Đặt vấn đề Trồng cây gỗ lớn đang là hƣớng đi cho ngành công nghiệp gỗ trong thời gian tới nhằm giảm những áp lực nhập khẩu gỗ từ nƣớc ngoài. Để đáp ứng đƣợc nhu cầu gỗ lớn trong nƣớc cũng nhƣ tiến tới xuất khẩu gỗ ra nƣớc ngoài Chính phủ và (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, 2015) [1], đã định hƣớng lại ngành Lâm nghiệp. Việc trồng rừng cung cấp gỗ cho sử dụng trong nƣớc và xuất khẩu, đầu tiên phải xác định đƣợc những loài cây trồng phù hợp và nhóm các loài cây Keo đƣợc chọn là cây trồng chủ lực trong đó có cây Keo lai. Hơn thế nữa việc chọn đƣợc giống sinh trƣởng tốt cũng cần phải quan tâm tới các vấn đề về dịch bệnh để cho năng suất cây trồng cao nhất.
Cây Keo lai (Acacia mangium x Acacia auriculiformis) là cây gỗ nhỡ, cao tới 20 - 30m, đƣờng kính tới 30 - 40cm, có các đặc điểm trung gian giữa 2 loài bố mẹ, thân thẳng, cành nhánh nhỏ, tỉa cành khá tốt. Hiện nay, cây Keo lai ở nƣớc ta đã đƣợc đƣa lên trồng phổ biến ở hầu hết các tỉnh trong cả nƣớc với khỏang 600.000ha (Phạm Quang Thu et al., 2016) [14], năng suất rừng đạt 20-25m3/ha/năm hoặc hơn, tƣơng đƣơng với sản lƣợng khai thác đƣợc 150- 200m3 gỗ cho 1/ha rừng với chu kỳ 7 - 8 tuổi nhiều hơn 1,5 - 2 lần Keo tai tƣợng và Keo lá tràm (Lê Đình Khả và cs. Các loài nấm Ceratocystis sp. là những loài nấm gây hại nguy hiểm cho nhiều loài cây, chúng gây nên bệnh thối rễ, gốc, loét thân cành và gây thối quả trên nhiều loài cây trồng nhiệt đới (Kile, 1993) [20], gây chết hàng loạt Bạch đàn ở Cộng hòa Công Gô và Braxin (Roux, 2000) [25], cây Cà phê (Coffea sp.) ở Colombia và Venezuela cây Xoài ở Braxin (Ploetz, 2003) [31]; (Ribeiro,1980) [21]; (Viegas 1960) [18], nhiều loài Ceratocystis sp.
đã đƣợc tìm thấy trên nhiều cây chủ khác nhau trên nhiều c 2 hòn đảo ở Indonesia, gần đây nhất là phát hiện 5 loài nấm Ceratocystis sp. mới gây hại trên cây Keo tai tƣợng ở Indonexia đó là các loài C. Acaciivora (Tarigan et al. Những năm gần đây, nhiều loài sinh vật gây bệnh đã phát dịch và gây hại rừng trồng ở Việt Nam, trong đó rừng trồng các loài Keo đang bị bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp.
tỷ lệ bị bệnh trên cây Keo lai 10,2% -18,2% và trên Keo tai tƣợng từ 9,2% đến 18,4%, gây hại khá phổ biến ở nhiều địa phƣơng, làm cho rừng trồng các loài Keo chết héo rất nghiêm trọng (Phạm Quang Thu et al. Để hạn chế đƣợc dịch bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. cần phải có các biện pháp phòng trừ với hàng loạt giải pháp liên hoàn và phối hợp với nhau (IPM). Hiện nay, các mẫu nấm gây bệnh chết héo đã đƣợc Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng - Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phân lập, giám định nguyên nhân là do nấm Ceratocystis sp.
Đây là loài nấm mới đƣợc phát hiện gây bệnh ở một số cây trồng lâm nghiệp ở Việt Nam, bao gồm cả các loài Bạch đàn (Nguyễn Minh Chí và Phạm Quang Thu, 2016) [3, 4, 5], đặc biệt là các loài Keo (Phạm Quang Thu et al., 2016) [14], ngoài các mẫu nấm phân lập từ trên cây bị bệnh, hiện nay Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng – Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đã phân lập đƣợc một số mẫu nấm từ đất. Do vậy, tôi chọn đề tài “Nghiên cứu đặc điểm sinh trƣởng và tính gây bệnh của các chủng nấm Ceratocystis sp.” để nghiên cứu nhằm góp phần bổ sung dữ liệu về đặc điểm sinh trƣởng và đặc tính gây bệnh của nấm Ceratocystis sp.