đặc điểm sinh thái và lâm học của hai loài cây này, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý và phục hồi rừng khộp hiệu quả. Theo Vũ Biệt Linh và cộng sự (1998), Việt Nam có khoảng 500.000 ha rừng thưa ở các lập địa khô hạn (rừng khộp).

1.1. Vai Trò Quan Trọng Của Rừng Khộp Tây Nguyên

Rừng khộp không chỉ là nguồn cung cấp lâm sản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, bảo vệ đất và duy trì nguồn nước. Sinh thái rừng khộp có tính thích nghi cao với điều kiện khô hạn và lửa rừng, tạo nên một hệ sinh thái độc đáo. Việc bảo tồn đa dạng sinh học rừng khộp là vô cùng quan trọng để duy trì sự cân bằng sinh thái và cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái thiết yếu. Rừng khộp còn là nơi cư trú của nhiều loài động thực vật quý hiếm, cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

1.2. Tầm Quan Trọng Nghiên Cứu Dầu Đồng Và Cà Chít

Dầu đồng và Cà chít là hai loài cây chủ yếu, chiếm ưu thế trong rừng khộp. Nghiên cứu đặc tính sinh học cây dầu đồng và đặc tính sinh học cây cà chít giúp hiểu rõ hơn về khả năng sinh trưởng, phát triển và tái sinh của chúng trong điều kiện khắc nghiệt của rừng khộp. Thông tin này là cơ sở để xây dựng các biện pháp lâm sinh phù hợp, nhằm phục hồi và phát triển rừng khộp một cách bền vững. Các nghiên cứu về sinh học các loài cây họ dầu thường tập trung vào các loài thường xanh ở rừng mưa nhiệt đới, riêng các loài họ dầu rụng lá chiếm ưu thế trong rừng Khộp thì còn rất ít các nghiên cứu về từng loài cụ thể.

II. Thách Thức Bảo Tồn Dầu Đồng Cà Chít Tại Rừng Khộp

Mặc dù có vai trò quan trọng, rừng khộp đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Khai thác gỗ trái phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, và ảnh hưởng của cháy rừng đến dầu đồng cà chít đã làm suy giảm nghiêm trọng diện tích và chất lượng rừng. Tình trạng tái sinh tự nhiên dầu đồng cà chít gặp nhiều khó khăn do tác động của con người và biến đổi khí hậu. Việc bảo tồn dầu đồng cà chít đòi hỏi sự nỗ lực phối hợp của các cấp chính quyền, cộng đồng địa phương và các nhà khoa học. Theo Viện điều tra quy hoạch rừng (1994), ở thời điểm năm 1959 diện tích các loại rừng có cây họ Dầu ở Đông Nam Bộ chiếm 49% diện tích toàn vùng, đến năm 1968 đã giảm xuống còn 36%, năm 1982 giảm còn 18% và năm 1992 chỉ còn 8%.

2.1. Tác Động Của Khai Thác Và Chuyển Đổi Đất Đến Rừng Khộp

Khai thác gỗ quá mức và không bền vững đã làm suy giảm trữ lượng gỗ và ảnh hưởng đến cấu trúc rừng. Chuyển đổi đất rừng sang mục đích nông nghiệp và các mục đích khác đã làm mất đi diện tích rừng tự nhiên và phá vỡ sinh thái rừng khộp. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác và chuyển đổi đất rừng để bảo vệ rừng khộp.

2.2. Khó Khăn Trong Tái Sinh Tự Nhiên Dầu Đồng Cà Chít

Tình trạng tái sinh tự nhiên dầu đồng cà chít gặp nhiều khó khăn do nhiều yếu tố, bao gồm: sự cạnh tranh của cỏ dại, tác động của gia súc, và điều kiện khô hạn. Hạt giống của dầu đồng và cà chít có tỷ lệ nảy mầm thấp và khả năng sống sót của cây con còn hạn chế. Cần có các biện pháp hỗ trợ tái sinh tự nhiên, như: phát dọn cỏ dại, bảo vệ cây con, và tạo điều kiện thuận lợi cho nảy mầm.

2.3. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Rừng Khộp

Biến đổi khí hậu và rừng khộp có mối liên hệ mật thiết. Sự gia tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa và tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan (hạn hán, cháy rừng) đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến điều kiện sống của dầu đồng cà chít và khả năng phục hồi của rừng khộp. Cần có các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu để bảo vệ rừng khộp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Dầu Đồng Cà Chít

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực địa và phân tích trong phòng thí nghiệm để đánh giá đặc tính sinh học của dầu đồng và cà chít. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm: đặc điểm hình thái, sinh trưởng, phát triển, khả năng tái sinh, và khả năng thích nghi với điều kiện môi trường. Dữ liệu được thu thập từ các ô tiêu chuẩn đại diện cho các kiểu rừng khộp khác nhau. Các phương pháp thống kê được sử dụng để phân tích dữ liệu và đưa ra các kết luận khoa học. Theo kết quả nghiên cứu về hình thái hoa của Dầu đồng, tác giả Presert Sornsathapornkul và Jintana Bupabanpot (2002) thì Dầu đồng thuộc hoa đầy đủ.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Thực Địa Về Dầu Đồng Cà Chít

Việc thu thập dữ liệu thực địa được thực hiện bằng cách thiết lập các ô tiêu chuẩn trong các khu rừng khộp khác nhau. Các thông tin được thu thập bao gồm: số lượng cây, đường kính thân cây, chiều cao cây, độ che phủ tán, và các yếu tố môi trường (độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ). Mẫu lá, cành, và hạt được thu thập để phân tích trong phòng thí nghiệm.

