Luận văn nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của loài cây bát giác liên podophyllum tonkinense gagnep làm cơ sở cho việc bảo tồn loài thực vật quý hiếm tại khu bảo tồn thiên nhiên phia oắc

Nghiên cứu đặc điểm sinh học cây bát giác liên podophyllum tonkinense nhằm bảo tồn loài thực vật quý hiếm tại khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc.

• Tác giả: Hoàng Quốc Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Tuấn Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Bát Giác Liên Tại Khu Bảo Tồn Phia Oắc - Phia Đén
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Về cơ sở sinh học
• 2.1.2. Về cơ sở bảo tồn
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu
• 2.3.2. Điều kiện dân sinh, kinh tế - xã hội
• 2.3.3. Nhận xét chung về những thuận lợi và khó khăn của địa phương
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Đặc điểm sử dụng và sự hiểu biết của người dân địa phương về loài cây Bát giác liên
• 3.3.2. Đặc điểm phân loại và bảo tồn của loài
• 3.3.3. Các đặc điểm hình thái nổi bật của loài: Rễ, thân, lá, hoa và quả của cây Bát giác liên
• 3.3.4. Một số đặc điểm sinh thái của loài cây Bát giác liên
• 3.3.5. Những tác động của con người và vật nuôi tới sinh cảnh và loài cây nghiên cứu trong khu bảo tồn
• 3.3.6. Đề xuất một số biện pháp phát triển và bảo tồn loài cây Bát giác liên
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp xử lí số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Đặc điểm sử dụng và sự hiểu biết của người dân địa phương về loài cây Bát giác liên
• 4.1.1. Sự hiểu biết của người dân địa phương về loài cây Bát giác liên
• 4.1.2. Đặc điểm sử dụng nổi bật của loài cây Bát giác liên
• 4.2. Đặc điểm về phân loại và bảo tồn của loài
• 4.3. Các đặc điểm hình thái nổi bật của loài
• 4.3.1. Đặc điểm hình thái rễ, thân cây
• 4.3.2. Đặc điểm hình thái lá cây
• 4.3.3. Đặc điểm hình thái hoa, quả
• 4.4. Một số đặc điểm sinh thái của loài cây Bát giác liên
• 4.4.1. Độ tàn che nơi có loài phân bố
• 4.4.2. Đặc điểm tổ thành tầng cây cao
• 4.4.3. Đặc điểm tái sinh của loài cây Bát giác liên
• 4.4.4. Đặc điểm về các loài cây bụi nơi loài cây Bát giác liên phân bố
• 4.4.5. Đặc điểm thảm tươi nơi loài cây Bát giác liên phân bố
• 4.4.6. Đặc điểm đất nơi loài cây Bát giác liên phân bố
• 4.4.7. Đặc điểm phân bố loài
• 4.5. Những tác động của con người và vật nuôi tới sinh cảnh và loài cây nghiên cứu trong khu bảo tồn
• 4.6. Đề xuất một số biện pháp phát triển và bảo tồn loài cây Bát giác liên
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Bát Giác Liên

Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, sở hữu hệ thực vật rừng phong phú, bao gồm nhiều loài cây quý hiếm. Trong đó, cây Bát Giác Liên (Podophyllum tonkinense Gagnep) là một loài thực vật đặc biệt, có giá trị cao về mặt y học và bảo tồn. Tuy nhiên, do khai thác quá mức và mất môi trường sống, số lượng cây Bát Giác Liên đang suy giảm nghiêm trọng. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học cây Bát Giác Liên là vô cùng cần thiết để xây dựng các biện pháp bảo tồn hiệu quả. Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc - Phia Đén, tỉnh Cao Bằng, là một trong những khu vực còn tồn tại loài cây này, do đó, việc nghiên cứu tại đây có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ nguồn gen quý hiếm.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Cây Bát Giác Liên

Nghiên cứu cây Bát Giác Liên không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học của loài mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển bền vững. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các biện pháp bảo vệ phù hợp, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của loài cây này. Theo Hoàng Quốc Anh, khóa luận tốt nghiệp đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu để bảo tồn loài thực vật quý hiếm này tại khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Bát Giác

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các đặc điểm hình thái nổi bật và đặc tính sinh thái của cây Bát Giác Liên. Từ đó, đề xuất các biện pháp bảo vệ và phát triển loài cây này một cách hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào việc tìm hiểu về rễ, thân, lá, hoa, quả và các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây.