3.2. Phân Tích Mẫu Vật Trong Phòng Thí Nghiệm

Các mẫu lá, cành, và hạt được phân tích trong phòng thí nghiệm để xác định các chỉ tiêu sinh hóa, như: hàm lượng diệp lục, hàm lượng protein, hàm lượng lipid, và khả năng nảy mầm. Các phân tích này giúp hiểu rõ hơn về quá trình sinh lý và dinh dưỡng của dầu đồng và cà chít.

3.3. Đánh Giá Khả Năng Tái Sinh Của Dầu Đồng Cà Chít

Khả năng tái sinh của dầu đồng và cà chít được đánh giá bằng cách đếm số lượng cây con trong các ô tiêu chuẩn và theo dõi sự phát triển của chúng theo thời gian. Các yếu tố ảnh hưởng đến tái sinh, như: ánh sáng, độ ẩm, và sự cạnh tranh của cỏ dại, cũng được ghi nhận.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Dầu Đồng Cà Chít

Kết quả nghiên cứu cho thấy dầu đồng và cà chít có những đặc điểm sinh học riêng biệt, phù hợp với điều kiện sống khắc nghiệt của rừng khộp. Khả năng chịu hạn của dầu đồng cà chít và khả năng chịu lửa của dầu đồng cà chít là những yếu tố quan trọng giúp chúng tồn tại và phát triển trong môi trường này. Tuy nhiên, khả năng tái sinh của hai loài cây này còn hạn chế, đòi hỏi các biện pháp hỗ trợ tích cực. Theo Đinh Quang Diệp (1990), thời gian ra hoa kết quả của các loài cây chính trong rừng khộp không giống nhau.

4.1. Đặc Điểm Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Dầu Đồng

Dầu đồng là loài cây rụng lá, có khả năng chịu hạn tốt. Cây có tốc độ sinh trưởng chậm và thường bị cong queo do tác động của lửa rừng. Tuy nhiên, dầu đồng có khả năng tái sinh chồi mạnh mẽ sau khi bị cháy.

4.2. Đặc Điểm Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Cà Chít

Cà chít cũng là loài cây rụng lá, nhưng có khả năng chịu hạn kém hơn dầu đồng. Cây có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn dầu đồng và ít bị cong queo hơn. Tuy nhiên, cà chít có khả năng tái sinh chồi kém hơn dầu đồng.

4.3. Khả Năng Thích Nghi Với Điều Kiện Môi Trường Của Dầu Đồng Cà Chít

Dầu đồng và cà chít có những cơ chế thích nghi đặc biệt với điều kiện khô hạn và lửa rừng. Lá của chúng có lớp cutin dày để giảm thoát hơi nước, và vỏ cây dày để bảo vệ thân cây khỏi lửa. Tuy nhiên, khả năng thích nghi của hai loài cây này có thể bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Bảo Tồn Rừng Khộp Bền Vững

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để xây dựng các biện pháp quản lý và phục hồi rừng khộp hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm: bảo vệ rừng tự nhiên, phục hồi rừng bị suy thoái, và trồng rừng mới. Cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương trong quá trình quản lý và bảo tồn rừng khộp. Việc sử dụng bền vững dầu đồng cà chít cần được ưu tiên để đảm bảo lợi ích kinh tế và môi trường. Theo Ngô Tiến Dũng (2004), thảm thực vật Vườn Quốc gia Yok Đôn được phân loại như sau: kiểu rừng kín thường xanh; kiểu rưng thưa nửa rụng lá; kiểu rừng thưa cây lá rộng rụng lá (rừng khộp).

5.1. Biện Pháp Bảo Vệ Rừng Khộp Tự Nhiên

Bảo vệ rừng tự nhiên là biện pháp quan trọng nhất để bảo tồn đa dạng sinh học rừng khộp. Các biện pháp bảo vệ bao gồm: ngăn chặn khai thác gỗ trái phép, kiểm soát cháy rừng, và ngăn chặn chuyển đổi đất rừng.

5.2. Biện Pháp Phục Hồi Rừng Khộp Bị Suy Thoái

Phục hồi rừng bị suy thoái là biện pháp cần thiết để cải thiện chất lượng rừng và tăng cường khả năng cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái. Các biện pháp phục hồi bao gồm: phát dọn cỏ dại, trồng cây bản địa, và cải tạo đất.

5.3. Giải Pháp Trồng Rừng Mới Dầu Đồng Cà Chít

Trồng rừng mới là biện pháp quan trọng để tăng diện tích rừng và cung cấp gỗ và các sản phẩm lâm sản khác. Cần lựa chọn các loài cây bản địa phù hợp với điều kiện địa phương và áp dụng các kỹ thuật trồng rừng tiên tiến.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Rừng Khộp Tương Lai

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc tính sinh học của dầu đồng và cà chít trong rừng khộp Tây Nguyên. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, như: ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh trưởng và phát triển của hai loài cây này, và các biện pháp quản lý rừng khộp hiệu quả trong điều kiện biến đổi khí hậu. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học, các nhà quản lý, và cộng đồng địa phương để bảo tồn và phát triển bền vững rừng khộp. Theo Trần Văn Con (1990) nghiên cứu về cấu trúc tổ thành rừng khộp ở Tây Nguyên đã dùng phương pháp mô phỏng cấu trúc tổ thành loài rừng khộp bằng phương trình entropie có dạng h = H’(1-exp(-ks)) của Stocker và Bergmann (1977) và đã phân biệt được 5 kiểu ưu hợp chính dựa theo các loài ưu thế chính có tầm quan trọng nhất (>30%) và 16 kiểu ưu hợp phụ dựa theo các loài ưu thế phụ (>1030%).

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Nghiên Cứu Dầu Đồng Cà Chít

Nghiên cứu này đã góp phần làm sáng tỏ những đặc điểm sinh học quan trọng của dầu đồng và cà chít, cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển rừng khộp. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của hai loài cây này.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Rừng Khộp Tây Nguyên

Các hướng nghiên cứu tương lai cần tập trung vào: ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến rừng khộp, các biện pháp quản lý rừng khộp thích ứng với biến đổi khí hậu, và vai trò của cộng đồng địa phương trong quản lý và bảo tồn rừng khộp.

6.3. Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Bền Vững Rừng Khộp

Các giải pháp quản lý bền vững rừng khộp cần dựa trên cơ sở khoa học và có sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương. Các giải pháp này bao gồm: bảo vệ rừng tự nhiên, phục hồi rừng bị suy thoái, trồng rừng mới, và sử dụng bền vững dầu đồng cà chít.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tài nguyên rừng Việt Nam đã trải qua nhiều biến động mạnh mẽ về diện tích và chất lượng trong các thập kỷ qua. Năm 1943, diện tích rừng cả nước ước đạt khoảng 14,0 triệu ha với độ che phủ 43,70%, nhưng đến năm 1990 con số này giảm xuống nghiêm trọng chỉ còn khoảng 9,6 triệu ha tương đương 28% diện tích tự nhiên. Mặc dù các nỗ lực phục hồi lâm nghiệp đã đưa tổng diện tích rừng năm 2006 đạt khoảng 12,85 triệu ha với độ che phủ 38,8%, chất lượng rừng tự nhiên vẫn tiếp tục đối mặt với áp lực suy thoái lớn. Trong đó, hệ sinh thái rừng thưa cây lá rộng rụng lá nhiệt đới, thường được gọi là rừng khộp, chiếm diện tích ước tính khoảng 500.000 ha đến 700.000 ha tại khu vực Tây Nguyên, riêng vùng Ea Súp và phía bắc tỉnh Đắk Lắk tập trung tới 400.000 ha. Tuy nhiên, giai đoạn 1975-1990 chứng kiến sự khai thác quá mức khiến tài nguyên cây họ Dầu suy kiệt nghiêm trọng; điển hình tại vùng Đông Nam Bộ, tỷ lệ diện tích rừng có cây họ Dầu đã tụt dốc từ 49% năm 1959 xuống 36% năm 1968, 18% năm 1982 và chỉ còn 8% vào năm 1992.

Vấn đề cấp bách đặt ra là rừng khộp giữ vai trò phòng hộ môi trường then chốt, bảo vệ đất đai trước khô hạn và chống xói mòn, nhưng các công trình nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào các loài cây họ Dầu thường xanh hoặc mới dừng lại ở việc phân loại mô tả định tính. Luận văn hướng đến mục tiêu xác định toàn diện các đặc tính sinh học cơ bản bao gồm đặc điểm hình thái, quy luật vật hậu, cấu trúc tổ thành lâm phần, mối quan hệ sinh thái tương hỗ và quy luật tái sinh tự nhiên của hai loài ưu thế hàng đầu là Dầu đồng (Dipterocarpus tuberculatus Roxb) và Cà chít (Shorea obtusa Wall). Phạm vi nghiên cứu được thực hiện chuyên sâu tại Vườn Quốc gia Yok Đôn thuộc tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn từ tháng 4 năm 2006 đến tháng 9 năm 2007. Kết quả đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp hệ thống số liệu định lượng làm luận cứ xây dựng các giải pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi và phát triển bền vững vốn rừng khộp quý giá.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân loại thực vật nhiệt đới của Cronquist (1981) và hệ sinh thái rừng khô cây họ Dầu của GS. Thái Văn Trừng (1999). Họ Dầu (Dipterocarpaceae) ở Việt Nam bao gồm khoảng 43 loài thuộc 6 chi chính, trong đó vùng rừng khô hạn Tây Nguyên đặc trưng bởi các loài rụng lá có vỏ dày và khả năng chịu nhiệt cao. Lý thuyết cấu trúc quần xã thực vật được áp dụng thông qua việc phân chia các kiểu ưu hợp rừng khộp theo quan điểm sinh thái của Bunyavejchevin (1983) và mô hình hóa cấu trúc tổ thành bằng phương trình hàm lượng thông tin entropie theo TS. Trần Văn Con (1990).

Các khái niệm cốt lõi vận hành trong đề tài bao gồm:

1. Rừng khộp: Hệ sinh thái rừng thưa rụng lá ưu thế cây họ Dầu thích nghi với điều kiện khô hạn kéo dài và lửa rừng định kỳ.
2. Chỉ số giá trị quan trọng (Importance Value Index - IV%): Chỉ số phản ánh tầm quan trọng sinh thái tổng hợp từ tần suất xuất hiện, mật độ cá thể và diện tích tiết diện thân cây theo Daniel Marmilod.
3. Cấu trúc tổ thành lâm phần: Tỷ lệ tham gia và mức độ ưu thế của các loài cây gỗ trong tầng tán chính của quần thể rừng.
4. Mối quan hệ liên kết sinh thái cặp loài: Đánh giá mức độ hỗ trợ, bài xích hoặc ngẫu nhiên giữa các loài thực vật cùng chung sống trong một lâm phần.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực chứng được thu thập trực tiếp tại Vườn Quốc gia Yok Đôn thông qua hệ thống ô tiêu chuẩn lâm học bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên hệ thống. Cụ thể, đề tài đã thiết lập 40 ô tiêu chuẩn tạm thời với diện tích 900 m2 mỗi ô (kích thước 30 m x 30 m, khoảng cách giữa tâm các ô là 60 m), phân bổ đồng đều 20 ô tại ưu hợp Dầu đồng và 20 ô tại ưu hợp Cà chít để điều tra các chỉ tiêu đường kính thân ngang ngực (D1.3), đường kính tán lá (Dt) và chiều cao vút ngọn (H). Đồng thời, 200 ô mẫu 6 cây với diện tích bình quân 124,6 m2 mỗi ô (100 ô cho mỗi ưu hợp) được thiết lập nhằm xác định không gian dinh dưỡng và phân tích tương quan sinh thái cặp loài. Đặc điểm tái sinh tự nhiên được đánh giá qua 40 ô dạng bản diện tích 4 m2 đặt dưới các ô tiêu chuẩn. Dữ liệu thổ nhưỡng được tổng hợp từ 6 phẫu diện đất đào ở 3 tầng sâu (0-30 cm, 30-60 cm và 60-90 cm) để phân tích hàm lượng mùn, đạm, lân, kali và độ chua.