II. Thách Thức Bảo Tồn Cây Bát Giác Liên Tại Phia Oắc

Mặc dù có giá trị cao, cây Bát Giác Liên đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bảo tồn. Tình trạng khai thác quá mức để làm thuốc, mất môi trường sống do phá rừng và tác động của biến đổi khí hậu đang đe dọa sự tồn tại của loài cây này. Việc quản lý và bảo vệ cây Bát Giác Liên đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng địa phương và các nhà khoa học. Cần có các biện pháp cụ thể để ngăn chặn khai thác trái phép, phục hồi rừng và nâng cao nhận thức về bảo tồn.

2.1. Tác Động Của Con Người Đến Cây Bát Giác Liên

Hoạt động khai thác cây thuốc Bát Giác Liên và phá rừng làm nương rẫy của người dân địa phương là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm số lượng loài cây này. Cần có các giải pháp hỗ trợ sinh kế cho người dân, giúp họ giảm sự phụ thuộc vào rừng và tham gia tích cực vào công tác bảo tồn. Theo nghiên cứu, tác động của con người và vật nuôi là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến sinh cảnh và loài cây nghiên cứu trong khu bảo tồn.

2.2. Biến Đổi Khí Hậu Ảnh Hưởng Đến Sinh Thái Cây Bát Giác

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa và độ ẩm, ảnh hưởng đến điều kiện sinh trưởng của cây Bát Giác Liên. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tác động của biến đổi khí hậu đến loài cây này để đưa ra các biện pháp ứng phó phù hợp. Việc bảo tồn đa dạng sinh học Phia Oắc - Phia Đén cũng cần được xem xét trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

2.3. Khó Khăn Trong Quản Lý Bảo Tồn Cây Bát Giác Liên

Công tác quản lý và bảo vệ cây Bát Giác Liên còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, nhân lực và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các bên liên quan. Cần tăng cường đầu tư cho công tác bảo tồn, nâng cao năng lực cho cán bộ kiểm lâm và xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Bát Giác

Nghiên cứu đặc điểm sinh học cây Bát Giác Liên tại Khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm điều tra thực địa, thu thập mẫu vật, phân tích số liệu và phỏng vấn người dân địa phương. Các phương pháp này giúp thu thập thông tin chi tiết về đặc điểm hình thái, sinh thái và tình trạng phân bố của loài cây này. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát triển phù hợp.

3.1. Điều Tra Thu Thập Số Liệu Về Cây Bát Giác Liên

Phương pháp điều tra thực địa được sử dụng để thu thập thông tin về phân bố cây Bát Giác Liên, đặc điểm sinh thái và các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây. Các ô tiêu chuẩn (OTC) được thiết lập để đo đạc các chỉ số sinh học và đánh giá tình trạng rừng. Theo tài liệu gốc, phương pháp điều tra thu thập số liệu là một trong những phương pháp quan trọng để nghiên cứu về cây Bát Giác Liên.

3.2. Phân Tích Mẫu Vật Cây Bát Giác Liên Trong Phòng Thí Nghiệm

Mẫu vật cây Bát Giác Liên được thu thập và phân tích trong phòng thí nghiệm để xác định các đặc điểm hình thái và thành phần hóa học. Các chỉ số như kích thước lá, chiều cao cây, đường kính thân và hàm lượng các chất có hoạt tính sinh học được đo đạc và phân tích. Việc phân tích mẫu vật giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc và chức năng của cây.