Phương pháp phân tích số liệu sử dụng phần mềm thống kê chuyên ngành SPSS và Excel. Quan hệ tương tác giữa loài nghiên cứu và các loài cây bạn được kiểm định thông qua bảng chéo 2x2 bằng giá trị Chi-bình phương kết hợp xác định hệ số tương quan liên kết phi. Phương pháp này được lựa chọn vì cho phép phân biệt chính xác bản chất liên kết là hỗ trợ dương, cạnh tranh bài xích âm hay ngẫu nhiên trung tính. Mối quan hệ sinh trưởng giữa đường kính tán và đường kính thân được mô hình hóa bằng phương trình hồi quy tuyến tính một biến. Toàn bộ tiến trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ từ tháng 4 năm 2006 đến tháng 9 năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích cấu trúc tổ thành tầng cây cao trên 40 ô tiêu chuẩn ghi nhận sự xuất hiện của 20 loài cây gỗ thuộc 11 họ thực vật khác nhau. Trong đó, Dầu đồng khẳng định vị thế ưu thế sinh thái vượt trội với chỉ số IV đạt 29,87% tại ưu hợp Dầu đồng và đạt 32,94% khi xét chung toàn bộ lâm phần nghiên cứu. Loài ưu thế kế tiếp là Cà chít với chỉ số IV biến động từ 25,76% đến 31,51%. Các loài cây bạn phổ biến khác gồm Chiêu liêu khế với IV đạt 10,93% đến 15,40%, Cẩm liên đạt 5,76% đến 9,69%, trong khi các loài như Căm xe, Bồ kết rừng và Sổ đều có chỉ số IV dưới 3,5%.

Thứ hai, kết quả phân tích 200 ô mẫu 6 cây chứng minh mối quan hệ giữa Dầu đồng và Cà chít có giá trị kiểm định Chi-bình phương đạt 8,75 (vượt ngưỡng ý nghĩa 3,84) và hệ số tương quan liên kết đạt dương 0,21. Điều này khẳng định hai loài tồn tại quan hệ liên kết dương ở mức độ vừa phải, có khả năng sống chung ổn định mà không triệt tiêu lẫn nhau. Tương tác giữa Dầu đồng với các loài cây bạn khác như Chiêu liêu khế (hệ số liên kết 0,00), Cẩm liên (-0,05) và Căm xe (-0,06) đều mang tính chất ngẫu nhiên. Mối quan hệ giữa đường kính tán lá và đường kính thân của Dầu đồng có độ tương quan chặt chẽ với hệ số tương quan r = 0,769, được mô hình hóa qua phương trình Dt = 0,6895 + 0,1386 D1.3.

Thứ ba, điều tra tái sinh tự nhiên trên 40 ô dạng bản cho thấy mật độ cây con đạt mức khá cao, dao động từ 9.000 đến 9.438 cây/ha. Mật độ Dầu đồng đạt 3.125 đến 3.625 cây/ha và Cà chít đạt 2.750 đến 3.563 cây/ha. Tuy nhiên, tỷ lệ cây tái sinh có triển vọng (chiều cao đạt từ 1 m trở lên) lại rất thấp, chỉ chiếm 11,26% đến 15,28% tổng số cây tái sinh toàn lâm phần (Dầu đồng đạt 16,0% đến 17,2%, Cà chít đạt 12,3% đến 18,2%).

Thứ tư, nghiên cứu thổ nhưỡng 6 phẫu diện đất xác định Dầu đồng thích ứng trên nền đất xám feralit có tầng mỏng, nghèo dinh dưỡng và có độ chua mạnh với giá trị pHkcl tầng mặt (0-30 cm) chỉ dao động từ 3,79 đến 4,05. Hàm lượng mùn tầng mặt đạt mức nghèo từ 1,03% đến 1,15% và suy giảm mạnh xuống còn 0,31% ở tầng sâu 60-90 cm. Về khí hậu, loài cây này chịu được biên độ nhiệt khắc nghiệt với nhiệt độ tối cao tuyệt đối lên tới 38,5°C đến 40,1°C và mùa khô kéo dài từ 2 đến 5 tháng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến nghịch lý mật độ tái sinh ban đầu cao nhưng tỷ lệ cây triển vọng thấp xuất phát từ tính chất khắc nghiệt của chế độ vũ nhiệt vùng Tây Nguyên. Mùa khô kéo dài kết hợp với thảm cỏ tranh và le rậm rạp cao xấp xỉ 1 m tạo nguồn vật liệu cháy khổng lồ, dẫn tới nạn cháy rừng lặp lại hàng năm thiêu rụi phần lớn cây con dưới 1 tuổi. Hạt Dầu đồng và Cà chít có hàm lượng dầu cao, khi rụng xuống đất mặt bị ánh sáng gắt làm mất nhanh khả năng nảy mầm nếu không gặp mưa kịp thời.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu thảm thực vật rừng khộp của Kutintara (1975) tại Thái Lan hay một nghiên cứu gần đây tại Đắk Lắk, cấu trúc ưu thế của Dầu đồng và Cà chít trong nghiên cứu này hoàn toàn đồng nhất về quy luật phân bố quần xã cây họ Dầu rụng lá trên đất khô cằn. Dữ liệu thực nghiệm về tương quan sinh trưởng thân - tán có thể được mô tả trực quan thông qua biểu đồ phân tán hồi quy tuyến tính, kết hợp cùng bảng ma trận chéo về chỉ số tương quan cặp loài. Đây là cơ sở then chốt để xác lập cự ly điều tiết mật độ nuôi dưỡng lâm phần, chứng minh rằng việc kết hợp hỗn giao Dầu đồng với Cà chít, Chiêu liêu và Căm xe là hoàn toàn phù hợp với quy luật tự nhiên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả thực nghiệm về đặc tính sinh học và cấu trúc lâm phần, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật lâm sinh đồng bộ nhằm bảo tồn và phát triển loài Dầu đồng và Cà chít:

1. Thiết lập vùng khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên có tác động kỹ thuật: Ban quản lý Vườn Quốc gia Yok Đôn phối hợp với Chi cục Kiểm lâm Đắk Lắk triển khai trên diện tích khoảng 5.000 ha rừng khộp nghèo trong giai đoạn 2008-2012. Áp dụng các biện pháp tỉa thưa chồi phụ, phát dọn dây leo và thảm tươi chèn ép xung quanh cây tái sinh có triển vọng nhằm nâng tỷ lệ cây con đạt chiều cao trên 1 m từ 15% hiện tại lên tối thiểu 35% sau 3 năm can thiệp.

2. Ứng dụng mô hình trồng rừng hỗn giao bản địa thích ứng biến đổi khí hậu: Các công ty lâm nghiệp và ban quản lý rừng phòng hộ tại Tây Nguyên triển khai trong giai đoạn 2008-2015 với quy mô 500 ha mỗi năm. Cơ cấu loài trồng dựa trên chỉ số ưu thế tự nhiên gồm Dầu đồng (40-50%), Cà chít (30-40%) kết hợp Căm xe và Chiêu liêu (10-20%). Mật độ trồng ban đầu duy trì từ 1.100 đến 1.600 cây/ha, tuân thủ không gian dinh dưỡng theo phương trình hồi quy tán lá Dt = 0,6895 + 0,1386 D1.3.

3. Triển khai kỹ thuật phòng cháy và điều tiết lửa rừng có kiểm soát: Lực lượng kiểm lâm cơ sở cùng chính quyền địa phương triển khai cày rạch các đường băng cản lửa rộng 10 đến 15 m trước tháng 11 hàng năm tại 100% các phân khu rừng trọng điểm. Thực hiện kỹ thuật đốt trước có điều khiển vào đầu mùa khô để giảm tải vật liệu cháy dưới tán, hạn chế tỷ lệ tổn thất cây tái sinh do cháy rừng xuống dưới mức 5% mỗi năm.

4. Xây dựng lâm phần giống chuyển hóa và bảo tồn nguồn gen bản địa: Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phối hợp với các đơn vị nghiên cứu tiến hành bình tuyển từ 50 đến 80 cây mẹ đạt tiêu chuẩn phẩm chất loại A (thân thẳng, tán đều, không rỗng ruột) tại các ô tiêu chuẩn Yok Đôn trong lộ trình 3 năm, bảo đảm cung ứng từ 500 đến 1.000 kg hạt giống chất lượng cao phục vụ các dự án trồng rừng phục hồi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu định lượng trong luận văn mang lại giá trị tham khảo ứng dụng thực tế cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

1. Cán bộ quản lý và chuyên viên kỹ thuật tại các Vườn Quốc gia, Khu bảo tồn thiên nhiên vùng Tây Nguyên: Sử dụng cơ sở dữ liệu về chỉ số quan trọng IV% và tương quan sinh thái để xây dựng quy hoạch phân khu chức năng và phương án quản lý bền vững hệ sinh thái rừng khộp Yok Đôn rộng hơn 115.000 ha.

2. Kỹ sư lâm sinh và các đơn vị trồng rừng, phục hồi cảnh quan sinh thái: Khai thác công thức tổ thành và mô hình tương quan đường kính thân - đường kính tán để thiết kế sơ đồ trồng rừng hỗn giao loài bản địa với mật độ tối ưu từ 1.100 đến 1.600 cây/ha trên đất xám khô hạn.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Lâm học và Quản lý tài nguyên rừng: Tham khảo phương pháp tiếp cận điều tra ô mẫu 6 cây diện tích 124,6 m2, kỹ thuật kiểm định bảng chéo Chi-bình phương và mô hình hóa hàm hồi quy trong nghiên cứu sinh thái định lượng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp cấp tỉnh và Trung ương: Dùng làm luận cứ khoa học để ban hành quy chế kỹ thuật phòng cháy chữa cháy rừng khộp và chính sách bảo tồn nguồn gen 43 loài cây họ Dầu bản địa quý hiếm của Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Hệ sinh thái rừng khộp tại Tây Nguyên có đặc trưng cơ bản nào?

Rừng khộp là kiểu rừng thưa cây lá rộng rụng lá mùa khô độc đáo, chiếm diện tích khoảng 500.000 ha ở Tây Nguyên. Rừng phân bố tại các lập địa khô hạn có mùa khô kéo dài từ 2 đến 5 tháng với 1 tháng kiệt, phát triển trên nền đất xám feralit mỏng, rất chua với pHkcl từ 3,47 đến 4,05 và hàm lượng mùn nghèo dưới 1,15%.

Mối quan hệ sinh thái giữa Dầu đồng và Cà chít diễn ra như thế nào?

Kết quả kiểm định bảng chéo trên 200 ô mẫu xác định giá trị Chi-bình phương đạt 8,75 cùng hệ số liên kết phi dương 0,21. Điều này chứng minh Dầu đồng và Cà chít có mối quan hệ hỗ trợ sinh thái nhẹ, cùng tồn tại ổn định suốt chu kỳ sống mà không gây đào thải sinh học, rất thuận lợi cho trồng rừng hỗn giao.

Vì sao mật độ cây tái sinh cao nhưng tỷ lệ cây triển vọng lại thấp?