3.3. Phỏng Vấn Người Dân Về Cây Bát Giác Liên

Phỏng vấn người dân địa phương là một phương pháp quan trọng để thu thập thông tin về công dụng cây Bát Giác Liên, kinh nghiệm sử dụng và nhận thức của họ về bảo tồn loài cây này. Thông tin từ người dân giúp hiểu rõ hơn về vai trò của cây Bát Giác Liên trong đời sống cộng đồng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại của cây.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Bát Giác Liên

Kết quả nghiên cứu cho thấy cây Bát Giác Liên có những đặc điểm hình thái và sinh thái đặc trưng, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của Khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén. Cây thường mọc ở những nơi có độ ẩm cao, bóng râm và đất giàu mùn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cây Bát Giác Liên có khả năng tái sinh tốt từ hạt và thân rễ. Tuy nhiên, sự tác động của con người và vật nuôi đang ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển của loài cây này.

4.1. Đặc Điểm Hình Thái Nổi Bật Của Cây Bát Giác Liên

Cây Bát Giác Liên có rễ chùm, thân ngầm, lá hình khiên và hoa màu trắng. Quả có màu xanh khi còn non và chuyển sang màu đỏ khi chín. Các bộ phận của cây đều chứa các chất có hoạt tính sinh học, có tác dụng chữa bệnh. Theo tài liệu, rễ, thân, lá, hoa và quả của cây Bát Giác Liên có những đặc điểm hình thái nổi bật.

4.2. Đặc Điểm Sinh Thái Của Cây Bát Giác Liên Tại Phia Oắc

Cây Bát Giác Liên thường mọc ở độ cao từ 1000 đến 1500 mét so với mực nước biển, trong các khu rừng ẩm ướt. Cây ưa bóng râm và đất giàu mùn. Độ ẩm cần thiết cho cây Bát Giác Liên là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây.

4.3. Phân Bố Của Cây Bát Giác Liên Theo Trạng Thái Rừng

Cây Bát Giác Liên phân bố chủ yếu ở các khu rừng nguyên sinh và thứ sinh. Số lượng cây giảm dần ở các khu rừng bị tác động mạnh bởi con người. Việc bảo vệ và phục hồi rừng là một trong những biện pháp quan trọng để bảo tồn loài cây này.

V. Giải Pháp Bảo Tồn Cây Bát Giác Liên Tại Cao Bằng

Để bảo tồn cây Bát Giác Liên một cách hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm tăng cường quản lý và bảo vệ rừng, phục hồi các khu rừng bị suy thoái, xây dựng các mô hình trồng cây Bát Giác Liên dưới tán rừng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của loài cây này. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng địa phương và các nhà khoa học để đảm bảo thành công của công tác bảo tồn.

5.1. Tăng Cường Quản Lý Bảo Vệ Rừng Nguyên Sinh

Việc bảo vệ các khu rừng nguyên sinh là một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo tồn cây Bát Giác Liên. Cần tăng cường tuần tra, kiểm soát để ngăn chặn khai thác trái phép và phá rừng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ người dân địa phương để họ tham gia tích cực vào công tác bảo vệ rừng.

5.2. Phục Hồi Rừng Bị Suy Thoái Để Trồng Cây Bát Giác

Các khu rừng bị suy thoái cần được phục hồi bằng cách trồng lại cây bản địa và tạo điều kiện cho cây tái sinh tự nhiên. Cây Bát Giác Liên có thể được trồng dưới tán rừng để tăng cường số lượng và mở rộng phạm vi phân bố của loài cây này.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức Về Bảo Tồn Cây Bát Giác Liên

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của cây Bát Giác Liên và tầm quan trọng của việc bảo tồn loài cây này. Các hoạt động như tổ chức các buổi nói chuyện, chiếu phim, phát tờ rơi và xây dựng các biển báo tại khu vực phân bố của cây có thể giúp nâng cao nhận thức của người dân.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Nghiên Cứu Cây Bát Giác Liên

Nghiên cứu đặc điểm sinh học cây Bát Giác Liên tại Khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc điểm hình thái, sinh thái và tình trạng phân bố của loài cây này. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp bảo tồn và phát triển phù hợp. Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học cây Bát Giác Liên, tiềm năng phát triển cây Bát Giác Liên và tác động của biến đổi khí hậu đến loài cây này.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Cây Bát Giác Liên

Nghiên cứu đã xác định được các đặc điểm hình thái và sinh thái đặc trưng của cây Bát Giác Liên tại Khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra những thách thức trong công tác bảo tồn và đề xuất các giải pháp phù hợp. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để xây dựng các chương trình bảo tồn và phát triển bền vững cây Bát Giác Liên.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Cây Bát Giác Liên

Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học cây Bát Giác Liên, tiềm năng phát triển cây Bát Giác Liên và tác động của biến đổi khí hậu đến loài cây này. Các nghiên cứu này sẽ cung cấp thêm thông tin để xây dựng các biện pháp bảo tồn và phát triển hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, vì vậy thực vật rừng và lâm sản ngoài gỗ rất đa dạng và phong phú. Có rất nhiều loài cây, các loài lâm sản ngoài gỗ quý hiếm, nhiều loài được bảo tồn trong sách đỏ, chúng có giá trị rất cao và nhiều tác dụng: Làm nhà, làm dược liệu, cây cảnh, đồ trang sức… Rừng ở nước ta có diện tích lớn và đa dạng, nó không những có tác dụng chống xói mòn, lũ lụt, bảo vệ đất, bảo vệ môi trường sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học… mà còn góp phần lớn vào việc xây dựng các vùng miền văn hóa riêng. Ở Việt Nam, hơn 80% dân số sống ở các vùng nông thôn, cuộc sống người dân còn gặp nhiều khó khăn, sản xuất chủ yếu bằng các ngành nông lâm nghiệp. Đặc biệt là ở miền núi, do tỷ lệ nghèo đói còn chiếm tỷ lệ cao, trình độ văn hóa còn thấp cuộc sống người dân sống chủ yếu phụ thuộc vào rừng và các sản phẩm từ rừng.

Vì vậy, họ không ngừng tác động vào nguồn tài nguyên rừng để đáp ứng nhu cầu cuộc sống của họ: chặt phá rừng bừa bãi, đốt nương làm rẫy, khai thác trái phép gỗ và lâm sản ngoài gỗ làm cho diện tích rừng ngày càng suy giảm gây ảnh hưởng không nhỏ tới đa dạng sinh học và suy thái môi trường sinh thái. Mặt khác, do nhu cầu cầu thị trường về các sản phẩm từ rừng ngày càng cao, trong khi đó công tác quản lý, bảo vệ còn yếu kém nên một số loài bị khai thác rất nhiều đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng, thậm chí một số loài đã bị tuyệt chủng hoàn toàn không còn khả năng tái tạo. Do đó việc bảo về và phát triển rừng đang được Đảng và Nhà Nước ta rất quan tâm và chú trọng và đầu tư ngày càng nhiều vào công tác bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên rừng. 2 Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc - Phia Đén - huyện Nguyên Bình – tỉnh Cao Bằng là một trong số những khu bảo tồn có chứa rất nhiều loài động thực vật và có tính đa dạng sinh học cao, khu bảo tồn này có rất nhiều loài cây quý hiếm cần phải bảo vệ, trong đó có loài cây Bát giác liên.