Mặc dù mật độ cây con đạt tới 9.000 đến 9.438 cây/ha, tỷ lệ cây có triển vọng (cao từ 1 m trở lên) chỉ đạt 11,26% đến 15,28%. Nguyên nhân do tầng cây bụi thảm tươi cao xấp xỉ 1 m cạnh tranh dinh dưỡng gay gắt, kết hợp cháy rừng định kỳ vào mùa khô thiêu rụi phần lớn chồi non dưới tán.

Ý nghĩa lâm học của phương trình tương quan thân và tán cây Dầu đồng là gì?

Phương trình tuyến tính Dt = 0,6895 + 0,1386 D1.3 với hệ số tương quan r = 0,769 cho phép nhà quản lý dự báo chính xác độ che phủ và không gian dinh dưỡng của cây theo đường kính ngang ngực, từ đó tính toán mật độ trồng và cường độ tỉa thưa nuôi dưỡng lâm phần một cách chuẩn xác.

Đặc điểm thổ nhưỡng tại khu vực phân bố Dầu đồng có gì đáng chú ý?

Đất tại ưu hợp Dầu đồng là đất xám và xám vàng feralit bị bóc mòn mạnh, hàm lượng đạm tổng số và lân dễ tiêu ở thang cấp rất nghèo. Hàm lượng mùn tầng mặt đạt 1,03% đến 1,15% và giảm sâu xuống 0,31% ở tầng 60-90 cm, đòi hỏi các giải pháp giữ ẩm và chống xói mòn nghiêm ngặt.

Kết luận

• Đã xác định toàn diện đặc tính hình thái, vật hậu và biên độ thích ứng sinh thái của Dầu đồng và Cà chít trong điều kiện khô hạn tại Vườn Quốc gia Yok Đôn.
• Đánh giá định lượng cấu trúc tổ thành tầng cây cao với chỉ số quan trọng IV của Dầu đồng đạt 32,94% và Cà chít đạt 31,51%, khẳng định vị thế ưu thế tuyệt đối của hai loài.
• Chứng minh cơ sở khoa học về mối liên kết sinh thái dương tính giữa Dầu đồng và Cà chít (Chi-bình phương = 8,75; phi = 0,21), cho phép thiết lập các mô hình hỗn giao bền vững.
• Thiết lập phương trình tương quan thân - tán Dt = 0,6895 + 0,1386 D1.3 (r = 0,769) làm công cụ tính toán không gian dinh dưỡng trong nuôi dưỡng rừng.
• Đánh giá hiện trạng tái sinh tự nhiên đạt 9.000 đến 9.438 cây/ha nhưng tỷ lệ triển vọng chỉ đạt 11,26% đến 15,28%, chỉ ra nguy cơ suy thoái nếu không có biện pháp bảo vệ lửa rừng.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp hệ thống luận cứ lâm học định lượng vững chắc, mở đường cho công tác phục hồi rừng khộp Tây Nguyên.

Lộ trình tiếp theo trong giai đoạn 2008-2015 cần tập trung ứng dụng các mô hình khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và trồng rừng thử nghiệm tại các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Kon Tum.

Các cơ quan quản lý lâm nghiệp và viện nghiên cứu cần khẩn trương phối hợp đưa các giải pháp kỹ thuật vào thực tiễn nhằm bảo tồn bền vững nguồn gen cây họ Dầu nhiệt đới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Những nghiên cứu trên thế giới 1. Những nghiên cứu về rừng khộp - Cấu trúc quần thụ Ogawa và cộng sự (1961) thực hiện nghiên cứu bước đầu về thảm thực vật của Thái Lan đã chia rừng khộp thành ba kiểu quần thụ chính [28]: (1) Quần thụ Cà chit-Cẩm liên thường phân bố ở sườn đồi dốc, những nơi có nhiều đá sỏi, granít-gneiss hoặc bazan. Đất nói chung lẫn sỏi, cát và laterit.

Đặc trưng bằng ưu thế hai loài Shorea obtusa và Shorea siamnensis với thảm cỏ dày, rải rác có các loài Cycas siamnensis, Zizyphus và Cratoxylum. Hai loài cuối là những loài cây bụi có gai đặc trưng cho khô hạn. (2) Quần thụ Dầu đồng-Dầu trà beng phân bố trên những diện tích lượn sóng nhẹ ở độ cao thấp hơn quần thụ Cà chí-Cẩm liên. (3) Quần thụ hỗn hợp rừng khộp với thành phần các loài Dầu đồng, Dầu trà beng, Cà chít và Cẩm liên.

Bốn loài này hỗn giao đều với nhau và không có loài ưu thế rõ rệt Kutintara (1975) nghiên cứu các kiều quần thụ và mối quan hệ với môi trường của rừng khộp ở huyện Hot, tỉnh Chiangmai phía bắc Thái Lan đã phân rừng khộp ở vùng này thành 6 kiểu ưu hợp dựa vào tầm quan trọng của loài ưu thế [27]: (1) Ưu hợp Cẩm liên-Cà chít: kiểu ưu hợp này chiếm ưu thế ở đất có tầng mỏng lẫn đá trên sườn dốc ở vùng có độ cao thấp, Cẩm liên là cây chiếm ưu thế quan trọng nhất. (2) Ưu hợp Dầu đồng-Cà chít: phân bố ở vùng đất thấp, có hàm lượng kali cao với có hoặc không có tầng lateric hóa. c 4 (3) Ưu hợp Dầu đồng-Dầu trà beng. (4) Ưu hợp Dầu đồng-Thông nhựa.