Đây là nguồn gen quý hiếm có giá trị cao. Thân rễ, lá hoặc cả cây đều được dùng làm thuốc chữa rắn cắn, ung nhọt, giải độc, tiêu phù…loài hiện nay bị khai thác rất nhiều để làm thuốc hoặc bị mất đi do nạn tàn phá rừng nên số lượng còn rất ít trong khu bảo tồn nên cần có những biện pháp bảo vệ phù hợp để bảo tồn nguồn gen quý để phụ vụ cho công tác nghiên cứu và bảo tồn. Để đảm bảo được tính đa dạng sinh thái và bảo tồn nguồn gen quý, hiếm tôi tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của loài cây Bát Giác Liên (Podophyllum tonkinense Gagnep) làm cơ sở cho việc bảo tồn loài thực vật quý hiếm tại khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc - Phia Đén - tỉnh Cao Bằng”. Mục tiêu của đề tài - Xác định được các đặc điểm hình thái nổi bật của loài cây Bát giác liên - Xác định được các đặc tính sinh thái và đề xuất một số biện pháp bảo vệ và phát triển loài cây Bát giác liên.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học - Giúp cho sinh viên thực hành củng cố lại những kiến thức đã học trên lớp để áp dụng vào thực tế. Thông quá quá trình học hỏi kinh nghiệm và kiến thức của cán bộ, người dân địa phương sẽ giúp bổ sung kiến thức cho sinh viên, nâng cao năng lực, kỹ năng để hoàn thành tốt công việc của mình. - Kết quả của đề tài nghiên cứu có thể làm cơ sở cho giảng viên và sinh viên tiếp tục nghiên cứu khoa học chuyên sâu về tìm hiểu một số đặc điểm sinh thái và tình hình phân bố của loài cây Bát giác liên.

Ý nghĩa trong thực tiễn - Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở cho việc xây dựng các biện pháp bảo tồn và phát triển loài cây Bát giác liên trong khu vực bảo tồn một cách thích hợp. - Giúp cho người dân và cán bộ kiểm lâm nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn loài cây Bát giác liên trong đời sống và nghiên cứu. - Đưa ra được những cơ sở sinh thái học của loài cây Bát giác liên tại khu vực nghiên cứu, tạo tiền đề cho việc gây trồng loài cây này trong khu bảo tồn. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học Hiện nay, do nhiều nguyên nhân khác nhau làm cho nguồn tài nguồn tài nguyên ĐDSH trên thế giới cũng như của Việt Nam đã và đang bị suy giảm. Nhiều hệ sinh thái và môi trường sống bị thu hẹp diện tích và nhiều Taxon loài và dưới loài đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng trong một tương lai gần. yêu cầu đặt ra là phải tìm hiểu, nghiên cứu các đặc điểm sinh học của các loài động thực vật để từ đó có thể đề xuất các giải pháp nhằm bảo tồn chúng một cách có hiệu quả. ∗Về cơ sở sinh học Nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài hết sức cần thiết và quan trọng, đây là cơ sở khoa học cho việc bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên, ngăn ngừa suy thoái các loài nhất là những loài động, thực vật quý hiếm, ngăn ngừa ô nhiễm môi trường.Là cơ sở khoa học xây dựng mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên.

∗Về cơ sở bảo tồn Để khắc phục tình trạng trên Chính phủ Việt Nam đã đề ra nhiều biện pháp, cùng với các chính sách kèm theo nhằm bảo vệ tốt hơn tài nguyên ĐDSH của đất nước. Tuy nhiên, thực tế đang đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến bảo tồn ĐDSH cần phải giải quyết như quan hệ giữa bảo tồn và phát triển bền vững hoặc tác động của biến đổi khí hậu đối với bảo tồn ĐDSH … Dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá tình trạng các loài của sách đỏ thế giới , chính phủ Việt Nam cũng công bố Sách đỏ Việt Nam, để hướng dẫn, thúc đẩy công tác bảo vệ tài nguyên sinh vật thiên nhiên. Đây cũng là tài liệu khoa học được sử dụng vào việc soạn thảo và ban hành các quy định, luật pháp của Nhà 5 nước về bảo vệ tài nguyên sinh vật thiên nhiên, tính đa dạng sinh học và môi trường sinh thái. Các loài được xếp vào 9 bậc theo các tiêu chí về mức độ đe dọa tuyệt chủng như tốc độ suy thoái (rate of decline), kích thước quần thể (population size), phạm vi phân bố (area of geographic distribution), và mức độ phân tách quần thể và khu phân bố (degree of population and distribution fragmentation).