(5) Ưu hợp Dầu trà beng-Cà chít thấy ở độ cao lớn trên đất có hàm lượng kali thấp. (6) Ưu hợp Dầu trà beng-Thông nhựa xuất hiện ở độ cao lớn. Bunyavejchevin (1983) nghiên cứu cấu trúc quần thụ của rừng khộp ở miền Bắc, Tây bắc và miền Tây Thái Lan đã chia thành 5 kiểu ưu hợp dựa vào các loài ưu thế chính [24]: (1) Ưu hợp Cẩm liên, được chia thành hai kiểu phụ: kiểu phụ dạng cây bụi và kiểu phụ dạng cây vừa. (2) Ưu hợp Cà chít chiếm ưu thế trên các lập địa dốc nhẹ đến dốc vừa ở nơi cao hơn ưu hợp Cẩm liên.

Đất dưới kiểu ưu hợp này biến động từ đất sét cát đến đất thịt cát, hàm lượng chất hữu cơ và nitơ thấp. Ưu hợp này cũng chia thành hai kiểu phụ: kiểu cây bụi và kiểu cây vừa. (3) Ưu hợp Dầu trà beng-Cà chít chiếm lĩnh các sườn dốc ở cùng một độ cao với ưu hợp Cà chít, một vài lâm phần có thể ở độ cao cao hơn. Kiểu ưu hợp này có thành phần loài phong phú hơn và thường ở trên đất sét với hàm lượng chất hữu cơ và nitơ cao và tỷ trọng hạt thấp.

(4) Ưu hợp Dầu đồng-Cà chít phân bố ở độ cao thấp hơn trên các lập địa chứa hydro cũng là môi trường thích hợp cho kiểu ưu hợp này. Cây trong kiểu ưu hợp này lớn hơn các kiểu ưu hợp khác. Đất thường là sét, có hàm lượng calcium cao nhưng chất hữu cơ và nitơ thấp. (5) Ưu hợp Thông-Cây họ dầu cấu tạo bằng các cây vừa đến lớn phân bố từ độ cao vừa đến cao.

Đất cát với hàm lượng calcium cao ở tầng mặt. Kiểu ưu hợp này có thể chia thành 4 kiểu phụ, trong đó có kiểu ưu hợp phụ Dầu đồng-Cà chít-Thông nhựa ở độ cao vừa, dốc mạnh. c 5 Nghiên cứu về cấu trúc, tốc độ hình thành khoảng trống và chu kỳ tầng tán, tác giả Siripa Nilroungo (1986) đã tiến hành nghiên cứu tại Trạm nghiên cứu môi trường Sakaerat, Pak Thong Chai, Nakhon Ratchasima từ tháng 212/1985 trên 4 ô tiêu chuẩn (1ha/ô) tại 4 ưu hợp cho kết quả như sau [30]: Cấu trúc theo chiều thẳng đứng được chia làm hai tầng cho cả 4 ưu hợp. Chiều cao của tầng thứ nhất lần lượt lớn hơn 10,5 m, 13 m, 10,5 m và 14 m ở ưu hợp 1, 2, 3 và 4.

Những loài ưu thế ở tầng thứ nhất tương ứng cho ưu hợp 1, 2, 3 và 4 là Shorea floribunda, Shorea obtusa, Shorea obtusa và Shorea siamensis. Ở tầng thứ hai là Shorea floribunda, Shorea obtusa, Shorea obtusa and Shorea floribunda lần lượt cho ưu hợp 1, 2, 3 và 4. Năm loài cây quan trọng là Shorea floribunda, Quercus kerrii, Pterocarpus macrocarpus, Shorea obtusa and Xylia xylocarpa đối với ưu hợp thứ nhất (Shorea floribunda-Quercus kerrii) trong khi Shorea obtusa, Shorea siamensis, Pterocarpus macrocarpus, Xylia xylocarpa, Mangifera caloneura đối với ưu hợp 2 (Shorea obtusa-Shorea siamensis); Shorea obtusa, Pterocarpus macrocarpus, Sindora maritima, Dipterocarpus intricatus, Morinda coreia đối với ưu hợp 3 ( Shorea obtusa-Pterocarpus macrocarpus); và Shorea siamensis, Shorea floribunda, Quercus kerrii, Pterocarpus macrocarpus, Sindora maritima với ưu hợp 4 (Shorea siamensis- Shorea floribunda). Trữ lượng tính cho mỗi ha tại ưu hợp 1, 2, 3 và 4 lần lượt là 98, 82, 110 và 105 m2.

Tỷ lệ cây chết trung bình là 0,38%, 0,88%, 0,58% và 0,77% tương ứng tại ưu hợp 1, 2, 3 và 4, lỗ trống do cây chết tạo ra là 0,360,73%, 0,500,10%, 0,511,02% và 0,420,84% cho mỗi ha ở ưu hợp 1, 2, 3 và 4. Chu kỳ của tầng tán trong rừng được tính từ tỷ lệ hình thành khoảng trống là 122244 năm, 81162 năm, 79158 năn và 100199 năm đối với ưu hợp 1, 2, 3 và 4. - Tái sinh c 6 Nghiên cứu về tái sinh rừng khộp tại Sakaerat -Pak Thong Chai-Nakhom Ratchasina trên 4 ưu hợp (subcommunity type): (1) Shorea floribunda - Quercus Kerrii; (2) Shorea obtusa - Shorea siamesis; (3) Shorea obtusa - Pterocarpus macrocarpus; (4) shorea floribunda - Shorea siamensis. Tác giả Duangdao Faidang (1988) đã tiến hành điều tra những cây có đường kính ≤ 4,5 cm và xác định các chỉ tiêu là tên loài, mạng hình phân bố, đường kính sát gốc tại 3 thời điểm [25], lần đầu tiên đo vào cuối mùa mưa (10/1986), lần 2 đo vào đầu mùa mưa năm sau (4/1987), lần 3 đo vào cuối mùa mưa năm sau (9/1987) và đưa ra kết luận như sau: Các chỉ số về sinh trưởng cũng như số lượng cây tái sinh tăng nhanh vào cuối mùa mưa và giảm dần vào mùa khô.