+ Tuyệt chủng trong tự nhiên (EW). + Cực kì nguy cấp (CR). + Sắp nguy cấp (VU). + Sắp bị đe dọa ( LR).

+ Ít lo ngại: Least Concern ( LR/lc). + Thiếu dẫn liệu: Data Deficient ( DD) + Không được đánhgiá: NotEvaluated( NE)[2]. Để bảo vệ và phát triển cá loài Động thực vật quý hiếm Chính phủ đã ban hành Nghị định số 32/ 2006/NĐ-CP ngày 30 tháng 03 năm 2006. Nghị định quy định các loài động thực vật quý, hiếm gồm hai nhóm chính: + Nhóm I: Nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại gồm những loài thực vật rừng, động vật rừng có giá trị đặc biệt về khoa học, môi trường hoặc có giá trị cao về kinh tế, số lượng quần thể còn rất ít trong tự nhiên hoặc có nguy cơ bị tuyệt chủng cao.

Thực vật rừng, động vật rừng Nhóm I được phân thành: - Nhóm IA: Gồm những loài thực vật rừng. - Nhóm IB: Gồm những loài động vật rừng. + Nhóm II: Hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại, gồm những loài thực vật rừng, động vật rừng có giá trị về khoa học, môi trường 6 hoặc có giá trị cao về kinh tế, số lượng quần thể còn ít trong tự nhiên hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Thực vật rừng, động vật rừng Nhóm II được phân thành - IIA: Gồm các loài thực vật rừng.

- IIB: Gồm các loài đông vật rừng[7]. Dựa vào tiêu chuẩn đánh giá tình trạng các loài của IUCN và các tài liệu kế thừa của Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc – Phia Đén cho thấy: tại Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc – Phia Đén tồn tại rất nhiều loài động, thực vật được xếp vào các cấp bảo tồn CR, EN, VU,… cần được bảo tồn nhằm gìn giữ nguồn gen quý giá cho đa dạng sinh học ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Cho nên việc nghiên cứu một số loài thực vật quý hiếm đặc biệt là loài cây Bát giác liên và đề xuất các phương thức bảo tồn các loài thực vật quý hiếm nói chung và loài Bát giác liên nói riêng, nhằm tránh khỏi sự mai một của các loài thực vật quý hiếm và nguồn gen của chúng là điều hết sức cần thiết. Đây là cơ sở khoa học đầu tiên giúp tôi tiến đến nghiên cứu và thực hiện khóa luận.

Để công tác bảo tồn có thể đạt được kết quả cao với một loài nào đó thì việc đi tìm hiểu kỹ tình hình phân bố, hiện trạng nơi phân bố là điều cấp thiết nhất. Ở xã Ca Thành, Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc – Phia Đén, tôi đi tìm hiểu một số đặc điểm sinh học loài Bát giác liên, thống kê số lượng, tình hình sinh trưởng và đặc điểm sinh thái học của loài tại địa bàn nghiên cứu. Đây là cơ sở thứ hai để tôi thực hiện nghiên cứu của mình. Nhưng do những giới hạn của đề tài và năng lực của bản thân còn hạn chế nên tôi chưa phân tích đánh giá một cách cụ thể mà chỉ có thể tiến hành tìm hiểu và đánh giá khái quát để đưa ra những biện pháp bảo tồn và phát triển loài.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam 2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới Chi Podophyllum là một chi thân thảo sống lâu năm trong gia đình họ Hoàng mộc , được mô tả như là một chi của Linnaeus năm 1753. Trong quá khứ, một số loài đã được bao gồm trong chi này, nhưng tất cả nhưng một đã được chuyển giao cho chi khác ( Dysosma , pilea và Sinopodophyllum ). Một trong những loài còn lại là Podophyllum peltatum, với tên gọi phổ biến mayapple, giống cây độc Mỹ, giống cây độc hoang dã, và chanh mặt đất.

Nó được lan rộng trên hầu hết phía đông Hoa Kỳ và đông nam Canada.