Sinh trưởng của những loài cây ưu thế tái sinh tại hai ưu hợp của Cà chít (Shorea obtusa) cũng như hai ưu hợp còn lại là tương tự nhau. Tại lần đo đếm thứ nhất và 3 có tổ thành cây tái sinh giống nhau và khác với lần đo đếm thứ 2. Loài cây tái sinh ưu thế có sự sai khác với tầng cây cao. Như tại ưu hợp Shorea obtusa- Shorea siamesis thì cây tái sinh ưu thế tại lần 1 và 3 là Shorea obtusa, Cratoxylum formosum và lần 2 là Shorea obtusa, xylia xylocarpa; tại ưu hợp Shorea obtusa- Pterocarpus macrocarpus thì cây tái sinh ưu thế tại lần 1 và 3 là Shorea obtusa, Pterocarpus macrocarpus và lần 2 Shorea obtusa, Albizia odoratissima.

Những nghiên cứu về cây họ Dầu Tác giả Cronquist (1981) phân chia họ Dầu (Dipterocarpaceae Blume) thành 3 phân họ sau [12]: c 7 * Dipterocarpoideae: bao gồm các loài gặp ở vùng nhiệt đới châu Á và Malesia, đặc trưng bởi bao phấn đính gốc, lá đài cùng phát triển thành cánh, bầu 2 hoặc 3 ngăn, mỗi ngăn chứa 2 noãn. * Monotoideae: có các loài của nhiệt đới châu Phi và Mađagaxca, có các bao phấn lắc lư, lá đài ít phát triển cùng và chỉ đôi khi thành cánh, bầu có 2 ngăn và ít khi 4 ngăn với 12 noãn mỗi ngăn. * Pakaraimoideae: đặc hữu của vùng cao Guayana, nhiệt đới Nam Mỹ, gần gũi với họ phụ Monotoideae nhưng có cánh hoa ngắn hơn lá đài và không có cuống hoa lưỡng tính, bầu có 4 tới 5 ngăn, mỗi ngăn có 2 hoặc 4 noãn. Lá đơn, mọc cách, lá kèm phát triển để bảo vệ chồi và cành lá non có lông bao phủ.

Hoa tự chuỳ, cánh hoa dài hơn lá đài và có lông tơ ở các mức độ khác nhau, có 3 hoặc 5 cánh đài phát triển thành cánh trên quả. Bao phấn thường có hai túi phấn, bầu 3 ngăn, mỗi ngăn mang 2 noãn. Đặc trưng của cây họ Dầu châu Á là sự có mặt của ống nhựa trong gỗ. Kostermans (1985) mô tả cây họ Dầu châu Á thường có 15 nhị và chúng sắp xếp thành 2 vòng [26], 5 nhị vòng trong và 10 nhị vòng ngoài.

Vòi nhị ngắn, thường phẳng. Bao phấn thường có 4 ngăn và nhẵn. Những nghiên cứu về Dầu đồng và Cà chít - Phân loại, hình thái Theo Roxb, Dầu đồng có tên khoa học là Dipterocarpus tuberculatus thuộc chi Dipterocarpus Gaertn, họ Dipterocarpaceae Blume [4]. Theo kết quả nghiên cứu về hình thái hoa của Dầu đồng, tác giả Presert Sornsathapornkul và Jintana Bupabanpot (2002) thì Dầu đồng thuộc hoa đầy đủ c 8 [29].

Chùm hoa có tới 4 nhành, 5 cánh đài và 5 cánh tràng, nhị từ 28 tới 68 và mọc vòng quanh nhuỵ. Bầu nhuỵ chia thành 3 thuỳ, mỗi thuỳ mang 2 noãn. -Tái sinh Sự phát triển của hoa Dầu đồng được tác giả Presert Sornsathapornkul và Jintana Bupabanpot (2002) nghiên cứu tại rừng khộp [29], trạm bảo tồn gene Inthakil, huyện Maetaeng, tỉnh Chiangmai trên 10 cây có hoa nhiều và khả năng đậu quả cao và cho kết quả: mùa ra hoa từ giữa tháng 2 tới cuối tháng 3, hoa phát triển trong khoảng từ 15 tới 20 ngày, hoa bắt đầu nở từ 8 tới 9 giờ đêm và quá trình thụ phấn diễn ra tới sáng hôm sau, khả năng thụ phấn thành công thấp và chỉ đạt 5,6%. Những nghiên cứu ở Việt Nam 1.

Những nghiên cứu về rừng khộp - Thảm thực vật Thành phần rừng khộp xét về loài đơn giản hơn nhiều so với rừng thường xanh. Cho đến nay đã ghi nhận được 68 họ, 204 chi và 309 loài thực vật, Vũ Biệt Linh và cộng sự (1988) [10]. Trong đó có 98 loài cây gỗ, 46 loài cây bụi, gỗ dạng bụi và dây leo thân gỗ, 168 loài cỏ và cây nửa bụi nhỏ. Có 54 loài cho gỗ to và trung bình, quan trong nhất có 4 loài đặc trưng chỉ mọc trong rừng khộp đó là: Dầu trà beng, Dầu đồng, Cẩm liên và Cà chít.

Một số loài cây gỗ họ Dầu và không họ Dầu có số lượng cá thể ít hơn, đang chú ý là: Gõ đỏ (Sindora chochichinenensis), Căm xe (Xylia dolabriformis), Trắc (Dalbergia bariensis), Chiêu liêu (Terminalia sp). Theo tác giả Ngô Tiến Dũng (2004) [7], thảm thực vật Vườn Quốc gia Yok Đôn được phân loại như sau: kiểu rừng kín thường xanh; kiểu rưng thưa nửa rụng lá; kiểu rừng thưa cây lá rộng rụng lá (rừng khộp).